| عنوان |
متن |
| خلاصه طرح به فارسی | مقایسه کارایی فایلهای Pre-Race با گیتس گلیدن جهت دسترسی مستقیم الخط توسط CBCT |
| خلاصه طرح به لاتین | A comparison of the efficacy of Pre-Race files with Gates Glidden for gaining straight line access by CBCT |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | مساله غفلت شده اما مهم در درمان موفق کانال ریشه، دسترسی (access) در امتداد خط مستقیم به فورامن یا اولین انحنای کانال می باشد. بدون دسترسی مناسب، کاربرد صحیح وسایل و مواد در سیستم کانال ریشه با مشکل مواجه خواهد شد. اهداف تهیه اکسس عبارتند از: 1- حذف تمام پوسیدگی ها، 2- محافظت از ساختار سالم دندان ، 3- برداشتن کامل سقف پالپ چمبر، 4- حذف کلیه بافت پالپی کرونال، 5- تعیین محل تمام مدخل های کانال ریشه، 6- حصول دسترسی مستقیم الخط به فورامن آپیکال یا اولین انحنای کانال و 7- تثبیت مارژین های ترمیمی به منظور کاهش لیکیج لبه ای(1،2).
تردیدی نیست که جهت آماده سازی نواحی آپیکالی کانال توسط اینسترومنتهای برشی، مسیر مستقیمی از اوریفیس تا آپکس ضروری است. در شرایط ایده آل اکسس، اینسترومنتها باید بدون خم شدن به فورامن اپیکال یا اولین انحنای کانال برسند. خمیدگی بیش از حد وسایل منجر به عواقب بیشماری می گردد که از عدم کنترل وسیله ناشی میگردد. تلاش برای شکل دهی و پاکسازی کانال، بدون دسترسی مستقیم الخط اغلب منجر به خطاهای حین کار ازجمله، پله (leding)، جابجایی (transportation) و زیپینگ (zipping) میگردد. در مقابل، یک وسیله فاقد خمش و انحنا حس لامسه بهتری را برای احساس آناتومی کانال و احساس چگونگی عمل فایل در سیستم کانال ریشه بوجود می آورند(3).
واژه SLA (straight line access) نوعی از آماده سازی را تشریح می کند که مسیر مستقیم و بدون مانعی را از سطح اکلوزال تا آپکس ایجاد می کند و تحت این شرایط فایل ها با حداقل خمش به آپکس می رسند. پیامد منطقی آن این است که درمان ریشه بدون مخاطره به اتمام می رسد. در پروسه تامین SLA با حذف انتخابی از ساختار خارجی دیواره کانال، سطح فورکا محافظت میگردد. (2،3،4،1).
Peters و همکارانش با استفاده از میکروCT نشان دادند که بخش عمده کانالها به دلیل بی نظمی های موجود در کانال و وجود کرو در طی اینسترومنتاسیون دست نخورده باقی می مانند. مطالعه آنها بر اهمیت دستیابی به SLA صحه گذاشت(5).
Mannan و همکاران، اشکال مختلفی از اکسس را در دندانهای قدامی تعبیه و با هم مقایسه کردند و تاکید کردند که بهترین شانس دبریدمان کل فضای کانال ریشه از طریق SLA فراهم می شود(6).
درکنار فرزهای گیتس گلیدن وسایل روتاری نیکل تیتانیوم متنوعی جهت گشادسازی اولیه ناحیه تاجی کانال معرفی وپیشنهاد شده اند مانند شکل دهنده مدخل پروفایل (Profile Orifice Shaper) ،فایل های فرعی GT ،پرو تیپر SX ،Flex Master intro file و فایل های Pre-Race ، فایل های Pre-Race متعلق به سیستم روتاری Race بوده وبا شماره های 30،35،40وبا تقارب 6،8و10 درصد وطول تیغه برنده 9 میلی متر در دسترس می باشند.
Schroeder و همکاران و صادقی و همکاران و Davis و همکاران، تغییرات طول کارکرد را قبل و پس از ایجاد تغییرات در اکسس کرونالی و رادیکولر با استفاده از فایلهای Ni-Tiو یا SS مورد ارزیابی قرار دادند. نتایج مطالعات آنها حاکی از کاهش طول کارکرد پس از ایجاد SLA بود. این کاهش فایلهای در گروهی که با فایل SS و گیتس گلیدن آماده سازی شده بود در مقایسه با گروهی که تنها از Ni-Ti استفاده شده بود بطور معنی داری بیشتر بود. هر سه مطالعه فوق بر اهمیت SLA و تاثیر آن بر طول کارکرد و جلوگیری از حوادث حین کار تاکید کردند(8،7،4).
همزمان با تکامل تکنیک های مختلف پاکسازی کانال، تغییراتی نیز در طراحی وسایل پیشنهاد شده است. طرح های جدید بطور پیوسته معرفی می شوند اما تعیین اینکه نتایج کلینیکی تا چه میزان به خصوصیات طرح بستگی دارند، دشوار است. صرفنظر از تکنیک مورد استفاده در ایجاد SLA، روند آن موجب حذف مقادیر متفاوتی عاج از دیواره کانال میگردد. با استفاده از روشهای متعدد وگوناگون، کارایی انواع وسایل مورد استفاده در پاکسازی کانال ریشه، تحت آنالیز قرار گرفته اند (2،3،4،7،9).
امروزه نسل جدیدی از توموگرافی کامپییوتری با اشعه مخروطی(CBCT) به بازار عرضه شده است. با توجه به تاثیر گذاری ساختار ذاتی وسایل پاکسازی ریشه در جابجایی کانال و نقش SLA بر پروگنوز بلندمدت درمانهای اندودنتیک و مزایای CBCT در بررسی نمونه ها (سرعت بالای اسکن، دوز پائین رادیاسیون، بازسازی و دسترسی سریع و آسان اطلاعات، رزولوشن بالای تصاویر سه بعدی و عدم تخریب نمونه ها)، در مطالعه حاضر کارایی اینسترومنت های مختلف را در ایجاد SLA مطلوب با هم مقایسه کرده تا با ارائه راهکارهایی، ریسک حوادث ناخواسته درمان را به حداقل برسانیم.
|
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | 1-انحنای کانال قبل و پس از ایجاد دسترسی مستقیم الخط توسط گیتس گلیدن با هم تفاوت دارد.
2-انحنای کانال قبل و پس از ایجاد دسترسی مستقیم الخط توسط pre-race با هم تفاوت دارد.
3- بین میانگین انحنای کانال پس از ایجاد دسترسی مستقیم الخط توسط گیتس گلیدن و فایلهای Pre-Race اختلاف وجود دارد.
|
| هدف کلی طرح | مقایسه کارایی فایل های Pre-Race با گیتس گلیدن جهت دستیابی به اکسس مستقیم الخط توسط CBCT |
| اهداف اختصاصی | 1- مقایسه انحنای کانال قبل و پس از ایجاد دسترسی مستقیم الخط توسط گیتس گلیدن
2- مقایسه انحنای کانال قبل و پس از ایجاد دسترسی مستقیم الخط توسط فایلهای Pre-Race
3- مقایسه انحنای کانال پس از دسترسی مستقیم الخط توسط گیتس گلیدن و فایلهای Pre-Race
|
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | کلیه مراکز آموزشی و دانشجویان دندانپزشکی |
| تعریف واژه های تخصصی | Ledging: یک بی نظمی ایاتروژنیک ایجاد شده در دیواره کانال ریشه است که ممکن است مانع قرارگیری وسیله تا اپکس شود(2). Transportation: در قسمت اپیکالی انحنای کانال زمانی که ساختمان دیواره کانال مقابل انحنا برداشته شود و تمایل به مستقیم شدن انحنای کانال بوجود آید رخ میدهد(2). Zipping: هنگامی که یک فایل بلندتر از طول، دیواره خارجی فورامن اپیکال را جابجا کند اتفاق می افتد(2). Pre-Race files : این فایلها با شماره های 30،35،40و با تقارب 6،8،10 درصد و طول تیغه برنده 9 میلیمتر متعلق به سیستم روتاری Race بوده و جهت گشاد سازی نواحی تاجی کانال ارائه شده است(3). |
| نوع مطالعه | مداخله ای – تجربی |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | دندانهای کشیده شده مولر اول فک پایین که شرایط زیر را داشته باشند:
نیمه مزیالی دندان سالم باشد.
اپکس ریشه کامل باشد.
انحنای کانال MB ،20-10 درجه باشد( انحنای کانال بر اساس متد اشنایدر با استفاده از زاویه بدست آمده از تقاطع دو خط مستقیم محاسبه می گردد. خط اول از اریفیس شروع شده و موازی با محور طولی انحنای کرونال کانال ریشه می باشد. محل جدایی خط اول از کانال ریشه نقطه a نامیده می شود. خط دوم ازفورامن اپیکال به نقطه a رسم می شود. زاویه حاده تشکیل شده از تقاطع دو خط زاویه انحنای کانال نامیده می شود )
دارای دو فورامن اپیکال مجزا در ریشه مزیال باشد.
طول کانال MB 22-20 میلیمتر باشد.
|
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | با توجه به همگنی واحدهای مورد مطالعه حدود 30 نمونه(15 نمونه در هر گروه) برآورد شده است. |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | نمونه گیری بصورت تصادفی – ساده انجام می شود. |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | درجه انحنای کانال(گروه (pre-race درجه انحنای کانال(گروه (GG کد
پس از ایجاد SAL قبل ازایجاد SLA پس از ایجاد SAL قبل ازایجاد SLA
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
|
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | در این مطالعه تجربی،تعداد 30دندان مولر اول فک پایین کشیده شده انسان با آپکس کامل وریشه مزیال با انحنای 10-20درجه (بر اساس متد اشنایدر) و دو فورامن آپیکال مجزا و طول20-22میلیمترجمع آوری وهیپو کلریت سدیم 25/5درصدضد عفونی شده و تا زمان شروع تحقیق در سالین نگهداری می شوند. سپس درگروه های 7-8تایی بر روی قوسی مشابه قوس دندانی به گونه ای کست می شوند که آپکس آنها قابل مشاهده باشند. برای تعین زاویه انحنا شاخصی از جنس سیم ارتودنسی چهار گوش انتخاب و در ابعاد 1×1 میلیمتر قطع ودر نوک کاسپ مزیو باکال هر دندان چسبانده می شود . NiTi
حفره دسترسی کرونالی در هر نمونه با فرز کارباید و هندپیس سرعت بالا و اسپری آب تهیه می شود.بافت پالپی توسط باربروچ حذف شده و به منظور حذف بقایای پالپی دندانها به مدت 15 دقیقه در Naocl 25/5 درصد غوطه ور میشود و سپس با سالین شستشو داده میشود. پس از دسترسی به مدخل کانال مزیوباکال، جهت اطمینان از باز بودن مسیر کانال یک فایل K شماره 10 را در کانال قرار داده و به سمت آپکس هدایت کرده تا نوک آن در محل سوراخ آپیکال قابل مشاهده باشد. به منظور یکنواخت کردن قطر کانال ها، در صورت عبور آسان فایل 10 از سوراخ آپیکال، دندان از مطالعه خارج می شود. قبل از شروع SLA در شرایطی که فایلNiTi 10 به طول کارکرد وارد کانال شده، تصاویر CBCT در مقاطع ایمپلنت تهیه و سپس زوایای فایل و مارکر نوک کاسپ مزیوباکال جهت مقایسه با تصاویر پس از ایجاد SLA در کامپیوتر ذخیره می شوند.
دندانها بطور تصادفی به دو گروه 15تایی تقسیم می شوند، در گروه اول برای flaring نواحی کرونالی و میانی کانال مزیوباکال ازگیتس گلیدن سایز 70،90و110 و با سرعت 5000Rpm استفاده میکنیم. عمق نفوذ گیتس-گلیدن تا جایی است که مقاومت نواحی میانی کانال احساس گردد، با فشار اندکی به دور از کرو داخلی کانال جهت دهی داده شده و سپس خارج می گردد. در دندان های گروه دوم؛flaring نواحی کرونالی و میانی براساس راهنمای کارخانه سازنده فایل های Race انجام میگیرد. بدین ترتیب که ابتدا مدخل کانال با pre-Race 40 (تیپر 10 درصد) باز میشود سپس با pre-Race 35(تیپر 8 درصد) تا میانه کانال پیشروی میکنیم. از هر فایل تنها برای flaring پنج کانال استفاده میکنیم.
در پایان در هر دو گروه با اولین فایلی که در طول کارکرد احساس باندینگ داشتیم تصاویر CBCT در مقاطع ایمپلنت تهیه می گردند.
|
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | جهت تجزیه و تحلیل داده ها از آمار توصیفی (تعیین شاخصهای مرکزی و پراکندگی، تنظیم جدول توزیع فراوانی، رسم نمودار) و آمار تحلیلی(آزمون آماری T-Test یا معادل ناپارامتریک آن) استفاده خواهیم کرد.
انحنای کانال قبل و پس از دسترسی مستقیم الخط
انحنای کانال پس از دسترسی مستقیم الخط بر حسب درجه انحنای کانال قبل از دسترسی مستقیم الخط بر حسب درجه نوع وسیله
انحراف معیار میانگین انحراف معیار میانگین
گیتس گلیدن
Pre_Race
|
| ملاحظات اخلاقی | در این مطالعه کد 1 از کدهای مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی مبنی بر کسب رضایت آگاهانه رعایت خواهد شد.بر اساس کد 3 رضایت آگاهانه فارغ از هر گونه اجبار و تهدید و تطمیع و اغوا خواهد بود. |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | |
| کلمات کلیدی | دسترسی مستقیم الخط ،گشادسازی اولیه،نوع اینسترومنت |
| فهرست منابع و مراجع | 1-Torabinejad M, Sigurdsson A. Evaluation of endodontic outcomes. In: Torabinejad M, Walton R. Endodontics principles and practice. 4 th ed. st. louis. missour; 2009. p 383.
2-Vertucci F, Haddix J. Tooth morphology and access cavity preparation. In: Hargreaves KM, Cohen S. Pathways of the pulp. 10 ed. st. louis: Mosby; 2011. p 160-2.
3-Peters O, Koka R. Preparation of coronal and radicular space. In: Ingle JI, Bakland LK, Baumgartner JC, editors. Endodontics. 6nd ed. Hamilton: BC Decker INC; 2008. p 877-81.
4-Schroeder K, Walton R, Rivera E. Straight line access and coronal flaring. Effect on canal length. J Endod 2002; 28: 474-6.
5-Peters OA, Peters CI, Schonenberger K, Barbakow F. Protaper rotary root canal preparation, effect of canal anatomy on final shaped analysed by micro CT. Int Endod J 2003; 36: 86.
6-Mannan G, Smallwood ER, Gulabivala K. Effect of access cavity location and design on degree and distribution of instrumented root canal surface in maxillary anterior tooth. Int Endod J 2001; 34: 176.
7-Sadeghi S, Doago z. Working length changes following straight line access and different coronal flaring methods. IEJ 2008; 3: 57-61.
8-Davis D, Marshall G, Baumgartner C. Effect of early coronal flaring on working length change in curved canals using rotary nickel titanium versus stainless steel instrument. JOE 2002; 28: 438-42.
9-Laturno SA, Zillich RM. Straight line access to anterior teeth. Oral Surg Oral Med Oral Pathol Oral Radiol Endod 1985; 59: 418-21.
|