| عنوان |
متن |
| خلاصه طرح به فارسی | بررسی مقایسه ای ارزش تشخیصی آنالیزهای بولتون و پونت در دو روش اندازه گیری دستی و دیجیتال |
| خلاصه طرح به لاتین | Comparative evaluation of Bolton and Pont analysis diagnostic value in both manual and digital measurment methods |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | پیشرفت تکنولوژی امروزه به ما این امکان را می دهد مدل ها را دیجیتالی کرده و توسط نرم افزار های مختلف اندازه گیری و به صورت الکترونیکی ذخیره کنیم همچنین همیشه بتوانیم توسط کامپیوتر به آنها دسترسی داشته باشیم و آنها را بررسی کنیم. ارتودنسی هم مانند بسیاری از جنبه های دیگر زندگی و نیز مثل سایر رشته ها به سمت دیجیتالی شدن پیش می رود و بسیاری از ارتودنتیست ها امروزه بدون استفاده از کاغذ و قلم و... اطلاعات بیماران و مدارک درمانی مورد نیاز آنها را در کامپیوتر نگه داری می کنند و به راحتی به همه ی این اطلاعات دستیابی دارند1 .
از مزایای دیجیتالی شدن مدارک می توان به دسترسی سریع و آسان به تمام مدارک درمانی یک بیمار از قبیل فتوگرافی، رادیوگرافی و کست ها، ذخیره پول و هزینه ونیز عدم نیاز به یک فضای زیاد جهت نگه داری هزاران کست دندانی، آسانی ارزیابی اندازه گیری مدل های کامپیوتری توسط نرم افزار های خاص و راحتی در فرستادن مدارک جهت ارجاع کردن بیماران از طریق اینترنت و نیز نظر سنجی اینترنتی به صورت آنلاین اشاره کرد1.
یکی از اهداف جامع ارتودنسی دستیابی به اکلوژن، اورجت و اوربایت ایده ال است. عوامل زیادی در دستیابی به این هدف موثرند که یکی از آنها رابطه ی میان مجموع عرض مزیو دیستالی دندان های ماگزیلا و مندیبل می باشد. همیشه میان سایز دندان های قدامی بالا و پایین تناسبی وجود دارد. اولین بار آقای بولتون در سال 1950 به این مسئله پی برد و فهمید اگر نسبت سایز 6 دندان قدامی پایین به سایز 6 دندان قدامی بالا 2/77 درصد باشد، در انتهای درمان وقتی کانین بالا پشت کانین پایین قرار می گیرد به یک اورجت نرمال می رسیم. عدم توجه به انجام این آنالیز باعث می شود در انتهای درمان که کانین بالا پشت کانین پایین قرار می گیرد ریسک تغییر اورجت یا باقی ماندن کرودینگ یا spacing افزایش یابد. این آنالیز به صورت روتین توسط کولیس دیجیتال(روش دستی) و کست بیمار انجام می شود2،3.
در سال 1909 ، پونت آنالیزی را بنیان نهاد که در آن با اندازه گیری عرض مزیودیستالی چهار انسیزور بالا به صورت اتوماتیک و با فرمول های مخصوص می توان عرض ایدآل قوس را در ناحیه پرمولرها و مولرهای بالا بدست آورد. اختلاف مقادیر اندازه گیری شده از روی کست و مقادیر بدست آمده از روی فرمول میزان نیاز به اکسپنشن را به ما نشان خواهد داد. این آنالیز فقط برای قوس ماگزیلا کاربرد دارد و توسط کولیس دیجیتال و کست دندانی بیمار قابل اجرا است2و4.
در مطالعه Mullen و همکاران در سال 2007، تفاوت در دقت و سرعت آنالیز فضا را در دو روش دستی و کامپیوتری سنجیدند و تفاوت معنی داری در آن ندیدند5 .
در مطالعه Stevens و همکاران در سال 2006، ایندکس PAR (peer assessment rating ) در دو روش دستی و کامپیوتری مورد مقایسه قرار گرفت. برای این کار از نرم افزار Ortocad استفاده کردند. همچنین آنالیز بولتون را هم در این دو روش سنجیدند که در نهایت مشخص شد تفاوت معنی داری در این دو روش از نظر دقت وجود ندارد1.
در مطالعه مشابهی، Mayers و همکاران، در سال 2005، ایندکسPAR را در دو روش دستی روی کست بیمار و کامپیوتری روی مدل دیجیتالی بیمار سنجیدند و نتایج مشابه مطالعه قبل بود6.
در مطالعهQuimby و همکاران در سال 2004، دقت، اعتبار و قابل اعتماد بودن و قابلیت تکرار پذیری روش کامپیوتری را در مقایسه با روش دستی که روش Gold standard است، سنجیدند و به این نتیجه رسیدند که آنالیز روی مدل های کامپیوتری همانند آنالیز روی کست بیمار با دقت و موثر است7.
در مطالعهBell و همکاران در سال 2003، مقایسه ای را بین اندازه گیری هایی در آنالیز فضا روی کست بیماران و نیز مدل های سه بعدی شده آنها در کامپیوتر انجام دادند و دیدند که دقت آنالیز فضا در روش کامپیوتری مشابه روش دستی است8.
در مطا لعه Santora و همکاران در سال 2003، عنوان کردند که استفاده از نرم افزار ارتوکد برای اندازه گیری عرض دندان ها همیشه کوچکتر از آنچه هست بدست می دهد. البته تفاوت آن معنی دار نیست9.
در این مطالعات اغلب از نرم افزار Ortocad نسخه 6 استفاده کرده بودند. ما قصد داریم از نرم افزاز Onyxceph، نسخه 7. 7. 2، ساخت کشور آلمان استفاده کنیم و دقت آنالیز بولتون و پونت را در آن بسنجیم. از مزایای این نرم افزار می توان به قابل دسترس بودن، داشتن نمایندگی فروش و خدمات پس از فروش در ایران، راحتی و سرعت در استفاده از نرم افزار، امکان کار روی فوتوگرافی های مختلف با فرمت های مختلف، امکان تغییر رزولوشن فوتوگرافی ها، امکان استفاده از انواع آنالیز های ارتودنسی به صورت بسیار گسترده وعدم نیاز به تعیین بزرگ نمایی مدل های دیجیتالی شده اشاره کرد.
به طور کلی روش دستی دارای دقت بالایی است. حال ما می خواهیم با توجه به مزایایی که برای دیجیتالی شدن ذکر کردیم دقت روش کامپیوتری را در مقایسه با روش دستی برای این دو آنالیز بسنجیم تا از قابل اعتماد بودن آن اطمینان حاصل کنیم. با توجه به نیازی که همه ی ما در عصر حاضر به استفاده از کامپیوتر و دیجیتالی کردن مدارک پزشکی بیمار داریم و نیاز به ذخیره وقت و هزینه که همگی به آن می اندیشیم بررسی دقت و ارزش تشخیصی این دو آنالیز با استفاده از نرم افزار کامپیوتری و در مقایسه با روش دستی ضروری به نظر می رسد تا همگی بتوانیم از مزایای صد در صد دیجیتالی شدن مدارک، مدل ها و اندازه گیری ها بهره ببریم.
|
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | 1- نسبت بولتون قدامی در روش دستی به تفکیک مال اکلوژن چه میزان است؟
2- نسبت بولتون کلی در روش دستی به تفکیک مال اکلوژن چه میزان است؟
3- نسبت بولتون قدامی در روش دیجیتال به تفکیک مال اکلوژن چه میزان است؟
4- نسبت بولتون کلی در روش دیجیتال به تفکیک مال اکلوژن چه میزان است؟
5- میزان عرض بین پرمولری تخمینی قوس فکی بالا در روش دستی به تفکیک مال اکلوژن چه میزان است؟
6- میزان عرض بین مولری تخمینی قوس فکی بالا در روش دستی به تفکیک مال اکلوژن چه میزان است؟
7- میزان عرض بین پرمولری تخمینی قوس فکی بالا در روش دیجیتال به تفکیک مال اکلوژن چه میزان است؟
8- میزان عرض بین مولری تخمینی قوس فکی بالا در روش دیجیتال به تفکیک مال اکلوژن چه میزان است؟
9- اندازه ی بولتون قدامی در روش دیجیتال و روش دستی به تفکیک مال اکلوژن، از نظر آماری متفاوت نیست.
10- اندازه ی بولتون کلی در روش دیجیتال و روش دستی به تفکیک مال اکلوژن، از نظر آماری متفاوت نیست.
11- اندازه ی تخمینی عرض بین پرمولری فک بالا در روش دیجیتال و روش دستی به تفکیک مال اکلوژن، از نظر آماری متفاوت نیست.
12- اندازه ی تخمینی عرض بین مولری فک بالا در روش دیجیتال و روش دستی به تفکیک مال اکلوژن، از نظر آماری متفاوت نیست.
|
| هدف کلی طرح | بررسی مقایسه ای ارزش تشخیصی آنالیزهای بولتون و پونت در دو روش اندازه گیری دستی و دیجیتال |
| اهداف اختصاصی | 1- تعیین نسبت بولتون قدامی به روش دستی به تفکیک مال اکلوژن
2- تعیین نسبت بولتون کلی به روش دستی به تفکیک مال اکلوژن
3- تعیین عرض بین پرمولری تخمینی فک بالا روی کست بیماران به روش دستی به تفکیک مال اکلوژن
4- تعیین عرض مولری تخمینی فک بالا روی کست بیماران به روش دستی به تفکیک مال اکلوژن
5- تعیین نسبت بولتون قدامی در روش دیجیتال به تفکیک مال اکلوژن
6- تعیین نسبت بولتون کلی در روش دیجیتال به تفکیک مال اکلوژن
7- تعیین عرض بین پرمولری تخمینی فک بالا در روش دیجیتال به تفکیک مال اکلوژن
8- تعیین عرض بین مولری تخمینی فک بالا در روش دیجیتال به تفکیک مال اکلوژن
9- مقایسه نسبت بولتون قدامی در روش دستی و دیجیتال به تفکیک مال اکلوژن
10- مقایسه نسبت بولتون کلی در روش دستی و دیجیتال به تفکیک مال اکلوژن
11- مقایسه عرض بین پرمولری تخمینی فک بالا در روش دستی و دیجیتال به تفکیک مال اکلوژن
12- مقایسه عرض بین مولری تخمینی فک بالا در روش دستی و دیجیتال به تفکیک مال اکلوژن
|
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | کلیه بخش های ارتودنسی، مراکز آموزشی درمانی و متخصصین ارتودنسی |
| تعریف واژه های تخصصی | 1- آنالیز بولتون: آنالیزی است که آقای بولتون آن را بنیان نهاد و در آن رابطه میان مجموع عرض مزیو دیستالی دندان های فک بالا و پایین باید میزان خاصی باشد تا تناسب در سایز دندان ها بر قرار باشد تا یک رابطه دندانی ایدال حاصل شود3.
2- آنالیز پونت: آنالیزی است که آقای پونت آن را بنیان نهاد که در آن با اندازه گیری عرض مزیودیستالی چهار انسیزور بالا به صورت اتوماتیک و با فرمول های مخصوص می توان عرض ایدآل قوس را در ناحیه پرمولرها و مولرها بدست آورد4.
3- مال اکلوژن: به درجات مختلف ناهنجاری دندانی- فکی و بد بسته شدن دندانها مال اکلوژن گفته می شود. مال اکلوژن های کلاس I ، کلاس II ، کلاس III و کراس بایت در این مطالعه مورد استفاده قرار می گیرند3.
|
| نوع مطالعه | مقطعی و توصیفی تحلیلی |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | شامل کست های بیمارانی است که به بخش ارتودنتیکس دانشکده دندانپزشکی زاهدان جهت درمان ارتودنسی مراجعه می کنند. این بیماران باید سه مشخصه را دارا باشند:
1- تمام دندان های قدامی ،کانین ، پرمولرها و دندان مولر اول دائمی آنها به صورت کامل رویش کرده باشند. 2- همه دندان ها مورفولوژی به ظاهر طبیعی داشته باشند. 3- همه دندانها می بایست فاقد هر گونه مشخصه از دست رفتن بعد مزیودیستال یا لبیولینگوال به خاطر پوسیدگی، ترمیم یا شکستگی باشند.
قبل از قالب گیری رضایت آگاهانه از بیمار یا قیم قانونی وی کسب خواهد شد.
|
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | برای بدست آوردن حجم نمونه از مطالعه Stevens و همکاران استفاده شد1 .
طبق فرمول بالا حجم نمونه برای هر یک از مال اکلوژن ها 10 بدست آمد. بنابراین حجم نمونه کل 40 می باشد.
|
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | نمونه گیری به روش آسان یا در دسترس انجام می شود، یعنی کلیه بیمارانی که معیار های ورود به مطالعه را دارا هستند، در مطالعه قرار می گیرند و از هر دو فکشان قالب آلژیناتی تهیه می شود سپس از کست های بدست آمده در مطالعه استفاده خواهد شد. |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | برای این منظور از فرم اطلاعاتی استفاده می شود. (ضمیمه 1) |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | از تمامی بیمارانی که به بخش ارتودنسی دانشکده دندانپزشکی زاهدان مراجعه می کنند و دارای شرایط ورود باشند، قالب آلژیناتی از هر دو فک توسط تری پیش ساخته تهیه می شود. سپس قالب ها با گچ مخصوص ارتودنسی ریخته می شود. قبل از این مرحله از بیمار یا قیم قانونی وی رضایت آگاهانه گرفته می شود. فرم رضایت آگاهانه در قسمت ضمایم موجود می باشد. (ضمیمه 2)
بیماران به چهار گروه تقسیم خواهند شد. 1- کلاس I دارای کرودینگ 2- کلاس II 3- کلاس III 4- دارای کراس بایت خلفی (بیمارانی که در هر یک از کلاس ها طبقه بندی می شوند، فاقد کراس بایت باشند. )
ملاک برای تعیین نوع رابطه قدامی خلفی اسکلتی بر اساس طبقه بندی انگل می باشد. انگل بر اساس روابط اکلوزالی مولر اول سه کلاس مال اکلوژن را تعریف کرد. علت تفسیم بندی نمونه ها در چهار گروه و انجام آنالیز ها به تفکیک مال اکلوژن، بررسی آنالیز ها در هر گروه و امکان نتیجه گیری و جمع بندی راحت و گسترده در پایان مطالعه می باشد10.
کست های بدست آمده به لابراتوار ارسال می گردند تا تریم ارتودنسی شوند. سپس از کست های تریم شده توسط دوربین دیجیتال Canon(Ixus960 I5, 12.1 Mega pixels)، ساخت ژاپن، فوتوگرافی تهیه می شود. فوتوگرافی از سطح اکلوزال به گونه ای تهیه می شوند که لنز دوربین با سطح اکلوزال دندان ها موازی و در یک راستا باشند. مرکز کانونی لنز دوربین به گونه ای تنظیم می شود که برای تمامی کست ها یکسان و در محل تقاطع بین میدلاین اسکلتی و خطی که از بین کانین و پرمولر اول یک طرف به طرف مقابل وصل می شود، واقع باشد. میدلاین اسکلتی برای ماکزیلا از روگای دوم تا بین دو سوراخ پالاتین و برای مندیبل مطابق با ماکزیلا رسم می شود. این کار به منظور منطبق بودن لنز دوربین بر مرکز کست و کاهش خطای کاری انجام می شود. برای تهیه فوتوگرافی ها از پایه دوربین مخصوص اسلاید سازی hama ساخت آلمان استفاده می کنیم. در کنار هر کست و در راستای سطح اکلوزال کست ها یک خط کش قرار خواهد گرفت. این کار برای محاسبه میزان بزرگنمایی فوتوگرافی ها می باشد. با استفاده از روش دستی(کولیس دیجیتال با دقت 01/0) عرض مزیو دیستالی کلیه دندان ها از ثنایا تا مولر اول دائمی در همه ی کست ها را بدست آورده و ثبت می کنیم. نسبت بولتون قدامی و نسبت بولتون کلی، تخمین عرض بین پرمولر ها و تخمین عرض بین مولر ها با توجه به ایندکس هایی که در زیر بیان شده، بدست می آیند2 .
مجموع عرض مزیو دیستالی 6 دندان قدامی بالا / 100x مجموع عرض مزیو دیستالی 6 دندان قدامی پایین = نسبت بولتون قدامی
مجموع عرض مزیودیستالی 12 دندان فک با لا / 100 xمجموع عرض مزیو دیستالی 12 دندان فک پایین = نسبت بولتون کلی
xمجموع عرض مزیودیستالی انسیزور های فک بالا = عرض بین پرمولری در قوس فکی بالا
x مجموع عرض مزیودیستالی انسیزور های فک بالا = عرض بین مولری در قوس فکی بالا
فوتوگرافی های بدست آمده ازکست ها درکامپیوتر به نمایش در می آیند و توسط نرم افزار Onyxceph (نسخه 7-7-2، ساخت آلمان) نقاط مورد نظر علامت زده خواهند شد و سپس نرم افزار نسبت بولتون قدامی و نسبت بولتون کلی، تخمین عرض بین پرمولر ها و تخمین عرض بین مولر ها را انجام خواهد داد. کلیه اندازه گیری ها در فرم اطلاعاتی ثبت می شوند. یک ماه بعد دوباره اندازه گیری ها برای تمامی کست ها در دو تکنیک، تکرار می شوند تا بتوان میزان خطای فردی (Intra examiner) را در دو تکنیک بدست آورد و مقایسه کرد. در صورتی که اندازه گیری دوم بیشتر از سه میلی متر با نوبت اول اختلاف داشت، برای بار سوم اندازه گیری تکرار می شود. تمامی مراحل ذکر شده به جز تریم کست ها توسط دانشجو و تحت نظارت استاد راهنما(متخصص ارتودنسی) انجام می شود.
برای مقایسه ی اندازه گیری ها بین دو تکنیک، از اندازه گیری های ثبت شده نوبت دوم(به علت افزایش احتمالی دقت در اثر افزایش تجربه کاری) استفاده می شود. در صورت اختلاف بیشتر از سه میلی متر بین دو نوبت اندازه گیری از نوبت سوم استفاده می شود تا تفاوت بین این اندازه گیری ها در دو تکنیک از نظر معنی داری مشخص شود.
|
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | جدول شماره 1 :میانگین، انحراف معیار و p value اندازه گیری ها در دو روش دستی و دیجیتال به تفکیک مال اکلوژن
Posterior cross bite Cl III Cl II Cl I نوبت اندازه گیری نوع تکنیک نوع آنالیز
P2 P1 SD Mean P2 P1 SD Mean P2 P1 SD Mean P2 P1 SD Mean
نوبت اول روش دستی نسبت بولتون قدامی
نوبت دوم
نوبت اول روش دیجیتال
نوبت دوم
نوبت اول روش دستی نسبت بولتون کلی
نوبت دوم
نوبت اول روش دیجیتال
نوبت دوم
نوبت اول روش دستی عرض بین مولری در قوس فکی بالا
نوبت دوم
نوبت اول روش دیجیتال
نوبت دوم
نوبت اول روش دستی عرض بین پرمولری در قوس فکی بالا
نوبت دوم
نوبت اول روش دیجیتال
نوبت دوم
p value آزمون مقایسه دو روش دستی و دیجیتال p value P2 = آزمون خطای فردی= P1
برای بررسی داده ها از نرم افزار spss، نسخه15 استفاده می شود. برای مقایسه میزان خطای فردی در دو تکنیک از تست آماری t زوجی و برای مقایسه اندازه گیری ها بین دو تکنیک از تست t مستقل استفاده می شود و در نهایت ، نتایج آنالیز خواهد شد.
|
| ملاحظات اخلاقی | بر اساس کد 1 از کد های مصوب کمیته کشوری اخلاق در علوم پزشکی مبنی بر کسب رضایت آگاهانه، این امر رعایت خواهد شد.
بر اساس کد 5 از کد های مصوب کمیته کشوری اخلاق در علوم پزشکی، هدف از انجام تحقیق، فواید و ماهیت پژوهش به شرکت کنندگان یا والدین آنها توضیح داده خواهد شد.
بر اساس کد 17 از کد های مصوب کمیته کشوری اخلاق در علوم پزشکی، اطلاعات مربوط به هر یک از شرکت کنندگان به صورت محرمانه نگه داری خواهد شد.
بر اساس کد های اخلاقی ذکر شده فرم رضایت نامه آگاهانه تهیه شده و ضمیمه می گردد. (ضمیمه 2)
|
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | ندارد |
| کلمات کلیدی | Bolton analysis_ Pont analysis Malocclosion
(آنالیز بولتون – آنالیز پونت– مال اکلوژن)
|
| فهرست منابع و مراجع | 1. Stevens DR, Flores-Mir C, Nebbe B, Raboud DW, Heo G, Major PW. Validity, reliability, and reproducibility of plaster vs digital study models: Comparison of peer assessment rating and Bolton analysis and their constituent measurements. Am J Orthod Dentofacial Orthop 2006; 129: 794-803.
2. Juneja T, Singh G. Orthodontic study models. In: Singh G, Editor. Text book of Orthodontics. 2nd ed. India: JAYPEE; 2007.P 83-87.
3. Eslamian L, Ghadirian H, Seyfi M . Prevalence of tooth size discrepancies (Bolton analysis) in sagittal malocclusions. Beheshti Univ Dent J 2005; 22(4): 547-556.
4. Hong Qu, Tan J, Koirala R, Lina Y,Shimizu T, Nakano K, et al. A study of Bolton’s and pont’s Analysis on permanent dentition of nepalese. Journal of Hard Tissu Biology 2008. P 55-62.
5. Mullen S. R, Martin CA, Ngan P, Gladwin M. Accuracy of space analysis with emodels and plaster models. Am J Orthod Dentofacial Orthop 2007; 132: 346-52.
6. Mayers M, Firestone A, Rashid R, Vigd K. Comparison of peer assessment rating (PAR) index scores of plaster and computer-based digital models. Am J Orthod Dentofacial Orthop 2005; 128: 431-4.
7. Quimby M, Vig K, Rashid R, Firestone A. The accuracy and reliability of measurements made on computer-based digital models. Angle Orthod 2004; 74: 298-303.
8. Bell A, Ayoub AF, Siebert P. Assessment of the accuracy of a three
dimensional imaging system for archiving dental study models. J Orthod 2003; 30: 219-23.
9. Santoro M, Galkin S, Teredesai M, Nicolay OF, Cangialosi TJ. Comparison of measurements made on digital and plaster models. Am J Orthod Dentofacial Orthop 2003; 124: 101-5.
10- پروفیت، ویلیام، ارتودنسی معاصر. ترجمه هومن زرنگار، تهران: انتشارات شایان نمودار. زمستان 1387. جلد اول، صفحه 9.
|