| عنوان |
متن |
| خلاصه طرح به فارسی | بررسی پلی مورفیسم (rs 3764880 A/G) در ژن TLR8 و حذف 14 جفت باز (rs 148805533) در ژن TLR9 در بیماران مبتلا به سل ریوی و افراد سالم در شهر زاهدان |
| خلاصه طرح به لاتین | Evaluation of Polymorphismof TLR8 (rs 3764880 A/G), TLR9 DEL (rs 148805533) in patients with pulmonary tuberculosis and healthy controls in zahedan |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | بیماری سل به عنوان یک مشکل بهداشتی جهانی و در عین حال قابل پیشگیری، در میان بیماری های مسری دومین عامل مرگ و میر در سراسر جهان می باشد به طوری که در سال 2005 حدود 8/8 میلیون مورد جدید ابتلا و 1/6 میلیون مرگ گزارش شده است، در ایران طبق اطلاعات اداره کل پیشگیری و مبارزه با بیماریها میزان بروز بیماری به طور متوسط 37 مورد در هر صد هزار نفر می باشد. عوامل کلیدی در کنترل بیماری سل، تشخیص سریع، درمان مناسب و ردیابی تماس برای جلوگیری از انتقال بیشتر بیماری می باشد.
در سال 2000 بالغ بر سه و نیم میلیون نفر به علت بیماری سل فوت نموده اند، در حالی که تمام مرگهای ناشی از سل قابل پیشگیری است. 95 در صد موارد بیماری و 28 درصد موارد مرگ ناشی از سل در کشور های در حال توسعه است که 75 در صد آنها در گروه سنی فعال از نظر اقتصادی یعنی 15تا 25 سالگی رخ می دهد.
در ایران شایع ترین نوع سل، سل ریوی بوده بطوری که سل ریوی اسمیر خلط مثبت 53% کل موارد سل را تشکیل می دهد.
سل خارجی ریوی نیز 28% کل موارد سل را شامل می شود. در میان استان ها، گلستان و سیستان و بلوچستان بیشترین میزانهای بروز و شیوع را در کشور دارا هستند. بر طبق آخرین آمار منتشره وزات بهداشت (از جمعیت تحت پوشش دانشگاهها)، میزان بروز بیماری سل به ترتیب در زابل و زاهدان 7/109 و 6/36 در 000/100 نفر جمعیت در سال 88 گزارش شده است6.
تقریباً 10 درصد افراد مبتلا به عفونت مایکوباکتریوم توبرکلوزیس به سمت بیماری ریوی یا خارج ریوی سل پیشرفت می کنند و از جمله عوامل موثر در پیشرفت عفونت به بیماری فعال سل عوامل دفاعی بدن میزبان می باشد، که در این بین فاکتورهای ژنتیک میزبان از جمله مهمترین موارد تعیین کننده استعداد میزبان برای ابتلا به بیماری فعال و موارد شدید و مقاوم بیماری می باشد.
در کنترل عفونت سل ایمنی ذاتی نقش مهمی به عهده دارد. متعاقب ورود باسیل سل از راه تنفس به بدن، ماکروفاژهای آلوئولی از طریق پذ یرنده های غشایی خود از جمله پذیرنده های شبه Toll (Toll Like Receptors-TLRs)، باکتری را شناسایی کرده و علاوه بر بلع آن با ایجاد یک پاسخ التهابی، خط مقدم دفاع علیه مایکوباکتریوم را ایجاد می کنند. سایتوکاین های تولید شده توسط ماکروفاژها سبب فراخوانی سایر سلول های ایمنی ذاتی شامل سلول های کشنده طبیعی (Natural Killer-NK) و لنفوسیت های T به موضع گردیده که به نوبه خود با ترشح سایتوکاین ها ی فعال کننده ماکروفاژ، ظرفیت نابودسازی مایکوباکتریوم توسط این سلولها را افزایش می دهند. شواهد اپیدمیولوژیک موید این مطلب است که در 70 درصد موارد، این پاسخ التهابی مبتنی بر ایمنی ذاتی به تنهایی کافی بوده و می تواند سبب نابودی سل گردد، در بسیاری از افرادی که با مسلولین تماس مستقیم داشته اند، آزمایش PPD مثبت نمی شود که این خود بر حذف باسیل سل بدون مشارکت سلول های T و ایجاد خاطره ایمونولوژیک دلالت دارد.
در سایر موارد، پاسخ ایمنی ذاتی به تنهایی کافی نبوده و پس از عرضه آنی ژن های باکتری توسط سلول های دندریتی به لنفوسیت های T در گره های لنفاوی موضعی پاسخ ایمنی اکتسابی فعال می گردد؛ در نتیجه پس از تکثیر لنفوسیت های T و مهاجرت آن ها به ریه، تشکیل گرانولوما که یک پاسخ TH1 می باشد، موجب محدود شدن عفونت خواهد شد.
در یک مطالعه بزرگ انجام شده توسط داویلا و همکاران در سال 2008 در اندونزی و جمعیت روسی 375 بیمار سلی و 387 فرد سالم حضور داشتند که پلی مورفیسم (rs 3764880 A/G) در ژن TLR8 شواهدی از ارتباط با استعداد ابتلا به سل در مردان جمعیتهای مختلف نشان داده شد.
TLR9 وظیفه شناسایی DNA باکتری و ویروس را بر عهده دارد. تحریک این گیرنده موجب آزاد سازی تعدادی از واسطه های ایمنی و فعال شدن سامانه ایمنی اکتسابی می شود. در یک مطالعه توسط ولز و همکاران در سال 2010 در جمعیت آفریقایی – آمریکایی، قفقازی و آفریقای غربی که 943 بیمار سلی و 669 فرد سالم حضور داشتند پلی مورفیسم (rs 5743836) مربوط به TLR9 در جمعیت آفریقایی – آمریکایی و قفقازی ارتباط بارزی با سل داشتند.
با توجه به اهمیت بیماری سل و شیوع قابل ملاحظه آن در منطقه و لزوم تشخیص و درمان به موقع به خصوص در افراد مبتلا به عفونت، و به این دلیل که تاکنون در تعدادی کمی از مطالعات ارتباط مابین پلی مورفیسم در بیماران سل مورد بررسی قرار گرفته است، هدف از انجام این مطالعه مقایسه بررسی فراوانی پلی مورفیسم های ژن TLR8,9 در بیماران مبتلا به سل و گروه شاهد در شهرستان زاهدان می باشد، تا بتوان با استفاده از نتایج این مطالعه برنامه ریزی های لازم برای اقدامات تشخیصی و درمانی مناسب خصوصا در افراد مستعد موارد شدید بیماری سل اجرا نمود.
|
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | 1. فراوانی پلی مورفیسم (rs 3764880 A/G) در ژن TLR8 و حذف 14 جفت باز (rs 148805533) در ژن TLR9 در بیماران مبتلا به سل ریوی و افراد سالم در شهر زاهدان |
| هدف کلی طرح | بررسی توزیع فراوانی پلی مورفیسم (rs 3764880 A/G) در ژن TLR8 و حذف 14 جفت باز (rs 148805533) در ژن TLR9 در بیماران مبتلا به سل ریوی و مقایسه آن با افراد سالم |
| اهداف اختصاصی | تعیین توزیع فراوانی ژنوتیپ ( rs 3764880 A/G) مربوط به TLR8 در افراد مبتلا به سل ریوی و مقایسه آن با افراد سالم
تعیین توزیع فراوانی حذف 14 جفت باز (rs 148805533) مربوط به TLR9 در افراد مبتلا به سل ریوی و مقایسه آن با افراد سالم
|
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | ندارد |
| تعریف واژه های تخصصی | پلی مورفیسم: بسیاری از لکوس ها با تعدادی آلل نسبتاً معمولی مشخص می شود به طوری که می توان اعضای یک جمعیت مورد نظر را به فنوتیپ های کاملاً مجزا دسته بندی کرد. پلی مورفیسم ژنتیکی به صورت بروز آللهای متعدد در یک لکوس تعریف می شود، که در این لکوس حداقل دو آلل با وقوع بیش از یک درصد ظاهر شوند (13). |
| نوع مطالعه | مورد- شاهدی (case-control)
2- جامعه مورد مطالعه:
کلیه بیماران مبتلا به سل که در سال 1390 جهت ارزیابی و درمان به بیمارستان بوعلی زاهدان مراجعه می کنند.
معیار ورود به مطالعه :
1- سن بالای 16 سال
2- عدم وجود هر گونه عفونت سیستمیک یا موضعی (با یا بدون درگیری ریوی)
3- عدم وجود هر گونه بیماری غیر عفونی سیستمیک حاد یا مزمن (با یا بدون درگیری ریوی)
4- عدم وجود هر گونه نئوپلاسم تشخیص داده شده (با یا بدون درگیری ریوی)
معیار ورود به گروه شاهد:
معیارهای ورود به گروه شاهد سن بالای 16 سال و عدم وجود هرگونه عفونت سیستمیک یا موضعی (با یا بدون درگیری ریوی)، عدم وجود هر گونه بیماری غیر عفونی سیستمیک حاد یا مزمن (با یا بدون درگیری ریوی) و عدم وجود هر گونه نئوپلاسم تشخیص داده شده (با یا بدون درگیری ریوی) خواهد بود.
معیار خروج از مطالعه :
1- عدم همکاری بیمار از ادامه طرح
|
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | کلیه بیماران مبتلا به سل که در سال 1390 جهت ارزیابی و درمان به بیمارستان بوعلی زاهدان مراجعه می کنند. |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | با توجه به وجود مطالعات محدود در زمینه پلی مورفیسم های (9و8) toll-like receptor و مشخص نبودن میزان فراوانی بروز این پلی مورفیسم در بیماران مبتلا به سل با توجه به حجم نمونه مطالعات مشابه، تعداد حجم نمونه در هر گروه 200 و در کل 400 نفر در نظر گرفته می شود.
|
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | تمونه گیری تصادفی ساده |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | در این مطالعه جهت جمع آوری اطلاعات از تکنیک مشاهده ای (observational) استفاده می شود، و اطلاعات کلی و مشخصات دموگرافیک فرد شامل: جنس، سن، سابقه خانوادگی ابتلا به بیماری سل و نتایج آزمایشگاهی با استفاده از معاینه، شرح حال و اطلاعات پرونده در فرم های اطلاعاتی ثبت می شود. |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | هدف از انجام این مطالعه مورد- شاهدی، مقایسه فراوانی پلی مورفیسم (9و8) toll-like receptor در بیماران مبتلا به سل و گروه شاهد می باشد. در این مطالعه تعداد 200 نفر از بیماران مبتلا به سل ریوی بالای 16 سال که در سال 1390 به بیمارستان بوعلی شهر زاهدان جهت ارزیابی و درمان مراجعه می کنند و 200 نفر از افراد سالم بالای 16 سال به عنوان گروه شاهد مورد مطالعه قرار خواهند گرفت.
در گروه بیماران سل ریوی در ابتدا از کلیه بیماران مشکوک به سل ریوی (دارای علایم: سرفه همراه با خلط و کاهش وزن، هموپتزی، درد قفسه سینه، بی اشتهایی، خستگی و تعریق شبانه) اسمیر مستقیم خلط و کشت باسیل مایکوباکتریوم توبرکلوزیس (به عنوان روش استاندارد تشخیصی) انجام خواهد شد و با توجه به زمان بر بودن آماده شدن نتایج کشت، در بیمارانی که حداقل دو نمونه اسمیر خلط مثبت داشته باشند نمونه گیری خون انجام شده و بررسی پلی مورفیسم تنها در بیمارانی انجام خواهد شد که کشت مثبت هم داشته باشند.
در ابتدا پس از کسب رضایت کامل از بیماران، اطلاعات دموگرافیک بیماران شامل: جنس، سن، سابقه خانوادگی ابتلا به بیماری سل ثبت می شود. سپس جهت نمونه گیری، (در افراد دارای معیارهای ورود به مطالعه) 2 میلی لیتر خون وریدی در لوله های حاوی EDTAجمع آوری می گردد. نمونه خون در 20- درجه سانتی گراد نگهداری می شود DNA سلولهای خون محیطی به روش salting out تخلیص می شود، پرایمرهای اختصاصی ARMS طراحی شده و پس از بهینه سازی شرایط PCR ژنوتیپ گروه شاهد و مورد با این روش مورد ارزیابی قرار می گیرد. محصول PCR روی ژل آگارز 2% برده با اتیدیوم بروماید رنگ آمیزی گردیده و محصولات PCR مورد ارزیابی قرار گرفته و ژنوتیپ فرد تعیین می گردد.
جهت بررسی پلی مورفیسم (9و8) toll-like receptor با استفاده از tetra-primer ARMS-PCR انجام می شود.
|
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | بعد از ثبت اطلاعات در فرم اطلاعاتی، از روش های آنالیز توصیفی (شامل: فراوانی، درصد، میانگین، انحراف معیار) و جهت تعیین ارتباط بین متغیرهای کیفی از تست Chi-square X2 استفاده خواهد شد. آنالیز داده های آماری با استفاده از از نرم افزار (PASW statistics 18) SPSS انجام می شود. لازم به ذکر است مقادیر p-value کمتر از 05/0 از لحاظ آماری معنی دار در نظر گرفته خواهد شد. |
| ملاحظات اخلاقی | با توجه به کد شماره 1، 7 و 17 از کدهای مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی اطلاعات بیماران در تمام طول مدت طرح و پس از آن بصورت محرمانه حفظ خواهد شد. (7) با رضایت کامل از بیماران نمونهگیری میشود و تعهد میشود نام و مشخصات بیماران در هیچ گزارشی قید نشود (1) و انجام آزمایشات هیچگونه هزینهای برای بیمار نخواهد داشت. ( 17)، در ضمن اطلاعات حاصل از آزمایش به اطلاع فرد رسانده می شود. (5) |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | محدودیتهای طرح شامل عدم همکاری و عدم رضایت بیماران به انجام خون گیری می باشد. |
| کلمات کلیدی | بیماری سل ، TLR ، پلی مورفیسم |
| فهرست منابع و مراجع | 1- Editorial group of Lancet. Stopping tuberculosis proves hard to do. Lancet 2007 March; 369:965-70.
2- Velez DR, Wejse C, Stryjewski ME, Abbate E, Hulme WF, Myers JL, et al. Variants in toll-like receptors 2 and 9 influence susceptibility to pulmonary tuberculosis in Caucasians, African-Americans, and West Africans. Hum Genet 2010 Jan; 127(1): 65-73.
3- Velez DR, Hulme WF, Myers JL, Stryjewski ME, Abbate E, Estevan R. Association of SLC11A1 with tuberculosis and interactions with NOS2A and TLR2 in African-Americans and Caucasians. Int J Tubercul Lung Dis 2009 Sep; 13(9): 1068-76. PMID: 19723394.
4- Hajiabdolbaghi M, Allishah HA, Rasoolinejad M, Bahador A, Izadi M, Mobaien AR. / Peripheral Blood Mononuclear Cell Mycobacterium tuberculosis PCR sensitivity in diagnosis of Tuberculosis / 65(11) February 2008
5- میر حقانی لیلا و همکاران. راهنمای کشوری مبارزه با سل. مجموعه انتشارات مر کز تحقیقات سل و بیماری های ریوی.. مر کز مدیریت بیماریها. معاونت سلامت. وزارت بهداشت و درمان وآموزش پزشکی سال 1388.
6- ملیحه متانت و دیگران. اپیدمیولوژی سل در دهه اخیر و مروری بر وضعیت آن در جنوب شرق ایران. مجله تحقیقات علوم پزشکی زاهدان، سال 90، دوره 13، شماره 9.
6- Velez DR, Wejse C, Stryjewski ME, Abbate E, Hulme WF, Myers JL, et al. Variants in toll-like receptors 2 and 9 influence susceptibility to pulmonary tuberculosis in Caucasians, African-Americans, and West Africans. Hum Genet 2010 Jan; 127(1): 65-73.
|