| عنوان |
متن |
| خلاصه طرح به فارسی | ارتباط الگوی مصرف غذایی با پوسیدگی دندان در کودکان11 - 6 ساله مراجعه کننده به کلینیک اطفال دانشکده دندانپزشکی شهر زاهدان ،1391 |
| خلاصه طرح به لاتین | Study of the relationship of food consumption patterns with Dental Caries in children 6-11 years referring to children clinic of Dental School ,2012 |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | پوسیدگی دندان یکی از شایع ترین بیماریهای میکروبی نسوج کلسیفیه بافت ها است که همچنان نسل بشر را تحت تاثیر قرار می دهد(1).
شیوع پوسیدگی در کشورهای مختلف متفاوت است.نتایج تحقیق یک بررسی20 ساله در کشورهای شمال اروپا نشان داد که پوسیدگی در کودکان 5ساله از سال 1974 تا 1989 کاهش یافته،در سال 1989 متوقف شده و پس از آن تا سال 1993 درصد(C.F) caries free حدودا 10% نسبت به سال 1989کمتر شده است(2).
همچنین گزارش شده است که کودکان با وضعیت اجتماعی-اقتصادی پایین نسبت به طبقه ی بالای اجتماعی-اقتصادی تجربه پوسیدگی بالاتری را داشته اند (3).
طبق نظر لئوس میزانT DMF (/Decay/Miss/Filling/ Teeth ) کودکان 12ساله ایران در سال 1339تا سال 1369افزایش چشمیگیری داشته است. اما همین شاخص در کشورهای توسعه یافته از سال 1980میلادی تا کنون سیر نزولی و در کشورهای در حال توسعه سیرصعودی داشته است(1).
در استان سیستان و بلوچستان نیز شیوع DMFT در این گروه سنی 50% گزارش شده است(4).
یکی از مهمترین روشهای پیشگیری و پیشرفت پوسیدگی دندان کنترل تعیین عادات غذایی،رعایت بهداشت دهان،سن، جنس و میزان تحصیلات پدر ومادر ،وضعیت تاهل مادرو وضعیت سلامت عمومی بدن و استفاده از فلوراید می باشد(5،1).
گزارش شده است که تغذیه سالم و مناسب یکی از عوامل اصلی سلامت بدن از جمله دندانهاست.این امر در کودکان از اهمیت خاص برخوردار است.زیرا کودکان خصوصا در سنین پیش دبستانی و دبستانی برای رشد و تکامل فیزیکی خودنیاز مبرم و مداوم به تغذیه سالم و کافی دارند.ایجاد عادات غذایی مناسب از ابتدای زندگی نه تنها رشد و تکامل فیزیکی کودک را بهبود می بخشد بلکه محیط مساعدی را جهت سلامت مطلوب دهان فراهم می سازد.تغذیه می تواند بر روی رشد و تکامل و فعالیت های متابولیکی پریودونشیم و پیشرفت ضایعات پریودنتال تاثیر بگذارد(6).
نتایج تحقیقات انجام شده در خصوص وضعیت سلامت دهان و دندان کودکان کودکستانی شهر مشهد در سال 1380 نشان داد که هردوجنس دختر وپسر قسمت عمده ای از دندان های شیری جزء دندان های پوسیده d)) بوده و بیشترین میزان DMFT در دندان های مولر اول و دوم شیری مشاهده شده است ، بطوریکه 55.1% از پسران و 56.1%از دختران دارای پوسیدگی دندان مولر اول شیری و 59.7%ازپسران و 58.1%از دختران دارای پوسیدگی مولر شیری دوم بودند.
24.7%از پسران و22.9%از دختران دارای DMFT=0 (caries free) می باشند و 14.6%از پسران و13.6% از دختران دارای DMFT=0 یا بزرگترازآن (Ram pant caries) بوده اند.
با توجه به اهمیت دندان های شیری در سلامت عمومی کودکان ، تغذیه و حفظ فضا جهت رویش دندان های دائمی و پایین بودن آگاهی والدین در رابطه با حفظ دندان های شیری ،نیاز به آموزش والدین و کودکان ضروری به نظر می رسد.
ازآنجایی که وعده های اصلی غذایی با حضور والدین صرف میشود میان وعده ها به دلیل آنکه کودک آزادی و استقلال بیشتری برای انتخاب خوراکی های مورد علاقه دارد از اهمیت بیشتری برخوردار است.
نتایج تحقیقات انجام شده توسط طالبی و همکارانش ،در سال 1383 در خصوص بررسی رابطه رژیم غذایی با وضعیت بهداشت ودهان وسلامت لثه در کودکان پیش دبستانی در کودکستان های خصوصی شهر مشهد نشان دادکه تقریبا تمامی کودکان (96.8%) بین وعده های اصلی غذایی خود ازتنقلات استفاده می کردند.هیچ رابطه ی میان رژیم غذایی، بهداشت دهان و وضعیت سلامت لثه ای وجود نداشت.
میزان مصرف فرآورده های لبنی ،میوه ها،سبزی جات وتنقلات ،بهداشت دهان و وضعیت سلامت لثه ای را تحت تا ثیر قرار نداد.هیچ ارتباطی میان زمان مصرف تنقلات وشیرینی جات و بهداشت دهان و وضعیت سلامت لثه ای وجود نداشت. همچنین ارتباط معنی داری بین وضعیت سلامت لثه و بهداشت دهان با رژیم غذایی مشاهده نشد(6).
پاکدل وهمکارانش در سال84 به بررسی رابطه ی میزان علاقه به شیرینی وپوسیدگی دندان مادرو کودک پرداختند. آنها دریافتند که همبستگی بین میزان علاقه مادر وکودک به شیرینی برابر 14%بود. یعنی علاقه به شیرینی با میزان dmft/DMFT رابطه ای وجود نداشت. DMFT مادران برابر5.48±8.53 و Dmftکودکان 3.66±3.5 بود که میزان هم بستگی آن ها برابر 02% بود یعنی میزان علاقه به شیرینی و میزان پوسیدگی دندانی،هم مادر وهم کودک ارتباطی مشاهده نشد به عبارت دیگر علاقه به شیرینی در میزان پوسیدگی مادر وکودک نقش ندارد(1).
Kulaya narksawat وهمکارانش درسال 2009مطالعه ای تحت عنوان رابطه تغذیه ای و پوسیدگی دندان درسیستم دندان دائمی "بچه های قبل از مدرسه بین14-12 سال شهری و روستایی کشور تایلند انجام دادند، ،آن ها در یافتند که رابطه ای منفی بین حالات تغذیه ای و DMFTوجود دارد و با بهبود تغذیه DMFT کاهش می یابد.
با توجه به مصرف بالای قند وشیرینی جات و نوشابه در عصر جدید ،نتایج تحقیق انجام شده توسط Warangkana Inthalohit و همکارانش در سال2011،در خصوص بررسی پوسیدگی دندانی و حالت تغذیه ای در کودکان نشاان داد که عفونت دهانی باعث ایجاد درد می شود. این درد باعث می شود که کودکان غذاهای نرم را به سفت ترجیح بدهند(7).
به طورکلی جمعیتی که از رژیم غذایی غنی از قندها استفاده می کنند سطوح بالاتری ازپوسیدگی
در مقایسه جمعیت عمومی جامعه دارند ودر مقابل گروههایی که رژیم غذایی با سطح پایین تری
از مواد قندی استفاده می کنند سطح پایین تری از پوسیدگی دندانی در مقایسه با جمعیت عمومی جامعه
دارند(8).
با توجه به اهمیت دندانهای شیری درسلامت عمومی کودکان و نقش مهم تغذیه درشیوع پوسیدگی دندانی وبا توجه به اینکه تحقیقات زیادی در این خصوص دراین استان انجام نشده است،این مطالعه با هدف تعیین ارتباط بین الگوی مصرف مواد غذایی و پوسیدگی دندانی در کودکان مراجعه کننده به کلینیک اطفال دانشکده دندانپزشکی شهر زاهدان انجام می گیرد. امیداست با انجام این تحقیق بتوانیم گام موثری در جهت افزایش سطح آگاهی و دانش مردم در جهت کاهش پوسیدگی دندان در این قشر از جامعه برداریم.
|
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | 1) بین الگوی مصرف غذایی با پوسیدگی دندان ارتباط معنی داری وجوددارد.
2) بین الگوی مصرف غذایی با پوسیدگی دندان بر اساس سن ارتباط معنی داری وجود دارد
3) بین الگوی مصرف غذایی با پوسیدگی دندان بر اساس جنس ارتباط معنی داری وجود دارد
4) بین الگوی مصرف غذایی با پوسیدگی دندان بر اساس قومیت ارتباط معنی داری وجود دارد
5) بین الگوی مصرف غذایی با پوسیدگی دندان بر اساس BMI ارتباط معنی داری وجود دارد
6) بین الگوی مصرف غذایی با پوسیدگی دندان بر اساس بعد خانوار ارتباط معنی داری وجود دارد
7) بین الگوی مصرف غذایی با پوسیدگی دندان بر اساس میزان تحصیلات مادر ارتباط معنی داری وجود دارد
8) بین الگوی مصرف غذایی با پوسیدگی دندان بر اساس شغل والدین ارتباط معنی داری وجود دارد
|
| هدف کلی طرح | تعیین ارتباط الگوی مصرف غذایی با پوسیدگی دندان در کودکان 11- 6 ساله مراجعه کننده به کلینیک اطفال دانشکده دندانپزشکی شهر زاهدان
|
| اهداف اختصاصی | 1) تعیین ارتباط بین پوسیدگی دندان و الگوی مصرف مواد غذایی
2) تعیین ارتیاط الگوی مصرف غذایی بر اساس سن
3) تعیین ارتیاط الگوی مصرف غذایی بر اساس جنس
4) تعیین ارتیاط الگوی مصرف غذایی بر اساس قومیت
5) تعیین ارتیاط الگوی مصرف بر اساس BMI
6) تعیین ارتیاط الگوی مصرف غذایی بر اساس بعد خانوار
7) تعیین ارتیاط الگوی مصرف غذایی براساس میزان تحصیلات والدین
8) تعیین ارتیاط الگوی مصرف غذایی براساس شغل والدین
|
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | سازمان آموزش و پرورش ، مراکز بهداشتی درمانی ، دانشکده دندانپزشکی ، دانشگاه علوم پزشکی |
| تعریف واژه های تخصصی | جهت تعیین شاخص DMFT مجموع دندانهای پوسیده و از دست رفته وپرشده حساب می گردد(9).
دندان پوسیده: وقتی درپیت وشیارها یاسطوح صاف دندان ضایعه ای دیده می شود که در آن مینا از زیر خالی شده وکف و اطراف آن ضایعه نرم باشد،دندان پوسیده به حساب می آید( d ).
همچنین هر دندانی که با یکی از پرکردگی های موقتی ، پانسمان شده باشدنیز پوسیده در نظر گرفته می شود.دندانی که قبلا ترمیم شده ولی باز هم پوسیدگی دارد،دندان پوسیده لحاظ می شود.
الگوی مصرف غذایی
منظور از الگوی مصرف غذایی ، مصرف گروههای غذایی مصرفی در طول روز توسط کودک می باشد که با استفاده پرسشنامه پرسشنامه بسامد خوراک ( FFQ ) قابل ارزیابی می باشد.
|
| نوع مطالعه | توصیفی_تحلیلی مقطعی |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | کلیه کودکان 11-6ساله ی مراجعه کننده به کلینیک اطفال دانشکده دندانپزشکی شهر زاهدان |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | در دسترس |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | پرسشنامه FFQ و معاینه
فرم اطلاعاتی
پرسشگر تاریخ نام ونام خانوادگی
سن: سال............
جنس : 2 پسر: 1- دختر قومیت : بلوچ 2)سیستانی 3)سایر موارد
وزن: قد : BMI :
بعد خانوار : نفر
میزان تحصیلات مادر:
بی سواد خواندن ونوشتن/ابتدایی متوسطه دیپلم وبالاتر
میزان تحصیلات پدر: بی سواد خواندن ونشتن/ابتدایی متوسطه دیپلم وبالاتر
شغل مادر : شاغل خانه دار
شغل پدر : بیکار کارگر وکشاورز کارمند سایر
تعداد دندان پوسیده
|
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | پس از تصویب طرح در شورای پژوهش کمیته تحقیقات دانشجویی و تمهیدات لازم برای اجرای طرح و کسب مجوزهای لازم تعداد89 کودک 11- 6ساله مراجعه کننده به کلینیک اطفال دانشکده دندانپزشکی شهرزاهدان به صورت در دسترس انتخاب می شوند و جهت ارزیابی پوسیدگی، مورد معاینه دهان و دندان قرار می گیرند.معاینه با کمک سوند و آینه مسطح دندانپزشکی صورت می گیرد.وزن و قد انها با یک ترازوی قدسنج دار اندازه گیری شده ، سپس از طریق پرسش از مادر یا همراه کودک یک فرم اطلاعاتی و پرسشنامه FFQ(بسامد خوراک) برای هر نمونه تکمیل می گردد |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | (نمونهای از جدول توخالی ضمیمه شود و روش های آماری مورد استفاده به طور کامل توضیح داده شود):جمع آوری و تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار spss و آمار توصیفی – تحلیلی انجام خواهد شد .جهت مقایسه متغیرهای کمی وکیفی از آزمونt-test و کای اسکوئرو همبستگی بین دو متغیر از ضریب همبستگی پیرسون استفاده خواهد شد
|
| ملاحظات اخلاقی |
( در صورت لزوم فرم رضایت آگاهانه ضمیمه گردد): پس از اخذ رضایت از والدین کودکان مراجعه کننده به کلینیک اطفال دانشکده دندانپزشکی تلاش میگردد همکاری آنان جلب شود.هیچگونه اجباری جهت ورود کودکان به مطالعه وجود نداشته وکاملا اختیاری است. اطلاعات بصورت کد دار جمع آوری، استخراج وآنالیز می شود. (کدهای اخلاقی شماره های 1و 3 و4و 5 و7 ، 17، 20).
عنوان طرح پژوهشی
بررسی ارتباط الگوی مصرف غذایی با پوسیدگی دندان در کودکان11 - 6 ساله مراجعه کننده به کلینیک اطفال دانشکده دندانپزشکی شهر زاهدان ،1391
نام مجری یا مجریان
عاطفه نصرت زهی ، سحر صالح زهی
دانشکده یا واحد مربوطه
دانشکده پزشکی ، کمیته تحقیقات دانشجویی
معرفی پژوهش
تغذیه سالم و مناسب یکی از عوامل اصلی سلامت بدن از جمله دندانهاست.این امر در کودکان از اهمیت خاص برخوردار است.زیرا کودکان خصوصا در سنین پیش دبستانی و دبستانی برای رشد و تکامل فیزیکی خودنیاز مبرم و مداوم به تغذیه سالم و کافی دارند.ایجاد عادات غذایی مناسب از ابتدای زندگی نه تنها رشد و تکامل فیزیکی کودک را بهبود می بخشد بلکه محیط مساعدی را جهت سلامت مطلوب دهان فراهم می سازد.تغذیه می تواند بر روی رشد و تکامل و فعالیت های متابولیکی پریودونشیم و پیشرفت ضایعات پریودنتال تاثیر بگذارد. تحقیقات انجام شده در خصوص بررسی پوسیدگی دندانی و حالت تغذیه ای در کودکان نتایج ضدونقیضی را نشاان داده است ، بطوریکه برخی هیچ ارتباطی بین مصرف تنقلات وشیرینی جات ،و بهداشت دهان و وضعیت سلامت لثه ای ارتباطی مشاهده نکرده اند.برخی ارتبط منفی بین صرف شیرینیجات و تنقلات کم ارزش با پوسیدگی دندان را گزارش کرده اند
با توجه به مصرف بالای قند وشیرینی جات و نوشابه در عصر جدید ، و همپچنین با توجه به اهمیت دندان های شیری در سلامت عمومی کودکان ، حفظ فضا جهت رویش دندان های دائمی و پایین بودن آگاهی والدین در رابطه با حفظ دندان های شیری ،نیاز به انجام این تحقیق ضروری به نظر می رسد.
خون گیری
ندارد
مزایا با توجه به اهمیت دندانهای شیری درسلامت عمومی کودکان و نقش مهم تغذیه درشیوع پوسیدگی دندانی از آنجائیکه تحقیقات زیادی در این خصوص دراین استان انجام نشده است،این مطالعه با هدف تعیین ارتباط بین الگوی مصرف مواد غذایی و پوسیدگی دندانی در کودکان مراجعه کننده به کلینیک اطفال دانشکده دندانپزشکی شهر زاهدان انجام می گیرد. امیداست با انجام این تحقیق بتوانیم گام موثری در جهت افزایش سطح آگاهی و دانش مردم در جهت کاهش پوسیدگی دندان در این قشر از جامعه برداریم.
عوارض جانبی ندارد
جبران عوارض احتمالی ندارد
هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی جهت انجام تحقیق فوق هیچگونه هزینه درمانی از بیمار اخد نمی گردد.
روش های جایگزین ندارد
محرمانه بودن نتایج تحقیق بصورت کاملاً محرمانه ثبت و آنالیز خواهد شد و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت.
پاسخگویی به پرسش ها
حق نپذیرفتن یا انصراف
این مطالعه به نحوی طراحی شده که با د انشکده دندانپزشکی وهمچنین والدین کودکان هماهنگی های لازم به عمل می آید ، مضافا هیچگونه اجباری جهت شرکت کودکان در مطالعه نمی باشد.
|
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | در صورت عدم همکاری هر یک از کودکان و یا والدین آنها ،با جایگزین از سایر افراد مشابه نسبت به به انتخاب نمونه مورد مطالعه اقدام خواهد شد |
| فهرست منابع و مراجع | 1. پاکدل، ع. ولایی،ن. میرزابیگی،ن. بررسی رابطه میزان علاقه به شیرینی وپوسیدگی دندان مادروکودک.مجله دندانپزشکی جامعه اسلامی دندانپزشکان؛1384 ،99-107
2- vonderFehr FR.Caries prevalence in the Nordic countries.Int Dent J 1994 44:371-78
3.AI-Hosani E, Rugg_gunn A. Combination of low parental education attainment and high parental income related to high caries experience in pre_ school children in Abu Dhabi. Community Dent Epidemiol 1998 ; 26: 31-6
4.شهرکی،توران.طهرانی زاده؛ن.شهرکی،م.بررسی ارتباط بین پوسیدگی دندان و شاخص توده بدنی در کودکان 6-11ساله .پایان نامه شماره456دانشگاه علوم پزشکی 88-87
5.اسکویی،س. اسکویی،ع. محمدی،ن. کیمیایی، س. وطن دوست،ح. رابطه مصرف میان وعده ها و نوشیدنی در ساعات حضور مدرسه با میزان پوسیدگی مولر اول دائمی.مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اردبیل؛1386،شماره اول
46-51
6.طالبی،م.صراف،ع.اسماعیلی،ح.بررسی رابطه رژیم غذایی با وضعیت بهداشت دهان وسلامت لثه در کودکان پیش دبستانی در کودکستان های خصوصی شهر مشهد.مجله دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد 1384،جلد29شماره 3و4
7. Lueangpainsamut J, Chatrchaiwiwatana S, Inthalohit W. Dental Caries Status and Nutritional Status in Children . KDJ. 2011: 14 (1). 63
8.Murry j.j.Prevention of oral disease. Oxford university press.3 ed.1995; chap2.p: 3_20
9.World Health Organization. Oral Health Surveys: Basic Methods.4rd Ed.Geneva:WHO; 1997.P41-3,63.
10- Mahan LK,Escott-stump S. Krause’s food nutrition & diet therapy . 12th ed. St Louis :WB saunders company 2008
11.مصاحب.پ.کارگرنوین.ز.ملک افضلی.ب. ارتباط میان دریافت موادغذایی با پوسیدگی دندان گروهی از کودکان ایرانی سال 1388.مجله تحقبق در علوم دندانپزشکی دوره هفتم، شماره 4،زمستان 1389،پیاپی 26
|