
| کد طرح | 5568 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی فعالیتهای پژوهشی و دیدگاه های دانشجویان پزشکی و دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان نسبت به پژوهش در سال 1391 |
| عنوان لاتین طرح | Evaluation of research activities and attitudes toward research in medical and dental students of Zahedan University of Medical Sciences, 2012 |
| نوع طرح | |
| محل اجرای طرح | دانشگاه علوم پزشکی زاهدان |
| رسته مطالعاتی | کاربردی |
| دانشکده/مرکز | دانشکده دندانپزشکی زاهدان |
| زمان اجرا -روز |

| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| معصومه دانش | دانشجو | دکترای تخصصی | dr.masumedanesh@gmail.com | |
| فروغ امیرآبادی | استاد راهنمای اول پایان نامه دانشجویی | استاد راهنما | دکترای تخصصی | dr_amirabadif@yahoo.com |
| عباسعلی رمضانی | استاد راهنمای دوم پایان نامه دانشجویی | استاد راهنما | ramazani_ab@yahoo.com |

| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | بررسی فعالیتهای پژوهشی و دیدگاه های دانشجویان پزشکی و دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان نسبت به پژوهش در سال 1391 |
| خلاصه طرح به لاتین | Evaluation of research activities and attitudes toward research in medical and dental students of Zahedan University of Medical Sciences, 2012 |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | امروزه اهمیت وضرورت امر پژوهش بر هیچ کس پوشیده نیست، تحقیقات بستر اساسی توسعه همه جانبه، سازندگی واستقلال هرکشوراست. شکاف اصلی بین کشورهای پیشرفته و عقب مانده، ریشه درتفاوت بسترهای تحقیقاتی آنها دارد.1
تولید علم ودانایی تنها از طریق تحقیق وپژوهش ایجاد میگردد وتنها توسعه ای که مبتنی بردانایی وعلم گرایی باشد یک توسعه ی پایدار محسوب میگردد. تولید علم باعث افزایش دانایی شده واین مهم، زمینه ساز فناوری ودر نتیجه تولید اشتغال وثروت میگردد، و در نهایت سبب آسایش، توانایی وامنیت اجتماعی میگردد.2تاچندین سال پیش اطلاعات بالینی فقط از طریق بازگویی تجربه های پزشکان و متخصصان امکان پذیر بود. با پیشرفت علم، این حقیقت آشکار شد که مشاهده های بالینی متخصصین به تنهایی کفایت نمیکند. افزایش اطلاعات از یک سو، و وسعت موضوع های مورد مطالعه از طرف دیگر ضرورت انجام تحقیق در علوم پزشکی را بیش از پیش مشخص میکند.3 دانشجویان به عنوان نیروهای فعال و محققان فردای کشور نقش مهمی را در پیشرفت بر عهده دارند. البته در کشورهای در حال توسعه بر خلاف کشورهای پیشرفته بودجه و امکانات کافی در این زمینه صرف نمیشود و از همه مهمتر این که نتایج تحقیقات معدودی نیز که صورت میگیردجهت رفع نیاز جامعه استفاده نمیشود. در کشور ما به دلایل متعدد از جمله نبودن رفاه مالی و انگیزه ی کافی برای تحقیق وهمچنین عدم وجود تجهیزات وبودجه ی کافی، گرایش به تحقیق در حد پایینی قرار دارد.4 مطالعات اخیر در مورد دیدگاه نسبت به پژوهش های علمی در نظام دانشگاهی ما نشان میدهد که حضوری کوتاه (6 ماه) در محیط دانشگاه کافیست تا به تفاوت تصورات دانشجویان جدیدالورود با واقعیات موجود در این نظام پی برده شود. کاهش تمایل دانشجویان به حضور در فعالیتهای پژوهشی و تفاوتی که در تصور دانشجو در مورد انجام پژوهش توسط اعضای هیأت علمی به وجود میآید نشانه این ادعاست. یکی از اهداف موجود در تحقیقات، اشاعه فرهنگ محقق محوری در دانشگاهها و مراکز پژوهش، و اصلاح نظام آموزش عمومی، متوسطه و عالی کشور مبتنی بر فرهنگ پژوهش و جستجوگری می باشد.5 مطالعه توصیفی انجام شده توسط رمضانی وهمکاران در سال 86-85 بر روی 300 نفر از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی بیرجند نشان داد: 71 درصد افراد مورد مطالعه در هیچ طرح تحقیقاتی شرکت نداشته، 3/69 درصد مایل به انجام و یا شرکت در طرح تحقیقاتی بودند ومهمترین مشخصات طرح های تحقیقاتی مطلوب از نظر آنان به ترتیب اولویت دارا بودن ارزش علمی (7/57 درصد)، مفید بودن برای جامعه( 7/36 درصد) و قابل ارائه بودن در کنگره ها و سمینارها( 3/19درصد) بود. همچنین نتایج نشان دادکه از دیدگاه 83 درصد، 3/87 درصد، 3/56 درصد افراد مورد مطالعه به ترتیب آزمایشگاه و مراکز تحقیقات، مرکز اینترنت و کامپیوتر در فعالیت های پژوهشی نقش داشته و منابع و رفرنس های کتابخانه برآورد کننده ی نیاز دانشجویان جهت تحقیق بود.5 مطالعه توصیفی انجام شده توسط یحیی جوادیان در سال 80-1379 با استفاده از پرسشنامه، بر روی 200 نفر از دانشجویان رشته پزشکی دانشگاه علوم پزشکی بابل نشان داد: 33 درصد دانشجویان تنها یک کار تحقیقاتی را انجام داده بودند که مربوط به پایان نامه های آنها بود. 42 درصد کار تحقیقاتی را مکمل یادگیری می دانستند و عمده ترین مشکلات تحقیق به ترتیب: نظام آموزشی و مدیریتی غلط،کمبود بودجه تحقیقات، نداشتن انگیزه و کمبود امکانات ذکر شد. 69 درصد افراد افت فرهنگ مطالعه و تحقیق، پائین آمدن سطح علمی در کشور، ایجاد ضعف در نظام آموزشی و مدیریتی کشور و کاهش امکانات و اعتبارات علمی را از جمله نتایج عدم توجه کافی به تحقیق و پژوهش در زمینه های علمی می دانستند.6 مطالعه مقطعی انجام شده توسط محمد طلایی و همکاران در سال 1379 با استفاده از پرسشنامه، بر روی 234 نفر از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اصفهان نشان داد: 2/78 درصد پاسخگویان با ضرورت آشنایی با مفاهیم پژوهش و 2/54 درصد با لزوم شرکت دانشجو در اجرای حداقل یک طرح پژوهشی طی دوران تحصیل موافق بودند و 8/41 درصد فعالیت پژوهشی در شرا یط حاضر را اتلاف وقت می دانستند. 9/11درصد از پاسخ دهندگان حداقل در یک طرح پژوهشی (بجز پایان نامه) شرکت داشتند.7 در ایران نقش محوری تحقیق در علوم پزشکی و به خصوص بالینی آنچنان که باید،مورد توجه قرار نگرفته است. رویکرد روزافزون جامعه ی پزشکی به امر پژوهش و افزایش انفجار آمیز مقالات ومجلات پژوهشی از یک سو و عدم توجه به اهمیت پژوهش در داخل کشور، ما را در نوعی انزوا و عقب ماندگی تحقیقاتی فرو برده است.6 متاسفانه دانشجویان به عنوان نیروهای جوان علاقه مند و جدی، توجه زیادی به این مسئله ندارند. عدم تمایل این قشر فعال جامعه به تحقیق را میتوان با عوامل دیگری چون محدودیت امکانات مالی و ابزار تحقیق، راهنمایی استادان و در دسترس نبودن منابع علمی اعم از کتابخانه و نشریات مرتبط دانست.8 باوجود آگاهی از اهمیت بالای تحقیق و پژوهش بویژه در بین دانشجویان علوم پزشکی، پژوهشی کافی در زمینه موانع موجود بر سر راه تحقیق و ارزیابی و مشخص کردن علل وجود این مساله صورت نگرفته و یا محدود است. لذا این مطالعه به منظور بررسی میزان فعالیتهای پژوهشی، ویژگی های یک طرح تحقیقاتی مطلوب و دیدگاه های دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان نسبت به تحقیق وپژوهش و طراحی گردیده است. |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | 1- توزیع فراوانی فعالیتهای تحقیقاتی و پژوهشی دانشجویان مورد مطالعه چگونه است؟
2-توزیع فراوانی فعالیتهای تحقیقاتی و پژوهشی دانشجویان مورد مطالعه بر حسب مشخصات تحصیلی ( رشته تحصیلی، تعداد واحد های گذرانده شده، معدل واحدهای گذرانده شده و ... ) متفاوت است. 3-توزیع فراوانی فعالیتهای تحقیقاتی و پژوهشی دانشجویان مورد مطالعه بر حسب مشخصات دموگرافیک( سن، جنس، وضعیت تاهل، محل سکونت و...) متفاوت است. 4-دیدگاه های دانشجویان مورد مطالعه نسبت به پژوهش بر حسب مشخصات تحصیلی( رشته تحصیلی، تعداد واحد های گذرانده شده، معدل واحد های گذرانده شده ) متفاوت است. 5-دیدگاه های دانشجویان مورد مطالعه نسبت به پژوهش بر حسب مشخصات دموگرافیک( سن، جنس، وضعیت تاهل، محل سکونت و...) متفاوت است. 6-دیدگاه دانشجویان مورد مطالعه نسبت به طرحهای تحقیقاتی مطلوب بر حسب اولویت چگونه است؟ |
| هدف کلی طرح | تعیین فعالیتهای پژوهشی و دیدگاه های دانشجویان پزشکی و دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان نسبت به پژوهش درسال تحصیلی 1391 |
| اهداف اختصاصی | 1-توزیع فراوانی فعالیتهای تحقیقاتی و پژوهشی دانشجویان مورد مطالعه
2-مقایسه توزیع فراوانی فعالیتهای تحقیقاتی و پژوهشی دانشجویان مورد مطالعه بر حسب مشخصات تحصیلی(رشته تحصیلی، تعداد واحد های گذرانده شده، معدل واحد های گذرانده شده و...) 3-مقایسه توزیع فراوانی فعالیتهای تحقیقاتی و پژوهشی دانشجویان مورد مطالعه بر حسب مشخصات دموگرافیک( سن، جنس، وضعیت تاهل، محل سکونت و...) 4-مقایسه دیدگاه های دانشجویان مورد مطالعه نسبت به پژوهش بر حسب مشخصات تحصیلی ( رشته تحصیلی، تعداد واحد های گذرانده شده،معدل واحد های گذرانده شده و...) 5-مقایسه دیدگاه های دانشجویان مورد مطالعه نسبت به پژوهش بر حسب مشخصات دموگرافیک( سن، جنس، وضعیت تاهل ، محل سکونت و...) 6-تعیین توزیع فراوانی دیدگاه های دانشجویان مورد مطالعه نسبت به طرحهای تحقیقاتی مطلوب |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | |
| تعریف واژه های تخصصی | نگرش: ترکیب شناختها، احساسها و آمادگی برای عمل نسبت به یک چیز معین را نگرش شخص نسبت به آن چیز گویند.9 |
| نوع مطالعه | مطالعه مقطعی از نوع توصیفی- تحلیلی |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | دانشجویان شاغل به تحصیل در دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال تحصیلی1391 که مایل به همکاری باشند
معیار خروج:دانشجویان تکمیلی، دانشجویان انتقالی و مهمان |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | حجم نمونه بر اساس فرمولn = و در نظر گرفتن p = 0/5 و d = 0/07 تقریبا169 نفر تعیین گردید که با توجه به استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده و در نظر گرفتن
=1/5 Design effect حجم نمونه لازم جهت این بررسی تعداد 300 نفر در نظر گرفته خواهد شد. |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | در این مطالعه دانشجویان با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده مورد مطالعه قرار خواهند گرفت. |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | بر اساس فرم پرسشنامه ضمیمه شماره ی 1 |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | جهت جمع آوری اطلاعات ابتدا لیست کلیه دانشجویان شاغل به تحصیل در دانشکده ی پزشکی و دندانپزشکی زاهدان در سال تحصیلی 1391از اداره آموزش دانشگاه دریافت خواهد شد. تعداد115 دانشجوی دندانپزشکی و185 دانشجوی پزشکی بر حسب مقطع تحصیلی و جنس نسبت به کل دانشجویان به صورت تصادفی مشخص خواهد گردید. سپس پرسشنامه توسط دانشجوی سال آخر دندانپزشکی، پس از گرفتن رضایت نامه ی آگاهانه(ضمیمه شماره2) به دانشجویان مورد مطالعه داده خواهد شد. به دانشجویان 24 ساعت مهلت داده میشود به سوالات پاسخ دهند، سپس پرسشنامه مذکور جمع آوری خواهد گردید.
ابزار جمع آوری اطلاعات در این مطالعه، پرسشنامه ساختاری شامل30 سوال بوده که روائی آن در مطالعه مشابه ای در دانشگاه علوم پزشکی بیرجند تایید گردیده است،9 این پرسشنامه شامل چهار بخش: الف ) مشخصات دموگرافیک و تحصیلی دانشجویان ب) فعالیتهای تحقیقاتی و پژوهشی دانشجویان ج) دید گاه دانشجویان نسبت به تحقیق و پژوهش، که با استفاده از مقیاس لیکرت 5 تایی خیلی مخالفم، مخالفم، نظری ندارم، موافقم و خیلی موافقم به ترتیب از 1 تا5 رتبه بندی خواهند گردید و در پایان امتیازات کمتر از 12 به عنوان دیدگاه ضعیف، امتیازات 25-12 به عنوان دیدگاه متوسط و امتیازات 38-26 به عنوان دیدگاه قوی و امتیازات بالاتر از 38 به عنوان دیدگاه خیلی قوی در نظر گرفته خواهند شد. د) نظرات دانشجویان در رابطه با مشخصات طرح های تحقیقاتی مطلوب که به صورت اولویت 1 تا 3 تعیین می گردند، خواهد بود. |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | داده های جمع آوری شده توسط نرم افزار spss نسخه ی 17 با استفاده از آمارهای توصیفی- تحلیلی و آزمونهای آماریt- test مستقل، آنالیز واریانس یک طرفه و x2در سطح معنی داری 05/0< p مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت.
جدول شماره 1: توزیع فراوانی افراد مورد مطالعه بر حسب عضویت در کمیته تحقیقات عضو کمیته تحقیقات تعداد درصد بلی خیر جمع |
| ملاحظات اخلاقی | 1-کسب رضایت آگاهانه درکلیه تحقیقاتی که برروی آزمودنی انسانی انجام می گیرد ضروری است در مورد سلامت پزشکی اعم از درمانی و غیردرمانی، محقق مکلف است اطلاعات مربوط به روش اجراء و هدف ازانجام تحقیق، زیانهای احتمالی، فواید، ماهیت و مدت تحقیق را به میــزانی که با آزمودنی ارتباط دارد به وی مفهوم نموده و به سئوالات او پاسخ های قانع کننده دهد و مراتب مذکور را دررضایت نامه قید نماید.
7- نحوه ارائه گزارش یا اعلام نتیجه تحقیقات می باید متضمن رعایت حقوق مادی و معنوی عناصر ذیربط( آزمودنی، پژوهشگر، پژوهش و سازمان مربوطه) باشد. 17-محقق موظف است که اطلاعات مربوط به آزمودنی را بعنوان راز تلقی و آن را افشاء ننموده و ضمناً شرایط عدم افشاء آن را نیز فراهم کند، مگر آنکه در این مسیر محدودیتی داشته باشد که در اینصورت باید قبلاً آزمودنی را مطلع نماید. کدهای مربوطه رعایت خواهد شد. ضمیمه شماره ی 2 |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | - |
| کلمات کلیدی | Medical and dental students-research-attitude
دانشجویان پزشکی و دندانپزشکی،نگرش،پژوهش |
| فهرست منابع و مراجع | 1- صبوری ع. "برسی کارنامه پژوهشی ایران در سال2002 میلادی " فصلنامه سیاست علمی پژوهشی، رهیافت شماره 28، زمستان1381: 66 -60.
2- صبوری ع. " مروری بر تولید علم در سال 2003 میلادی" فصلنامه سیاست علمی پژوهشی، رهیافت شماره 31، پائیز و زمستان1382: 23-21. 3-عزیزی ف . "روش های یادگیری و تحقیق در علوم پزشکی" چاپ اول، تهران جوان1374؛ 158. 4-مهاجری ب ، محبوب نیا م . "بررسی علل و عوامل موثر در عدم روی آوردن دانشجویان به تحقیق وپژوهش در دانشگاه علوم پزشکی بوشهر" کتابچه خلاصه مقالات دومین کنگره ی افضلی پورکرمان1376؛44. 5- رمضانی ع، فرجی ع، علی آبادی ع، نورمحمدیان ا. "دیدگاه دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی بیرجند نسبت به عوامل مؤثر بر تحقیق و پژوهش در سال تحصیلی 86-85 " مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی، آذر 1390 :11 (5) :454-453. 6- جوادیان ی. "نگرش دانشجویان پزشکی در مورد اهمیت پژوهش " مجله دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی قزوین, شماره 22 تابستان1381؛ 67-64. 8- طلایی م، روحی س، ثابت ب، بقایی ع، زیاری پروانه ب. " جایگاه پژوهش در بین دانشجویان پزشکی ارزشیابی وضع موجود در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در سال 1379" مجله پژوهش در علوم پزشکی 1380 ، دوره 6 ،تابستان، شماره21. 6- درودی ط، عربی ر، فخیم پ، چاسوئی س."عوامل موثر در عدم گرایش دانشجویان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز به امر تحقیق در سال 1375" مجله پژوهش در علوم پزشکی ویژه نامه همایش کشوری آموزش پزشکی 1375؛ 56-53. 8- رمضانی ع، فکورزیبام، عظیمی ر."بررسی دیدگاهها و برخی عوامل موثر در عدم گرایش دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی شیراز نسبت به تحقیق و پژوهش در سال تحصیلی 86-85" مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی و درمانی شهید صدوقی یزد، ویژه نامه خلاصه مقالات نهمین همایش کشوری آموزش پزشکی، سال پانزدهم ،شماره پنجم، زمستان 1386؛56-54. 9- کریمی ی، روانشناسی اجتماعی، تهران، بعثت، 1373: چاپ اول،295. |

| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| دانش مورد تائید.doc | 1391/09/29 | 322560 | دانلود |
| صورتجلسه شورای پژوهش دانشکده مورخ17,7,91.docx | 1391/09/29 | 53547 | دانلود |
| امضاء 5568.jpg | 1391/09/29 | 200718 | دانلود |
| 5568.rar | 1391/09/29 | 22477 | دانلود |
| 5568.jpg | 1392/04/05 | 1002453 | دانلود |