چاپ صفحه |  صفحه نخست سامانه |  مجری و همکاران |  اطلاعات تفضیلی |  دانلود | علوم پزشکی زاهدان |
| کد طرح | 5580 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی اثر دود قلیان در فاز تحت حاد بر مارکر های استرس اکسیداتیو درسرم موش های صحرایی در معرض دود |
| عنوان لاتین طرح | Effect of smoke hookah in the sub acute phase on serum markers of oxidative stress in rats exposed to smoke |
| نوع طرح | |
| محل اجرای طرح | دانشکده بهداشت |
| رسته مطالعاتی | مورد شاهدی |
| دانشکده/مرکز | دانشکده پیراپزشکی زاهدان |
| زمان اجرا -روز |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| سمانه کیخا | مجری | اجراء طرح | کارشناسی | keikha.samane@gmail.com |
| ابراهیم میری مقدم(پژوهشگر/استاد راهنما) | استاد راهنمای اول طرح دانشجویی | دکترای تخصصی | moghaddam4@yahoo.com | |
| احسان رخشانی | همکار | کارشناسی | rakhshani.ehsan@gmail.com | |
| رمضان میرزائی | مشاور | مشاور طرح | دکترای تخصصی | rammir_277@gmail.com |
| علیرضا نخعی | مشاور | مشاور طرح | دکترای تخصصی | alireza_nakhaee@yahoo.com |
| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | بررسی اثر دود قلیان در فاز تحت حاد بر مارکر های استرس اکسیداتیو درسرم موش های صحرایی در معرض دود |
| خلاصه طرح به لاتین | Effect of smoke hookah in the sub acute phase on serum markers of oxidative stress in rats exposed to smoke |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | دخانیات(تنباکو) بزرگترین علت قابل پیشگیری مرگ در سطح جهان است. در سطح جهان 2/5 میلیون مرگ هرساله به علت مصرف تنباکو می باشدواین عارضه ممکن است به 10 میلیون در 30-20سال آینده افزایش یابد. از این مرگ و میر ها % 70 در کشورهای در حال توسعه رخ می دهد (1). قلیان روش قدیمی مصرف تنباکو در مناطق مختلف دارای نا مهای گوناگون (Hookah ,Arghile ,shisha ,Narghil,…)اشکال متفاوت واندازه های مختلف می باشد که وجه اشتراک تمامی آنها عبور دود از آب قبل از تنفس آن توسط مصرف کننده است (2). کشیدن قلیان به مدت 40 دقیقه شامل 50 تا 200 استنشاق می باشد که معادل 15/0 تا 5/0 لیتر دود است (3). استنشاق دود قلیان به مدت 2 ساعت برابر با 100سیگار است که می تواند بر حفره دهان و ریه افراد مصرف کننده تاثیر بگذارد (4). دود قلیان (تنباکو) حاوی میزان زیادی آب وگلیسرول می باشد(4). مطالعات توصیفی نشان می دهد که 45 دقیقه استفاده از قلیان تقریبا دوبرابر co و سه برابرنیکوتین نسبت به یک سیگار ایجاد می کند البته باید درنظر گرفت که این مقایسه اثرات از قلیان و سیگار با متوسط زمان استفاده برای قلیان 50 دقیقه و برای سیگار 5دقیقه می باشد. کربن مونوکسید ضربان قلب را افزایش می دهد(5) واین گاز به هموگلوبین, میوگلوبین, سیتوکروم باند می شود. سطح کربوکسی هموگلوبین COHb به طور معمول در میان قلیانی ها بالاست. به نظر می رسد co به طور مستقیم در عوارض عروقی مر تبط با دود تنباکونقش دارد(6). دود تنباکو آیروسلی شامل فاز گازی و فازذرات معلق است.فاز گازی شامل :نیکوتین,کربن مونوکسید,3_اتینیل پیریدین, نیتروژن اکسید, پیریدین, آلدهید, آکرولین, بنزن, تولوئن و فاز ذرات معلق شامل :N-نیتروسامین, کوتینین, کرومیوم, پتاسیم, solanesol می شود(6). غلظت sاین مواد در دود تنباکو قلیان به مراتب کمتر از دود تنباکو سیگار است(4), ولی شواهد نشان می دهد که دود قلیان برای افراد همانند دود سیگار مضر است اگرچه مضرتر از آن نباشد(6). پیرولیتیک حاصل از دود تنباکو سرطان زاست که که با اتصال به DNA سبب جهش های ژنتیکی می شود ودر یک مطالعه مقایسه ایی نشان داده اند که به طور قابل توجهی ناهنجاری های کروموزومی وجابه جایی های کروماتید خواهری را افزایش میدهد (3). در افرادی که در معرض دود سیگار قرار می گیرند مارکرهای آسیب اکسیداتیو لیپیدها منجمله 8-ایزوپروستان افزایش و فعالیت آنتی اکسیدان هایی مثل سوپراکسیدیسموتاز کاهش می یابد که به عنوان مارکرهای خطر ابتلا به بیماری انسداد مزمن ریه (COPD) در این افراد درنظر گرفته می شوند(7). موثرترین سیستم آنتی اکسیدان در ریه که باعث حفاظت در برابر اکسیدانها می شود گلوتاتیون (GSH) است. گلوتاتیون به عنوان مولکول آنتی اکسیدانی اصلی در نظر گرفته شده است (8). مواد شیمیایی در دود تنباکو شامل نیتروژن اکسید, رادیکال های آزاد و دیگر گونه های فعال مواد شیمیایی بسیار واکنش پذیر است (9). Raston و همکارانش ثابت کردند که دود قلیان شامل سطوح بالایی از گونه های اکسیژن فعال است (10) ولکوسیت ها درافراد قلیانی سطوح بالاتری سوپراکسید نسبت به سیگاری ها دارند (11). افزایش سطوح رادیکال های آزاد در نوتروفیل های خون محیطی در افراد قلیانی دیده شده است. این رادیکال های آزاد در آسیب رساندن به بافت ریه نقش دارند(5). طبق گزارشات افرادی که قلیان می کشند 5 برابر ریسک ابتلا به سرطان ریه را در مقابل افراد غیر مصرف کننده دارند (3). در واقع مواد شیمیایی اکسیدان در فاز گازی وفاز ذره ای در دود تنباکو در آسیب های بافتی از جمله سرطان ها, بیماری های قلبی – عروقی وریوی, نقص عملکرد اندوتلیال, عفونت نقش دارند (9). نیکوتین موجود در تنباکو یک ماده شیمیایی بسیار اعتیاد آوروروان گردان است که باعث وابستگی جسمی روحی به مصرف دخانیات در فرد می شود (3). مصرف کنندگان قلیان در معرض ترکیبات موجود در تنباکو هستند اگرچه مطالعات کمی در این باره صورت گرقته است(11). استفاده از تنباکو منجر به بیماری های قلبی و ریوی, حملات قلبی, سکته مغزی, آمفیزیم برونشیت مزمن, سرطان ریه وحنجره ودهان, سرطان پانکراس, افزایش فشارخون و ضربان قلب می شود (3). مطالعات انجام شده گزارش می کند که باورهای منطقه ای وفرهنگی در خاورمیانه ومناطق دیگر این است که کشیدن قلیان ایمن تر وکم خطر تر نسبت به کشیدن سیگار است ومواد مضرآن قبل از اینکه توسط مصر ف کننده استنشاق شود با گذشتن از میان آب قلیان فیلتر خواهند شد و یااینکه نیکوتین محلول در آب است وآب بخش مهمی از نیکوتین را فیلتر میکند(12) و ممکن است یک احساس کاذب از امنیت وکاهش نگرانی در مورد اثرات دود قلیان بر سلامتی در فرد ایجاد کند زیرا که رطوبت ناشی از آب قلیان تحریکات تنفسی کمتری ایجاد می کند (3). با این حال این تصور در حال تغییر است وبرخی محققان بر این باورند که عواقب بهداشتی کشیدن قلیان به طور قابل توجهی متفاوت از اثرات سیگار کشیدن نیست(12). باتوجه به تاثیرات سیگار بر روی استرس اکسیداتیو بدن و ایجاد بیماری های مختلف در بدن از جمله آسیب های ریوی, قلبی عروقی و سرطان, بررسی اثر دود قلیان بر روی مارکرهای استرس اکسیداتیو در مدل حیوانی رت می تواند منعکس کننده تاثیرات آن بر بدن افراد قلیانی نیز باشد و اهمیتی در جهت تایید خطرات آن برای افراد و پیش گیری از این خطرات با برنامه ریزی در جهت کاهش استعمال قلیان دارد. تحقیقات کنونی در جهان اکثرا بر روی تاثیرات دود سیگار بر استرس اکسیداتیو بدن است وباتوجه به اینکه دود قلیان نیز از گازها و ذرات مشابه سیگار تشکیل شده است هر چند غلظت آن ها متفاوت می باشد هدف از این طرح بررسی اثردود قلیان بر مارکرهای استرس اکسیداتیو در رت های در معرض دود می different types of smokers. Indian J. Med. Res. 106, 475–480. 23-Walfram RM, CHehne F, Oguogho A,et al. Narghile (water pipe) smoking influences platelet function and(iso) eicosanoids. Life sci 2003;74:47-53 24-Kania N, Setiawan B, Kusuma Ch, Oxydative stress in rats caused by coal dust plus cigarette smoke .2011;vol:30.No:2;80-87 25-Yeh Ch Ch, Barr G, Powell Ch A, Mesia-Vela S, Wang Y, Austin J H.M. No effect of cigarette smoking dose on oxidized plasma protein 2008;106(2):219-225.. 26-Knishkowy B, Amitai Y.Water-pipe(narghile) smoking: An emerging health risk behavior.pediatrics.2005;116:113-119. باشد. . |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | سوالات: 1-آیا دود قلیان بر بالانس اکسیدان آنتی اکسیدان در رت هایی که به مدت 1 ماه در معرض دود قلیان بوده اند تاثیر میگذارد؟ 2-آیا دود قلیان بر سطح مالون دی آلدهید در رت هایی که به مدت 1 ماه در معرض دود قلیان بوده اند تاثیر میگذارد؟ 3- آیا دود قلیان بر میزان توتال تیول سرم رت هایی که به مدت 1 ماه در معرض دود قلیان بوده اند تاثیر میگذارد؟ 4-آیا دود قلیان بر میزان پروتئین کربونیل سرم رت هایی که به مدت 1 ماه در معرض دود قلیان بوده اند تاثیر میگذارد؟ |
| هدف کلی طرح | بررسی اثردود قلیان در فاز تحت حاد برمارکرهای استرس اکسیداتیو درسرم رت های نر در معرض دود قلیان |
| اهداف اختصاصی | 1-مقایسه بالانس اکسیدان-آنتی اکسیدان در رت هایی که به مدت 1 ماه در معرض دود قلیان بوده اند با گروه کنترل. 2- مقایسه سطح مالون دی آلدهید در سرم رت هایی که به مدت 1ماه در معرض دود قلیان بوده اند با گروه کنترل. 3- مقایسه سطح توتال تیول در سرم رت هایی که به مدت 1ماه در معرض دود قلیان بوده اند با گروه کنترل. 4- مقایسه سطح پروتئین کربونیل در سرم رت هایی که به مدت 1 ماه در معرض دود قلیان بوده اند با گروه کنترل. |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | دانشگاه علوم پزشکی وخدمات بهداشتی و درمانی زاهدان |
| تعریف واژه های تخصصی | استرس اکسیداتیو:استرس اکسیداتیو نشان دهنده عدم تعادل بین تولید و تظاهر گونه های اکسیژن فعال و توانایی سیستم های بیولوژیکی برای آمادگی سم زدایی واسطه های واکنش یاتعمیر آسیب سلولی است.اختلال در وضعیت اکسیداتیو طبیعی بافت ها می تواند اثرات سمی را از طریق تولید پراکسیدها و رادیکال های آزاد که به همه ی اجزای سلولی شامل پروتئین ها, لیپید ها و DNA, آسیب می رساند, ایجاد کند.استرس اکسیداتیو با افزایش تولید گونه های اکسید کننده یا کاهش قابل توجه از دفاع آنتی اکسیدانی مانند گلوتاتیون همراه است |
| نوع مطالعه | مطالعه تجربی((Experimental study |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | رت های نراز نژاد Albino با محدوده وزنی 30±250 گرم |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | طبق مطالعات انجام شده و با توجه به اینکه اثر دود قلیان رادر رتها در معرض دود به مدت زمان 1ماه میخواهیم مورد بررسی قرار دهیم حجم نمونه را 20 رت بر آورد کرده ایم. حجم نمونه در گروهSub acute 10 رت می باشد و در گروه کنترل 10 راس داریم. |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | تصادفی ساده، رت هایی که دارای وزن 30±250 گرم هستند و بطور تصادفی در یکی از چهار گروه قرار می گیرند. |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | انجام کارهای آزمایشگاهی و داده ها در چک لیست ها و فرم های اطلاعاتی مربوطه جمع آوری خواهد شد. |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | پس از تصویب طرح در شورای پژوهشی دانشکده و اخذ مجوز از معاونت پژوهشی و هماهنگی با مسئولین زیر بط, 20 راس رت آماده شده توسط مرکز حیوانات آزمایشگاه رزمجومقدم با وزن 30±250گرم را انتخاب و به صورت تصادفی به 2 گروه: کنترل به تعداد 10 رت, Sub acute به تعداد 10 رت تقسیم می شوند و در شرایط طبیعی 12 ساعت روشنایی و 12 ساعت تاریکی در دمای 22±3ºc به مدت 1 ماه گروه Sub acute, 3 ساعت در روز در معرض دود تنباکو ساده(خوانسار) قرار می گیرند.دستگاهی که نقش قلیان را ایفا می کند شامل یک عدد بورت cc1000جهت ریختن تنباکو(به عنوان سر قلیان) و آتش دادن آن، یک عدد ایمپنجر cc 275جهت شستشوی گازحاوی دود (به عنوان کوزه آب قلیان )،دو عدد ایمپنجر cc 25 جهت جمع آوری بخارات احتمالی متصاعد شده به سمت پمپ، یک عدد پمپ مکنده با قابلیت تنظیم دبی، شیلنگ های رابط می باشد.با ریختن تنباکو به میزان 10 گرم در بورت cc 1000و روشن کردن تنباکو،تنباکو از طریق شیلنگی که به ایمپنجر cc 275 متصل است و ایمپنجر به پمپ مکنده، می سوزد و دود تولید می شود. دود تولید شده از طریق شیلنگ رابط به اتاقک مخصوص موش های صحرایی به حجم ³m 1وارد میشودو سپس دود توسط فن هایی که در سقف اتاقط تعبیه شده است به طور هموژن در هوای اتاقک پخش می شود و دود از طریق شیلنگی که در طرف دیگر اتاقک تعبیه شده خارج می شود.گروه های مورد بررسی دسترسی آزاد به آب وغذا خواهند داشت و از رژیم غذایی معمولی استفاده می کنند بعد از مدت زمان مورد نظر خون رت ها را در دستگاه سانتریقیوژ1500 دوربه مدت 15 دقیقه قرار می دهیم وسرم از سلول ها جدا وتازمان اندازه گیری ظرفیت تام آنتی اکسیدانی و مالون دی آلدهید وکربونیل پروتئین وتیول در cº20- نمونه ها فریز خواهند شد.برای اندازه گیری ظرفیت تام آنتی اکسیدانی از آزمون FRAPو برای اندازه گیری مالون دی آلدهید از روش رنگ سنجی با تیوباربیتوریک اسید(TBA), اندازه گیری کربونیل پروتئین ازروش الیزا و برای اندازه گیری توتال تیول از روش رنگ سنجی با دی تیونیتروبنزوییک (DTNB) استفاده می کنیم. |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | از آمار توصیفی مانند شاخص های پراکندگی مرکزی ,جداول توزیع فراوانی ونمودار های آماری جهت توصیف داده ها و از آمار استنباطی مانند آزمون T مستقل جهت تحلیل داده ها و نرم افزارSPSS استفاده خواهد شد. |
| ملاحظات اخلاقی | در تمامی مراحل آزمایشات با حیوانات مطابق پروتکل مصوب کمیته اخلاق دانشگاه رفتار خواهد شد. |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | مرگ رت ها در مدت زمان انجام آزمایش |
| کلمات کلیدی | دودقلیان , اکسیداتیو استرس, موش صحرایی |
| فهرست منابع و مراجع | 1-Sharifi H, Heydari GH R, Emami H,Sharif Kashani B, Fallah Tafti S, Masjedi M R.Tobacco Smoking pattern: Cigarette vs.Hookah. Tanaffos 2009;8:62-67 2-احتشامی افشارامین,نقشین روزبه,عمیدشاهی امیرعباس,فرشته نژاد سید محمد.تعیین ارتباط کشیدن قلیان با تغییرات ایجاد شده در شاخص های اسپیرومتری در افراد با شکایات تنفسی مراحعه کننده به بیمارستان های حضرت رسول اکرم (ص) وشهدای هفتم تیر شهر تهران.مجله دانشگاه علوم پزشکی ایران .دوره سیزدهم,شماره 52,پائیز1385,صفحه 49-57. -3Health effects of tobacco.2009.Available at:http://www.wikipedia.com.Accessed:8 February 2012. 4-Chaouachi K,Sajid KM.A critique of hypotheses on oral(and lung) cancer induced by waterpipe (hookah ,shisha , narghile) tobacco smoking. Medical Hypotheses. (2010); 74: 843–846. 5-Maziak W, Ward K D , Afifi Soweid R A, Eissenberg T. Tobacco smoking using a waterpip: a re-emeging strain in a global epidemic .Tobacco control 2004;13 :327-333. 6-Chaouachi k. Hookah(Shisha,narghile)Smoking and Environmental Tobacco Smoke (ETS).A Critical Review of the Relevant Literature and the Public Health Consequences. Int. J. Environ. Res. Public Health 2009; 6: 798-843. 7-Comandini A ,Marzano v, Curradi G , Federici G , Urbani A , Saltini C. Marker of anti-oxidant response in tobacco smoke exposed subjects :A data-mining review. Pulmonary Pharmacology &Therapeutics 2010;23:482-492. 8-Luppi F, Aarbiou J, Wetering S V,Rahman I,I de Boer W, Rabe K F et al. Effects of cigarette smoke condensate on proliferation and wound closure of bronchial epithelial cells in vitro :role of glutathione.Respiratory Research 2005;6. 9-World Health Organization. THE SCIENTIFIC BASIS OF TOBACCO PRODUCT REGULATION:Biomarkers of tobacco exposure and of tobacco smock-induced health effects.Switzerland:2007. 10-Rastam S, Li FM, Fouad FM, Kamal HM, Akil N, Moustafa AE. Water pipe smoking and human oral cancers. Med Hypotheses 2010;74(3):457–9. 11-Urkin J, Ochaion R, Peleg A . Hubble Bubble Equals Trouble :The Hazards of Water pipe Smoking.The Scientific World JOURNAL2006;6:1990-1997. 12-Neergaard J, Singh P, Job J, Montgomery S . Waterpipe smoking and nicotine exposure : A review of the current evidence. Nicotine Tob Res 2007 ;9(10):987-994 13-Nakkash R, Khalil J . Health warning labeling practices on narghile (shisha, hookah) waterpipe tobacco products and related accessories. Tobacco Control 2010;19 :235-239 14-Maziak W, Eissenberg T, Klesges RC, Keil U, Ward KD. Adapting smoking cessation interventions for developing coutries:Amodel for the middle East.Jnt J Tuberc Lung Dis.2004;8(4):403-13. 15-Sajid KH M ,Chaouachi K,Mahmood R.Hookah smoking and cancer : carcinoembryonic antigen (CEA) levels in exclusive/ever hookah smokers.Harm Reduction Journal [Serial onlain] 2008:5;19.Available from:Bio med central. 16-Hookah and Indoor Air Quality.2010.Available at:http://www.kcsp.uky.edu.Accesse d:october2010. 17-Nakkash R T, Khalil J ,Afifi R A. The rise narghile (shisha , hookah) waterpipe tobacco smoking :A qualitative study of perception of smoker and non smoker. BMC Public Health 2011 18-Shafagoj Y, Mohammed F, Hadidi K . Hubble-bubble (water pipe) smoking :Levels of nicotion and cotinine in plasma, saliva and urine.International Journal of clinical pharmacology and Therapeutics.2002;40:249-255. 19-Shihadeh A.Investigation of mainstream smok aerosol of the argileh waterpipe.Food and chemical Toxicology.2003;41:143-152 20-Rossi R ,Dalle-Donne I, Milzani A, Giustarini D. Oxidized Forms of Glutathione in Peripheral Blood as Biomarkers of Oxidative Stress. Clinical Chemistry 2006;7: 1406-1414. . 21-بحنویی مهرزاد, نکویی فاطمه, معتمد نیلوفر,عزیزی فاطمه.بیماری انسداد مزمن ریوی در افراد قلیانی ؛ یک مطالعه جمعیتی شاهددار.دو فصلنامه طب جنوب مرکز پژوهش های سلامت خلیج فارس دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی بوشهر.سال نهم ,شماره 2,اسفند1385,صفحه 131-139. 22_Sharma, R.N., Deva, C., Behera, D., and Khanduja, K.L. (1997) Reactive oxygen species formation in peripheralblood neutrophils in |
| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| بررسی اثر دود قلیان در فاز تحت حاد بر مارکر های استرس اکسیداتیو درسرم موش های صحرایی در معرض دود.docx | 1391/03/30 | 111266 | دانلود |
| 1_218_133_299_rezayatname akhlagh.doc | 1391/04/27 | 89088 | دانلود |
