ارزیابی رابطه سایز تاج و مورفولوژی کانال ریشه در پره مولرهای مندیبل با استفاده از (CBCT)Cone Beam Computed Tomography

Evaluation of the relationship between crown size and the root canal morphology in mandibular premolar by Cone Beam Computed Tomography(CBCT)


چاپ صفحه 		پژوهان
صفحه نخست سامانه		 مجری و همکاران
مجری و همکاران		 اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی		 دانلود
دانلود 		علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان: محمد سالارپور

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 5609
عنوان فارسی طرح ارزیابی رابطه سایز تاج و مورفولوژی کانال ریشه در پره مولرهای مندیبل با استفاده از (CBCT)Cone Beam Computed Tomography
عنوان لاتین طرح Evaluation of the relationship between crown size and the root canal morphology in mandibular premolar by Cone Beam Computed Tomography(CBCT)
نوع طرح
محل اجرای طرح
رسته مطالعاتی کاربردی
دانشکده/مرکز دانشکده دندانپزشکی زاهدان
زمان اجرا -روز

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
محمد سالارپوراستاد راهنمای اول پایان نامه دانشجوییاستاد راهنمادکترای تخصصی
نرگس فرهاد ملاشاهیاستاد راهنمای دوم پایان نامه دانشجوییاستاد راهنمادکترای تخصصی nargesfarhadm@gmail.com
مژده مهدیزادهمشاوراستاد مشاور mehdizadeh@dnt.mul.ac.ir
اکبر حسن زادهمشاورمشاور آمار hassanzadeh@hlth.mui.ac.ir
الناز موسوی خونساری دانشجودکترای تخصصی دندانپزشکی elnaz32@gmail.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی ارزیابی رابطه سایز تاج و مورفولوژی کانال ریشه در پره مولرهای مندیبل با استفاده از (CBCT)Cone Beam Computed Tomography
خلاصه طرح به لاتینEvaluation of the relationship between crown size and the root canal morphology in mandibular premolar by Cone Beam Computed Tomography(CBCT)
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهشبرای رسیدن به موفقیت در درمان، نمی توان دانش آناتومی پالپ را نایده گرفت. نداشتن دانش کافی از آناتومی پالپ، به عنوان دومین علت شکست درمان بعد از اشتباهات تشخیص و طرح درمان، مطرح می باشد. آگاهی کامل از آناتومی دندان و توجه دقیق به جزئیات درمان برای به حداقل رساندن شکست و نیاز به درمان مجدد اندودنتیک مسلم و ضروری است(1(. کانالهای شناسایی نشده علت 42 درصد موارد درمان های مجدد کانال ریشه را شامل می گردد(2).
پره مولرهای مندیبل، جزو مشکل ترین دندانها جهت درمان اندودنتیک معرفی شده اند. براساس یک مطالعه که در دانشگاه واشنگتن انجام گرفت، بالاترین میزان شکست درمانهای غیرجراحی درمان اندودنتیک (45/ 11 درصد ) در این گروه دندانی گزارش گردید که علت آن را به تنوعات وسیع مورفولوژی کانال ریشه و دستیابی مشکل به کانال دوم در این دندانها نسبت داده اند(4و3). اطلاعات بدست آمده از یک مطالعه متاآنالیز که به بررسی سیستم کانال ریشه در دندان پره مولر اول مندیبل پرداخته بود،حاکی از آن است که این دندان 9/97 درصد تک ریشه و در 8/75 درصد تک کاناله بوده و در 2/24 درصد دو کانال یا بیشتر دارد(4).انسیدانس پره مولرهای اول مندیبل با بیش از یک کانال 8/27 درصد گزارش شده است(3(.
(1984)Vertucci ,(1972)Pineda ،(1995)Caliskan و همکارانشان در مطالعات جداگانه انسیدانس دندانهای پره مولر اول مندیبل تک کاناله ای را که در آنها یک کانال به دو کانال تقسیم می شد را به ترتیب 24، 4/23 و 4/9 درصد بیان کردند(5و6و7).
در پژوهشی، (2004)Yoshioka و همکارانش انسیدانس دندانهای پره مولراول مندیبل تک کاناله ای را که به دو کانال تقسیم و در نهایت دو کانال بهم ملحق می گردیدند را1/15 درصد گزارش کردند(8).
مورفولوژی کانال ریشه پره مولر دوم شبیه پره مولر اول مندیبل و با واریاسیونهای کمتر می باشد. نتایج بدست آمده از 10 مطالعه آناتومیک که در آن 2983 دندان پره مولر دوم مندیبل مورد مطالعه و ارزیابی قرار گرفتند، دلالت بر آن دارد که این دندان در 6/99 درصد تک ریشه و در 9/91 درصد تک کاناله بوده و در 9/8 درصد دو کانال یا بیشتر دارد(4).
در بررسی رادیوگرافیهای Full mouthمربوط به 547 بیمار مشاهده شد که حداقل 7/15 درصد پره مولرهای اول مندیبل و 7 درصد پره مولرهای دوم مندیبل دارای یک کانال یا ریشه دو شاخه بودند(3).
حضور سه کانال با سه فورامن مجزا در پره مولرهای مندیبل بسیار نادر است. vertucci این نوع کانال ریشه را در پره مولر اول و دوم مندیبل به ترتیب 5/0 و 0 درصد گزارش کرد(6).
برخی مطالعات نشان داده اند که نژاد عامل مؤثری در تعداد کانالهای پره مولر های مندیبل و ماگزیلا می باشد(4).
Sert(2004)خاطرنشان کرد که علاوه بر نژاد، جنسیت نیز در تعداد کانالها تأثیرگذار است (9).
یافته های کلینیکی و رایوگرافیکی، اطلاعات باارزشی را در مورد شکل کانال ریشه در اختیار کلینسین قرار میدهند. پروب سالکوس باکالی احساس برجستگی ریشه را میدهد و این مسأله حضور ریشه اضافی را گوشزد میکند(2).
Nallapati(2005) اظهار کرد که در صورت وجود کانال اضافی در پره مولرهای مندیبل، تغییراتی در ساختار تاج و ریشه این دندانها پدیدار می گردد که از آن جمله میتوان به پهن شدگی نیمه سرویکالی ریشه در پره مولرهای مندیبل سه کاناله و تیپر کم تاج و ریشه و تغییراتی در ابعاد تاج این دندانها اشاره نمود(2). تهیه رادیوگرافی از زوایای گوناگون که چندین نمای مختلف از یک ساختمان مشابه را نشان میدهد، امکان مشاهده سه بعدی را به ما میدهد(10).
برطبق مطالعه (2007)Tzanetakis، محو شدن ناگهانی فضای پالپ و تغییر واضح در دانسیته فضای کانال ریشه همواره حضور یک کانال یا ریشه اضافی را نشان میدهد (11).
پیشرفتهای اخیر در تکنولوژی، امکان تهیه تصاویر سه بعدی CT اسکن را فراهم کرده است(13و12). تکنولوژی CBCT(Cone Beam Computed Tomography) در تشخیص ضایعات اندو و مورفولوژی کانال، ارزیابی ضایعاتی با منشا غیردندانی، ارزیابی شکستگی های ریشه و آلوئول، آنالیز ضایعات تحلیلی، ارزیابی جراحی قبل از قطع انتهای ریشه کاربرد دارد(12و13و14). یکی از با ارزشترین کاربردهای CBCT در اندودنتیکس ارزیابی و اسکن مورفولوژی کانال در سه مقطع می باشد. تکنولوژی CBCT اطلاعاتی را در خصوص کانالهای اضافی، دلتاهای اپیکال، تایپ کانال و در مجموع تصویر سه بعدی از آناتومی کانال در اختیار ما قرار میدهد. CBCT به عنوان چشم سوم ما می تواند قبل، حین و پس از درمان اندودنتیک مفید واقع شود(14و15).
لذا با توجه به پیچیدگی درمان دندانهای پره مولر مندیبل و شیوع بالای تنوعات مورفولوژی کانال ریشه و وجود اکستراکانال در این دندانها و احتمال ارتباط آن با سایز تاج و آنچه مسلم است پتانسیل بالای تکنولوژی CBCT در بررسی و تشخیص این موارد، ما در این مقوله برآنیم که به ارزیابی رابطه سایز تاج و مورفولوژی کانال ریشه در دندانهای پره مولر مندیبل با کمک دستگاه CBCT بپردازیم.
سوالات و / یا فرضیات پژوهش1- میانگین سایز تاج پره مولر اول مندیبل چقدر است ؟
2- میانگین سایز تاج پره مولر دوم مندیبل چقدر است ؟

3- فراوانی انواع گوناگون مورفولوژی کانال ریشه بر اساس طبقه بندی ورتوچی در پره مولر اول مندیبل چقدر است ؟
4-فراوانی انواع گوناگون مورفولوژی کانال ریشه بر اساس طبقه بندی ورتوچی در پره مولر دوم مندیبل چقدر است ؟
5- سایز تاج با مورفولوژی کانال ریشه پره مولرهای اول مندیبل ارتباط دارد .
6- سایز تاج با مورفولوژی کانال ریشه پره مولرهای دوم مندیبل ارتباط دارد .
هدف کلی طرحتعیین رابطه سایز تاج و مورفولوژی کانال ریشه در پره مولرهای مندیبل با استفاده از CBCT
اهداف اختصاصی1- تعیین میانگین سایز تاج دندانهای پره مولر اول مندیبل
2- تعیین میانگین سایز تاج دندانهای پره مولر دوم مندیبل
3- تعیین توزیع فراوانی انواع گوناگون مورفولوژی کانال ریشه براساس طبقه بندی ورتوچی در پره مولر اول مندیبل
4- تعیین توزیع فراوانی انواع گوناگون مورفولوژی کانال ریشه براساس طبقه بندی ورتوچی در پره مولردوم مندیبل
5- تعیین رابطه سایز تاج با مورفولوژی کانال ریشه در پره مولر اول مندیبل
6- تعیین رابطه سایز تاج با مورفولوژی کانال ریشه در پره مولر دوم مندیبل
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرحدانشجویان دندانپزشکی و دندانپزشکان
تعریف واژه های تخصصیCBCT: این تکنولوژی یک اشعه کونیکال را برای کسب یک حجم در یک چرخش 360 درجه منفرد به کار می برد(13)، (14)، (15).
نوع مطالعهتوصیفی تحلیلی از نوع مقطعی
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)دندانهای پره مولر مندیبل کشیده شده در کلینیک های سطح شهر زاهدان
معیارهای خروج:
1- تحلیل داخلی و خارجی ریشه
2- شکستگی ریشه
3-کلسیفیکاسیون کانال
4-ریشه های ناکامل یا نابالغ
5-دندانهایی که قبلا تحت درمان ریشه قرار گرفتند
6-دندانهای پره مولر دو ریشه ای مندیبل
7-پوسیدگی تاج و پوسیدگی سطح ریشه

حجم نمونه و روش محاسبه آنتعداد نمونه ها با توجه به رابطه2+ n=(〖(z1+z2)〗^2 (1-r^2))/r^2 ، حداقل 82 نمونه بدست آمد.
-z1 ضریب اطمینان 95% یعنی 96/1 است.
-z2 ضریب توان 80% یعنی 84/0 است.
-r برآوردی از ضریب همبستگی بین سایز تاج و تعداد کانال دندان است که قدر مطلق آن حداقل 3/0 می باشد.
روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)روش نمونه گیری آسان یا در دسترس
روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)فرم اطلاعاتی در ضمیمه شماره 1 موجود است.
روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)در این مطالعه مقطعی توصیفی، 200 دندان پره مولر اول و دوم مندیبل(100 نمونه از هر گروه که به صورت جداگانه جمع آوری می شوند) سالم و بدون پوسیدگی که به دلیل مشکل پریو یا درمان ارتو و باکسب رضایت آگاهانه از بیمار (فرم رضایت نامه آگاهانه در ضمیمه شماره 2 موجود است) کشیده شده اند، بصورت تصادفی از کلینیک های سطح شهر(زاهدان)جمع آوری و تا تکمیل مجموعه در هیدروژن پراکساید 3% نگهداری می شوند. در شروع مطالعه نمونه ها در هیپوکلریت سدیم 25/2% برای یک ساعت جهت حذف بافت های نرم چسبنده قرار می گیرند. سپس کلکلوس باقیمانده توسط اسکیلینگ برداشته می شوند.
سپس نمونه ها با ماده قالب گیری پوتی در گروههای 8 تا 10 تایی مشابه قوس دندانی مانت
می شوند و توسط دستگاه CBCT (mA=10 ,Kvp=80,s=12)planmeca promax3D تحت اکسپوژ اشعه قرار می گیرند .
همه اسکنرهای CT شامل یک منبع اشعه ایکس و دتکتور می باشند که بر روی یک گانتری در حال چرخش متصل شده اند. هنگام چرخش اکسپوژر های زیادی در فواصل زمانی ثابت انجام
می شود که تصاویر واحدی بنام تصاویر مبنا ایجاد می کنند.
ابتدا ماکزیمم قطر مزیودیستال و باکولینگوال دندانها در مقاطع کرونال و ساجیتال ثبت شده و پس از آن تمام دندانها با ضخامت ثابت 16/0 میلی متر در پلن آگزیال اسکن شده و جهت ارزیابی مورفولوژی کانال ریشه توسط یک اندودنتیست و یک رادیولوژیست بررسی می شوند.
روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)با توجه به اهداف و نوع متغیرها از روشهای آماری توصیفی از قبیل میانگین، انحراف معیار و درصد استفاده خواهد شد همچنین جهت بررسی ارتباط بین متغیرهای مورد نظر از مدل Logistic Regression استفاده خواهد شد.

میزان میانگین،انحراف معیار و دامنه گروه ها
دامنه ایندکس MD/ BL انحراف معیار میانگین
اولین پرمولر مندیبل
دومین پرمولر مندیبل
ملاحظات اخلاقی بر اساس کد 1از کدهای مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی رضایت شرکت کنندگان کسب خواهد شد (ضمیمه2) و بر اساس کد 3 از کدهای مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی کسب رضایت آگاهانه فارغ از هر گونه اجبار و تهدید و تطمیع و اغوا خواهد بود
محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنهاعدم وجود دستگاه CBCT در شهر زاهدان.جهت حل این مشکل، با هماهنگی معاونت مرکز تحقیقات دکتر ترابی نژاد، پس از جمع آوری دندانها، به منظور تهیه CBCT به این مرکز مراجعه خواهد شد.
کلمات کلیدیCrown size, root canal morphology, mandibular premolar, Cone Beam Computed Tomography (CBCT)
سایز تاج ، مورفولوژی کانال ریشه ، پره مولرهای مندیبل ، Cone Beam Computed Tomography (CBCT)
فهرست منابع و مراجع1-Torabinejad M, Walton RE .Endodontics principles and practice. 4^th ED .St Louis; Missouri. 2008; chap13: 216-228.
2-Nallapati S. Three canal mandibular first and second premolars: A treatment Approach. A Case report. JOE 2005; 31)6(: 474 -476.
3-Cohen S, Harg reaves KM. Pathways of the pulp. 〖10〗^th ED. St Louis: Mosby, Inc. 2011; chap 7: 200-204.
4-Ingle J, Bakland LK, Baumgartner JC. Ingles Endodontics. 6^th ED. Bc Decker Inc. 2008; chap 6: 191-202.
5-Pineda F, Kuttler Y. Mesiodistal and buccolingual roentgenographic investigation of 7275 root canals. Oral surg Oral med Oral pathol 1972; 33: 101.
6-Vertucci FJ. Root canal anatomy of the human permanent teeth. Oral surg Oral med Oral pathol 1984; 58: 589.
7-Caliskan MK, Pehlivan Y, Sepetcioglu F, Turkun M, Tuncer SS. Root canal morphology of human permanent teeth in turkish population. J Endod 1995; 21(4): 200.
8-Yoshioka T, Villegas JC, Kobayashi C, Suda H. Radiographic evaluation of root canal multiplicity in mandibular first premolars. J Endod 2004; 30(2): 73.
9-Sert S. Evaluation of the root canal configurations of the mandibular and maxillary permanent teeth by gender in the turkish population. J Endod 2004; 30(6): 391.
10-Lotfi M, Vosoughhosseini S, Zand V, Fatemi A, Sheykhzadeh V, Ranjkesh B. A mandibular second premolar with three canals and atypical orifices. J Oral Sci 2008; 50 (3): 363-366.
11- Tzanetakis GN, Lagoudakos TA, Kontakiotis EG. Endodontic treatment of a mandibular second premolar with four canals using operating microscope.
JOE 2007; 33 (3): 318-321.
12-PrakashR, Nandini S, Ballal S, Numar SN, Kandaswamy D. Two – rooted mandibular second premolars: case report. IJDR 2008; 19(1): 70-73.
13-Nee la kantan P, Subbarao C, Ahuja R, Subbarao CV, Gutmann JL. Cone-Beam Computed Tomography study of root and canal morphology of maxillary first and second molars in an indian population. JOE 2010; 36(10): 1622-1627.
14-La SH, Jung DH, Kim EC, Min KS. ldentification of independent middle mesial canal in mandibular first molar using cone –Beam Computed Tomography imaging, case report. JOE 2010; 7(2): 1-4.
15-Miracle AC, Mukherji SK. Cone- Beam CT of the head and neck, part 2. clinical applicalions. AJNR 2009; 30: 1285-1292.

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
دکتر موسوی مورد تائید است.docx1391/09/08109105دانلود
امضاء 5609.jpg1391/09/08191145دانلود
صورتجلسه شورای پژوهش دانشکده مورخ 24,7,91.docx1391/09/0852426دانلود
5609داوری اول.doc1391/09/0849152دانلود
5609 داوری دوم.doc1391/09/0848640دانلود
5609.jpg1392/04/05834588دانلود