چاپ صفحه |  صفحه نخست سامانه |  مجری و همکاران |  اطلاعات تفضیلی |  دانلود | علوم پزشکی زاهدان |
| کد طرح | 5611 |
| عنوان فارسی طرح | ررسی موانع پژوهش از دید گاه اعضای هیئت علمی دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی شرق کشور در سال تحصیلی 92-1391 |
| عنوان لاتین طرح | Evaluation of the Research barriers from the viewpoint of medical and dental faculty members of east region universities of Iran in 2012-13 academic year |
| نوع طرح | |
| محل اجرای طرح | |
| رسته مطالعاتی | کاربردی |
| دانشکده/مرکز | دانشکده دندانپزشکی زاهدان |
| زمان اجرا -روز |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| مهدی بوشادی | دانشجو | mahdibowshadi@yahoo.com | ||
| فریبا شهری | استاد راهنمای اول پایان نامه دانشجویی | دکترای تخصصی | shahri_fa@yahoo.com | |
| مهدی محمدی | مشاور | مشاور آمار | دکترای تخصصی | memohammadi@yahoo.com |
| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | ررسی موانع پژوهش از دید گاه اعضای هیئت علمی دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی شرق کشور در سال تحصیلی 92-1391 |
| خلاصه طرح به لاتین | Evaluation of the Research barriers from the viewpoint of medical and dental faculty members of east region universities of Iran in 2012-13 academic year |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | پژوهش کوششی برای کشف حقایق علمی و اشاعه آن در میان مردم برای بهره مندی از آن است. امری که با پیشرفت تکنولوژی و بروز مشکلات علمی و اجتماعی اهمیت اساسی تری یافته است. بدین ترتیب در کشور های پیشرفته، پژوهش و تحقیق چنان مورد پذیرش قرار گرفته است که برنامه ریزی های صحیح بر مبنای یافته های پژوهشی انجام می شود. بر این اساس زدودن موانع انجام پژوهش به خصوص در دانشگاه ها و موسسات پژوهشی که عهده دار پژوهش و تحقیقات هستند و فراهم نمودن موجبات رشد و ترقی آن به عنوان امری اجتناب ناپذیر و حساس تلقی می گردد1. از دیگر دلایل لزوم عمل بر پایه تحقیق، افزایش هزینه های مراقبت های بهداشتی است زیرا انجام تحقیقات موجب حذف بعضی از اقدامات بهداشتی که پیامد مطلوبی ندارند و کاهش هزینه های درمانی می شود2. دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی سه وظیفه عمده دارند که عبارتند از تولید دانش، تربیت نیروی انسانی متخصص و عرضه خدمات تخصصی به جامعه. بخش بهداشت و درمان علاوه بر ارائه خدمات بهداشتی و درمانی و نیز آموزش پزشکی، وظیفه انجام تحقیقات کاربردی را به منظور تعیین اولویت ها و نیاز های بهداشتی و درمانی در جهت افزایش بهره وری بر عهده دارد3. بدیهی است که ارتقا و پیشرفت دانش، مرهون بررسی تولیدات پژوهشی دانشگاه ها و یافتن معضلات موجود می باشد تا راه را برای رشد فعالیت های پژوهشی در سال های آتی روشن سازد4. با توجه به آمار یونسکو، سرمایه گذاری در تحقیق و آموزش نیروی کار پژوهشی در کشور های صنعتی بسیار بالاتر از کشور های در حال توسعه بوده و تعداد پژوهشگران به ازای هر میلیون نفر در این کشور ها 24 برابر بیشتر از مقدار اختصاص داده شده در کشور های توسعه یافته است5. در سال 1997 در ایالات متحده به ازای هر شش هزار نفر و در ایران به ازای هر صد و بیست هزار نفر یک مقاله علمی به چاپ رسیده است. این در حالی است که طی بررسی های انجام شده کیفیت مقالات بین المللی ایرانیان از میانگین جهانی پایین تر بوده است3. البته تمایل به تحقیق در دانشگاه های علوم پزشکی و پزشکان رو به کاهش است که منحصر به کشور ما نیست6. در پژوهشی که در دانشکده پزشکی ایالت پنسیلوانیای آمریکا طی سال های 1985 تا 1995 انجام گرفته است؛ مشکلات مالی-خانوادگی، برنامه شغلی و وظایف درمانی، اصلی ترین علل عدم فعالیت پژوهشی در 283 عضو هیئت علمی بیان شده است7. این کاهش تحقیق در دو دهه اخیر و کاهش تعداد دانشمندان محقق در علوم پزشکی ایالات متحده نیز گزارش شده است8. اولین گام برای سامان بخشیدن به امر پژوهش در جامعه پی بردن به نقاط ضعف و قوت برنامه های تحقیقاتی و شناخت نارسایی ها است3. اگرچه اهمیت و جایگاه تحقیقات مورد تاکید و توافق اکثر اعضای هیئت علمی است اما ماهیت و کم و کیف موانع و تنگنا هایی که بر فعالیت های تحقیقاتی تاثیر می گذارند، به درستی معلوم نیست4. مطالعات مختلف مواردی همچون مشغله زیاد، کمبود وقت، مشکلات مربوط به اعتبارات تحقیقاتی و نداشتن انگیزه را به عنوان موانعی جهت انجام پژوهش بیان داشته اند6. در مطالعه Sabzwari و همکاران در پاکستان که در سال 2009 بر روی 220 نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه های علوم پزشکی این کشور انجام گرفت؛ عدم آشنایی با روش های تحقیق و عدم انجام پژوهش در دوره دانشجویی به عنوان مهم ترین موانع انجام پژوهش در بین اعضای هیئت علمی دانشگاه های پاکستان بدست آمد9. در پژوهشی که توسط سرشتی و همکاران در سال 1384 بر روی 480 نفر از اعضای هیئت علمی و کارکنان دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد انجام گرفت؛ میانگین نمره موانع سازمانی بیشتر از موانع فردی در انجام پژوهش بود2. نتایج مطالعه دادخواه و همکاران در سال 1382 بر روی 384 نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه های اردبیل نشان داد که بی تاثیر بودن نتایج تحقیق در تصمیم گیری های مدیران و پایین بودن سرانه تحقیق در کشور مهم ترین عوامل بازدارنده انجام پژوهش در دانشگاه های شهر اردبیل می باشند10. در مطالعه علمداری و افشون که در سال 1381 بر روی کلیه اعضای هیئت علمی دانشگاه های شهر یاسوج انجام گرفت؛ کمبود وقت و مشغله زیاد و بی علاقگی به امر پژوهش به ترتیب مهم ترین و بی اهمیت ترین موانع شخصی و کمبود امکانات و تجهیزات لازم و محدودیت های اخلاقی در انجام پژوهش به ترتیب مهم-ترین و بی اهمیت ترین موانع سازمانی انجام پژوهش از طرف اعضای هیئت علمی عنوان شده بودند11. در مطالعه دیگری که فرمانبر و عسگری در سال 1381 بر روی 287 نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی گیلان انجام دادند؛ عوامل سازمانی- اداری مهم ترین موانع انجام تحقیق شناسایی شدند12. بر خلاف مطالعه سرشتی و همکاران در شهرکرد و فرمانبر و عسگری در گیلان، مطالعه سبزواری و همکاران در سال 1377 بر روی 329 نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه های علوم پزشکی شهید باهنر و آزاد کرمان نشان داد که میانگین نمره موانع فردی انجام پژوهش بیشتر از موانع سازمانی است13. مطالعات گذشته عموما به بررسی چند مانع محدود در امر پژوهش در سطح یک دانشگاه پرداخته اند. ضمن اینکه در مطالعات مختلف، عوامل متفاوت و بعضا متناقضی به عنوان موانع انجام پژوهش به دست آمده اند. قبلا این نکته ذکر شد که طبق آمار رسمی تمایل به تحقیق در دانشگاه های علوم پزشکی و پزشکان رو به کاهش است اما با این وجود، مطالعه ای منسجم در مورد موانع انجام پژوهش در رشته های پزشکی و دندانپزشکی صورت نگرفته است. با توجه به محدود بودن تعداد اعضای هیئت علمی بالینی دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی زاهدان و انجام مطالعات مشابهی در دانشگاه های غرب کشور در گذشته و عدم انجام مورد مشابه در شرق کشور، ضرورت انجام این مطالعه در سطح دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی شرق کشور احساس می گردد. |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | 1. میانگین نمره موانع شخصی پژوهش در دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی شرق کشور بر حسب سن، جنس، سابقه کار و مرتبه علمی چقدر است؟ 2. میانگین نمره موانع سازمانی-اداری پژوهش در دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی شرق کشور بر حسب سن، جنس، سابقه کار و مرتبه علمی چقدر است؟ 3. میانگین نمره موانع اقتصادی-مالی پژوهش در دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی شرق کشور بر حسب سن، جنس، سابقه کار و مرتبه علمی چقدر است؟ 4. میانگین نمره موانع وسایل-امکاناتی پژوهش در دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی شرق کشور بر حسب سن، جنس، سابقه کار و مرتبه علمی چقدر است؟ 5. میانگین نمره موانع اجتماعی پژوهش در دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی شرق کشور بر حسب سن، جنس، سابقه کار و مرتبه علمی چقدر است؟ |
| هدف کلی طرح | تعیین موانع پژوهش از دیدگاه اعضای هیئت علمی دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی شرق کشور در سال تحصیلی 92-1391 |
| اهداف اختصاصی | 1. تعیین میانگین نمره موانع شخصی پژوهش در دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی شرق کشور بر حسب سن، جنس، سابقه کار و مرتبه علمی 2. تعیین میانگین نمره موانع سازمانی-اداری پژوهش در دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی شرق کشور بر حسب سن، جنس، سابقه کار و مرتبه علمی 3. تعیین میانگین نمره موانع اقتصادی-مالی پژوهش در دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی شرق کشور بر حسب سن، جنس، سابقه کار و مرتبه علمی 4. تعیین میانگین نمره موانع وسایل-امکاناتی پژوهش در دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی شرق کشور بر حسب سن، جنس، سابقه کار و مرتبه علمی 5. تعیین میانگین نمره موانع اجتماعی پژوهش در دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی شرق کشور بر حسب سن، جنس، سابقه کار و مرتبه علمی |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | کلیه دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی |
| تعریف واژه های تخصصی | موانع پژوهشی: عبارتند از عواملی که به شکلی از انجام پژوهش جلوگیری به عمل می آورند که در پژوهش فعلی در 5 گروه عوامل بازدارنده شخصی، سازمانی-اداری، اقتصادی-مالی، وسایل-امکاناتی و اجتماعی بررسی می گردند. |
| نوع مطالعه | مقطعی-توصیفی |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | اعضای هیئت علمی بالینی دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی دانشکده های شرق کشور شامل دانشکده-های پزشکی مشهد، زاهدان، زابل و بیرجند و دانشکده های دندانپزشکی مشهد و زاهدان |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | S=0.15267 d=0.02 α=0.05 برای محاسبه حجم نمونه از انحراف معیار مطالعه مشابه قبلی که در اصفهان انجام شده بود (بررسی برخی از موانع فردی تاثیرگذار بر انجام پژوهش در بین اعضای هیئت علمی دانشگاه های اصفهان و منطقه غرب کشور) استفاده شد(1) و با درنظر گرفتن میزان دقت (d) 02/. و α برابر 05/0 حجم نمونه 223 به دست آمد که برای افزایش دقت مطالعه به 250 نفر افزایش پیدا کرد. بر اساس اطلاعات موجود در سایت دانشکده های فوق، تعداد کل اعضای هیئت علمی دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی مورد مطالعه بالغ بر 625 نفر می باشد که به نسبت تعداد اعضای هیئت علمی هر دانشکده تعداد نمونه لازم از آن گرفته خواهد شد. جدول تعداد اعضای هیئت علمی دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی شرق کشور و تعداد نمونه های لازم نام دانشکده تعداد اعضای هیئت علمی تعداد نمونه پزشکی مشهد 300 120 دندانپزشکی مشهد 105 42 پزشکی زاهدان 85 34 دندانپزشکی زاهدان 35 14 پزشکی زابل 40 16 پزشکی بیرجند 60 24 |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | ابتدا از طریق نمونه گیری غیر احتمالی سهمیه ای نسبت تعداد نمونه های مربوط به هر دانشگاه تعیین می گردد و سپس از هر دانشگاه به صورت تصادفی تعداد نمونه های منتسب به آن دانشگاه از میان اعضای هیئت علمی انتخاب شده و وارد مطالعه می گردند. |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | پرسشنامه (رجوع شود به ضمیمه 1) |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | اطلاعات اعضای هیئت علمی شامل مشخصات دموگرافی(سن،جنس)، وضعیت تاهل و محل سکونت، در پرسشنامه ای که جهت ارزیابی موانع پژوهش در دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی شرق کشور طراحی شده است؛ توسط آن ها پر خواهد شد. در انجام این پژوهش از پرسشنامه طرح پژوهشی "موانع انجام تحقیق از دید اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان" که توسط افسانه کریمی و همکاران در سال 1386 انجام گرفته است، استفاده می گردد3.( رجوع شود به ضمیمه شماره 1) روایی پرسشنامه با روش اعتبار محتوا (Content validity)تعیین شده است و پایایی پرسشنامه طرح با روش آزمون مجدد (test-retest) با ضریب همبستگی 85/. تعیین گردیده است. پرسشنامه توسط دانشجوی سال آخر توزیع خواهد شد و شرکت در مطالعه کاملاً اختیاری است و رضایت شرکت کنندگان در هوشیاری کامل و شرایط بدون استرس توسط فرم رضایت آگاهانه شرکت در طرح تحقیقاتی کسب خواهد شد و هویت و کلیه اطلاعات افراد شرکت کننده محرمانه خواهد ماند. ( رجوع شود به ضمیمه شماره 2) این آزمون شامل 22 سوال برای ارزشیابی موانع پژوهشی است که به سنجش پنج گروه از عوامل بازدارنده پژوهش در اعضای هیئت علمی(عوامل بازدارنده شخصی، سازمانی-اداری، اقتصادی-مالی، وسایل-امکاناتی و اجتماعی) می پردازند. هریک ازسوالات آزمون در مقیاس 5 گزینه ای لیکرت در طیف بی تاثیر، کم، متوسط، زیاد و خیلی زیاد بررسی می شوند. به هر یک از گزینه های این طیف یک نمره از یک تا پنج تعلق می گیرد. (بی تاثیر =1، کم =2، متوسط=3، زیاد=4، خیلی زیاد=5) جهت استخراج داده ها، تعداد پاسخ های داده شده به هر سوال با یکدیگر جمع و در نهایت میانگین مربوط به هر گروه ارائه می گردد. موانع پژوهشی تعداد سوال ها شماره سوال های پرسشنامه عوامل شخصی 2 1-2 عوامل سازمانی-اداری 6 14-15-16-20-21-22 عوامل اقتصادی-مالی 3 17-18-19 عوامل وسایل-امکاناتی 5 6-7-8-9-10 عوامل اجتماعی 6 3-4-5-11-12-13 |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | جهت توصیف داده ها از شاخص های میانگین و انحراف معیار استفاده خواهد شد. توزیع میانگین و انحراف معیار نمره ی موانع پژوهش از دید گاه اعضای هیئت علمی دانشکده های پزشکی و دندانپزشکی شرق کشور جنسیت موانع پژوهشی مرد زن میانگین وانحراف معیار میانگین وانحراف معیار عوامل شخصی عوامل سازمانی-اداری عوامل اقتصادی-مالی عوامل وسایل-امکاناتی عوامل اجتماعی |
| ملاحظات اخلاقی | کدهای 1، 3، 5 و 17 کمیته کشوری اخلاقی (در زیر ذکر شده اند) که مرتبط با رضایت آگاهانه و نگهداشتن اطلاعات می باشد در این تحقیق رعایت خواهد شد. کد1: کسب رضایت آگاهانه درکلیه تحقیقاتی که برروی آزمودنی انسانی انجام می گیرد ضروری است. در مورد تحقیقات مداخله ای، کسب رضایت آگاهانه باید کتبی باشد. کد3: کسب رضایت آگاهانه فارغ ازهرگونه اجبار، تهدید، تطمیع و اغوا انجام خواهد گرفت؛ درغیراینصورت رضایت اخذ شده باطل و هیچ اثر قانونی بر آن مترتب نیست و درصورت بروز هرگونه خسارت، مسئولیت آن متوجه پژوهشگر خواهد بود. کد 5: درانجام تحقیقات علوم پزشکی اعم از درمانی و غیردرمانی ، محقق مکلف است اطلاعات مربوط به روش اجراء و هدف ازانجام تحقیق ، زیانهای احتمالی ،فواید ، ماهیت و مدت تحقیق را به میــزانی که با آزمودنی ارتباط دارد به وی مفهوم نموده و به سئوالات او پاسخ های قانع کننده دهد و مراتب مذکور را دررضایت نامه قید نماید. کد17: محقق اطلاعات مربوط به آزمودنی را بعنوان راز تلقی و آن را افشاء ننموده و ضمناً شرایط عدم افشاء آن را نیز فراهم خواهند کرد، مگر آنکه در این مسیر محدودیتی داشته باشد که در اینصورت قبلاً آزمودنی را مطلع خواهند نمود. |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | محدودیت خاصی وجود ندارد و با توجه به محرمانه نگه داشتن اطلاعات ، انتظار می رود افراد مورد مطالعه فرم پاسخنامه را با صداقت پر کنند. |
| کلمات کلیدی | موانع پژوهشی، اعضای هیئت علمی، دانشگاه ها Research barriers- faculty members- universities |
| فهرست منابع و مراجع | 1. نصر ا، پاریاد ر، شریف م. بررسی برخی از موانع فردی تاثیرگذار بر انجام پژوهش در بین اعضای هیئت علمی دانشگاه های اصفهان و منطقه غرب کشور. مجله علم و فناوری. 1387؛ 1: 26-10. 2. سرشتی م، کاظمیان ا، دریس ف. موانع انجام تحقیقات از دیدگاه اساتید و کارکنان دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد. مجله راهبردهای آموزش. 1389؛ 3(2): 57-51. 3. کریمی ا، مهدی پور ی، محمدپور ع، پیروزان فر س. موانع انجام تحقیق از دید اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان. مجله مدیریت اطلاعات سلامت. 1389؛ 7(4): 474-467. 4. عابدینی س، عابدینی ص، کمال زاده ح ، مومنی ا، زارع ش. دیدگاه اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان نسبت به موانع موجود در انجام فعالیت های پژوهشی. فصلنامه دنا. 1388؛ 4(1و2): 58-51. 5. Farajollahi AR, Sedaghat K, Alizadeh M, Ashrafi Hafez A. Description and pathology of research development in Tabriz Medical University. J Med Educ 2006; 9(2): 105-113. 6. عنبری ز، جمشیدی فر ع ، ستاره م. دیدگاه اعضای هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی اراک پیرامون مشکلات موجود در انجام فعالیت های پژوهشی. مجله ایرانی آموزش درعلوم پزشکی. 1384؛ 5(2): 196-198. 7. Lloyd T, Phillips BR, Aber RC. Factors that influence doctor's participation in clinical research. Med Educ 2004; 38(8): 848-851. 8. Solomon SS, Tom SC, Pichert J, Wasserman D, Powers AC. Impact of medical student research in the development of physician-scientists. J Investig Med 2003; 51(3): 149-156. 9. Sabzwari S, Kauser S, Khuwaja AK. Expriences, attitudes and barriers towards research amongst junior faculty of Pakistani medical universities. BMC Med Educ 2009; 9(68): 72-78. 10. دادخواه ب، محمدی م ، مظفری ن. موانع برون سازمانی تحقیق از دیدگاه اعضای هیئت علمی دانشگاه های شهر اردبیل. مجله علمی و پژوهشی دانشکده پرستاری و مامایی. 1387؛ 10: 31-25. 11. علمداری ع ، افشون ا. موانع موجود در انجام فعالیت های پژوهشی از دیدگاه اعضای هیئت علمی دانشگاه های شهر یاسوج. مجله ارمغان دانش. 1382؛ 8(29): 35-27. 12. فرمانبر ر ، عسگری ف. بررسی عوامل بازدارنده انجام تحقیق از دیدگاه اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی گیلان. مجله دانشکده پزشکی دانشگاه علوم پزشکی گیلان. 1384؛ 14(54): 91-84. 13. سبزواری س، علیزاده م، عزیزی زاده س، فروزی م. نظرات اعضای هیئت علمی دانشگاه های شهر کرمان نسبت به موانع موجود در انجام فعالیت های پژوهشی. مجله دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی- درمانی شهید صدوقی یزد. 1379؛ 8(2): 27-18. |
| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| بوشادی اصلاح شورا موردتائید است.doc | 1391/08/21 | 1203200 | دانلود |
| داوری اول5611.doc | 1391/08/21 | 51712 | دانلود |
| داوری دوم 5611.doc | 1391/08/21 | 49664 | دانلود |
| صورتجلسه شورای پژوهش دانشکده مورخ17,7,91.docx | 1391/08/21 | 53457 | دانلود |
| فرمت امضاء 5611.jpg | 1391/08/21 | 171548 | دانلود |
| 5611.jpg | 1392/04/05 | 1128943 | دانلود |
