
| کد طرح | 5692 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی تاثیر برنامه آموزشی مبتنی بر مدل بزنف بر رفتارهای خودمراقبتی بیماران مبتلا به پرفشاری خون |
| عنوان لاتین طرح | survey effect of education program based on BASNEF model for self- care behaviors of Hypertensive patients |
| نوع طرح | |
| محل اجرای طرح | دانشکده بهداشت |
| رسته مطالعاتی | مطالعه های اکولوژیک(Ecologic Studies)(مطالعه کمی) |
| دانشکده/مرکز | دانشکده بهداشت زاهدان |
| زمان اجرا -روز |

| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| حسین ایزدی راد | همکار | اجراء طرح | دکترای تخصصی | izadi111389@gmail.com |
| غلامرضا مسعودی | استاد راهنمای اول پایان نامه دانشجویی | استاد راهنما | دکترای تخصصی | masoudy55@yahoo.com |
| ایرج ضاربان | مشاور | استاد مشاور | دکترای تخصصی | zareban@gmail.com |
| مهناز شهرکی پور | مشاور | مشاور آمار | کارشناسی ارشد | mahnaz@gmail.com |

| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | بررسی تاثیر برنامه آموزشی مبتنی بر مدل بزنف بر رفتارهای خودمراقبتی بیماران مبتلا به پرفشاری خون |
| خلاصه طرح به لاتین | survey effect of education program based on BASNEF model for self- care behaviors of Hypertensive patients |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | فشار خون بالا یکی از مهمترین عوامل خطر بروز بیماریهای قلبی – عروقی و شایعترین عامل بروز نارسایی قلبی و سکته مغزی در بسیاری از کشورها و شایعترین عامل ایجاد نارسایی کلیوی است (1).این بیماری به دلیل عدم وجود نشانه های آشکار و قابل تشخیص و عوارض ناخوشایند قلبی و عروقی ناشی از آن به قاتل خاموش معروف است (2)همچنین مانند اغلب بیماریهای مزمن با شیوه زندگی ، سلامت روانی و کیفیت زندگی بیماران ارتباط تنگاتنگی داردو در صورت عدم کنترل به موقع و مناسب، موجب بروز بیماریهای مختلف، ایجاد ناتوانی قابل توجه و کاهش بهره وری و درنهایت کاهش کیفیت زندگی مردم می شود(3).تعریف ارائه شده در خصوص پرفشاری خون توسط سازمان جهانی بهداشت عبارت است از فشار خون سیستولی معادل یا بیشتر از 160 میلی متر جیوه و یا فشار دیاستول معادل یا بیش از 90 میلیمتر جیوه که طبقه بندی انجام شده بصورت فشار سیستولی کمتر از 120 ودیاستولی کمتر از 80طبیعی و فشار سیتولی بین 120 تا 139 و دیاستولیک بین بین 80 تا 89 پیش فشار خونی ،فشار سیستولیک بین 140 تا 159و فشار دیاستولیک90 تا 99 پرفشاری خون درجه یکو فشار سیستولیک بیشتر از 160و فشار دیاستولیک بیشتر از100 به عنوان پرفشاری خون درجه دوطبقه بندی شده است(4). پرفشاری خون حتی در مواردخفیف نیز خطر بروز عوارض قلبی- عروقی را به مقدار قابل ملاحظه ای افزایش می دهد در واقع از آنجا که بیش از 60 درصد بیماران مبتلا به پرفشاری خون، فشار خون دیاستول بین 90 تا 100 میلیمتر جیوه دارند بیشترین عوارض مربوط به پرفشاری خون در این گروه از بیماران دیده می شود(5) که در صورت عدم کنترل بیماری پرفشاری خون 50درصد بیماران مبتلا به پرفشاری خون در اثر بیماری عروق کرونر یا نارسایی قلبی، حدود 33 درصد در اثر سکته مغزی و حدود 10 تا 15 درصد در اثر نارسایی کلیه فوت می کنند(5)بررسی انجام شده در آمریکا حاکی از آن است که 25% مردان و21% زنان ( 6) و در سیاه پوستان کارائیب 5/29 تا 7/31 % مبتلا به پرفشاری خون می باشند (7 )و نتایج تحقیقات انجام شده در ایران و جهان نشان داده که میزان شیوع پرفشاری خون در کلیه کشورها به ویژه در کشور ایران رو به افزایش می باشد در بعضی کشورهای صنعتی تا 25 درصد بزرگسالان فشار خون دیاستولی بیش از 90 میلیمتر جیوه دارند در کشورهای روبه پیشرفت میزان وفور مشابه کشورهای اروپایی در بزرگسالان بین 10 تا 20 درصد می باشد (4) .در بیماریابی های انجام شده از سال 1371 الی 1376 در استانهای زنجان ، خراسان ، چهارمحال بختیاری و تهران شیوع پرفشاری خون از 4/3 تا 10 درصد در جمعیت بیشتر از 15 ساله بوده است (2) و در بررسی مرکز مدیریت بیماریها در سال 1386 شیوع پرفشاری خون در استانهای مذکور بین 6/13 تا 3/26 درصد، در استان سیستان و بلوچستان 5/15 درصدو در کشور 17 % درصد می باشد(8 ). دلیل اصلی افزایش، عواملی مانند تغییر در سبک زندگی ، افزایش جمعیت ، شهر نشینی و افزایش طول عمرمی باشد(9). .اغلب موارد درمان قطعی برای مبتلایان به این بیماری وجود ندارد و هدف درمانگران عمدتا" کنترل این بیماری می باشد(3).در کشور آمریکا هنوز فقط حدود یک چهارم بیماران از کنترل مطلوب بیماری پرفشاری خون برخوردارند ( 1) در طول 20 سال اخیر، توجه به کیفیت زندگی این دسته از بیماران به یک نگرش کلی و یک هدف کلی در نظام بهداشت و درمان در آمده است (10). نتایج تحقیقات نشان داد بسیاری از بیماران مبتلا به پرفشاری خون معتقد بودند زحمت و رنج مصرف داروهای ضد فشار خون بالا بصورت روزانه بسیار سخت تر از تحمل علائم فشار خون بالا می باشد لذا به همین دلیل در مصرف منظم داروهای تجویز شده سهل انگاری می نمودند و ادراک عمومی بیماران از سلامت خود، همچنان منفی بود (11) مطالعه Magtas,J.liscakova,A نشان داد که کمتر از نیمی از بیماران پرفشار خونی داروهایشان را طبق دستور پزشک مصرف می دهند (12 )این بیماری مستلزم رفتارهای خود مراقبتی ویژه در تمام عمر است (13) خود مراقبتی موجب ارتقای کیفی زندگی شده و در کاهش هزینه ها موثر است به خصوص از تعداد موارد بستری در بیمارستان کاسته شده و با پیگیری مداوم آن می توان از عوارض حاد و مزمن بیماری پیشگیری کرد یا بروز آن را به تعویق انداخت (14). آموزش بهداشت باعث تشویق و توانمند سازی مردم به قبول و انجام رفتارهای بهداشتی داوطلبانه، استفاده معقول از خدمات بهداشتی در دسترس، اتخاذ تصمیم برای پیشبرد و بهبود سطح سلامت خود در محیط، افزایش آگاهی در خصوص پیشگیری از بیماری، تغییر نگرش ها و تغییر رفتار که جزء هدفهای اصلی برنامه های آموزش بهداشت مبتنی بر مدل و تئوری ها است، می شود.برنامه هایی که بر اساس مدل ها و تئوری های علمی آموزش بهداشت استوار باشد، با توجه به چارچوب مفهومی ، ابزاری است که می تواند گروه هدف را بصورتی هدفمند ، توانا سازد تا کنترل بیشتری روی سلامت خود ، سبک زندگی و عادات فردی داشته باشد( 15) در مطالعات حسین عسگر پور و نیز مطالعه مهری گلچین و همکاران تاثیر مثبت برنامه های آموزشی و خود مراقبتی را بر روی کیفیت زندگی بیماران تایید نمودند( 16و17). همچنین در مطالعه زندی و مطالعه Iconomouنیز تاثیر آموزش و خودمراقبتی بر کیفیت زندگی بیماران تایید گردید ( 18و 19) در برنامه ریزی آموزشی ، یکی از مهمترین اقدامات، انتخاب مدل یا تئوری بر پایه شناخت مشکل و همسویی کارایی و هدف مدل یا تئوری با هدف برنامه آموزش است(20). از آنجا که هدف نهایی ما در افراد مبتلا به پرفشاری خون، افزایش توانمندی آنان در انجام خود مراقبتی است، استفاده از یک الگو به عنوان یک چارچوب جهت شناسایی عواملی که در ضعف خود مراقبتی بیماران دخیل هستند و طراحی برنامه های آموزشی ضروری بنظر می رسد. لذا این مطالعه با هدف تعیین تاثیر آموزش با استفاده از مدل بزنف بر رفتار خود مراقبتی بیماران پرفشاری خونی ودرنتیجه کنترل فشار خون صورت می گیرد. مدل های زیادی در زمینه آموزش سلامت وجود دارد که می تواند در تعیین ارتباط رفتارهای سلامتی مورد استفاده قرار گیرد(21).یکی از این مدل ها مدل بزنف است که شامل سازه های رفتار، نگرش، هنجارهای ذهنی و فاکتورهای قادر کننده می باشد، برای اثر گذاری آموزش سلامت نیازمند شناخت فاکتورهای هستیم که بررفتار شخص تاثیر دارد قرار دارد(22) . مدل بزنف جامع ترین مدلی است که برای مطالعه رفتار و شناسایی رفتار و ایجاد رفتارهای جدید در جامعه بکار می رود و ترکیبی از مدل پرسیدو مدل قصد رفتار می باشد، طراحی خوب یک برنامه آموزش بهداشت بر مبنای خوب فهمیدن جامعه و مشارکت اجتماعی در انتخاب اولویت ها و اهداف استوار خواهد بود(23).بنابراین مدل بزنف با شناخت جامعه می تواند در طراحی یک مداخله آموزشی جهت ارتقاء رفتارها ی خود مراقبتی پرفشار خون مورد استفاده قرار گیرد( 24و25). هدف از این مطالعه تعیین اثر بخشی آموزش مبتنی بر مدل بزنف در ارتقاء رفتارهای خودمراقبتی در بیماران پرفشار خون و درنتیجه کنترل فشار خون آنها می باشد و نتایج مطالعه می تواند به برنامه ریزان مرکز بهداشت در جهت ارتقاء رفتار خود مراقبتی و کنترل بیماری در بیماران پرفشاری خون موثر باشد.در مداخلات آموزش بهداشت هدف ارائه راه حل های آموزشی برای رسیدن به حداکثر تغییر رفتار می باشدو برنامه های آموزشی تئوری محور در هر منطقه ای باید لزوما" بر اساس باورها ، هنجارها ، آگاهی ، نگرش و موقعیتهای قومی برنامه ریزی شودلازم به ذکر است که ساکنان این منطقه بومی بوده و دارای فرهنگ و هنجارهای منطقه ای خاص بوده و جهت هرگونه موفقیت در مداخلات بهداشتی اول باید عوامل تاثیر گذار را بر اساس مدلهای آموزشی استخراج نمود و به کارگیری تجربیات مناطق دیگر که دارای اختلافات فرهنگی، قومی و مذهبی با این مناطق هستند نمی تواند موفقیت این برنامه ها را تضمین نماید . تاکنون هیچ مطالعه ای در این زمینه بر پایه مدل آموزشی بزنف در این شهرستان صورت نگرفته که خود گواه جدید بودن مطالعه می Behaviors change models. Available at: http//asa85blogfa.com/post-27aspx.accessed at : 5/11/2011 25-شجاعی زاده ،داود- مدل های مطالعه رفتار در آموزش سلامت –انتشارت وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی – سال 1379 باشد. |
| محل اول بکارگیری نتایج تحقیق | |
| مشکل جاری که سیاست گزار با آن مواجه است کدام است؟ | |
| روش های موجود کدامها هستند؟ | |
| پیشنهاد اول نحوه کاربرد | |
| محل دوم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| منافع و مضرات روشهای موجود کدامند؟ | |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | 1- میانگین تفاوت آگاهی بیماران پرفشاری خون نسبت به خود مراقبتی در مرحله بعد از مداخله آموزشی در گروههای مداخله و شاهد متفاوت است. 2- میانگین تفاوت نمره رفتار بیماران پرفشاری خون نسبت به خود مراقبتی در مرحله بعد از مداخله آموزشی در گروههای مداخله و شاهد متفاوت است. 3- میانگین تفاوت نمره نگرش بیماران پرفشاری خون نسبت به خود مراقبتی در مرحله بعد از مداخله آموزشی در گروههای مداخله و شاهد متفاوت است. . 4- میانگین تفاوت نمره نرم انتزاعی بیماران پرفشاری خون نسبت به خود مراقبتی در مرحله بعد از مداخله آموزشی در گروههای مداخله و شاهد متفاوت است. . 5- میانگین تفاوت نمره عوامل قادر کننده بیماران پرفشاری خون نسبت به خود مراقبتی در مرحله بعد از مداخله آموزشی در گروههای مداخله و شاهد متفاوت است. 6- میانگین تفاوت میزان فشار خونبیماران پر فشاری خون در مرحله بعد از مداخله آموزشی در گروه های مداخله و شاهد متفاوت است 7- تغییر در ساختارهای مدل آموزشی (آگاهی، نگرش، نرم انتزاعی و عوامل قادر کننده ) در بیماران پرفشاری خون در گروه مداخله باعث تغییر در رفتار آنها در مرحله بعد از مداخله می شود . 8- تغییر در ساختارهای مدل آموزشی (آگاهی، نگرش، نرم انتزاعی و عوامل قادر کننده ) در بیماران پرفشاری خون در گروه مداخله باعث تغییر در فشار خون آنها در مرحله بعد از مداخله می شود . |
| هدف کلی طرح | تعیین اثر برنامه آموزشی مبتنی بر مدل بزنف بر رفتارهای خود مراقبتی بیماران مبتلا به پرفشاری خون مراجعه کننده به خانه های بهداشت در شهرستان زابلی در سال 1391 |
| اهداف اختصاصی | مقایسه تفاوت میانگین نمره آگاهی بیماران پرفشاری خون نسبت به خود مراقبتی در مراحل قبل و بعد از مداخله آموزشی در گروههای مداخله و شاهد 2- مقایسه تفاوت میانگین نمره رفتار بیماران پرفشاری خون نسبت به خود مراقبتی در مراحل قبل و بعد از مداخله آموزشی در گروههای مداخله و شاهد 3- مقایسه تفاوت میانگین نمره نگرش بیماران پرفشاری خون نسبت به خود مراقبتی در مراحل قبل و بعد از مداخله آموزشی در گروههای مداخله و شاهد 4- مقایسه تفاوت میانگین نمره نرم انتزاعی بیماران پرفشاری خون نسبت به خود مراقبتی در مراحل قبل و بعد از مداخله آموزشی در گروه مداخله و شاهد 5- مقایسه تفاوت میانگین نمره عوامل قادر کننده بیماران پرفشاری خون نسبت به خود مراقبتی در مراحل قبل و بعد از مداخله آموزشی در گروههای مداخله و شاهد 6- مقایسه تفاوت میانگین میزان فشار خون بیماران پرفشاری خون در مراحل قبل و بعد از مداخله آموزشی در گروههای مداخله و شاهد 7- تعیین رابطه بین نمره میانگین رفتار بیماران پر فشاری خون با تغییرات نمرات آگاهی، نگرش، نرم انتزاعی و عوامل قادر کننده در گروههای شاهد و مداخله در مرحله بعد از مداخله 8- تعیین رابطه بین نمره فشار خون بیماران پر فشاری خون با تغییرات نمرات آگاهی، نگرش، نرم انتزاعی ، عوامل قادر کننده و رفتار آنها در گروههای شاهد و مداخله در مرحله بعد از مداخله |
| چرا پیام تحقیق شما حلال مشکل جاری است؟ | |
| پیشنهاد دوم نحوه کاربرد | |
| محل سوم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| پیام تحقیق شما چه منافعی از نظر هزینه، کارایی و بهره وری برای مدیر دارد؟ | |
| اهداف كاربردی | |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | مرکز بهداشت 2. وزارت بهداشت ، درمان و آموزش پزشکی 3. دانشجویان گروه آموزش بهداشت دانشگاه علوم پزشکی زاهدان |
| تعریف واژه های تخصصی | آموزش : روند حل مساله که هدف از آن تسهیل یادگیری فراگیر ان می باشد پرفشاری خون : فشار سیستولیک برابر یا بیشتر از 140 و یا فشار دیاستولیک برابر یا بیشتراز 90 میلیمتر جیوه به مدت طولانی بالا باشد. مدل بزنف : ترکیبی از مدل پرسید و مدل قصد رفتاری بوده و در مطالعه رفتار و برنامه ریزی برای تغییر رفتار موثر می باشد. رفتار خودمراقبتی : شامل تمام فعالیتهای مربوط به حفظ سلامتی ، پیشگیری و درمان بیماری توسط خود فرد می باشد. |
| برای اجرای راه حل پیشنهادی شما چه موانع و حمایتهایی وجود دارند؟ | |
| پیشنهاد سوم نحوه کاربرد | |
| محل چهارم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| نوع مطالعه | نیمه تجربی |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | بیماران مبتلا به فشار خون در شهرستان زابلی جامعه مورد مطالعه بیمار ان مبتلا به پرفشاری خون در شهرستان زابلی سراوان بوده که طی غربالگری شناسایی شده و نوع فشار خون آنها اولیه می باشد که لیست آنها در در خانه بهداشت موجود می باشد. معیار ورود بیماران پرفشاری خون درجه یک و دو وبیماران پرفشاری خون که نوع آن ثانویه می باشد از مطالعه خارج می شوند. |
| پیشنهاد چهارم نحوه کاربرد | |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | باتوجه به مطالعه آقای دکتر باقیانی مقدم در زمینه بکار گیری مدل بزنف در خودپایشی بیماران مبتلا به پرفشاری خون در یزد ، و با5% = α سطح اطمینان 95%و 2/0 =βو بادر نظر گرفتن متغیر خودپایشی در مطالعه فوق و فرمول حجم نمونه و با درنظر گرفتن ریزش احتمالی وشرایط فرهنگی و اجتماعی ( و با توجه به نظر داوران محترم جلسه دفاع پروپوزال) حجم نمونه در هر گروه 100 نفر در نظر گرفته شد. N= (S12+S12)×(Zα+Zβ)2 (X1-X2)2 |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | نمونه گیری چند مرحله ای تصادفی بوده که در ابتدا از بین 34 خانه بهداشت تعداد 20 خانه بهداشت بصورت تصادفی انتخاب می گردد. سپس 20 خانه بهداشت انتخاب شده بصورت تصادفی به دو گروه مورد( 10 خانه بهداشت) و گروه شاهد ( 10 خانه بهداشت) تقسیم می گردد. سپس بر اساس جنسیت و گروههای سنی (گروه بندی 10 ساله) بیماران موجود در هر خانه بهداشت و در نظر گرفتن نسبت آن با جامعه آماری و حجم نمونه افراد به صورت تصادفی در دو گروه آزمون و کنترل قرار میگیرند . |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | ابزارگردآوری داده ها پرسشنامه تنظیمی شامل اطلاعات دموگرافیک، آگاهی،عملکرد و سازه های مدل بزنف که از طریق پرسشگری بیماران مراجعه کننده به خانه های بهداشت تکمیل می گردد برای تعیین VALIDITY پرسشنامه ابتدا آن را به 10 نفر ازمتخصصین اعم از آموزش بهداشت و پزشک و متخصص در این زمینه ارسال میگردد و نظرآنان همراه با فرم پیوست در مورد ساختار و موضوع پیشنهاد شده مورد سئوال قرار گرفته و همچنین جایگاهی جهت سوالات مد نظر این افراد در نظر گرفته شده است که پس از جمع آوری و انجام اصلاحات پرسشنامه ، CVR و CVI تعیین می گردد در صورتیکه CVI بیشتر از 0.79 و CVR بیشتر از 0.62 باشد دارای اعتبار خواهد بود.RELIABILITY پرسشنامه از طریق آلفای کرونباخ انجام میشود تعیین میگردد.البته قبل از تعیینvalidityو reliability پرسشنامه را به 15-10 نفر از گروه هدف که در مطالعه شرکت داده نمی شوند داده و نظرات آنها را به منظور راحتی و قابل درک بودن سوالات جمع آوری کرده و تغییرات لازم را اعمال می کنیم،سپس پرسشنامه های تکمیل شده ، آنالیز و نیازهای آموزشی تعیین میگردد |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | در ابتدا با مرکز بهداشت شهرستان زابلی جهت همکاری با طرح از طریق دانشکده بهداشت مکاتبه صورت می گیرد،بر اساس نونه گیری چند مرحله ای : در ابتدا از بین 34 خانه بهداشت تعداد 20 خانه بهداشت بصورت تصادفی انتخاب می گردد و سپس 20 خانه بهداشت انتخاب شده بر اساس انتخاب تصادفی به دو گروه مورد( 10 خانه بهداشت) و گروه شاهد ( 10 خانه بهداشت) تقسیم می گردد. در نهایت بر اساس نسبت بیماران زن و مرد و در نظر گرفتن جامعه آماری و حجم نمونه ( بر حسب انتخاب طبقه ای) و تعداد زن و مرد هر گروه نمونه ها انتخاب می گردد. بیماران از نظر سن (گروهای 10 ساله) و جنس در دو گروه باهم همسان می شوند . قبل از اجرای طرح،در خصوص اهداف ، شیوه انجام پژوهش، استفاده کنندگان از نتایج پژوهش و محرمانه ماندن اطلاعات برای افراد توضیح داده خواهد شد و فرم رضایت نامه توسط شرکت کنندگان در برنامه تکمیل خواهد شد. سؤالات آگاهی از نوع بسته با گزینه های پاسخ بلی، خیرو نمی دانم می باشدکهبه پاسخ صحیح نمره 2 به نمی دانم نمره 1 و به گزینه غلط نمره صفر تعلق می گیرد. با توجه به بیسواد بودن گروه هدف برای سنجش سؤالات مربوط به سازه های مدل از طیف لیکرت سه تایی استفاده می شود که به حالت مطلوب نمره3، به نظری ندارم نمره 2 ،نامطلوب نمره 1 اختصاص می یابد.همچنین سؤالات سنجش رفتار از نوع بسته با پاسخ بلی و خیر بوده به حالت مطلوب نمره 1 به حالت نامطلوب نمره صفر تعلق می گیرد. در پیش نویس پرسشنامه تعداد سوالات رفتار 10 مورد ،آگاهی 13 سوال ، نگرش 13، تعداد سوالات نرم های انتزاعی 31 و تعداد سوالات فاکتورهای قادر کننده 12 مورد است که بر اساس پیش نویس پرسشنامه در حیطه سئوالات قادر کننده نمره افراد بین 12 تا 36 خواهد بود. تعداد سئوالات دموگرافیک 7 مورد است. پیش آزمون در گروه آزمون و گروه شاهد(همان بیماران شناسایی شده در طی غربالگری که لیست آنها در خانه بهداشت موجود است ) انجام و سپس مداخله آموزشی فقط در گروه آزمون انجام میشود. محتوای و روش آموزشی بر اساس اطلاعات بدست آمده در مرحله پیش آزمون و نیز بررسی متون صورت گرفته تکمیل و تعیین می گردد. روش آموزشی پیش بینی شده آموزش فردی و گروهی می باشد. برای آموزش گروهی از سخنرانی همراه با پرسش و پاسخ استفاده خواهد شد. در صورت نیاز گروههای آموزشی به گروههای کوچکتر تقسیم میشود. برای تکرار مطالب آموزشی یک پمفلت آموزشی تهیه شده که به علت بیسواد بودن اکثر بیماران توسط اعضای خانواده برای آنها خوانده می شود. جلسات آموزشی 2 جلسه حد اکثر 30 دقیقه ای خواهد بو. محتوی آموزشی بر اساس ساختار مدل طراحی می شود. سپس 2 ماه بعد از مداخله آموزشی اطلاعات بعد از مداخله گرد آوری میشود. در این مطالعه آموزش رایج برای گروه شاهد بر طبق روال گذشته اجرا میشود و بعد از پایان گردآوری اطلاعات مرحله دوم گروه شاهد نیز از این روش آموزشی بهره مند خواهند شد. جهت بررسی مداخله میزان فشار خون گروه مورد و شاهد قبل و بعد از مداخله اندازه گیری می گردد. براساس دستورالعمل کشوری فشار خون از دست راست در حالت نشسته توسط دستگاه فشار سنج دیجیتال و بعد از 5 دقیقه استراحت( سوال در مورد اینکه نیم ساعت از مصرف چای ، غذا ، سیگار و فعالیت گذشته و مثانه خالی باشد) و در محلی آرام اندازه گیری می شود. برای اطمینان بیشتر لندازه گیری فشار خون افراد دو بار انجام میشود و میانگین حاصل نوشته میشود. . اندازه گیری فشار خون بصورت یک سو کور بوده یعنی کارشناس پرستاری از تخصیص بیمار در گروه شاهد یا مورد اطلاعی ندارد.در مراحل مورد نیاز جهت اطمینان از اجرای طرح بر اساس موازین علمی با متخصص قلب و عروق مشورت می گردد. |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | داده های جمع آوری شده از مرحله پیش آزمون و پس آزمون کد گذاری شده و سپس با استفاده از نرم افزار SPSS دادهها مورد تجزیه تحلیل قرار می گیرند. جهت تجزیه تحلیل داده ها از شاخصهای مرکزی، پراکندگی و آزمونهای آماری پارامتریک ( در صورت نرمال بودن توزیع ) و ناپارامتریک و در صورت نیاز از آزمونهای دیگر نیز استفاده خواهد شد. برای تعیین تفاوت بین گروهها در مراحل قبل و بعد از مداخله از آزمون تی مستقل و برای تعیین تفاوت بین نمرات اکتسابی هر گروه در مراحل قبل و بعد از مداخله از آزمون تی زوجی و برای تعیین روابط بین سازه ها از ضریب همبستگی و در صورت لزوم از آزمونهای دیگر استفاده میشود |
| ملاحظات اخلاقی | دراین پژوهش کد های اخلاقی 1-3-5-7-8-9-17و 20 از کدهای مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی رعایت گردید. |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | بیسوادی و کم سوادبودن گروه هدف که از اعضای باسواد جهت مطالعه پمفلت کمک گرفته می شود–برای جلوگیری از انتقال اطلاعات گروه مورد و شاهد دریک خانه بهداشت انتخاب نمی شوند و به علت پراکندگی خانه های بهداشت احتمال انتقال اطلاعات بسیار کم می شود- جهت حذف متغیر های مخدوش کننده همسان سازی صورت می گیرد |
| کلمات کلیدی | آموزش، رفتار خودمراقبتی، پرفشاری خون، مدل بزنف |
| فهرست منابع و مراجع | عزیزی فریدون ،حاتمی حسین ، جانقربانی محسن . اپیدمیولوژی و کنترل بیماریهای شایع در ایران 1383 ص27 2-Chobanian Av,Bakris GL , Black HR , Cushman WC , Green LA , Izzo JL Jr. et al national Heart , Lung and Blood Institute Joint National committee on prevention ,Detection ,Evaluation , and treatment of High Blood pressure; National High Blood pressure Education program coordinating committee. The seventh Report of the Joint National committee on Prevention Detection High Blood pressure 2003: 290-197. 3-ستوده نعمت( و همکاران). مقایسه دو روش دارو درمانی و امید درمانی بر ابعاد کیفیت زندگی بیماران مبتلا به پرفشاری خون. مجله روانشناسی بالینی . اصفهان .1389 4- شجاعی تهرانی حسین ، با نظر ملک افضلی حسین . درسنامه پزشکی و اجتماعی . ویرایش هفدهم . تهران . نشر سماط شماره 10 سال 1384 ص348 5-National High Blood pressure Education program Working Group: Report on primary Prevention of Hypertension. Arch Intern Med 1993:186-208 6-Maxine newel, Dr PH ;Naomi Modesto, Dr PH; Helen Hopp Marshal, PhD. Health Beliefs and the Prevention of Hypertension in A Black Population Living in London. Arch Ethnicity Disease .volume 19.Winter 2009 7-National Health Services, National Center of Social Research. Health survey for England 2004. Volume 1: the health of minority ethnic group. January 28, 2008 8-آقا جانی حسن،عسگری فرشته ، حق ازلی مهرداد، میرزاده علی و ( دیگران ). بررسی شیوع بیماری پرفشاری خون در 30 استان کشور چاپ اول سال 1389.انتشارات مجتمع طب نگار ص135 9-WHO. Cause of death. Center for Global in to Regional studies (CGIRS) at the University of California santac.2006; 120-140 10- Beto JA, Bansal Vk. Quality of Life in Treatment of hypertension. Ametaanalysis of clinical trials.AmJ Hypertens.1994 Mar; 6(3):286-287 11-Sprager MAEB. De Regt, et al. Which chronic condition is associated with better or poorer quality of Life? J clin Epidemiology. 200; 53 (9): 895-907 12-Majtas, J- Liscakova, a .faculty of pharmacy, Comenins University, Bratislava slovaki. May 8. 2003 13-Gillibrand R, Sternson J. The extended health belief model applied to the experience of diabetes in young people. Br J Health Psychol. 2006 Feb; 11 (29) 55-69 14- لاوری و ( دیگران ) با نظارت دکتر محمد اسماعیل اکبری و کمیته کشوری به سفارش وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ، معاونت سلامت ، مرکز مدیریت بیماریها ، اداره غدد و متابولیک . برنامه کشوری پیشگیری و کنترل دیابت . چاپ سوم ، تهران : مرکز نشر صدا ، 1380 ص15-19 15- معتمدی ندا و ( دیگران ).تاثیر آموزش مبتنی بر مدل HBM بر ارتقاء رفتارهای پیشگیری کننده از لیشمانیوز جلدی و مجله طب نظامی . همدان .شماره 4 .زمستان 1388 16- عسگری پور حسین ، محمدی عیسی ، معماریان ربابه . تاثیر برنامه خودمراقبتی بر کیفیت زندگی نوجوانان مبتلا به هموفیلی . مجله دانشور پزشکی . سال چهاردهم . شماره 69 .تیر 1386 17- گلچین مهری و ( دیگران). بررسی تاثیر برنامه خودمراقبتی بر کیفیت زندگی بیماران لوسمی حاد . طبیب شرق. دوره 10. شماره 3 ،پاییز 87 18- زندی و (دیگران) . اثر برنامه خودمراقبتی بر کیفیت زندگی بیماران سیروز کبدی مرکز هپاتیت تهران . پیامدهای بهداشت و کیفیت زندگی 1384 ، 3 ، (35) : ص1-8 19-Iconomon G, Viha A, Koutras A ,et al.Impact of providing booklets about chemotherapy to newly presenting patients with controlled trial . Ann. oncol. 2006; 17 (3) 515-520cancer: a randomized 20- مظلومی سید سعید. تاثیر آموزش بهداشت بر آگاهی ، نگرش و عملکرد مادران از سالک در مناطق اندمیک شهر یزد (پایان نامه دکتری) تهران : دانشگاه تربیت مدرس : 1378 21-Allahverdi poor,passing through traditional health education towards theory-oriented health education. Health promote Health Educe Quart.2004;1(3):75-9 22-baghianimoghadam M, rahaee Z, morowati M, sharifirad Gh.Effects of education on self- monitoring of blood pressure based on BASNEF model in hypertensive patients. Medical sciences J.2010Mar-Apr; 15(2):70-77 23- Halmel L, Vesalainen R, kaaja M, kantola I. home measurement of blood pressure study group. Self-monitoring of blood pressure promotes a achievement of blood pressure target in primary health care. Am j Hypertens.2005; 18(11):1415-20 24- |
| پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی | |
| معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش (عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود. | |
| خون گیری (آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر) | |
| نحوه همکاری/ مزایا ی طرح (در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد) | |
| عوارض جانبی (منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است) | |
| جبران عوارض احتمالی (برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينههاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود. | |
| هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی (تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. ) | |
| روش های جایگزین در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد | |
| محرمانه بودن بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگهداشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی ميتواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد. | |
| پاسخگویی به پرسش ها در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود | |
| حق نپذیرفتن یا انصراف بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبتهاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش ميتواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد. | |
| رضایت او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوقالذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام ميکنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد ميگردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم |

| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| ردیف.docx | 1391/05/22 | 29416 | دانلود |
| فرم رضایت کمیته اخلاق.doc | 1391/05/22 | 85504 | دانلود |
| propozal eslah shode11.doc | 1391/05/23 | 493056 | دانلود |
| soratglase.doc | 1391/05/23 | 226816 | دانلود |
| davary dr ahmadi.docx | 1391/05/23 | 19384 | دانلود |
| davary dr navidian2.docx | 1391/05/23 | 21188 | دانلود |
| davary dr rakhshani 1.docx | 1391/05/23 | 22527 | دانلود |