ارزیابی رابطه سایز تاج و مورفولوژی کانال ریشه در انسیزورهای مندیبل با استفاده ا ز (Cone-beam computed tomography(CBCT

Evaluation of the relationship between crown size and the root canal morphology in mandibular incisors by cone-beam computed tomography(CBCT)


چاپ صفحه 		پژوهان
صفحه نخست سامانه		 مجری و همکاران
مجری و همکاران		 اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی		 دانلود
دانلود 		علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان: محمد سالارپور

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 5729
عنوان فارسی طرح ارزیابی رابطه سایز تاج و مورفولوژی کانال ریشه در انسیزورهای مندیبل با استفاده ا ز (Cone-beam computed tomography(CBCT
عنوان لاتین طرح Evaluation of the relationship between crown size and the root canal morphology in mandibular incisors by cone-beam computed tomography(CBCT)
نوع طرح
محل اجرای طرح دانشکده دندانپزشکی
رسته مطالعاتی توصیفی- تحلیلی
دانشکده/مرکز دانشکده دندانپزشکی زاهدان
زمان اجرا -روز

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
محمد سالارپوراستاد راهنمای اول پایان نامه دانشجوییاستاد راهنمادکترای تخصصی
نرگس فرهاد ملاشاهیاستاد راهنمای دوم پایان نامه دانشجوییاستاد راهنمادکترای تخصصی nargesfarhadm@gmail.com
مریم قمری دانشجودکترای تخصصی دندانپزشکی maryamgh_59@yahoo.com
احسان موعودیمشاور E.moudi@mubabol.ac.ir
علیرضا اکبرزاده باغبانمشاورمشاور آمار akbarzad@sbmu.ac.ir

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی ارزیابی رابطه سایز تاج و مورفولوژی کانال ریشه در انسیزورهای مندیبل با استفاده ا ز (Cone-beam computed tomography(CBCT
خلاصه طرح به لاتینEvaluation of the relationship between crown size and the root canal morphology in mandibular incisors by cone-beam computed tomography(CBCT)
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهشدرکنار تشخیص و طرح درمان، آگاهی از شکل متداول کانال ریشه و تنوعات فراوان آن یک نیاز پایه در دستیابی به موفقیت درمان اندودنتیک محسوب می گردد. نداشتن دانش کافی از آناتومی پالپ به عنوان یکی از دلایل شکست درمان پس از اشتباه در تشخیص و طرح درمان در رده دوم قرار می‌گیرد(1). به عقیدهHoen و Pink کانالهای شناسایی نشده، علت 42% موارد درمانهای مجدد کانال ریشه را شامل می گردد، لذا آگاهی کامل از آناتومی دندان و توجه دقیق به جزئیات درمان برای به حداقل رساندن شکست و نیاز به درمان مجدد اندو مسلم و ضروری است(2).
انسیزورهای مندیبل به دلیل اندازه و آناتومی داخلی کوچک آنها (کوچکترین دندان در قوس فکی) و شیوع بالای دو کانال درمان ریشه مشکلی دارند(3). Wein،درمان آنها را کمی سختر از مولرها و به سختی پره مولرهای مندیبل دو کاناله گزارش کرد(4). اکثر انسیزورهای فک پایین یک ریشه دارندکه در نمای رادیوگرافی به صورت یک کانال بلند و باریک دیده می شود. این کانال در بعد لبیولینگوال بسیار وسیع می باشد. اغلب یک پل عاجی در اتاقک پالپ وجود دارد که ریشه را به دو کانال تقسیم می کند، معمولا دو کانال بهم ملحق شده و به یک فورامن آپیکال میرسند (96%)، اما ممکن است به صورت دو کانال مجزا باقی بمانند (5/2%). گاها یک کانال به دو کانال تقسیم میشود که متعاقبا قبل از رسیدن به آپکس به یک کانال تبدیل می گردد(5).
Rankine وHenry در سال 1965 کانالهای ریشه دندانهای قدامی مندیبل را با مواد رادیو اپک پر کردند وبا مشاهده دندانهای سکشن شده در پلان افقی، انسیدانس دوکانال را در 5/40%گزارش نمودند(6). سپس vertucci با استفاده از تکنیک رنگ آمیزی و شفاف سازی دندانها انسیدانس دو کاناله بودن دندان سانترال و لترال مندیبل را به ترتیب 30 و 25 درصد بیان کرد(7). در مطالعات آناتومیک مختلف انسیدانس کانال دوم درانسیزورهای مندیبل 68-11 % ذکر شده است(8)، که به دلیل تفاوت در طراحی مطالعات (invivo/exvivo ) تکنیکهای شناسایی کانال ریشه(مشاهده مستقیم با میکروسکوپ، مقاطع عرضی و مشاهده مستقیم، رادیوگرافیهای معمولی و دیجیتال، رنگ آمیزی و شفاف سازی دندانها و اسکنهای میکرو-CT وCBCT ...)(10و9) و یا تنوعات نژادی می باشد(11).
Oliveira و همکاران درپژوهشی که در سال 2009 انجام دادند بیان کردند که رادیوگرافی دیجیتال قادر است درصد بالایی از موارد bifurcation را در انسیزورهای مندیبل شناسایی کند(12). بطور کلی میتوان نتیجه گیری کرد که وجود دوکانال ریشه در انسیزورهای مندیبل دائمی تک ریشه یک قانون است (13)، لذا لازم است تا کلینیسین از علائم کلینیکی و رادیوگرافی دال بر کانالهای اضافه آگاه باشد. خونریزی مداوم پس از تکمیل اینسترومنتاسیون در یک دندان وایتال،rarefaction اپیکالی در نمای طرفی ریشه، موقعیت غیرسنتریک یک فایل اندو در رادیوگرافی اندازه گیری طول کارکرد، خوانشهای غیر ثابت آپکس یاب الکترونیکی، ردیابی سینوس ترکت بطور لترالی و دور از کانال اصلی و احساس گیر کردن (catch) فایل روی دیواره کانال طی اینسترومنتاسیون کانال اصلی مواردی از حضور یک کانال اضافی را پیشنهاد می کنند(13).
ارتباطی بین اندازه تاج و شیوع کانالهای ریشه دو شاخه (bifid ) در این دندانها وجود دارد. Nages و همکاران نیز در سال 2011 در یک مطالعه مورفومتریک جهت ارزیابی رابطه بین بعد باکولینگوال و مورفولوژی کانال ریشه در 100 انسیزور مندیبل کشیده شده، با اندازه گیری بعد باکو لینگوال در سطح CEJ با استفاده از کالیپر دیجیتالی و سپس قطع تاج برای اکسپوز اوریفیسهای کانال ریشه و مشاهده با میکروسکوپ دندانپزشکی با بزرگنمایی4/6 برابر و همینطور تهیه رایوگرافی دیجیتال در جهت باکولینگوال، نتیجه گیری کردند که هم تعداد و هم نوع کانال ریشه بطور چشمگیری تحت تاثیر ابعاد باکولینگوال دندان بوده و با افزایش بعد باکولینگوال دو کانال مشاهده می شود (8). Warren نیز اولین بار رابطه بین سایز تاج (M-D /F-L index ) را با انسیدانس کانالهای دو شاخه مطرح کرد، ایندکس کوچکتر در دندان انسیزورمندیبل اغلب حضور کانال double را گوشزد می کند(14).
یک متد ایده آل جهت شناسایی مورفولوژی سیستم کانال ریشه باید دقیق، ساده، غیر مخرب و ومهمتر از همه اینکه بتواند در invivoجهت تشخیص و ارزیابی قبل درمان بکار رود. متاسفانه تکنیک استاندارد طلایی رنگ آمیزی کانال و شفاف سازی دندان نمی تواند در invivo بکار رود(15).
تکنولوژیCBCT (Cone Beam Computed Tomography) در شناسایی سیستم کانال ریشه از رادیوگرافی دیجیتال دقیقتر است و همچنین در invivo جهت تشخیص و ارزیابی قبل درمان بکار میرود ضمن اینکه دقت آن با تکنیک رنگ آمیزی و شفاف سازی قابل مقایسه است(9). همچنین این تکنولوژی در تشخیص پاتوزهای اندو، ارزیابی پاتوزهای با منشا غیر دندانی، ارزیابی شکستگیهای ریشه و آلوئول، آنالیز ضایعات تحلیلی، ارزیابی جراحی قبل از قطع انتهای ریشه کاربرد دارد(9). یکی از با ارزشترین کاربردهایCBCT در اندودنتیکس ارزیابی و اسکن مورفولوژی کانال در سه مقطع می باشد . تکنولوژیCBCT اطلاعاتی در خصوص کانالهای اضافی، دلتاهای اپیکال، نوع کانال و در مجموع تصویر سه بعدی از آناتومی کانال در اختیار ما قرار می دهد و CBCT به عنوان چشم سوم ما می تواند قبل، حین و پس از درمان اندودنتیک مفید واقع شود(16).
لذا با توجه به پیچیدگی درمان دندانهای انسیزورهای مندیبل و شیوع بالای تنوعات مورفولوژی کانال ریشه و وجود اکستراکانال در این دندانها و احتمال ارتباط آنها با سایز تاج و آنچه مسلم است پتانسیل بالای تکنولوژی CBCT در بررسی و تشخیص این موارد، ما در این مقوله برانیم که به ارزیابی رابطه سایز تاج و مورفولوژی کانال ریشه در دندانهای انسیزورمندیبل با کمک دستگاهCBCT بپردازیم.


سوالات و / یا فرضیات پژوهش1.میانگین سایز تاج انسیزورهای مندیبل چقدر است؟
2.فراوانی انواع گوناگون مورفولوژی کانال ریشه براساس طبقه بندی ورتوچی در انسیزورهای مندیبل چقدر است؟
3.سایز تاج با مورفولوژی کانال ریشه انسیزورهای مندیبل ارتباط دارد.
هدف کلی طرحتعیین رابطه سایز تاج ومورفولوژِی کانال ریشه در انسیزورهای مندیبل با استفاده از(cone-beam computed tomography)CBCT
اهداف اختصاصی1. تعیین میانگین سایز تاج دندانهای انسیزورهای مندیبل
2. تعیین توزیع فراوانی انواع گوناگون مورفولوژی کانال ریشه بر اساس طبقه بندی ورتوچی در انسیزورهای مندیبل
3. تعیین رابطه سایز تاج با مورفولوژی کانال ریشه در انسیزورهای مندیبل
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرحدانشجویان دندانپزشکی و دندانپزشکان
تعریف واژه های تخصصیCBCT:تکنولوژیCone-beam computed tomography یک اشعه کونیکال را برای کسب یک حجم در یک چرخش 360 درجه منفرد بکار میبرد.(6 و10)

نوع مطالعه:توصیفی- تحلیلی از نوع مقطعی
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)دندانهای انسیزور مندیبل کشیده شده در کلینیکهای سطح شهر زاهدان
معیارهای خروج:
1. تحلیل خارجی یا داخلی ریشه
2.شکستگی ریشه
3.کلسیفیکاسیون کانال
4.ریشه های نابالغ یا ناکامل
5.پوسیدگی تاج و سطح ریشه
6.درمان ریشه قبلی
حجم نمونه و روش محاسبه آنبا توجه به حجم نمونه یک مطالعه مشابه که 188 عدد بود، حجم نمونه در این تحقیق200 دندان در نظر گرفته شد(9).
روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)روش نمونه گیری آسان یا در دسترس
روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)فرم اطلاعاتی در ضمیمه شماره 1 موجود است.
روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)در این مطالعه مقطعی توصیفی_تحلیلی، 200 دندان انسیزورمندیبل سالم و بدون پوسیدگی که به دلیل مشکل پریو و با کسب رضایت آگاهانه از بیمار(فرم رضایت نامه آگاهانه در ضمیمه شماره 2 موجود است) کشیده شده اند، بصورت تصادفی ازکلینیک های سطح شهر(زاهدان) جمع آوری و تا تکمیل مجموعه در هیدروژن پراکساید 3% نگهداری می شوند. در شروع مطالعه نمونه ها در هیپوکلریت سدیم 25/2% برای یک ساعت جهت حذف بافت های نرم چسبنده قرار می گیرند. سپس کلکلوس باقیمانده توسط اسکیلینگ برداشته می شوند.
سپس نمونه ها با ماده قالب گیری پوتی در گروههای 8 تا 10 تایی مشابه قوس دندانی مانت می شوند و تحت اکسپوژر اشعه توسط دستگاهCBCT)Newtom 5G verrona Italy FOV=(6*6)cm_(18*16)cm, KVP=110, Tube current=1_20m A, Focal spot=0/3mm, voxel=75Mm, sensore=flat panel) قرار می گیرند .
همه اسکنرهایCT شامل یک منبع اشعه ایکس و دتکتور می باشند که بر روی یک گانتری در حال چرخش متصل شده اند. هنگام چرخش اکسپوژر های زیادی در فواصل زمانی ثابت انجام می شود که تصاویر واحدی بنام تصاویر مبنا ایجاد می کنند.
ابتدا ماکزیمم قطر مزیودیستال و لبیولینگوال دندانها در مقاطع کرونال وساجیتال ثبت شده و سپس تمام دندانها با ضخامت ثابت 16/0 میلی متر در پلن آگزیال اسکن شده و سپس جهت ارزیابی مورفولوژی کانال ریشه توسط یک اندودنتیست و یک رادیولوژیست بررسی می شوند.
روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)با توجه به اهداف و نوع متغیرها از روشهای آماری توصیفی از قبیل میانگین / انحراف معیار و فراوانی و درصد استفاده خواهد شد. همچنین جهت بررسی ارتباط بین متغیرهای مورد نظر از مدل رگرسیون لوجستیک استفاده خواهد شد.

میزان میانگین، انحراف معیار و دامنه گروها
دامنه ایندکس MD/ BL انحراف معیار میانگین

انسیزورهای مندیبل

ملاحظات اخلاقی براساس کد 1 از کدهای مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی رضایت شرکت کنندگان کسب خواهد شد (ضمیمه 2) و براساس کد 3 از کدهای مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهشهای پزشکی کسب رضایت نامه آگاهانه فارغ از هر گونه اجبار و تهدیدو تطمیع و اغوا خواهد بود..
محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنهاعدم وجود CBCT در شهر زاهدان, که جهت حل این مشکل, با هماهنگی مرکز رادیولوژی دکتر موعودی، پس از جمع آوری دندانها به منظور تهیه CBCT ، به این مرکز مراجعه شد.
کلمات کلیدیسایز تاج – مورفولوژی کانال ریشه- انسیزورمندیبلCBCT-
crown size– root canal morphology– mandibular incisore–cone-beam computed tomography (CBCT)
فهرست منابع و مراجع1)Huang ch,chang Y, Chuang MC,Lai TM, Lai JY, Lee – BS, Lin CP. Evaluation of root and canal systems of mandibular first molars in Taiwanese in dividuals using Cone –Beam Computed tomography. JFormos Med Assoc 2010; 109(4) : 303-308.

2)Hoen MM, Pink FE contemporary endodontic retreatments: an analysis based on clinical treatment findings. J Endod J 2002; 28: 834-836.

3)Srinivasan R, Raghu R.Labial access for lower anterior teeth –a rational approach . AOSR 2011;1(3):156.

4)Wein FS. Access cavity preparation and initiating treatment. In: Wein FS, Endodontic therapy 1996;25:206-207.

5)Hargreaves KM, Cohen S.Cohens Pathways of the pulp .10th ED .St Louis: Mosby ,Inc 2011;Chap 7:199.

6)Rankline-Wilson RW, Henry P. The bifurcated root canal in lower anterior teeth. JOE 1965;6:421-4.

7)Vertucci FJ. Root canal anatomy of the mandibular anterior teeth. J ADA 1974;89:369-71.

8)Nagas E, Gorduysus O, Gorduysus M .Relation between bucco-lingual dimension and root canal morphology in mandibular incisors: a morphometric study .cdr 2011;35(2):10-13.

9)Neelakantan P, Chandana S, Rosbni A, Subbarao CV. Cone-Beam computed tomography study of root and canal morphology of maxillary first and second molars in an Indian population. JOE 2010;36(10):1622-1627.

10)Wang XL, Yu S-B, Zbao S-L, Wang H-G. Root canal morphology of permanent maxillary teeth in the han nationality in Chinese guanzhong area: A new modified root canal staining technique .JOE 2009;35(5):651-656.

11)AL-Qudah AA, Awawdeh LA. Root canal morphology of mandibular incisore in a jordanian population. IntEndod j 2006;39:873-877.

12)Oliveira SHG, Moraes LC, FaigLeite H, Camargo SEA, Camargo CHR. IN vitro incidence of root canal bifurcation in mandibular incisors by radiovisiography.jAppl oral sci 2009;17(3):234-9.

13)Kabak YS, Abbott PV. Endodontic treatment of mandibular incisores with two root canals :reports of two cases. Austendod j 2007;33:27-3.

14)Warren EM, Laws AJ.The relationship between crown size and the incidence of bifid root canals in mandibular incisore teeth. Oral Surg Oral Med Oral Patho 1981;52(4):425.

15)Neelakantan, Subbarao CH, Subbarao CH.V. Comparative evaluation of modified canal staining and clearing technique, cone-beam computed tomography, peripheral quantitative computed tomography, spiral computed tomography,and plain and contrast medium-enhanced digital radiography in studying root canal morphology. J Endod 2010;36:1547-1551.

16)Miracle AC, Mukherji SK, Cone-Beam CT of the head and neck,parts 2 clinical applications .American journal of neuroradiology 2009;30:1285-1292.

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
دکتر قمری اصلاح شورا مورد تائید است.docx1391/10/19119402دانلود
فرمت امضاء 5729.rar1391/10/19338055دانلود
5729.rar1391/10/1927029دانلود
صورتجلسه شورای پژوهش دانشکده مورخ 22،8،91.docx1391/10/1953866دانلود
5729.jpg1392/04/05904713دانلود