| عنوان |
متن |
| خلاصه طرح به فارسی | بررسی حذف آرسنیک و کدورت از آب با استفاده از عصاره دانه بنه به عنوان یک کمک منعقد کننده طبیعی |
| خلاصه طرح به لاتین | Survey of arsenic and turbidity removal from water by seed extract of pistacia atlantica as a natural coagulant aid |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | آلودگی آب می تواند مشکلاتی را برای بشر ایجاد نماید. بر اساس آمار های موجود حدود یک میلیارد نفر از مردم دنیا فاقد آب آشامیدنی سالم هستند (1)، رشد روزافزون جمعیت، ارتقاء سطح زندگی، توسعه شهرنشینی و صنایع ومصرف کود وسموم در کشاورزی از جمله عواملی است که موجب آلودگی محیط زیست می شوند(2)، در سالهای اخیر بسیاری از کشورها آلودگی آب و خاک توسط فلزات سنگین را داشته اند(3)، به طوری که در بسیاری از مناطق دنیا، غلظت آرسنیک در آب زیرزمینی و آبهای سطحی بیشتر از استانداردهای ملی و بین المللی آب آشامیدنی شده است(4 ).
آرسنیک شبه فلزی خاکستری رنگ و متبلور با عدد اتمی 33، جرم اتمی 92/74 گرم، نقطه ذوب 718 درجه سانتی گراد و خواصی شیمیایی شبیه فسفر است(6، 7)، و از عناصر کمیاب در پوسته زمین بوده که از لحاظ فراوانی دارای بیستمین رتبه در پوسته زمین(2-5 ppm)، چهاردهمین در آب دریا و دوازدهمین در بدن انسان می باشد(4،8). فرم غالب آرسنیک در آب بین pH 3-7 ، ) H2AsO4- ( و بین Ph 7 و 11 به شکل (HAsO4-2 ) ، و تحت شرایط کاهشی یا کاهنده به شکل HAsO2(aq) یا H3AsO3 است (7). تولید جهانی آرسنیک حدود صد هزار تن در سال است که به شکل تری اکسید آرسنیک استفاده می شود و بخشی نیز در تولید آلیاژ سرب و مس مصرف می شود. بیشتر از 80% از تری اکسید آرسنیک در کشاورزی به عنوان حشره کش، علف کش، قارچ کش، جلبک کش و شستشوی گوسفند و مواد محافظ پشم و رنگرزی و ریشه کن کردن کرم نواری در گوسفند و گاو استفاده می شود(6)، بعلاوه آرسنیک در پزشکی و الکترونیک کاربرد داشته(8)، و در نگه دارنده های چوب جهت حفاظت آن در برابر فساد و پوسیدگی به کار می رود(9).
آرسنیک در اکوسیستم های آبی از منابع کشاورزی (علف کش های آلی) و یا از طریق سوخت های فسیلی و صنعتی(6)، فعالیت های معدن کاری برای طلا، نقره و سولفید های فلزی(10) و فرایندهای ذوب ناشی می شود که بطور جدی تهدیدی برای منابع آب ها است (11). غنی سازی طبیعی آرسنیک در آبهای زیر زمینی به خاطر ذخایر (رسوبات) بورات و کمپلکسهای آزاد موجود در خاک است(12) .
آلودگی آبهای زیر زمینی به آرسنیک به وسیله هر دو فرایند طبیعی مثل فرسایش ماده معدنی (کانی) حاوی آرسنیک و فعالیت های انسانی مثل خروجی صنعتی کنترل نشده از معادن و صنایع استخراج و ذوب فلزات و حشره کشها و یا افت کشهای ارگانوارسنیکال اتفاق می افتد(5)، به عنوان مثال در شهر matehuala، ایالت San Luis Potosi مکزیک آب حاصل از سیستم های زه کشی معدن حاوی 7 میلی گرم در لیتر آرسنیک بود(10) .
بر اساس گزارشات منتشر شده میلیون ها نفر از مردم دنیا در معرض خطر جدی مسمومیت با آرسنیک هستند(12)، و آلودگی منابع آب به آرسنیک در بسیاری از کشورهای جهان از جمله آرژانتین، بنگلادش، هند، مکزیک، تایلند، تایوان، نپال، ویتنام، چین، غنا، مجارستان و حتی آمریکا و انگلستان گزارش شده است(6، 8، 13). تخمین زده شده که تعداد افراد در معرض قرار گرفته با آرسنیک در آسیا (بنگلادش، هند، چین و تایوان) جمعا بیش از 100 میلیون نفر است(9)، به طوری که غلظت این عنصر در منابع آب زیرزمینی بنگلادش و هند در گستره 2000-200 میکروگرم در لیتر بوده(8)، و در ایران نیز مواردی از آلودگی در استانهای خراسان و کردستان گزارش شده است. بر اساس مطالعه مسافری و همکاران غلظت آرسنیک در آب آشامیدنی 10 روستا در استان کردستان بیش از غلظت مجاز بوده و حدود تغیرات بین 10 تا 500 میکروگرم در لیتر گزارش شده است(8).
سمیت آرسنیک به خواص فیزیکی و شیمیایی ترکیبات، راه ورود به بدن، مقدار مصرف آن، مدت زمان در معرض قرار گیری و مقدار آن در رژیم غذایی و سن بستگی دارد. مسمومیت حاد با آرسنیک، سیستم اعصاب مرکزی را در بر گرفته و باعث حالت اغماء میگردد. مسمومیت مزمن سبب بروز ضعف عمومی در عضلات، کاهش اشتها، تهوع، التهاب غشاء مخاطی چشم، بینی، حنجره و ضایعات پوستی میشود. تظاهرات عصبی و حتی تومورهای بدخیم در اندامهای مهم و حیاتی بدن ناشی از آرسنیک مشاهده شده است(6). غلظت 6-3 میلی گرم در لیتر آرسنیک در دراز مدت منجر به مسمومیت میگردد. به طور مثال نمونه ای از مرگ و میرهای ناشی از آب چاه حاوی 6/7 میلی گرم در لیتر آرسنیک در تایوان ثبت شده است(6). در مطالعه ای که توسط WHO و Taskانجام شد نتایج نشان دادکه در بین افرادی که بیشتر عمرشان را از آب حاوی 2/0 میلیگرم در لیتر آرسنیک مصرف نموده اند 5% به سرطان پوست مبتلا شده اند(14). به طور کلی مواجهه با آرسنیک از طریق آب آشامیدنی باعث انواع متفاوت از جراحات پوستی، سرطان پوست، کبد، اختلالات قلبی تنفسی و عصبی، اثر بر روی سیستم خون ساز میشود(4، 12، 15، 16).
آلودگی آبها به آرسنیک مقامات و مراجع مرتبط با آب و سلامت را مجبور به ارائه استاندارد های سخت گیرانه لیتر نمونه را برداشته مقدار آرسنیک آن را تعیین نموده در غلضت هایی از عصاره بنه که بیشترین مقدار حذف آرسنیک را داریم به عنوان غلظت بهینه کمک منعقد کننده انتخاب می شود.
مرحله5: تعیین اثر غلظت های اولیه آرسنیک در کارایی حذف آن از محیط های آبی با استفاده از کمک منعقد کننده عصاره بنه
در این مرحله با تنظیم pH بهینه در ظروف جار حاوی مقادیر مختلف آرسنیک ، مقادیر بهینه FeCL3 و کمک منعقد کننده عصاره بنه اضافه شده و آزمایش را ادامه می دهیم. در پایان مقدار 100 میلی لیتر نمونه را برداشته مقدار آرسنیک آن تعیین می کنیم و اثر غلظت های اولیه آرسنیک در کارایی حذف آن از محیط های آبی با استفاده از کمک منعقد کننده عصاره بنه را تعیین می کنیم.
مرحله 7: تعیین pH بهینه در حذف کدورت
در این مرحله به هرکدام از ظروف جار مقدار یک لیتر نمونه آب مقطر حاوی کدورت 100 NTU اضافه نموده و pH نمونه ها را بین 11-2 تنظیم نموده و آزمایشات را در شرایط مشخص شده جار ادامه می دهیم . در پایان از 2 سانتی متری سطح زیر آب نمونه را برداشته و مقدار کدورت آن را با کدورت سنج تعیین می کنیم pH هایی که در آن بیشترین مقدار حذف کدورت را داریم به عنوان pH بهینه انتخاب می شود.
مرحله 8: تعیین غلظت بهینه منعقد کننده FeCL3 در حذف کدورت
در این مرحله با تنظیم pH در حد بهینه به هرکدام از ظروف جار دارای کدورت مشخص غلظت های مختلف از FeCL3 را افزوده و آزمایش را ادامه می دهیم. در پایان مقدار 100 میلی لیتر نمونه را برداشته مقدار کدورت آن را با دستگاه کدورت سنج تعیین می کنیم. غلضت هایی از FeCL3 که بیشترین مقدار حذف کدورت را داریم به عنوان غلظت بهینه منعقد کننده انتخاب می شود.
مرحله 9: تعیین اثر مقادیر مختلف کدورت در راندمان حذف کدورت (در شرایط pH بهینه و غلظت منعقد کننده بهینه)
در این مرحله به هر کدام از ظروف جار مقادیر مختلف کدورت (10، 20، 50، 100(NTU و مقدار بهینه منعقد کننده را اضافه نموده و pHرا در حد pH بهینه تنظیم می کنیم . در پایان مقدار 100 میلی لیتر نمونه را برداشته مقدار کدورت آن را با دستگاه کدورت سنج تعیین و اثر کدورت را بر راندمان حذف کدورت در شرایط بهینه pH و غلظت منعقد کننده تعیین می کنیم.
مرحله 10: تعیین اثر کدورت های اولیه در کارایی حذف آن از محیط های آبی با استفاده از عصاره بنه به عنوان یک کمک منعقد کننده
در این مرحله با تنظیم pH در حد بهینه به ظروف جار مقادیر مختلف کدورت اضافه نموده و مقادیر بهینه FeCL3 و کمک منعقد کننده عصاره بنه اضافه شده و آزمایش را ادامه می دهیم. در پایان مقدار 100 میلی لیتر نمونه را برداشته مقدار کدورت آن را با دستگاه کدورت سنج تعیین و اثر کدورت های اولیه در کارایی حذف آن از محیط های آبی با استفاده از عصاره بنه به عنوان یک کمک منعقد کننده را تعیین می کنیم.
مرحله 11: تعیین اثر کدورت در حذف آرسنیک (در شرایط بهینه pH و غلظت منعقد کننده و کمک منعقد کننده)
در این مرحله به هر یک از نمونه های جار حاوی (100µg/l) آرسنیک، در pH های بهینه، و غلظت های بهینه منعقد کننده و کمک منعقد کننده، مقادیر مختلف کدورت اضافه کرده و آزمایش با جار را ادامه می دهیم. در پایان مقدار 100 میلی لیتر نمونه را برداشته مقدار آرسنیک آن را با روش دی اتیل دی تیو کاربامات نقره تعیین می کنیم و اثر کدورت در حذف آرسنیک را مورد بررسی قرار می ای برای آرسنیک در آب آشامیدنی نموده(13)، به طوری که WHO و USEPA از سال 2006 مقدار حداکثر غلظت آلاینده (MCL) را از 50 به 10 میکروگرم در لیتر کاهش داده اند(12، 15). بر اساس استاندارد آب آشامیدنی ایران حداکثر غلظت آلاینده مربوط به آرسنیک 10 میکروگرم در لیتر است(17).
قوانین سخت گیرانه در ارتباط با آرسنیک در آب آشامیدنی منجر به یک چالش مهم در تکنولوژیهای متعارف تصفیه آب شده است(15)، به طوری که مقامات و مراجع مرتبط با آب را مجبور به تعیین و شناسایی و به کار گیری تکنیک های مناسب و قابل اجرا با قیمت مناسب نموده است(13). EPA هفت تکنولوژی را به عنوان بهترین تکنولوژی در دسترس(Best Available Technologies) جهت حذف آرسنیک معرفی کرده که از جمله شامل: فرایند تبادل یونی(95% حذف)، آلومینای فعال(95%)، اسمز معکوس(>95%)، فیلتراسیون/انعقاد اصلاح شده(95%)، سبک سازی اصلاح شده با آهک(90%)، الکترودیالیز معکوس(85%)، اکسیداسیون/فیلتراسیون(80%) است(5)، که در بین این روشها فرایند انعقاد به خاطر هزینه کم، کارایی بالا و استفاده گسترده در کشورهای در حال توسعه بیشترین کاربرد را برای حذف غلظت بالای آرسنیک از آب ها را دارند(10)، بعلاوه فرایند انعقاد میتواند به طور موثر آرسنیک را همراه با ترکیبات محلول و معلق در آب به خصوص کدورت، رنگ، فسفات و فلوراید ها حذف کند(12)، به طوریکه کارایی حذف آرسنیک توسط فرایند انعقاد تا 99% هم می رسد. بر اساس گزارشات اخیر فرایند انعقاد / فیلتراسیون اصلاح شده قابلیت دستیابی به یک غلظت باقیمانده آرسنیک 2 میکروگرم در لیتر و کمتر را در آب های تصفیه شده را دارند(10). در تایوان سابقه فرایند انعقاد با استفاده از یونهای آهن به قبل از 1960 جهت تصفیه آب چاه حاوی غلظت های بالای آرسنیک برمیگردد(10). بر اساس گزارشات در تصفیه متعارف با استفاده از یونهای آلوم و فریک به عنوان یک منعقد کننده آرسنیک با کارایی بالایی حذف می شود(10).
کدورت به خواص ذرات موجود در یک نمونه آب گفته می شود که خاصیت تفرق یا جذب نور را دارد (14). به طور کلی مواد ایجاد کننده کدورت شامل: خاک رس، سیلت، ویروس، باکتری، پلانکتونها، اسیدهای فولویک و هیومیک، مواد معدنی نظیر آزبست، سیلیکات و ذرات رادیو اکتیو هستند(2، 14، 19).
ذراتی که باعث کدورت آب می شوند در ابعاد کلوئیدی(تقریبا10نانومتر) و تا قطرهای 1/0 میلیمتر می باشد(14)،که در سه گروه تقسیم بندی میشوند: ذرات رس، ذرات آلی حاصل تجزیه گیاهان و بقایای حیوانات و ذرات فیبری مثل آزبست معدنی. ذرات رس دارای سایز بالاتر بوده و قطرشان حدود 002/0میلیمتر است. ذرات خاک بر اثر فرسایش سطح زمین ایجاد میشود و قسمت اعظم مواد معلق آبها را تشکیل می دهد.کدورت آلی ناشی از حضور توده هایی از میکرو ارگانیسمها است که در مقادیر زیاد آب را کدر و بد منظره میکنند. نمونه هایی از این کدورت را می توان تشکیل بلوم در تابستان که ناشی از آلک های سبز آبی و بقایای آنها در آب است و یا بقایای حاصل از باکتریهای آهن در شبکه توزیع را نام برد(14).
کدورت باعث ایجاد ظاهری نامطلوب شده و می تواند پناهگاهی برای میکروارگانیسمها در برابر گندزدایی باشد کدورت بالا از ارگانیسمها محافظت کرده و اثر گند زدایی کلر را کم میکند و مقدار کلر مورد نیاز را افزایش میدهد. در استفاده از کلر باید توجه داشت که کدورت آب ترجیحا کمتر از 1NTU باشد. کدورت بیش از حد مجاز می تواند وجود نقص در سیستم تصفیه را نشان دهد(19،14،2)، بعلاوه مدارکی وجود دارد که نشان میدهد رنگ آب به علت حضور مواد کلوئیدی و معلق است به طوری که 50% از رنگها به علت وجود مواد کلوئیدی ناشی از ترکیبات هیومیک است(14). کدورت بیش ار NTU 5 معمولا برای مصرف کننده گان قابل اعتراض است(14، 17).
کدورت آب می تواند به طور غیر مستقیم با جنبه های بهداشتی و کیفی آب مربوط شود. مهمترین این رابطه کدورت ناشی از ترکیبات آلی و هیومیک است(14)، به طوری که مهمترین مشکل بهداشتی این مواد کدورت زا اختلال در کلر زنی و تولید محصولات سمی با عنوان محصولات ثانویه گندزدایی است. در بین این مواد تری هالو متانها و هالویک استیک اسیدها به عنوان اولین محصولات ثانویه گندزدایی (Disinfection by product /DBPs) گزارش شده اند. در حال حاضر در اتحادیه اروپا، تری هالو متانها و در ایالات متحده، تری هالو متانها و هالویک استیک اسیدها در آب اندازه گیری میشوند. تاکنون بیش از 600 نوع DBPs شناخته شده که برخی از آنها از قبیل MX و N-nitroso dimethyl amine سمیت بالایی داشته و میتواند برای انسان بالقوه خطرناک باشد(20). اثرات سمی تری هالو متان ها در آب به سه دسته موتاژنیکی، تراتوژنیک، و کارسینوزنیک تقسیم میشود(21).
کدورت آب می تواند از
1NTU تا بیشتر از 1000NT باشد(14). کدورت را chestnut and acron,journal of Bioresource thecnology ,100,2009, page 6639-6643.
24- Antov.M.G, Sciban.M.B, Petrovic.N, Proteins from common bean (phaseolus vulgaris) seed as a natural coagulant for potential application in water turbidity removal, journal of Bioresource technology, 101, 2010, page 2167-2172.
25- بانژاد.ح، یزدانی.و، رحمانی.ع.ر، مهاجری.س، علیایی.ا، امکان سنجی استفاده از دانه های مورینگا پرگرینا در مقایسه با آلوم و پلی آلومینیم کلراید در تصفیه فاضلاب، مجله سلامت و محیط، فصل نامه علمی پژوهشی انجمن علمی بهداشت محیط ایران، دوره سوم، شماره سوم، پاییز 1389، صحفه 260-251.
26- مهدی نژاد.م.ه، بینا.ب، نیک آئین.م، موحدیان عطار.ح، کارآیی آلوم توام با کیتوزان و پروتئین انعقادی مورینگا اولیفرا در حذف ذرات کلوئیدی و باکتری ها از آب کدر، مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی گرگان ، دوره11، شماره 3، پاییز 88، صحفات 69-60.
27- صداقت.ن، توکلی.ج، بررسی خواص کیفی مغز بنه واریته موتیکا (pistacia atlantica Var: mutica) تحت شرایط نگهداری و بسته بندی مختلف، نشریه پژوهش های علوم و صنایع غذایی ایران، جلد 7، شماره1، بهار90، صحفه 26-17.
28- ربانی. م، رحمتی.ر، بنه مروارید سبز، مجله اطلاعات علمی، شماره9، پی در پی 358، تیر 88، صحفه 46-47
29- Sancha.A.M, review of coagulation technology for removal of arsenic: case chile, journal of j health popul nutr 2006 sep;24(3):267-272
30- Wiekramasinghe .S.R, Han . B, Zimbron.j, shen.Z, Karim.M.N, Arsenic removal by coagulation and filtration: compurision of groundwater from the united states and Bangladesh, journal of Disalination,169, 2004, page 231-244.
31- Diaz.A, Rincon.N, Escorihuela.A, Fernandez.N, Chacin.E, Forster.C.F, A preliminary evaluation of turbidity removal by natural coagulants indigenous to Venezuela, journal of Process Biochemistry, 35, 1999, page 391-395.
32- Heredia.J.B, Martin.J.S, Sanchez.M.T.R, Textile wastewater purification through natural coagulants, journal of Appl water sci 1, 2011, page 25-33.
33- Heredia.J.B, Martin.J.S, Regulado.A.P, Bustos.C.J, Removal of alizarin violet 3R (anthraquinonic dye) from aqueous solutions by natural coagulants, journal of Hazardous materials,170, 2009, page 43-50.
34- Putel.H, vashi.R.T, Removal of congo red dye from. Its aqueous solution using natural coagulants, journal of Saudi chemical society, 16, 2012, page 131-136
35- Heredia.J.B, Martin.J.S, Sanchez.M.T.R, Textile wastewater purification through natural coagulants, journal of Appl water sci, 2011, page 25-33.
36-Aboulhassan M.A, Souabi .S, Yaacoubi .A, Baudu.M, Improvement of paint effluents coagulation using natural and synthetic coagulant aids, Journal of Hazardous Materials B138 (2006) 40–45
می توان از طریق فیلتراسیون ساده و یا ترکیبی از فرایند انعقاد و ته نشینی و صافی حذف نمود(14). تاریخچه استفاده از مواد منعقد کننده در تصفیه آب بسیار طولانی است و به استفاده مصریان از آلوم در 2000 سال قبل از میلاد برمیگردد(19،22). تولید آب آشامیدنی از بیشتر منابع خام مستلزم استفاده از منعقد کننده در هنگام تصفیه است. برای حذف کدورت در شکل و فرم مواد کلوئیدی یا معلق، منعقد کننده ها وفلوکولانت های زیادی به طور گسترده در فرایند متداول تصفیه آب مورد استفاده قرار گرفته اند(23). در این خصوص معمولا از ترکیباتی نظیر سولفات فریک و آلوم،FeCl3 ،PACl استفاده می شود که کاربرد آنها به تنهایی با تولید مقادیر نسبتا زیادی لجن همراه است به طوری که نگرانی هایی را در ارتباط با اثرات زیست محیطی در هنگام ورود به میحط در حجم های زیاد به عنوان لجن ثانویه ایجاد می کند لذا این امر ضرورت استفاده از مواد کمک منعقد کننده را ضروری می نماید (23،24 ). به طوری که در سالهای اخیر بحث استفاده از کمک منعقد کننده های طبیعی مطرح گردیده و توجه قابل ملاحظه ای در کاربرد منعقد کننده های طبیعی که از میکروارگانیسم ها، حیوانات و یا بافت گیاهان استخراج شده صورت گرفته است (23). این منعقد کننده ها قابل تجزیه بیولوژیکی بوده و لجن کمتری تولید می کنند، که مقادیر آن فقط 20 تا 30% در مقایسه با آلوم است (لجن تولیدی با آلوم) (23). در این میان استفاده از مواد طبیعی با مبداء و منشاء گیاهی برای حذف کدورت و زلال سازی یک ایده جدید نیست(23). سابقه تاریخی استفاده از بخشهای مختلف گیاهی از قبیل پوست، ریشه، ساقه و دانه جهت زلال سازی آب مربوط به مندرجات کتابی به زبان سانسکریت است که از 4000 سال پیش در کشور هندوستان از دانه های درخت نیرمالی(nirmali) برای زلال سازی آب کدر رودخانه استفاده می کردند در کشور پرو نیز به طور سنتی آب را با شیره لزج نوعی کاکتوس زلال می کردند.کاکتوس از جمله مواد طبیعی است که جهت حذف کدورت در مقیاس آزمایشگاهی استفاده شده است . این گیاه 95% کدورت 150NTU را در غلظت بهینه 50 میلی گرم در لیتر حذف میکند(1)، در مطالعات اخیر مواد گیاهی متنوعی به عنوان یک منبع منعقد کننده طبیعی گزارش شده است(24)، که از میان آنها مورینگا اولیفرا به عنوان مهترین منعقد کننده طبیعی شناخته شده ودر حذف کدورت مورد استفاده واقع شده است(25،24،1).
بنه (pistacia atlantica) از جمله گونه های پسته وحشی میباشد که انتشار آن از جزایر قناری و کشورهای ساحل دریای مدیترانه شروع می شود و تا آسیای صغیر، سوریه، قفقاز، ایران، افغانستان و پاکستان ادامه می یابد. بنه در ایران در حدفاصل استانهای فارس و کردستان به صورت انبوه و در بقیه نقاط کشور به صورت پراکنده دیده میشود درختان بنه بیش از یک میلیون و دویست هزار هکتار از جنگلهای کشور را به خود اختصاص می دهد(27). بنه دارای مصارف دارویی و صنعتی می باشد و در صنایع در تولید چسب، لاک، رنگ، وصنایع پلیمری و صنایع داروسازی کابرد دارد و همچنین در تولید اسانس و عطر کاربرد داشته و به عنوان ضد عفونی کننده در درمان بیماری های مختلف استفاده می شود( 28).
با توجه به تولید روز افزون محصولات گیاهی و مطالعات انجام شده در خصوص کاربرد اجزای گیاهان به عنوان منعقد کننده و یا کمک منعقد کننده طبیعی، در این مطالعه کارایی عصاره دانه بنه به عنوان یک کمک منعقد کننده طبیعی و در دسترس در حذف کدورت و آرسنیک از محیط های آبی مورد بررسی قرار می گیرد.
• در مطالعه ای که توسطdonmez و همکاران درسال 2009 در مورد حذف آرسنیک به وسیله انعقاد با استفاده از نمک های آهن انجام شد. این مطالعه نشان داد که مقادیر pH بهینه برای حداکثر حذف آرسنات 8 و 5/7 بوده، همچنین حذف آرسنات در مقادیر pH طبیعی و اسیدی برای آهن دو(II) و در pH خیلی اسیدی و خیلی قلیایی برای آهن سه (III) کارایی کاهش و با افزایش دوز منعقد کننده میزان حذف آرسنات افزایش پیدا می نماید و در غلظت اولیه آرسنات ( 100 میکروگرم در لیتر ) و دوز 10 میلی گرم در لیتر FeCl3 و FeSo4 کارایی حذف آرسنات 100% می باشد . (5).
• در مطالعه مروری Sancha (2006)که در ارتباط با بررسی تکنولوژی انعقاد برای حذف آرسنیک در شیلی می باشد ، عنوان شده که فرایند های انعقاد یا جذب، ته نشینی و فیلتراسیون می تواند آرسنیک را تا حد استاندارد آب آشامیدنی پیشنهاد شده توسط WHO برساند. در مورد آبهای زیر زمینی با غلظت 20 تا 80 میکروگرم در لیتر، فرایند گواگولاسیون و فیلتراسیون میتواند فرایند انتخابی برای حذف آرسنیک باشد(29).
• مطالعه ای که توسطwiekramasinghe و همکاران (2004)در ارتباط با حذف آرسنیک به وسیله انعقاد و فیلتراسیون انجام شد، نشان دادکه انعقاد با یونهای فریک و در ادامه دهیم.
فیلتراسیون در کاهش غلظت آرسنیک در آب موثر است اگرچه کارایی واقعی حذف به کیفیت آب خام بستگی دارد به طوری که برای آب آمریکا کواگولاسیون با یونها آهن (10 میلی گرم در لیتر) و در ادامه فیلتراسیون با عث کاهش محتوای آرسنیک از ppb68 به ppb 10 می شود و در آب بنگلادش فیلتراسیون بدون افزودن یونهای آهن باعث کاهش غلظت آرسنیک از ppb138 به ppb64 می شود(30).
• در مطالعه ای که Wu و همکارانش (2011) در مورد حذف آرسنیک از فاضلاب هایی با آرسنیک بالا با استفاده از اکسید آهن و منیزیم مضاعف تشکیل شده در محل (in situ formed Fe – Mn binary oxid) (FMBO) انجام دادند، مشخص شد که در تصفیه فاضلاب با 81/5 میلیگرم در لیتر آرسنیک، متوسط کارایی FMBO در دوزهای 10، 30 و 60 میلی گرم در لیتر در حذف As (III)، 7/87%، 5/94% و 97% و میانگین کارایی حذف As (کل) 4/67%، 9/93% و 9/98% بود(11).
• در مطالعه ای که Diaz و همکاران (1999) در مورد حذف کدورت (20-200NTU) با استفاده از دو ماده گیاهیCactus latifaria و دانه های prosopis juliflora به عنوان یک منعقد کننده طبیعی انجام دادند مشخص شد: cactus latifaria و دانه هایprosopis julflorai پتانسیل استفاده به عنوان منعقد کننده درتصفیه آب را دارند. و دوز اپتیمم آنها (10mg/l )قابل مقایسه با عصاره moringa oleifer است و این کارآیی و عملکرد به معنی استفاده آنها در یک دوز کمتری نسبت به سولفات آلومینیوم است(31).
• در مطالعه ای که بینا و همکاران (1386) در ارتباط با مقایسه کارایی عصاره دانه مورینگا اولیفرا و پلی آلومینیوم کلراید در حذف کدورت آب(10، 50، 500 و1000 NTU) در سال 1385 انجام دادند مشخص شد که عصاره دانه مورینگا اولیفرا در غلظت بهینه 10 تا 30 میلی گرم بر لیتر و pH بهینه 8-6، به ترتیب قادر به حذف 55، 89، 97 و98 درصد کدورت می باشد. پلی آلومینیوم کلراید در غلظت های 30-20 میلی گرم بر لیتر و pH بهینه 8 ، به ترتیب 89، 95،98 و 99 درصد از کدورت را حذف نموده است. عصاره دانه مورینگا اولیفرا تاثیر اندکی بر pH داشته و در حذف کدورت های بالا نسبت به کدورت های پایین کارایی بیشتری دارد(1).
• در مطالعه ای که یزدانی و همکاران (1388) درارتباط با استفاده از مواد منعقد کننده طبیعی (سنجد، برگ و ساقه گزنه و برگ اکالیپتوس) در فرایند تصفیه آب انجام دادند، مشخص شد که دوز بهینه سنجد، گزنه و اکالیپتوس در کدورت 326 NTU برابر با 40 میلی گرم در لیتر بوده و در این غلظت از مواد فوق درصد حذف توسط سنجد، گزنه و اکالیپتوس به ترتیب برابر با 9/91، 2/92 و 7/91 درصد می باشد(19).
• در مطالعه ای که Sciban و همکاران درسال2009 در ارتباط با حذف کدورت آب با گواگولانت های طبیعی بدست آمده از chestnut و acron انجام دادند مشخص شد که عصاره دانه های European chestnut و common oak aern دارای بیشترین فعالیت انعقادی)80% و 70%( در هر دو کدورت حداقل و میانگین و در کمترین دوز منعقد کننده 0.5 mg/l بودند(23).
• در مطالعه ای که توسط Antovو همکاران )2010( در ارتباط با حذف کدورت آب با استفاده از دانه های لوبیا (common bean) یا (phaseolus vulgaris) به عنوان یک منعقد کننده طبیعی انجام و مشخص شد که منعقد کننده خالص سازی شده جزئی ، در کدورت اولیه 35 NTU بالاترین مقدار فعالیت انعقادی(3/72%) را نشان داد، که تقریبا 22 برابر بالاتر از مقادیر بدست آمده به وسیله عصاره خام با در نظر گرفتن دوزهای بکار گرفته شده است(24).
• در مطالعه ای که بانژاد و همکاران (1389) درمورد امکان سنجی استفاده از دانه های مورینگا پرگرینا (10 تا 120 میلیگرم در لیتر) در مقایسه با آلوم و پلی آلومینیوم کلراید در تصفیه فاضلاب (کدورت 450 NTU وکلی فرم 16000 در 100 میلی لیتر) انجام دادند مشخص شد: در غلظت بهینه پرگرینا درصد حذف کدورت، سختی کل، سختی منیزیم، کل کلیفرمها و اشریاکلی به ترتیب برابر 11/95، 38، 5/55، 6/46و97 درصد است یافته ها حاکی از افزایش راندمان مواد در صورت ترکیب پرگرینا با آلوم میباشد. بیشترین درصد حذف اشرشیا توسط آلوم و ترکیب پلی آلومینیوم کلراید با پرگرینا برابر با 100% است(25).
• در مطالعه ای که مهدی نژاد و همکاران (1388) در مورد حذف ذرات کلوئیدی و باکتری ها از آب با استفاده از آلوم همراه با کیتوزان و پروتئین انعقادی مورینگا اولیفرا انجام دادند مشخص شد: که غلظت بهینه آلوم برای کدورت های کم (10-20 NTU)، متوسط (100-120 NTU) و زیاد (200-220 NTU) به ترتیب 40، 20 و 20 میلیگرم در لیتر و pH بهینه 7-7.5 بوده و کاربرد پروتیئن انعقادی مورینگا بین 5/12 تا 5/62 درصد و کیتوزان بین 50 تا 5/87 درصد غلظت منعقد کننده آلوم مورد نیاز را در کدورت های مختلف کاهش داده و آلومینیوم باقی مانده را تا زیر 0.2mg/l رسانده و میزان حذف باکتریها بین 90 تا 99/99 درصد بوده است(26).
• در مطالعه ای که Herediaو همکاران (2011) با استفاده از منعقد کننده طبیعی acacia mearnsii در دوز 100 mg/li ، برای حذف رنگهای Alizarin violet 3R و Platine fast black WAN در دوزهای 50-500 mg/li انجام دادند، مشخص شد که: درصد حذف رنگ با افزایش pH از 9-4 کاهش می یابد وافزایش غلظت اولیه رنگ منجر به کاهش درصد حذف میشود(32).
• در مطالعه ای که توسط Herediaو همکاران (2009) در مورد حذف رنگ alizarin violet 3R (40-400mg/li) با استفاده از یک منعقد کننده بر پایه تانن و یک عصاره پروتئینی مشتق از دانه moringa oleifera انجام گردید، مشخص شد که حذف بالای 95% و 80%، Alizarin violet 3R به آسانی با استفاده از عصاره دانه مورینگا و منعقد کننده بر پایه تانن بدست می آید(33).
• در مطالعه ای که توسط putel و vashi (2012)در مورد حذف رنگ Congo red (CR)از محیط های آبی با Surjana seed powder (SSP) ,maize seed powder(MSP),Chitosan به عنوان گواگولانت های طبیعی انجام و مشخص شد که در pH = 4 ، دوز منعقد کننده 25میلی گرم در لیتر و زمان انعقاد 60 دقیقه حداکثر درصد حذف CR برای SSP و Chitosan و MSP به ترتیب 98%، 5/94% و 4/89% بود(34).
• در مطالعه ای که توسط Heredia و همکاران (2011)در ارتباط با تصفیه فاضلاب نساجی با استفاده از منعقد کننده بدست آمده از طریق پلیمریزاسیون Acacia mearnsis جهت حذف دو آلاینده رنگی خطرناک Alizarin violet 3R و Palatin fast black WAN انجام و مشخص شد که واکنش بین منعقد کننده و رنگ براساس فرضیه لانگمیر است(35 ).
|
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | 1. pH در کارایی حذف آرسنیک از محیط های آبی با استفاده از FeCL3 موثر است.
2. غلظت های متفاوت FeCL3 در حدف آرسنیک ازمحیط های آبی موثر است.
3. غلظت های اولیه آرسنیک در کارایی حذف آن از محیط های آبی با استفاده از FeCL3 موثر است.
4. کمک منعقد کننده عصاره بنه در کارایی حذف آرسنیک از آب موثر است .
5. غلظت های اولیه آرسنیک در کارایی حذف آن از محیط های آبی با استفاده از کمک منعقد کننده عصاره بنه موثر است.
6. pH در کارایی حذف کدورت از محیط های آبی با استفاده از FeCL3 موثر است.
7. غلظت های FeCL3 در حدف کدورت ازمحیط های آبی موثر است.
8. کدورت های اولیه در کارایی حذف آن از محیط های آبی با استفاده از FeCL3 موثر است.
9. غلظت های مختلف عصاره بنه به عنوان یک کمک منعقد کننده در کارایی حدف کدورت از محیط های آبی موثر است.
10. کدورت اولیه در کارایی حذف آن از محیط های آبی با استفاده از کمک منعقد کننده عصاره بنه موثر است.
11. کدورت در حذف آرسنیک از آب با استفاده از کمک منعقد کننده عصاره بنه موثر است.
|
| هدف کلی طرح | تعیین کارایی عصاره دانه بنه در حذف کدورت و آرسنیک از آب به عنوان یک کمک منعقد کننده طبیعی |
| اهداف اختصاصی | 1. تعیین اثر pH های مختلف در حذف آرسنیک از آب با استفاده از FeCL3
2. نعیین اثرغلظت های متفاوت FeCL3 در حدف آرسنیک ازمحیط های آبی
3. تعیین اثر غلظت های اولیه آرسنیک در حذف آن از آب با استفاده از FeCL3
4. تعیین اثر غلظت های مختلف عصاره بنه به عنوان یک کمک منعقد کننده در حذف آرسنیک از آب
5. تعیین اثر غلظت های اولیه آرسنیک در کارایی حذف آن از محیط های آبی با استفاده از کمک منعقد کننده عصاره بنه
6. تعیین اثر pH در کارایی حذف کدورت از محیط های آبی با استفاده از FeCL3
7. تعیین اثر غلظت های FeCL3 در حدف کدورت ازمحیط های آبی
8. تعیین اثر کدورت های مختلف در حذف آن از محیط های آبی با استفاده از FeCL3 به عنوان یک منعقد کننده
9. تعیین اثر غلظت های مختلف عصاره بنه به عنوان یک کمک منعقد کننده در کارایی حدف کدورت از محیط های آبی
10. تعیین اثر کدورت های اولیه در کارایی حذف آن از محیط های آبی با استفاده از عصاره بنه به عنوان یک کمک منعقد کننده
11. تعیین اثر کدورت در حذف آرسنیک از آب با استفاده از عصاره بنه به عنوان یک کمک منعقد کننده طبیعی
|
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | سازمان آب و فاضلاب |
| تعریف واژه های تخصصی | pH : در شیمی برای اندازه گیری اسیدیت یا قلیائیت محلول های آبی بکار میرود. گفته می شود که آب خالص در 25 درجه سانتی گراد دارای pH خنثی یعنی هفت می باشد. بنا به تعریف، pH برابر معکوس لگاریتم مبنای ۱۰ غلظت مولی یون هیدروژن فعال در محلول است. (که برابر منفی لگاریتم غلظت است).
pH = − log10[H+ ]
کدورت: عبارت است از وجود ذرات معلق در آب که سبب شکستگی، پراکنده گی و جذب تمام یا قسمتی از نور شده و مانع عبور بخشی یا تمام نور تابیده شده از آن می گردد (17 ) .
منعقد کننده: نمک های فلزی مثل آلوم (Al2(So4)2 ) ، سولفات فروس (FeSo4 ) ، سولفات فریک ( Fe2(So4)3) یا فریک کلراید ( FeCl3) که در آب به منظور حذف یا کاهش نیروی دافعه بین ذرات شده و باعث تجمع ذرات می شود
|
| نوع مطالعه | تجربی - آزمایشگاهی |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | نمونه های آب مقطر حاوی کدورت و آرسنیک با غلظت مشخص |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | با توجه به همگن بودن جامعه آماری حجم نمونه 116 لیتر برآورد میشود. ضمنا با توجه به انجام آزمایشات تحت شرایط pH، مقدار منعقد کننده، غلظت های متفاوت آرسنیک ومقادیر متفاوت کدورت و دو بار تکرار آزمایشات:
تعداد آزمایشات آرسنیک = تعداد تکرار × [pH + مقدار منعقد کننده + مقدار کمک منعقد کننده + غلظت های متفاوت آرسنیک] = 2 × [11 + 6 + 5+10] = 64
تعداد آزمایشات کدورت = تعداد تکرار × [pH + مقدار منعقد کننده + مقدار کمک منعقد کننده +مقادیر متفاوت کدورت] = 2 × [11 + 6 + 5+4] = 52
یعنی جمعا 116 آزمایش انجام خواهیم داد
|
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | تهیه نمونه های مورد نیاز در آزمایشگاه |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | مشاهده و قرائت مستقیم داده ها در دستگاه کدورت سنج، اسپکترو فتومتر و pH متر و ثبت داده ها در فرم اطلاعاتی ضمیمه |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | 1-6ابتدا دانه های بنه جهت حذف گرد و غبار با آب معمولی شسته شده وسپس با آب مقطر آبکشی می شود.پس از آن دانه ها در یک آون در دمای 35 OC به مدت 5 ساعت خشک می شود.در مرحله بعد دانه ها به صورت دستی پوست آن کنده شده سپس دانه هاآسیاب وبا یک سرند 0.4 mm الک شده و بخش با اندازه کمتر از 0.4 mm در آزمایشات استفاده می شود. 50 گرم از پودر حاصل را در 1000 میلی لیترمحلول 5/0 مولار NaCL حل نموده و سوسپانسیون حاصل را برای مدت 10 دقیقه در یک همزن ریخته ومحلول بدست آمده را بافیلتر µ0.45 صاف می نماییم. این محلول به عنوان منعقد کننده مورد استفاده قرار خواهد گرفت.لازم است که محلول فوق به صورت تازه تهیه شود. هم چنین برای جلوگیری از تغیرات pH و گرانروی، ترجیحا محلول باید در جای خنک با حداکثر دمای 20 درجه سانتی گراد نگه داری شود(25، 24،23، 1)
6-2:تهیه محلول استوک کدورت: با استفاده از کائولین که به صورت پودر سفید رنگ وجود دارد، 10گرم از پودر کائولین وزن شده را برای مدت 3 ساعت در یک آون با دمای 105 درجه سانتیگراد خشک کرده و سپس از آون خارج نموده و به مدت نیم ساعت در دسیکاتور قرار داده و حدود 50 میلی لیتر آب مقطر به پودر کائولین اضافه نموده و سوسپانسیون را به مدت 24 ساعت در حرارت اتاق قرار داده و بعد از آن حجم مخلوط را به 5/1 لیتر رسانده و توسط همزن برقی به مدت 20 دقیقه کاملا مخلوط گردیده، سپس سوسپانسیون را به مدت 4 ساعت در حالت سکون قرار داده تا ذرات درشت تر ته نشین گردند. یک لیتر از مایع رویی به یک ارلن شیشه ای منتقل و به عنوان استوک نگهداری می شود(1).
6-3:تهیه محلول استوک آرسنیک: محلول استوک mg/l 1000 با استفاده از آرسنات سدیم (Na2HAsO4.7H2O) تهیه و در یخچال در دمای 4درجه سانتی گراد ذخیره و نگهداری میشود(12،5).
4-6:شرایط جارتست
سرعت اختلاط سریع 015rpm بمدت 5 min
سرعت اخطلاط کند30 rpm بمدت 15 min
زمان ته نشینی min60
بعد از ته نشینی، از عمق 2 سانتی متری از سطح محلول نمونه ها برداشته شده ومقدار کدورت و آرسنیک اندازه گیری می شود(11،36).
6-5: روش اندازه گیری آرسنیک طبق Silver Diethyldithiocarbamate Method ( حداقل دقت این روش 1 میکروگرم در لیتر ) وکدورت بر اساس روش نفلومتری با استفاده از دستگاه کدورت سنج می باشد(7).
در این بررسی متغیر های غلظت های آرسنیک (20، 40، 06، 80، 100، 200، 300، 500، 800، 1000 µg/l)، کدورت ( 10، 20، 50، 100NTU)، غلظت منعقد کننده FeCl3 (5، 10، 15، 20، 25، 30 میلی گرم در لیتر)،عصاره بنه به عنوان کمک منعقد کننده (1، 2، 3، 4، 5 ml/l) وpH (11-2) مورد بررسی قرار خواهد گرفت . کلیه آزمایشات در دستگاه جار تست انجام خواهد شد . در جار طبق روش زیر عمل خواهد شد:
مرحله 1: تعین pHبهینه در حذف آرسنیک
در ابتدا یک لیتر آب مقطر حاوی 100 میکرو گرم در لیتر آرسنیک به ظروف شیشه ای دستگاه جار می افزایم و با استفاده از اسید کلرید ریک و هیدروکسید سدیم، pH را از 11-2 تنظیم میکنیم و به هر کدام از ظروف مقدار 10 میلی گرم در لیتر FeCl3 افزوده و دستگاه را روشن میکنیم و طبق شرایط جارتست، کار با دستگاه جار را ادامه می دهیم. در پایان از 2 سانتی متری سطح زیر آب مقدار 100 میلی لیتر نمونه را برداشته و در ظرف پلاستیکی درب دار ریخته و مقدار آرسنیک آن را با روش دی اتیل دی تیو کاربامات نقره تعیین می کنیم.pH هایی که در آن بیشترین مقدار حذف آرسنیک را داریم به عنوانpH بهینه انتخاب می شود.
مرحله 2: تعین مقدار بهینه FeCL3 در حذف آرسنیک:
در این مرحله به هر کدام از ظروف جار یک لیتر نمونه آب مقطر حاوی 100 میکرو گرم در لیتر آرسنیک افزوده و pH آنها را تا حد pH بهینه تنظیم می کنیم و سپس مقادیر مختلف FeCl3 را به ظروف جار اضافه کرده و کار با جار را در شرایط تعیین شده ادامه می دهیم . در پایان مقدار 100 میلی لیتر نمونه را برداشته و مقدار آرسنیک آن را تعیین می کنیم غلظت منعقد کننده ای که در آن بیشترین مقدار حذف آرسنیک را داریم به عنوان غلظت بهینه منعقد کننده انتخاب می شود.
مرحله 3: تعیین اثر غلظت اولیه آرسنیک در راندمان حذف توسط FeCL3 به عنوان منعقد کننده
با توجه به pH بهینه و غلظت بهینه منعقد کننده، اثر غلظت های مختلف آرسنیک (20، 60،40، 80، 100، 200، 300، 500، 800، 1000( µg/l را در راندمان حذف توسط FeCl3 به عنوان یک منعقد کننده مورد بررسی قرار می دهیم
مرحله 4: تعیین غلظت بهینه کمک منعقد کننده در حذف آرسنیک
در این مرحله با تنظیم pH در حد بهینه به هرکدام از ظروف جار دارای نمونه حاوی 100 میکرو گرم در لیتر آرسنیک و غلظت بهینه FeCL3 مقادیر متفاوت کمک منعقد کننده عصاره بنه اضافه شده و آزمایش را ادامه داده و در پایان مقدار 100 میلی |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | با استفاده از روشهای آمار توصیفی (شاخصهای مرکزی و پراکندگی،رسم جداول توزیع فراوانی، رسم نمودار)داده ها تجزیه و تحلیل خواهند شد وپس از کسب نتایج با استفاده از نرم افزار Excel 2007 منحنی های مربوط رسم و نقاط پیک و بهینه با توجه به شرایط آزمایش مشخص و گزارش می شود |
| ملاحظات اخلاقی | ندارد |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | تهیه وسایل ، تجهیزات و مواد آزمایشگاهی مورد نیاز |
| کلمات کلیدی | آرسنیک- گیاه بنه – کمک منعقد کننده طبیعی- کدورت
arsenic - natural coagulant aid - pistacia atlantica - turbidity |
| فهرست منابع و مراجع | - بینا .ب، شاهسونی.ع، اصغری.غ، حسن زاده.ا، مقایسه کارآیی عصاره دانه مورینگا اولیفرا و پلی آلومینیم کلراید در حذف کدورت آب، مجله آب و فاضلاب، شماره61، سال1386، صحفه 33-24.
2- کرد مصطفی پور.ف، بذرافشان.ا، کمانی.ح، بررسی مقایسه ای کارایی منعقد کننده های سولفات آلومینیوم، کلرید فریک و پلی آلومینیوم کلراید در حذف کدورت از آب آشامیدنی، مجله طبیب شرق، دوره10، شماره2، تابستان87، صحفه95-87.
3- صدر.س، افیونی.م، فتحیان پور.ق، تغیرات مکانی آرسنیک در اراضی با کاربردهای مختلف در استان اصفهان، مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، علوم آب و خاک، سال13، شماره50، زمستان 88، صحفه 75-65.
4- عسگری.ع، ناصری.س، محوی.ا.ح، خیری.ا، قصری.آ، واعظی.ف، کارایی براده آهن در حذف آرسنات و آرسنیت از آب آشامیدنی، مجله آب و فاضلاب، شماره3، سال1388، صحفه 25-18.
5- Donmez.M, Akbal.F, The removal of As(v) from drinking water by coagulation process using iron salts, journal of Engineering and technology 87, 2011, page 437-439.
6- اسماعیلی ساری.ع، آلاینده ها، بهداشت و استاندارد در محیط زیست، چاپ اول، انتشارات نقش مهر، زمستان 81، صحفه 10-1.
7- World health organization (WHO) Standard methods, vol , edition 20,Section 3500-As and 2130 TURBIDITY
8- کرد مصطفی پور.ف، بذرافشان.ا، کمانی.ح، بررسی قابلیت حذف آرسنیک از آب با استفاده از فرآیند انعقاد و شناورسازی با هوای محلول، مجله سلامت و محیط، دوره سوم، شماره سوم، پاییز 1389، صحفه 318-309.
9- Chou. C.-H. S, De Rosa. C, Case studies – Arsenic, journal of Hygiene and Environmental Health 206,2003, page 381-386.
10- Song .s, Valdivieso.A.L, Gampos.D.j.H, Peng.C, Fernandez.M.G, Arsenic removal from high – arsenic water by enhanced coagulation with ferric ions and coarse calcite, journal of water research, 40, 2006, page 364-372.
11- WU.k, Wang.H, Lio.R, Zhao.X, Liu.H, QU.j, arsenic removal from a high- arsenic wastewater using in situ formed Fe-Mn binary oxide combined with coagulation by poly – aluminum chloride, journal of Hazardous Materials,185, 2011, page 990-995.
12- Baskan.M.B, Pala.A, A statistical experiment design approach for arsenic removal by coagulation process using aluminum sulfat, journal of Desalination, 254, 2010, page 42-48.
13- Nguyen.T.V, Vigneswaran.S, Ngo . H.H, kanda samy.j, Arsenic removal by iron oxide coated sponge:Experimental performance and mathematical models, journal of Hazardous Materials, 182, 2010, page 723-729.
14- سازمان جهانی بهداشت، رهنمود هایی در خصوص آب آشامیدنی ، جلد دوم ، نوری.م، موسسه فرهنگی انتشاراتی حیان، بهمن 73، صحفه 63 تا 65.
15- Zheng.Y.M, Zou.S.W, Nana ya kkara.K.G.N, Matsuura.T, Chen.j.p, Adsorptive removal of arsenic from aqueous solution by a PVDF/Zirconia blend flat sheet membrane, journal of membrane science, 374, 2011, page 1-11.
16- ندافی.ک، نبی زاده.ر، یونسیان.م، جاهد.غ، بیکی.ا، استفاده از ماهی قزل آلا برای سنجش سمیت ناشی از آرسنیک در آب، مجله آب و فاضلاب، شماره 58، سال 1385، صحفه 69-62.
17- مؤسسه استاندارد وتحقیقات صنعتی ایران، استاندارد 1053، آب آشامیدنی- ویژگی های فیزیکی و شیمیایی، ویرایش پنجم
18- مسافری.م، مصداقی نیا.ع.ر، حذف آرسنیک از آب آشامیدنی با استفاده از آلومینای فعال اصلاح شده، مجله آب و فاضلاب، شماره55، سال 1384، صحفه 14-1.
19- یزدانی.و، بانژاد.ح، قلیزاده.م، استفاده از مواد منعقد کننده طبیعی در فرایند تصفیه آب، مجله تحقیقات پیشرفته، شماره 8، اسفند 1388 صحفه 16-11.
20- آقا پور.ع.ا، محمدی.ا، بررسی کارایی ماده منعقد کننده PACL در کاهش کدورت آب رودخانه شهر چای ارومیه و اثرات بهداشتی آن، مجله تحقیقات نظام سلامت، سال ششم، شماره چهارم، زمستان 89، صحفه 769-762.
21- عبداله زاده.م، ترابیان.ع، حسنی.ا.ح، مقایسه عملکرد پلی آلومینیوم کلراید(PACL) و فریک کلراید (FeCL3) در حذف کدورت و مواد آلی منابع آب، مطالعه موردی: رودخانه کرج، تصفیه خانه آب شماره 2 تهران، مجله آب و فاضلاب ،شماره 2، سال 1388، صحفه 30-23.
22- بنی هاشمی.آ، علوی مقدم.م.ر، مکنون.ر، نیک آذر.م، کاربرد پلی آلومینیوم کلراید در حذف کدورت از آب تهران – مطالعه موردی تصفیه خانه آب جلالیه، مجله فن آوری آموزش، سال سوم، جلد 3، شماره 2، زمستان 1387، صحفه 113-109.
23- Sciban . M , Klasnja . M , Antov. M , Skrbic. B, Removal of water turbidity by natural coagulants obtained from |