شیوع دردهای اسکلتی عضلانی اندام فوقانی در دندانپزشکان عمومی سطح شهر زاهدان و آگاهی آن ها از وضعیت های مناسب حین کار دندانپزشکی

The prevalence of upper extremity musculoskeletal pain among general dentists in Zahedan and their awareness of appropriate positions during operation in Dental work


چاپ صفحه 		پژوهان
صفحه نخست سامانه		 مجری و همکاران
مجری و همکاران		 اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی		 دانلود
دانلود 		علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان: وحید علیزاده

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 5736
عنوان فارسی طرح شیوع دردهای اسکلتی عضلانی اندام فوقانی در دندانپزشکان عمومی سطح شهر زاهدان و آگاهی آن ها از وضعیت های مناسب حین کار دندانپزشکی
عنوان لاتین طرح The prevalence of upper extremity musculoskeletal pain among general dentists in Zahedan and their awareness of appropriate positions during operation in Dental work
نوع طرح
محل اجرای طرح زاهدان
رسته مطالعاتی کاربردی
دانشکده/مرکز دانشکده دندانپزشکی زاهدان
زمان اجرا -روز

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
نرگس صفاری فر دانشجودندان پزشکی عمومیnargessafari66@yahoo.com
وحید علیزادهمجریاستاد راهنمادندانپزشک متخصصVahid_d80@yahoo.com
حسین نخعیمشاور دکترای تخصصی hossiennakhaie@yahoo.com
مهناز شهرکی پورمشاورمشاور آمارکارشناسی ارشدmahnaz@gmail.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی شیوع دردهای اسکلتی عضلانی اندام فوقانی در دندانپزشکان عمومی سطح شهر زاهدان و آگاهی آن ها از وضعیت های مناسب حین کار دندانپزشکی
خلاصه طرح به لاتینThe prevalence of upper extremity musculoskeletal pain among general dentists in Zahedan and their awareness of appropriate positions during operation in Dental work
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهشبه دلیل تاثیر محیط کار در بروز خستگی، فرسودگی و تحلیل زودرس، موضوع بهینه سازی با هدف تعامل و تعادل بین انسان ها و محیط کار از دغدغه های متخصصان است. آسیب های اسکلتی- عضلانی از شایع ترین عوارض ناشی از کار در محیط های کاری محسوب می شود. خطر مواجهه شغلی با عوامل آسیب رسان به سیستم اسکلتی- عضلانی با روش های متعددی ارزیابی می شود. همواره تلاش محققین تدوین روش ارزیابی ایده آلی بوده است که علاوه بر وسعت نظر بر عوامل زیان آور و وجود اعتبار و اعتماد لازم، از سهولت و سرعت کاربرد نیز برخوردار باشد(1).
فعالیت های شغلی خطرآفرین چون بلندکردن اجسام، خم شدن، چرخیدن، دراز شدن برای گرفتن اجسام، کارکردن مداوم با اجسام نه چندان سنگین، نگه داشتن بدن در وضعیتی خاص و ثابت، یکنواختی و خم شدن طولانی در همه مشاغل اتفاق می افتد، اما به نظر می رسد تعداد و دفعات این حرکات در حرفه دندانپزشکی به مراتب بیشتر باشد(2).
بیشتر دندانپزشکان، دردهای اسکلتی – عضلانی را در قسمتی از دوران‌ کار حرفه‌ای‌شان تجربه می‌کنند. اگرچه ممکن است یک کمر درد یا گردن ‌درد موقتی چندان مورد توجه قرار نگیرد، ولی در صورت نادیده گرفتن درد‌های مکرر این‌چنینی، احتمال بروز یک ناتوانی پایدار وجود دارد(3).
طرز صحیح نشستن حین کار دندانپزشکی درصد بالایی از مشکلات اسکلتی-عضلانی را که نهایتاً منجر به صدمه جسمی می شود، می کاهد. خم کردن سر به جلو در حین کار و به مدت طولانی یک حالت شایع در میان دندانپزشکان است. خم شدن و قوز کردن دندانپزشک روی بیمار برای دستیابی به دید بهتر در دهان بیمار موجب افزودن باری اضافی بر گردن می‌شود. نتیجه طبیعی این موضوع، بروز یک درد گردن است که به آن سندرم درد گردنی گفته می‌شود. این سندرم می‌تواند موجب بروز سردرد‌ و درد مزمن در عضلات گردن، شانه‌ها و کتف شود که حتی به بازو‌ها نیز انتشار می‌یابد(3و4).
عدم توجه به مشکلات جسمانی ناشی از کار باعث از کار افتادگی، عوارض روانی، افزایش غرامت ناشی از کار، کاهش کیفیت کار، عدم رضایت شغلی، از دست دادن روحیه و بازنشستگی زود هنگام در آینده ی شغلی افراد و حتی آسیب های جبران ناپذیر خواهد شد(1).
Balogh و همکاران در در سال 2001، مطالعه ای تحت عنوان پرسشنامه ی مبتنی بر شاخص های قرارگیری در معرض استرس های مکانیکال در یک جمعیت بزرگ، انجام دادند.در این تحقیق رابطه ی میان فعالیت های فیزیکی شانه وگردن ودرد این اندام ها را بررسی کردند. این تحقیق میان 1456 نفر که در رده ی سنی 45 تا 65 سال قرار داشتند، صورت گرفت. یک پرسشنامه ی جامع میان افراد شرکت کننده توزیع گردید، که 20 سوال آن مرتبط باحرکت وموقعیت قرارگیری آنها بود. نتایج نشان داد موقعیت قرارگیری حین کار و حد اولیه ی بار وارده بر اندام ها بیشترین تاثیر را بر بروز اختلالات اسکلتی عضلانی دارد(5).
Horneij و همکاران در سال 2001، مطالعه ای تحت عنوان تفاوت قابل توجهی بین برنامه های مداخله گر در گردن، شانه و کمر درد وجود ندارد: یک مطالعه تصادفی آینده نگر، انجام دادند. در این مطالعه اثر دو عامل استرس و تمرینات را بر روی درد گردن، شانه و پشت بررسی کردند. 286 نفر از پرستاران خانم یک بیمارستان به صورت تصادفی انتخاب شدند و مطالعه به مدت 12 ماه انجام شد. این خانم ها به 3 گروه تقسیم شدند. به گروه اول برنامه ی ورزشی داده شد، در گروه دوم استرس کنترل شد وگروه سوم هم گروه شاهد بود. تفاوت چندانی بین 3 گروه مورد مطالعه یافت نشد و به این نتیجه رسیدند که این ناهنجاری ها چند عاملی هستند(6).
Valachi و همکاران در سال 2003، تحقیقی تحت عنوان مکانیزم اختلالات اسکلتی عضلانی در دندانپزشکی را ارائه کردند. بر طبق این پژوهش دردهای رایج در دندانپزشکی چند عاملی هستند. تغییرات فیزیولوژیک که این ناهنجاری ها را سبب می شوند، می توانند با تمریناتی که امروزه دندانپزشکان انجام می دهند، تحت تاثیر قرار گیرند. از جمله ی این تغییرات فیزیولوژیک می توان عضلات ضعیف و نشستن برای مدت طولانی را نام برد(7).
Valachi و همکاران در سال 2005، تحقیقی با عنوان جلوگیری از سندرم های درد دست و مچ در دندانپزشکی حرفه ای را انجام دادند. بر طبق این تحقیق درد دست و مچ دست توسط 40 تا 70% از دندانپزشکان تجربه می گردید و این درد به میزان کمتری نسبت به دردهای گردن، شانه و آرنج به طور کامل بهبود می یابد. در نتیجه به طور حتم باید از آن جلوگیری شود که تجهیزات ارگونومی و اجراء تکنیک های پیشگیری می تواند دردهای حاصل از کار را بهبود بخشد (8).
Choobine و همکاران در سال 2007، تحقیقی با عنوان مشکلات اسکلتی عضلانی کارکنان یک کمپانی ارتباطی ایرانی انجام دادند. در این تحقیق که یک مطالعه ی کراس سکشنال بود 85 نفر از کارکنان به صورت تصادفی انتخاب و پرسشنامه ی نوردیک برای ارزیابی شیوع سندرم WMSDS بین آن ها توزیع گردید. همچنین از2 RULA برای بررسی درصد قرارگیری در معرض خطرات مکانیکال (وضعیت های قرارگیری غلط) استفاده شد. بر اساس این تحقیق اختلالات اسکلتی عضلانی وابسته به کار در سطح بالایی اتفاق افتاده بود که بیشترین آسیب در ناحیه ی شانه بود و سپس زانوها و کمر بیشترین آسیب ها را داشتند. پرسشنامه ی RULA نشان داد که امتیاز 88% از شرکت کننده ها در سطح بالا و خیلی بالا قرار دارد و یک ارتباط معنی دار بین علائم عصبی عضلانی و خطرهای محیط کار وجود دارد (9).
Harutunian و همکاران در سال 2011، تحقیقی تحت عنوان ارگونومی دردهای اسکلتی عضلانی بین دانشجویان در حال تحصیل و اعضاء هیئت علمی دانشگاه دندانپزشکی بارسلونا (اسپانیا) را انجام دادند. بر طبق این پژوهش 79% از دندانپزشکان نوعی از دردهای اسکلتی عضلانی را در 6 ماه گذشته تجربه کرده بودند. از میان مناطق مختلف درگیر، گردن بیشترین تاثیرپذیری را داشت (58%) و فقط 34% زنان درگیری بیشتری را در ناحیه ی گردن،کمرو مچ دست نشان دادند. شیوع بالای درد مچ بین جراحان دهان گزارش شد (10).
نسل سراجی و همکاران در سال 1384، تحقیقی با عنوان ارزیابی ارگونومیکی وضعیت های کاری شاغلین حرفه-های دندانپزشکی شهرستان بیرجند به روشREBA انجام دادند. براساس این تحقیق ناراحتی گردن 65%، کمر 60%، شانه 38% و مچ دست 31% بود. شیوع ناراحتی های گردن، شانه و مچ دست در زنان بیشتر از مردان بود. رابطه-ی بین ناراحتی های ران و ساق پا با شاخص توده ی بدنی (BMI) و نیز رابطه بین ناراحتی های اسکلتی- عضلانی با وضعیت های کاری افراد مورد پژوهش، معنی دار بود. نتایج این مطالعه نشان داد که وضعیت های کاری افراد مورد تحقیق نیاز به اصلاح دارد، همچنین آموزش دندانپزشکان در زمینه شناخت عوامل خطر بیومکانیک و روش های اصولی و صحیح انجام کار ضروری است (11).
درگاهی و همکاران در سال 1388، تحقیقی با عنوان ارگونومی در دندانپزشکی را ارائه کردند، این پژوهش یک مطالعه ی مروری بود که به منظور بررسی تاثیر ونقش ارگونومی در حرفه ی دندانپزشکی انجام شد. در این مطالعه از متون مرتبط در مقالات وکتاب ها و جستجو در اینترنت بهره برداری به عمل آمد. بر اساس این تحقیق عوارض ناشی از دندانپزشکی مربوط به وضعیت غلط قرارگرفتن بدن در هنگام کار و عدم تحرک کافی در دندانپزشکان عنوان شد (12).
یعقوبی و همکاران در سال 1389، تحقیقی با عنوان ارزیابی ارگونومی وضعیت های کاری دندانپزشکی و تاثیر آموزش اصول ارگونومیک بر آن را انجام دادند. بر اساس این تحقیق وضعیت های بدن 94% از دانشجویان در حین کار در سطح خطر متوسط و بالا بود و نیاز به اصلاح داشت. نمرات پرسشنامه REBA افراد بر اساس نوع کار دندانپزشکی معنی دار بود و افراد بدترین وضعیت کاری را در حین کارهای جراحی، اندو و اطفال دارا بودند. مقایسه ی نمرات پرسشنامه REBA قبل و بعد از آموزش هر چند از نظر آماری معنی دار بود ولی تاثیر زیادی در بهبود وضعیت کاری دانشجویان نداشت. نتیجه نهایی این بود که وضعیت های بدن دانشجویان نیاز به اصلاح دارد. دوره آموزشی یک روزه اصول ارگونومیک در بهبود وضعیت کاری دانشجویان موثر بوده ولی کافی نیست. جهت بهبود وضعیت بدن در هنگام کار دندانپزشکی نیاز به آموزش بیشتر دانشجویان در این زمینه می باشد(13).
با توجه به تحقیقات مطرح شده و میزان بالای درگیری اندام هایی مانند دست، شانه، گردن و این که وضعیت های قرارگیری تاثیر زیادی در بروز این ناهنجاری ها دارد، سنجش آگاهی آزمودنی ها از وضعیت های مناسب در حین کار و تاثیر آن بر میزان این درگیری ها ضروری به نظر می رسد، با این هدف که گامی در جهت ارتقاء سطح سلامت این قشر برداشته شود (1). این تحقیق با هدف ارزیابی عوامل خطر مرتبط با ناهنجاری های اسکلتی- عضلانی در دندانپزشکان انجام خواهد گرفت تا با نتایج به دست آمده بتوان آنان را متقاعد ساخت که با به کارگیری اصول ارگونومی در محیط کاریشان به میزان قابل ملاحظه ای از خسارات یاد شده پیشگیری نموده و مانع از آسیب بهره وری نیروی انسانی و کیفیت ارائه خدمات بشویم(13).
محل اول بکارگیری نتایج تحقیق
مشکل جاری که سیاست گزار با آن مواجه است کدام است؟
روش های موجود کدامها هستند؟
پیشنهاد اول نحوه کاربرد
محل دوم بکارگیری نتایج تحقیق
منافع و مضرات روشهای موجود کدامند؟
سوالات و / یا فرضیات پژوهش1- توزیع فراوانی دردهای اسکلتی عضلانی اندام فوقانی آزمودنی ها چگونه است؟
2- توزیع فراوانی درد های اسکلتی عضلانی اندام فوقانی بر حسب سابقه ی کار، سن، جنس، محل و جهت درد آزمودنی ها چگونه است؟
3- میانگین نمره آگاهی از وضعیت های مناسب حین کار چگونه است؟
هدف کلی طرحتعیین دردهای اسکلتی عضلانی اندام فوقانی در دندانپزشکان سطح شهر زاهدان و آگاهی آن ها از وضعیت های مناسب حین کار دندانپزشکی.
اهداف اختصاصی 1- تعیین توزیع فراوانی دردهای اسکلتی عضلانی اندام فوقانی آزمودنی ها
2- تعیین توزیع فراوانی دردهای اسکلتی عضلانی اندام فوقانی بر حسب سابقه ی کار، سن، جنس، محل و جهت درد آزمودنی ها
3- تعیین میانگین نمره آگاهی از وضعیت های مناسب حین کار برای آزمودنی ها
چرا پیام تحقیق شما حلال مشکل جاری است؟
پیشنهاد دوم نحوه کاربرد
محل سوم بکارگیری نتایج تحقیق
پیام تحقیق شما چه منافعی از نظر هزینه، کارایی و بهره وری برای مدیر دارد؟
اهداف كاربردی
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرحجامعه ی دندانپزشکان
تعریف واژه های تخصصیناهنجاری های اسکلتی- عضلانی:
ضعف‌ها و ناهنجاری‌های اکتسابی دستگاه استخوانی- عضلانی که سبب بر هم خوردن تعادل بیومکانیکی بدن می-شود و در نتیجه موجب ایجاد فشار اضافی بر روی اندام ها می شود(9).
برای اجرای راه حل پیشنهادی شما چه موانع و حمایتهایی وجود دارند؟
پیشنهاد سوم نحوه کاربرد
محل چهارم بکارگیری نتایج تحقیق
نوع مطالعهتوصیفی
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)معیار ورود: دندانپزشکان سطح شهر زاهدان که مشغول به کار هستند و دارای مطب دندانپزشکی می باشند.
معیار خروج :
1- افراد مبتلا به بیماری های اتوایمیون مانند ارتریت، SLE یا سایر بیماری های درگیر کننده مفاصل.
2-دندانپزشکان چپ دست.
پیشنهاد چهارم نحوه کاربرد
حجم نمونه و روش محاسبه آنبنا به مطالعه ی انجام شده(سراجی و همکاران)11 حجم نمونه با فرمول ذیل محاسبه می شود.


همانگونه که مشاهده می شود حداقل حجم نمونه 61 نفر است که ما حدود 70 نفر را بررسی خواهیم کرد.
روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) تصادفی ساده
روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)پرسشنامه رجوع شود به ضمیمه ی شماره 1 و ضمیمه ی شماره ی 2
روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) در این تحقیق دندانپزشکان سطح شهر زاهدان به عنوان آزمودنی شرکت خواهند کرد.70 نفر از دندانپزشکان سطح شهر زاهدان که مشغول به کار هستند و دارای مطب دندانپزشکی می باشند، به صورت تصادفی انتخاب خواهند شد که البته افراد مبتلا به بیماری های اتوایمیون مانند ارتریت و سایر بیماری های درگیر کننده مفاصل از مطالعه حذف می شوند. به منظور تعیین شیوع ناراحتی ها ی اسکلتی- عضلانی از پرسشنامه نوردیک (ضمیمه ی شماره 1) که در سال 1987 توسط Kurinka و همکارانش در انسیتیتوی بهداشت حرفه ای کشور اسکاندیناوی طراحی شد، استفاده می گردد (14). پرسشنامه ی دیگری برای سنجش آگاهی دندانپزشکان (ضمیمه ی شماره2) طراحی شده که روایی آن بر اساس پانل خبرگان بررسی گردید که بر اساس نظرات اساتید تخصصی روایی آن تایید شده و جهت بررسی پایایی پرسش نامه نیز از روش Test –retest استفاده شد که همبستگی معناداری بین پاسخ ها مشاهده گردید (p value< 0.001). این پرسشنامه به صورت همزمان با پرسشنامه ی استاندارد نوردیک در اسفندماه سال 1391 توزیع خواهد شد، بدین نحو که پرسش نامه های تهیه شده بین آزمودنی ها توزیع می گردد و دانشجو شخصا به مطب پزشکان سطح شهرستان بر طبق برنامه زمان بندی از پیش تعیین شده مراجعه می نماید و فرم رضایت آگاهانه ( ضمیمه شماره3) را به آن ها تحویل داده و هنگام تحویل پرسش نامه ها نیز به طور شفاهی، توضیحاتی دربارۀ ذکر نکردن نام، نشانی، محرمانه بودن نتایج پژوهش و همچنین ضرورت انجام این تحقیق برای بهبود وضعیت سلامت جسمانی دندانپزشکان به آزمودنی ها داده می شود که موجب می گردد، تا آن ها با آزادی کامل، اختیار، حوصله و دقت بیشتری به سئوالات پرسش نامه پاسخ دهند. به آزمودنی ها به مدت 5 روز وقت داده شده و سپس پرسشنامه ها جمع آوری خواهد شد. در پایان نیز پاسخ صحیح سوالات پرسشنامه ی آگاهی به اطلاع افراد شرکت کننده رسانده می شود. سپس نتایج پرسشنامه ها بررسی و تحلیل می گردد که نتایج حاصل از پرسشنامه ی نوردیک نشان دهنده ی شیوع درگیری های اسکلتی عضلانی در دندانپزشکان خواهد بود و پرسشنامه ی آگاهی که شیوه ی نمره دهی در آن بر اساس جواب های صحیح و غلط خواهد بود (صحیح 1 نمره وهر سوال غلط صفر منظور خواهد شد)، میانگین نمره ی آگاهی دندانپزشکان از وضعیت های صحیح حین کار را نشان خواهد داد .
روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)با استفاده از روش های آمارتوصیفی و نیز تنظیم جداول توزیع فراوانی، نمودار و تعیین شاخص های آماری (مرکزی، پراکندگی) داده ها تجزیه، تحلیل و توصیف خواهد شد.


جدول توزیع فراوانی درد در اندام فوقانی
درد دارد ندارد
فراوانی
اندام فوقانی تعداد درصد تعداد درصد
گردن
شانه
آرنج
مچ دست
کمر

ملاحظات اخلاقی کد1 از کدهای مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی مبنی بر کسب رضایت آگاهانه رعایت خواهد شد. ( ضمیمه شماره3).
کد3 از کدهای مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی مبنی بر کسب رضایت آگاهانه فارغ از هر گونه اجبار، تهدید، تطمیع و اغوا، رعایت خواهد شد.
کد 17 از کدهای مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی مبنی بر اینکه محقق موظف است که اطلاعات مربوط به آزمودنی را به عنوان راز تلقی و آن را افشاء ننماید، رعایت خواهد شد.
محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنهاعدم همکاری تعدادی از دندانپزشکان
راه حل: پژوهشگر (دانشجو) شخصا به مطب پزشکان مراجعه نموده و با توضیحاتی در خصوص اهداف و ضرورت تحقیق و عدم لزوم درج نام و محرمانه بودن و رازداری اطلاعات جمع آوری شده آن ها را ترغیب به پاسخ گویی به سوالات می نماید تا آن ها با آزادی کامل، حوصله و دقت بیشتری به سئوالات پرسش نامه پاسخ دهند.
کلمات کلیدیاسکلتی عضلانی- اندام فوقانی- دندانپزشکان
Musculoskeletal - Upper extremity - Dentists
فهرست منابع و مراجع1. قبادی ه، صادقی ح." ارزیابی ناهنجاری های اسکلتی- عضلانی اندام فوقانی در کارمندان زن بانک توسعه صادرات ایران. " پایان نامه ی کارشناس ارشد ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات،1388.
2. حیدر ح. فاصله مهره های دندان پزشکان را کسی پر نمی کند. ]اینترنت[. تهران: پایگاه دندانپزشکی ایردن؛ Undated. سایت: http://www.irden.com/amoozesh/nd/73480/?sphrase_id=1908546
3. سقاحضرتی م. مروری بر خطرات شغلی حرفه دندانپزشکی. ]اینترنت[. تهران: پایگاه اطلاع رسانی هفته نامه سپید؛ 12/5/1388. آدرس سایت: http://www.salamatiran.com

4. صدری ه. پیشگیری از اختلالات اسکلتی- عضلانی با نحوه صحیح نشستن دندانپزشک حین کار. ]اینترنت[. تهران: پایگاه دندانپزشکی ایردن؛ Undated. سایت: http://www.irden.com/amoozesh/dental/127531

5. Balogh I, Orbaek P, Winkle J. Questionnaire- based mechanical exposure indices for large population studies-reliability, internal consistency and predictive validity. Journal of Work, Environment Health 2001; 35(2): 113-126.
6. Horneij E, Hemborg B, Jensen I, Ekdahl C. No significant differences between intervention programmes on neck, shoulder and low back pain: A prospective randomized study among home-care personnel. J Rehabi 2001; 33: 170-176.
7.Valachi B, Valachi K. Mechanism leading to musculoskeletal disorders in dentistry. J Am Dent Assoc 2003; 134(10):1344-1350.
8. Valachi B. Preventing hand and wrist pain syndromes in dental professionals. J Am Den Assoc 2005; 245 (18):1832-45.
9. Choobine A, Tabatabaei H, Tozihian M, Ghadami F. Musculoskeletal problems among workers of an Iranian communication company. Indian journal of occupational and Environmental Medicine 2007; 11(1): 32-36.
10. Harutunian K, Gargallo J, Figueiredo R, Gay-Escoda C. Ergonomics and musculoskeletal pain among postgraduate students and faculty members of the School of Dentistry of the University of Barcelona (Spain). A cross-sectional study. Med Oral 2011; 16(3): 425-9.
11. نسل سراجی ج، حسینی م ح، طاهری سید ج. "ارزیابی ارگونومیکی وضعیت های شاغلین حرفه های داندانپزشکی شهرستان بیرجند به روش (REBA) Rapid Entire Body Assessment". مجله دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران. 1384 . 18(1) : 61-67.
12.درگاهی ح، نسل سراجی ج، صدر سید ج. "ارگونومی در دندانپزشکی". مجله دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران . 1388 . 22(4): 199- 207.
13.یعقوبی س، اسماعیلی و." ارزیابی ارگونومیکی وضعیت های کاری دانشجویان دندانپزشکی و تاثیر آموزش اصول ارگونومیک بر آن" .مجله دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تهران.1389. 23(2): 121- 127.
14. Kurinka I, Jonsson B, Kilbom A, Vinterberg H, Biering-Sorensen F, Anderson G and Jorgensen
K. Standardized Nordic Questionnaires for the analysis of musculoskeletal symptoms. Applied
Ergonomics 1987; 18(3): 233-7.

پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی
معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش
(عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود.
خون گیری
(آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر)
نحوه همکاری/ مزایا ی طرح
(در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد)
عوارض جانبی
(منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است)
جبران عوارض احتمالی
(برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينه‌هاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود.
هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی
(تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. )
روش های جایگزین
در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد
محرمانه بودن
بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگه‌داشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی مي‌تواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد.
پاسخگویی به پرسش ها
در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود
حق نپذیرفتن یا انصراف
بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبت‌هاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش مي‌تواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد.
رضایت
او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوق‌الذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام مي‌کنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد مي‌گردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
صفاری فر.docx1391/12/12185230دانلود
صورتجلسه شورای پژوهش دانشکده مورخ 26و10و91.docx1391/12/1356132دانلود
5736.rar1391/12/1324129دانلود
فرمت امضاء کد 5736.jpg1391/12/13222165دانلود
5736.jpg1392/04/051439846دانلود