
| کد طرح | 5743 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی شیوع و بروز شکاف کام و لب برحسب عوامل دموگرافیک در نوزادان متولد شده در بیمارستان های شهرستان زاهدان در فاصله سالهای90_1380 |
| عنوان لاتین طرح | The study of Prevalence and incidence of cleft lip and palate based on demographic factors in infants borned in hospitals of Zahedan 2001_2011 years |
| نوع طرح | |
| محل اجرای طرح | دانشکده دندانپزشکی |
| رسته مطالعاتی | کاربردی |
| دانشکده/مرکز | دانشکده دندانپزشکی زاهدان |
| زمان اجرا -روز |

| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| سیروس ریسباف | مجری | استاد راهنما | دکترای تخصصی | s_risbaf@zaums.ac.ir |
| نورمحمد بخشانی | مشاور | استاد مشاور | دکترای تخصصی | nmbs14@yahoo.com |
| ثریا بخشانی | دانشجو | متخصص | bakhshani_s@yahoo.com |

| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | بررسی شیوع و بروز شکاف کام و لب برحسب عوامل دموگرافیک در نوزادان متولد شده در بیمارستان های شهرستان زاهدان در فاصله سالهای90_1380 |
| خلاصه طرح به لاتین | The study of Prevalence and incidence of cleft lip and palate based on demographic factors in infants borned in hospitals of Zahedan 2001_2011 years |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | نقص های کرانیوفشیال شیوع بالایی در نوزادان متولد شده دارند. شکاف کام و لب اولین نقص صورتی و چهارمین نقص مادرزادی است. این ناهنجاری در دوران جنینی برروی لب و استخوان فک و کام سخت و نرم ایجاد می شود(1) و در نژادهای مختلف جهان مشاهده شده است. شکاف های صورتی ممکن است بصورت اسپورادیک یا جزئی از یک سندرم مثل
Van der Woude دیده شوند.(2) شکاف های صورت را براساس موقعیت نسبت به incisive foramen به 4 گروه تقسیم میکنند: 1.شکاف لب: این نوع شامل شکاف لب با یا بدون تاثیر بر آلوئولار ریج بصورت یکطرفه یا دو طرفه و یا میانی می باشد. ممکن است بصورت ناقص فقط شیار میانی ورمیلیون لب را در بربگیرد و یا یه طور کامل لب وریج آلوئول را درگیر کند که در این حالت به incisive foramen می رسد. 2.شکاف کامل لب وکام: نوعی ازشکاف است که لب وریج آلوئول وکام را بصورت کامل درگیر میکند و از فورامن عبور میکند. 3.شکاف کام: فقط کام را بصورت ناقص یا کامل درگیر میکند. نوع ناقص شامل کام نرم و زبان کوچک است و در شکاف کامل کام ثانویه درگیر است. 4.شکاف های صورتی نادر: در این نوع شکاف الزاما فورامن درگیر نیست و شامل ماکروستومیا یکطرفه یا دو طرفه، شکاف لب پایین، شکاف مندیبولار، شکاف مایل صورت و... میباشد .(3) 42 درصد شکاف ها مربوط به شکاف لب وکام است. شکاف لب 19درصد و شکاف کام 39 درصد شیوع دارند. از بین انواع شکاف، شکاف ناقص کام شیوع بیشتری دارد. شکاف لب و کام یکطرفه سمت چپ در پسران و شکاف کام در دختران شیوع بیشتری دارند.(4) بطور کلی شیوع شکاف کام و لب در پسران بدنیا آمده بیشتر از دختران است و در پسران با افزایش سن مادر شیوع بیشتر می شود ولی در جنس مونث با سن مادر ارتباطی ندارد.(5) درمطالعه نویل وهمکارانش 80درصد موارد شکاف لب یکطرفه و20 درصد شکاف لب دوطرفه بوده است.(6) در حدود 4/1کودکان با شکاف ،سن مادر بالاتر از 30 سال است.در66درصد موارد هردو والد سن بالاتر از30 سال داشته اند.(4) در چند مطالعه مشخص شده است عوامل محیطی به همراه اختلالات ژنتیکی در ایجاد شکاف موثر هستند.(7) مصرف داروهایی تراتوژنیک نظیر والپورات اسید، رتینوئید اسید، تالیدومید، فنی توئین، کورتیکواستروئید، ضد صرع، دگزامتازون، داروهای اعصاب و روان توسط مادر و یا ابتلا به بیماری هایی مثل سرخچه و دیابت، کمبود اسیدفولیک، کمبود ویتامین های مادر در دوران بارداری در ایجاد شکاف کام و لب نقش دارند.( 12 -8) درمادران با وزن بالا شانس ابتلا نوزاد به آنومالی های مختلف خصوصا شکاف کام ولب بیشتر از مادران با وزن مناسب است.(13) حدود 8/6درصد نوزادان متولد شده دارای شکاف وزن زیر 5/2کیلو گرم دارند.(4) تشخیص شکاف دهانی قبل از تولد به مادران فرصت آمادگی برای پذیرش نوزاد و تلاش به رفع نیازهای کودک می دهد، فقط 19درصد شکاف های دهان را میتوان از طریق سونوگرافی قبل از تولد تشخیص داد.(14) عفونت گوش میانی و اختلال در سیستم شنوایی، تغذیه و تکلم از عوارض شکاف کام و لب هستند. آنومالی های دندانی و فکی در این بیماران شیوع بالایی دارد، ضایعاتی مثل هایپودنشیا، دندان اضافی، لترال غیر طبیعی و تغییر رنگ دندان ها دید می شود.(15) شکاف کام مشکلات فانکشنال بیشتری را ایجاد میکند، این کودکان در دوره ای شیرخوارگی در ایجاد فشار منفی داخل دهانی که برای مکیدن شیر مورد نیاز است دچار مشکل هستند و در سنین بالاتر در سخن گفتن فرد مشکلات قابل توجهی بوجود می آید.(16) فرد دارای شکاف کام و لب مشکلات و پیامدهای جدی از لحاظ تکامل اجتماعی و روانی دارد. بیشترین مشکل روانی که در کودکان دارای شکاف کام ولب مورد بررسی قرار گرفته، مسئله هوش بوده است این کودکان بهره هوشی پایین تر از جمعیت افراد بدون ناهنجاری دارند. رابطه میان گونه و شدت شکاف و هوش وجود دارد. نارسایی هوشی کودکان دارای شکاف تنهای کام شدیدتر از شکاف لب با و یا بدون شکاف کام است. (17) شیوع شکاف کام و لب در آسیای جنوب شرقی 94/1 در هزار تولد و 81/1در هزار تولد و در ایران 1 در هزار تولد گزارش شده است(18و19و20). براساس مطالعه طاهر شیوع بیماری در تهران 73/3 در هزار تولدودر سالهای 77-76 در شهرستان زاهدان شیوع 43/1 درهزار تولد گزارش شده است(21و22). شکاف کام ولب بیشترین شیوع را دربین بومیان آمریکا وبرخی از نژادهای آسیا وکمترین شیوع را درسیاهپوستان آفریقا دارد(23).در حالی که شکاف کام به تنهایی دربین نژادهای مختلف تقریبا یکسان می باشد(24) براساس تحقیقی که در گرگان بر روی قومیتهای مختلف انجام شد شیوع ناهنجاری در گروه قوم سیستانی بیشتراز سایر اقوام ساکن استان گلستان بود(25) شکاف لب بایا بدون شکاف کام یک ناهنجاری بانمای ناخوشایند است. کودکان با این ناهنجاری برای درمان در معرض جراحی های متعدد قرار میگیرند اعمال درمانی از هنگام تولد تا سالهای پایانی نوجوانی به درازا میکشد. اگر درمان صورت نگیرد آسیب های جدی به هماهنگی فسمت های مختلف جامعه وارد میشود، هدف از توانبخشی فقط برای کمک به فرد نیست بلکه برای پیشگیری و هماهنگی بیشتر کل جامعه است.(26) Batraوهمکارانش دربررسی درسال2003 در دهلی نو نشان دادند باتوجه به اینکه شکاف های کام ولب شیوع بالایی دربین نقایص مادرزادی دارند ودرمان آنها مراحل پیچیده ای چون جراحی،گفتاردرمانی ودرمانهای ارتودنسی رامیطلبد لذا آموزش بیماران ووالدین درکاهش شدت ضایعه موثر است(27) با مراقبت های پیش و حین بارداری این ناهنجاری تا حدی قابل پیشگیری است. فولیک اسید بعنوان یک مکمل برای خانم ها در سنین بارداری برای جلوگیری از ایجاد آبنورمالیتی ها لوله عصبی وکمک به پیشگیری از شکاف کام ولب توصیه می شود.(8) با توجه به شیوع بالای شکاف کام و لب در برخی از مطالعات ایران نسبت به آمار جهانی و با توجه به آمار ازدواج فامیلی در ایران و تغذیه نا مناسب زنان در دوران بارداری پژوهش حاضر به منظور تعیین شیوع و بروز برخی عوامل مرتبط با بروز شکاف کام و لب در نوزادان متولد شده در بیمارستان های شهرستان زاهدان در فاصله سال های90-1380 انجام می شود(28و29) به امید آنکه نتایج این پژوهش در برنامه ریزی و اجرای طرح های مناسب در راستای کاهش شیوع و افزایش سلامت جامعه موثر واقع شود. از آنجایکه این ناهنجاری علاوه بر ایجاد مشکلات متعدد برای فرد بر خانواده و جامعه اثر می گذارد و تا حدی این ناهنجاری قابل پیشگیری است لذا نتایج این مطالعه می تواند کمک مناسبی در کاهش اثرات منفی نابهنجاری مورد مطالعه داشته Articulation and Resonance in Familiar and Unfamiliar". A dissertation, The university of MINNESOTA. 2008. 24. Gorlin RJ, Cohen MM Jr." Hennekam RCM. Syndromes of the Head and Neck". 4th ed, New York: Oxford University Press. 2001. 25. Golalipor M, Mohamadian S. "Epidemiologic study of cleft lip and palate in a six-year period Gorgan". Journal of Babol University of Medical Sciences.2005;43 26. Trindade IEX, Silva Filho OG. "Fissuras labiopalatines - uma abordagem interdisciplinary". Sao Paulo: Ed. Santos. 2007. 27. Batra P, Dvggal R, Parkash H." Genetics of cleft lip and palate revisited". J Clin pediatric Dent. 2003;27:311-20. 28. دواتی ع ،جعفری ف، خلدی ن، صداقت م. بررسی فراوانی ازدواج فامیلی درشهر تهران و عوامل مرتبط.مجله دانشگاه علوم پزشکی سمنان- جلد 10 ، شماره 4 (پیاپی 32 ) ، تابستان 1388 29. Flowles ER. "Comparing pregnant womans nutritional knowledge to their actual dietary intake". MCN Am J Matern Child Nurs 2002; 27(3): 171-7. 30. Dorland WAM." Dorland's Medical Dictionary". Saunders. 2007 باشد. |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | 1.توزیع فراوانی شکاف کام در نوزادان متولد شده در بیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب جنس نوزاد چگونه است؟
2.توزیع فراوانی شکاف لب در نوزادان متولد شده دربیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب جنس نوزاد چگونه است؟ 3.توزیع فراوانی توزیع فراوانی شکاف کام و لب در نوزادان متولد شده دربیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب جنس نوزاد چگونه است؟ 4. توزیع فراوانی شکاف کام در نوزادان متولد شده درییمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب سن مادر چگونه است؟ 5. توزیع فراوانی شکاف لب در نوزادان متولد شده دربیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب سن مادر چگونه است؟ 6.توزیع فراوانی توزیع فراوانی شکاف کام و لب در نوزادان متولد شده دربیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب سن مادر چگونه است؟ 7.توزیع فراوانی شکاف کام در نوزادان متولد شده دربیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب وضعیت سلامت مادر چگونه است؟ 8. توزیع فراوانی شکاف لب در نوزادان متولد شده دربیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب وضعیت سلامت مادر چگونه است؟ 9. توزیع فراوانی توزیع فراوانی شکاف کام و لب در نوزادان متولد شده دربیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب وضعیت سلامت مادر چگونه است؟ 10. توزیع فراوانی شکاف کام در نوزادان متولد شده دربیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب وزن نوزاد چگونه است؟ 11. توزیع فراوانی شکاف لب در نوزادان متولد شده دربیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب وزن نوزاد چگونه است؟ 12. توزیع فراوانی توزیع فراوانی شکاف کام و لب در نوزادان متولد شده دربیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب وزن نوزاد چگونه است؟ 13.بروز سالیانه شکاف لب در نوزادان متولد شده در بیمارستانهای شهرستان زاهدان چگونه است؟ 14.بروز سالیانه شکاف کام در نوزادان متولد شده در بیمارستانهای شهرستان زاهدان چگونه است؟ |
| هدف کلی طرح | تعیین شیوع وبروز شکاف کام ولب برحسب عوامل دموگرافیک در کودکان متولد شده دربیمارستانهای شهرستان زاهدان درفاصله سالهای90-1380. |
| اهداف اختصاصی | 1.تعیین فراوانی شکاف کام در نوزادان متولد شده در بیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب جنس نوزاد.
2. تعیین فراوانی شکاف لب در نوزادان متولد شده در بیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب جنس نوزاد. 3.تعیین فراوانی شکاف کام ولب در نوزادان متولد شده در بیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب جنس نوزاد. 4.تعیین فراوانی شکاف کام در نوزادان متولد شده در بیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب سن مادر. 5.تعیین فراوانی شکاف لب در نوزادان متولد شده در بیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب سن مادر. 6.تعیین فراوانی شکاف کام ولب در نوزادان متولد شده در بیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب سن مادر. 7. تعیین فراوانی شکاف کام در نوزادان متولد شده در بیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب وضعیت سلامت مادر. 8.تعیین فراوانی شکاف لب در نوزادان متولد شده در بیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب وضعیت سلامت مادر. 9. تعیین فراوانی شکاف کام ولب در نوزادان متولد شده در بیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب وضعیت سلامت مادر. 10. تعیین فراوانی شکاف کام در نوزادان متولد شده در بیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب وزن نوزاد. 11. تعیین فراوانی شکاف لب در نوزادان متولد شده در بیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب وزن نوزاد. 12. تعیین فراوانی شکاف کام ولب در نوزادان متولد شده در بیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب جنس نوزاد. 13.تعیین بروز سالیانه شکاف لب در نوزادان متولد شده در بیمارستانهای شهرستان زاهدان. 14. تعیین بروز سالیانه شکاف کام در نوزادان متولد شده در بیمارستانهای شهرستان زاهدان. اهداف فرعی: 1.تعیین فراوانی شکاف کام در نوزادان متولد شده در بیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب وجود رابطه فامیلی والدین 2.تعیین فراوانی شکاف لب در نوزادان متولد شده در بیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب وجود رابطه فامیلی والدین 3. تعیین فراوانی شکاف کام ولب در نوزادان متولد شده در بیمارستانهای شهرستان زاهدان برحسب وجود رابطه فامیلی والدین |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | - |
| تعریف واژه های تخصصی | شکاف کام (cleft palatal): یک اختلال مادرزادی که در آن یک بازشدگی غیر نرمال در سقف دهان ایجاد می شود و موجب اتصال نادرست دهان و بینی می شود. (30)
شکاف لب (cleft lip): یک شکاف در لب بالا که به علت شکست در اتصال طرف راست و چپ لب در دوران جنینی ایجاد می شود این اختلال در روز 35 جنینی اتفاق می افتد. (30) |
| نوع مطالعه | مطالعه حاضر یک مطالعه توصیفی _مقطعی است که در یک دوره 10ساله،نوزادان متولد شده در زاهدان را مورد بررسی قرار می دهد. |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | جامعه مورد پژوهش عبارت است از پرونده کلیه ی نوزادان متولد شده در زایشگاه بیمارستان های شهرستان زاهدان میباشد. نوزادانی که در پرونده آنان موارد زیر ثبت شده باشد به مطالعه وارد میشوند:
1-جنسیت نوزاد 2-ثبت ناهنجاری شکاف کام ولب در صورت وجود ناهنجاری 3-سن مادر هنگام زایمان 4_وزن نوزاد 5_وضعیت سلامت مادر درصورت عدم ثبت هرکدام از معیارهای بالا درپرونده،نوزاد از مطالعه خارج میشود |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | حجم نمونه شامل تمامی پرونده نوزادان متولد شده در زایشگاههای بیمارستان شهرستان زاهدان در سال 90_1380 می باشند. |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | در این مطالعه با استفاده از روش سرشماری کلیه پرونده های بایگانی شده در بیمارستانهای شهرستان زاهدان مورد بررسی قرار میگیرند. |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | اطلاعات از پرونده موجود در بیمارستان جمع آوری میشوند ودر فرم ثبت اطلاعات نوزاد(ضمیمه شماره1)ثبت می شوند |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | پس از هماهنگی بامسئولین بیمارستانهای نمونه از مجموعه بیمارستان های خاتم الانبیا (ص)حضرت علی ابن ابیطالب (ع) تامین اجتماعی و حضرت نبی اکرم(ص) به واحد بایگانی مراجعه و اطلاعات مورد نظر شامل (جنس نوزاد،سن مادر،نوع شکاف) به کمک کارشناسان و کارکنان بخش بایگانی از پرونده استخراج ودر فرم اطلاعاتی ثبت می شوند. چنانچه اطلاعات موجود در پرونده ناقص باشد مثلا یک یا چند مورد از اطلاعاتی که باید در فرم اطلاعاتی ثبت شوند در پروند درج نشده باشند پرونده مربوط از نمونه مورد مطالعه حذف می گردد ولی تعداد پرونده های ناقص جداگانه گزارش خواهدشد. بعد از جمع آوری داده ها وارد نرم افزار SPSS_17 میشود. |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | داده ها به وسیله نرم افزار SPSS_17 و با استفاده ازشاخص های توصیفی فراوانی مطلق ونسبی وشاخص مرکزی وپراکندگی وانحراف معیار توصیف میشوند
جدول توزیع فراوانی شکاف کام برحسب جنسیت ندارد دارد کل شکاف کام جنس درصد تعداد درصد تعداد پسر دختر |
| ملاحظات اخلاقی | در پژوهش کدهای اخلاقی 7و17 مربوط به محرمانه نگه داشتن اطلاعات فردی ورعایت حقوق مادی ومعنوی عناصر ذیربط(سازمان مربوطه) رعایت خواهد شد. |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | 1- عدم همکاری مسئولین بیمارستان
2- عدم وجود پرونده با مشخصات ثبت شده به طور کامل برای حل محدودیت اول نیاز به کمک وانجام هماهنگی های لازم بین معاونت تحقیقات وفناوری وبیمارستانهاست. درصورت وجود اطلاعات ثبت شده ناقص در پرونده، پرونده از مطالعه حذف میشود. |
| کلمات کلیدی | شیوع، بروز ، شکاف کام، شکاف لب،عوامل دموگرافیک
Cleft palate, cleft lip, demographic factors, incidence, prevalence |
| فهرست منابع و مراجع | 1. Peterson LJ, Ellis E, Hupp JR, Tucker MR. "Contemporary oral and maxillofacial surgery". 5th ed. St, Louis: Mosby. 2008
2. Stainer P , Moore G. "Genetics cleft lip and palate, syndromic genes contribute to the incidence of non-syndromic cleft". Hum Molgenet 2004: p(73-81) 3. Freitas JA, das Neves LT, Almeida AL, Garib DG, Trindade-Suedam IK, Yaedú RY, et al. "Rehabilitative treatment of cleft lip and palate: experience of the Hospital for Rehabilitation of Craniofacial Anomalies/USP (HRAC/USP)--Part 1: overall aspects". J Appl Oral Sci. 2012 Feb; 20(1):9-15 4. Jagomagi T, Soots M, Saag M." Epidemiologic factors causing cleft lip and palate and their regularities of occurrence in Estonia. Stomatologija, Baltic Dental and Maxillofacial Journal, 2010; 12(4):p 105-108 5. Sadler TW. "Langman's medical embryology". 11thed, Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins. 2010. p. 284- 6. Neville B, Damm D, Allen C. Deouquot J. "Oral & Maxillofac Pathol". Philadelphia: [S.N]. 2002; 2-5. 7. Dixon MJ, Marazita ML, Beaty TH, Murray JC. "Cleft lip and palate: understanding genetic and environmental influences". Net Rev Genet. 2011;12.p78-167 8. Badovinac RL, Werler MM, Williams PL, Kelsey KT, Hayes C. "Folic acid-containing supplement consumption during pregnancy and risk for oral clefts: a meta-analysis". Birth Defects Res A Clin Mol Teratol .2007;79:8-15. 9. Zhou J, Xu B, Shi B, Huang J, He W, Lu S, Lu J, Xiao L, and Li W. "A Metabonomic Approach to Analyze the Dexamethasone -Induced Cleft Palate in Mice". J Biomed Biotechnol. 2011: 509043, 8 pages 10. Saxen I."Association between oral clefts and drugs taken during pregnancy". Int J Epidemiol. 1975; 4: 37-44. 11. Itikala PR, Watkins ML, Mulinare J, Moore CA, Liu Y." Maternal multivitamin use and orofacial clefts in offspr"ing. Teratology. 2001; 63(2):79-86. 12. Loffredo LC, Souza JM, Freitas JA, Mossey PA. "Oral clefts and vitamin supplementation". Cleft Palate Craniofac. J. 2001; 38(1): 76-83. 13. Stothard KJ, Tennant PW, Bell R, Rankin J." Maternal overweight and obesity and the risk of congenital anomalies: a systematic review and meta-analysis". JAMA. 2009; 301(6): 636-50. 14. Robbins J, Damiano P, Drusschel CM. "Prenatal diagnosis of orofacial clefts association with maternal satisfaction". Team Care, and Treatment OutcomesCleft Palate–Craniofacial Journal. September 2010, l. 47.( 5):476-481 15. Ribeiro L, neves L , Costa B , Gomide M. "Dental anomalies of permanent lateral incisor and prevalence of hypodentia".J cleft palate. 2003. 40(2) :172-185 16. Ysunza A, Carmen Pamplona M, Santiago Morales MA. "Velopharyngeal valving during speech, in patients with velocardiofacial syndrome and patients with non-syndromic palatal clefts after surgical and speech pathology management". Int J Pediatr Otorhinolaryngol. 2011;75:1255-9. 17. Pakshir H,Grami A, Babaei M, Cleft lip and palate".Shiraz,ticher. 2003;183,188-192 18. Murray JC, Daack–Hirsch S, Bveton KH. "Clinical and epidemiologic studies of cleft lip and palate in the Philippines". Cleft Palate- Craniofacial Journal. 1997; 34(1): 7- 10 19. Kim S, Kim WJ, Oh C, Kim JC." Cleft Lip and palate incidence among the live births in the republic of Korea". J Korean Med Sci. 2002; 17(1): 49–52. 20.Cooper ME, Ratay JS, Marazita ML. "Asian oral-facial cleft birth prevalence". Cleft Palate Craniofac J. 2006; 43(5): 580-9. 21. Taher AA. "Cleft lip and palate in Tehran". Cleft Palate Craniofac J. 1992; 29: 15-16 22.احمدی روزبهانی ن. بررسی اتیولوژی واپیدمیولوژی شکاف لب وکام در نوزادان متولد شده درسالهای 77-76 در زایشگاه قدس وبیمارستان تامین اجتماعی زاهدان.پایان نامه دکترای عمومی، دانشکده دندانپزشکی زاهدان 78 13;70-64. 23. Cordero KN. "Assessment of Cleft Palate |

| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| بخشانی اصلاح شورا.doc | 1392/02/18 | 307200 | دانلود |
| فرمت امضاء 5743.jpg | 1392/02/18 | 164596 | دانلود |
| صورتجلسه شورای پژوهش دانشکده مورخ 2و2و92.docx | 1392/02/18 | 53630 | دانلود |
| 5743.jpg | 1392/04/05 | 1431557 | دانلود |