بررسی میزان آگاهی دانشجویان دندانپزشکی سال آخر دانشکده دندانپزشکی زاهدان از ضایعات بدخیمی و پیش بدخیمی دهان در سال تحصیلی 92-1391

Evaluation of the last year dental student’s knowledge about oral cancerous and precancerous lesions in Zahedan Dental Faculty in academic year 2012-13


چاپ صفحه 		پژوهان
صفحه نخست سامانه		 مجری و همکاران
مجری و همکاران		 اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی		 دانلود
دانلود 		علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان: ماریه هنرمند

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 5752
عنوان فارسی طرح بررسی میزان آگاهی دانشجویان دندانپزشکی سال آخر دانشکده دندانپزشکی زاهدان از ضایعات بدخیمی و پیش بدخیمی دهان در سال تحصیلی 92-1391
عنوان لاتین طرح Evaluation of the last year dental student’s knowledge about oral cancerous and precancerous lesions in Zahedan Dental Faculty in academic year 2012-13
نوع طرح
محل اجرای طرح دانشکده دندانپزشکی
رسته مطالعاتی مقطعی- توصیفی
دانشکده/مرکز دانشکده دندانپزشکی زاهدان
زمان اجرا -روز

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
ماریه هنرمندمجریاستاد راهنمادکترای تخصصی honarmand56@yahoo.com
فروغ اکبری دانشجودکترای تخصصی blackroze_13@yahoo.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی بررسی میزان آگاهی دانشجویان دندانپزشکی سال آخر دانشکده دندانپزشکی زاهدان از ضایعات بدخیمی و پیش بدخیمی دهان در سال تحصیلی 92-1391
خلاصه طرح به لاتینEvaluation of the last year dental student’s knowledge about oral cancerous and precancerous lesions in Zahedan Dental Faculty in academic year 2012-13
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهشکارسینومای دهان یکی از شایع ترین سرطان ها و یکی از 10 علت مرگ در سراسر دنیا می باشد. سرطان دهان در مردان حدود 4% و در زنان 2% کل سرطان های بدن را تشکیل می دهد. این وضعیت سبب 2% مرگ های ناشی از سرطان، در مردان و 1% در زنان می باشد.(1)
قسمت اعظم سرطان های دهان، کارسینوم سلول سنگفرشی (scc)1 است که 95% همه موارد آن در بیماران مسن تر از 40 سال با میانگین سنی حدود 60 سال در هنگام تشخیص رخ می دهد و سایر بدخیمی های سر و گردن شامل تومورهای غدد بزاقی، غده ی تیروئید، گره های لنفاوی، استخوان و بافت نرم می باشد.(1)
بروز سرطان وابسته به سن است و ریسک فاکتورهای متعددی از جمله تنباکو و الکل برای آن شناخته شده است; به طوری که 80% بیماران مبتلا به سرطان دهان سیگاری می باشند. از دیگر ریسک فاکتورها، ترومای مزمن و ویروس هرپس را می توان نام برد. نور آفتاب، پوست روشن، کشیدن پیپ و مصرف الکل نیز از ریسک فاکتورهای سرطان لب محسوب می شوند. همچنین سرکوب ایمنی در بیماران تحت پیوند آلوژنیک سلول بنیادی که ریسک بالای ابتلا به نئوپلاسم های ثانویه به ویژه لوسمی و لنفوم را دارند، scc دهانی، تا 14 بار افزایش ریسک ابتلا را نشان می دهد.(2و1)
20% از موارد scc دهان، برخاسته یا مرتبط با ضایعات پیش بدخیم قبلی بوده اند که این ضایعات شامل لکوپلاکیا، اریتروپلاکیا و فیبروز زیر مخاطی می باشد. شیوع لکوپلاکیا 6/2% بوده و در بیماران بالای 50 سال دیده می شود. اریتروپلاکیا شیوع کمتر و در حدود 02/0 تا 1/0% دارد.(3و1)


1. Squamous Cell Carcinoma
به طور کلی، سرطان دهان در مراحل اولیه بدون علامت است و احساس ناراحتی معمولترین علامت در 85% از موارد موجود است. بنابراین اکثر سرطان های دهان در مراحل پیشرفته و هنگامی که منجر به ظهور علائم بالینی می گردد، تشخیص داده می شود(2) و این موضوع باعث شده که علی رغم پیشرفت هایی که در درمان scc صورت گرفته، میزان بقای 5 ساله در 50 سال گذشته تغییر قابل توجهی نشان ندهد. (3)
شناسایی وکشف زودهنگام ضایعات بدخیم و پیش بدخیم یک هدف همیشگی است که لازمه ی آن آگاهی دندان پزشکان در این زمینه است و باعث می شود که بیمار علاوه بر برخورداری از طول عمر طبیعی، از عوارض سرطان رهایی یابد.(4)
این هدف با آموزش صحیح تئوری و عملی درباره ی سرطان دهان، شامل شناخت انواع ضایعات بدخیم و پیش بدخیم و عوامل اتیولوژیک آن و معاینه ی دقیق تمام بیماران، خصوصا آنان که بیش از 40 سال دارند تحقق می یابد.(5)
این موضوع آنقدر اهمیت دارد که مطالعات متعددی در زمینه ی میزان آگاهی دندان پزشکان درباره ی سرطان دهان در ایران و سایر کشورها انجام شده است.
بر اساس مطالعه ی Applebaum و همکاران در سال 2009 در آمریکا فقط 58% دندان پزشکان توانسته بودند به درستی علائم اولیه ی سرطان را ذکر کنند.(6)
در یک بررسی که توسط Carter و همکاران در سال 2007 بر روی دانشجویان دندانپزشکی انجام شد، مشخص شد که دانشجویان خیلی کم مخاط دهان را به طور روتین معاینه می کنند و 90-86% آن ها نیازمند آموزش بیشتر در این زمینه بودند.(7)
Cruz و همکاران با مطالعه ای که در سال 2006 انجام دادند به این نتیجه رسیدند که 82% دندانپزشکان، معاینه ی بیماران بالای 40 سال را برای کشف ضایعات سرطانی انجام می دهند، اما تنها 12% آنها مشاوره برای مصرف تنباکو به عنوان ریسک فاکتور سرطان ارائه می دهند.(8)
Along و Narendran با بررسی 398 تن از دندانپزشکان منطقه ی تگزاس و مکزیک در سال 2004 به این نتیجه رسیدند که آگاهی دندانپزشکان از سرطان دهان محدود است. این تحقیق همچنین نشان داد که تمایل به انجام معاینه جهت کشف سرطان دهان با درک صحیح این موضوع در دوران تحصیل ارتباط معنی داری دارد.(9)
مطالعه ی Nicotera و همکاران در سال 2004 در ایتالیا نیزنشان داد که آگاهی دندانپزشکان از سرطان دهان ناکافی است.(10)
در ارزیابی که توسط Clovis و همکاران بر روی دندان پزشکان کلمبیا در سال 2002 انجام شد نیز نشان داده شد که تنها 56% دانشجویان اطلاعاتشان در این زمینه کافی است. (11)
مطالعه ی Yellowits و همکاران در سال 2000 بر روی دندان پزشکان ایالات متحده نشان داد که میانگین نمره ی آگاهی آن ها 4/8 از حداکثر نمره ی 14 بوده است.(12)
مطالعه ی زارعی و همکاران در سال 1379 بر روی دندانپزشکان شرکت کننده در چهلمین کنگره ی بین المللی انجمن دندانپزشکی ایران نشان داد که نمره ی دانش و مهارت تشخیصی دندانپزشکان در زمینه ی سرطان دهان در حد 50% و ناکافی ست و نیاز به آموزش بیشتر در این زمینه وجود دارد.(13)
بر اساس مطالعه ی مطلب نژاد و هدایتی در سال 1383 بر روی دندانپزشکان عمومی شهر بابل مشخص شد که نیمی از دندانپزشکان از ضایعات پیش بدخیم و مکان های در معرض خطر بالای ابتلا به سرطان اطلاعات ناکافی دارند.(2)
از جمله دیگرمطالعاتی که در ایران در این باره انجام شده می توان به مطالعه ی ثقفی و همکاران در سال 1387 بر روی دندانپزشکان عمومی در مشهد، اشاره کرد که نشان دهنده ی اطلاعات ناکافی دندان پزشکان در زمینه ی سرطان دهان بود. (14)
با توجه به آنچه گفته شد و اهمیت موضوع، تصمیم به بررسی آگاهی دانشجویان سال آخر دانشکده دندانپزشکی زاهدان، از ضایعات بدخیم و پیش بدخیم گرفتیم، چراکه درک صحیح این موضوع در دوران تحصیل می تواند بر تمایل به انجام معاینات جهت کشف سرطان دهان در آینده مؤثر باشد.
سوالات و / یا فرضیات پژوهش1. میزان آگاهی دانشجویان سال آخر دانشکده دندانپزشکی زاهدان از ضایعات بدخیم و پیش بدخیم در سال تحصیلی 92-1391چگونه است؟
2. میزان آگاهی دانشجویان سال آخر دانشکده دندانپزشکی زاهدان از ضایعات بدخیم و پیش بدخیم دهان بر حسب سن در سال تحصیلی 92-1391 چگونه است؟
3. میزان آگاهی دانشجویان سال آخر دانشکده دندانپزشکی زاهدان از ضایعات بدخیم و پیش بدخیم دهان بر حسب جنس در سال تحصیلی 92-1391 چگونه است؟
4. میزان آگاهی دانشجویان سال آخر دانشکده دندانپزشکی زاهدان از ضایعات بدخیم و پیش بدخیم بر حسب معدل در سال تحصیلی 92-1391چگونه است؟
5. میزان آگاهی دانشجویان سال آخر دانشکده دندانپزشکی زاهدان از ضایعات بدخیم و پیش بدخیم بر حسب سهمیه ی ورودی در سال تحصیلی 92-1391چگونه است؟
هدف کلی طرحتعیین میزان آگاهی دانشجویان سال آخر دانشکده دندانپزشکی زاهدان از ضایعات بدخیم و پیش بدخیم دهان در سال تحصیلی 92-1391.
اهداف اختصاصی1. تعیین میزان آگاهی دانشجویان سال آخر دانشکده دندانپزشکی زاهدان از ضایعات بدخیم و پیش بدخیم دهان در سال تحصیلی 92-1391.
2. تعیین میزان آگاهی دانشجویان سال آخر دانشکده دندانپزشکی زاهدان از ضایعات بدخیم و پیش بدخیم بر حسب سن در سال تحصیلی 92-1391.
3. تعیین میزان آگاهی دانشجویان سال آخر دانشکده دندانپزشکی زاهدان از ضایعات بدخیم و پیش بدخیم بر حسب جنس در سال تحصیلی 92-1391.
4. تعیین میزان آگاهی دانشجویان سال آخر دانشکده دندانپزشکی زاهدان از ضایعات بدخیم و پیش بدخیم بر حسب معدل در سال تحصیلی 92-1391.
5. تعیین میزان آگاهی دانشجویان سال آخر دانشکده دندانپزشکی زاهدان از ضایعات بدخیم و پیش بدخیم بر حسب سهمیه ی ورودی در سال تحصیلی 92-1391.
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرحدانشگاه علوم پزشکی زاهدان
تعریف واژه های تخصصیضایعه پیش بدخیم: بافتی که از لحاظ شکل، تغییر خوش خیم پیدا کرده و احتمال تغییر بدخیمی آن، از بافت نرمال بیشتر است.(1)
نوع مطالعهمقطعی توصیفی
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)معیارهای ورود: دانشجویان سال آخر دانشکده دندانپزشکی زاهدان.
معیارهای خروج: مواردی از دانشجویان که در زمان مطالعه در مرخصی تحصیلی هستند یا به جایی دیگر منتقل شده اند.
حجم نمونه و روش محاسبه آنکلیه دانشجویان سال آخر دانشکده دندانپزشکی( 47 نفر).
روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)سرشماری
روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)بر اساس پرسشنامه رفرنس شماره 15 ( ضمیمه شماره 1).
روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)جامعه ی مورد مطالعه شامل کلیه ی دانشجویان سال آخر دانشکده ی دندانپزشکی زاهدان در سال تحصیلی 92-1391 خواهد بود. در این طرح توزیع و جمع آوری پرسشنامه ها طی دو هفته در اسفند ماه 91 توسط دانشجوانجام خواهد شد.پس از دادن شرح مختصری از هدف انجام مطالعه و جلب اطمینان دانشجویان در زمینه ی محرمانه بودن اطلاعات پرسشنامه و کسب رضایت آگاهانه ( ضمیمه ی شماره 2 )، از آن ها خواسته خواهد شد تا به صورت ناشناس و عدم ذکر نام و نام خوانوادگی پرسشنامه را تکمیل نمایند. پس از جمع آوری پرسشنامه ها، پاسخ صحیح سؤالات به دانشجویان ارائه خواهد شد.
طراحی سؤالات پرسشنامه بر اساس رفرنس شماره ی 15 نسخه ی 2010 صورت گرفته است. پرسشنامه شامل سؤالاتی در مورد اطلاعات دموگرافیک ( سن، جنس، معدل، سهمیه ی ورودی )، 12سؤال در زمینه ی آگاهی از ضایعات بدخیم و پیش بدخیم دهان می باشد. جهت بررسی سؤالات طرح شده، به هر پاسخ صحیح نمره ی 1 و هر پاسخ غلط یا "نمی دانم" نمره ی صفر داده خواهد شد. در مورد سؤال 12 که به صورت جای خالی ست، هر پاسخ صحیح به هر کدام از جای خالی ها نمره ی 1 و پاسخ غلط نمره ی 0 داده خواهد شد و در نتیجه جمع نمره از 13 نمره اعلام می گردد. سپس نمرات به ترتیب زیر در گروه های مختلف از نمره ی ضعیف تا خوب، رتبه بندی خواهند شد. (0-4 ضعیف، 5-8 متوسط، 9-13 خوب ).
روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)برای توصیف داده ها از جداول فراوانی و درصد و آمار توصیفی شامل میانگین و انحراف معیار استفاده می شود.
توزیع فراوانی میزان آگاهی دانشجویان سال آخر دانشکده دندانپزشکی زاهدان از ضایعات بدخیم و پیش بدخیم دهان بر حسب جنس:
آگاهی
جنس خوب متوسط ضعیف
فراوانی درصد فراوانی درصد فراوانی درصد
مذکر
مؤنث
ملاحظات اخلاقی بر اساس کد 1 از کدهای مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی، رضایت شرکت کنندگان مبنی بر شرکت در مطالعه کسب خواهد شد.
بر اساس کد 3 از کدهای مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی، رضایت شرکت کنندگان فارغ از هرگونه اجبار، تهدید، تطمیع و اغوا کسب خواهد شد.
بر اساس کد 5 از کدهای مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی، هدف از انجام تحقیق، فواید و ماهیت پژوهش به شرکت کنندگان توضیح داده خواهد شد.
بر اساس کد 17 از کدهای مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی، اطلاعات مربوط به هریک از شرکت کنندگان بصورت محرمانه نگهداری خواهد شد و پرسشنامه ها بدون ذکر نام و نام خانوادگی دانشجویان تکمیل خواهد شد.
محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنهاعدم همکاری دانشجویان جهت پرکردن پرسشنامه: اطمینان دادن به آن ها در مورد محرمانه بودن اطلاعات و جلب همکاری آن ها.
کلمات کلیدیآگاهی، ضایعات بدخیم، ضایعات پیش بدخیم.
Knowledge, Cancerous lesions, Precancerous lesions
فهرست منابع و مراجع1. Greenberg MS, Glick M, Ship JA. Burket’s Oral medicine. 11th ed. Hamilton: Bc Decker Inc; 2008: 96-171.
2. مطلب نژاد م، هدایتی م. بررسی آگاهی دندانپزشکان عمومی شهر بابل در ارتباط با سرطان دهان در سال 1383. مجله دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی مشهد 1385; 30(3و4): 310-315.
3. Neville BW, Damm DD, Allen CM, Bouquot JE. Oral and maxillofacial pathology. 3rd Ed. St. Louis: Elsevier Inc; 2009: 21-79.
4. Ord RA, Blancheart RH. Oral cancer, the dentist's role in diagnosis, management, rehabilitation and prevention. 1st ed. Chicago: Quintessence Co; 2000: 39-45.
5. Anderson G, Duncan H, Stenhouse J. Oral cancer knowledge. Br Dent J 2001; 190(2): 9-58.
6. Applebaum E, Ruhlen TN, Kronenberg FR, Hages C, Peters ES. Oral cancer knowledge, attitudes and practices: a survey of dentists and primary care physicians in Massachusetts. J Dent Assoc 2009; 140(4): 61-98.
7. Carter L, Ogden J. Oral cancer awareness of undergraduate medical and dental students. BMC Med Educ 2007;7: 24-33.
8. Cruz G, Ostroff J, Kumar J. Preventing and detecting oral cancer: Oral health care providers’ readiness to provide health behavior counseling and oral cancer examinations. J Cancer Educ 2006; 21(3): 57-62.
9. Along OK, Narendran S. Oral cancer knowledge and practices of dentists alonge the Texas-Mexico border. J Cancer Educ 2004; 19: 6-11.
10. Nicotera G, Gnisci F, Bianco A, Angelillo IF. Dental hygienists and oral cancer prevention: Knowledge, attitudes and behaviors in Italy. Oral Oncol 2004; 40(6): 38-44.
11. Clovis J, Horowitz A, Poel D. Oral and Pharyngeal Cancer: Knowledge and Opinions of Dentists in British Columbia and Nova Scotia. J Can Dent Assoc 2002; 68(7):15-20.
12. Yellowits J, Horowits AM, Drury TF, Goodman HS. Survey of U.S dentists, knowledge and opinions about oral and pharyngeal cancer. J Am Dent Assoc 2000; 131: 53-62.
13. زارعی م ر، اسدپور ف. بررسی میزان آگاهی و مهارت تشخیصی دندانپزشکان عمومی شهر کرمان در ارتباط با سرطان دهان. مجله دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی1380; 19(4): 357-364.
14. ثقفی ش، زارع محمودآبادی ر، صالحی نژاد ج، فلکی ف، فرخی زاد ش. بررسی میزان آگاهی دندانپزشکان عمومی در ارتباط با سرطان دهان در مشهد- ایران در سال 1387. مجله دانشکده دندانپزشکی مشهد 1388; 33(2): 107-120.
15. Maybury C. Survey of Maryland dentists’ knowledge, opinions and practices about oral cancer prevention and early detection. Digital Repository at the University of Maryland 2010; 68-131.

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
اکبری مورد تایید.docx1391/11/02172316دانلود
5752.rar1391/11/0224136دانلود
فرمت امضاء 5752.jpg1391/11/02163693دانلود
صورتجلسه شورای پژوهش دانشکده مورخ 27و9و91.docx1391/11/0253752دانلود
5752.jpg1392/04/051036633دانلود