چاپ صفحه |  صفحه نخست سامانه |  مجری و همکاران |  اطلاعات تفضیلی |  دانلود | علوم پزشکی زاهدان |
| کد طرح | 5911 |
| عنوان فارسی طرح | ارزیابی شدت روشنایی عمومی کتابخانه های دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1392 |
| عنوان لاتین طرح | Assessment of intensity of public libraries Zahedan University of Medical Sciences in 2013 |
| نوع طرح | |
| محل اجرای طرح | دانشکده بهداشت |
| رسته مطالعاتی | مطالعه مورد/شاهد(Case/control)(مطالعه کمی) |
| دانشکده/مرکز | دانشکده بهداشت زاهدان |
| زمان اجرا -روز |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| سیما ستوده | مجری اول | کارشناسی | sima3641@yahoo.com | |
| مریم هرمزی | استاد راهنمای اول طرح دانشجویی | دکترای تخصصی | hormozym@yahoo.com | |
| جاوید دهقان حقیقی | مشاور | مشاور آمار | دکترای تخصصی | javid_dehghan@yahoo.com |
| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | ارزیابی شدت روشنایی عمومی کتابخانه های دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1392 |
| خلاصه طرح به لاتین | Assessment of intensity of public libraries Zahedan University of Medical Sciences in 2013 |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | حس بینایی مهمترین وحیاتی ترین حس انسان به شمار می رود .انسان به کمک حس بینایی بیشترین اطلاعات ویافته های خود را از محیط بدست می آورد.دید خوب به روشنایی (نور)کافی نیاز دارد. کمبود یا ازیاد نور میتواند موجب ناراحتی های گوناگون ،مانند خستگی چشم ،نقص بینایی ،چشم زدگی ،خستگی جسمی ونیز اثرات روانی شود. همچنین میزان روشنایی بر بروز حوادثی همچون سقوط افراد ویا اشیاء ونیز خطاهای انسانی موثر است .روشنایی خوب شرایط کاری رابهبود می بخشد وبعنوان یک عامل بهداشتی برای تامین شرایط مناسب طبیعی کاروانجام بهتر عمل تطبیقی وحالتهای روانشناسی فرد مهم است .(2و1)بیش از80%یادگیریهای ما در طی مطالعه از طریق حس بینایی انجام می شود .(3)هر اندازه وظایف شغلی فرد دقیق تر وظریف تر باشد توجه به میزان روشنایی محیط کارمهم تر وحیاتی تر است.بنابر این بررسی واندازه گیری نور در کلیه ی مراکز اداری ،تجاری ،صنعتی ومسکونی اهمیت دارد .بهمین دلیل ارزیابی شدت روشنایی موضوع برخی از مطالعات در کشور بوده است.( 4و5و6)سالن مطالعه ی کتابخانه، محلی است که معمولا افراد برای مدت زمان نسبتاطولانی به مطالعه می پردازند ،وجود روشنایی مناسب و توزیع بهینه آن در چنین محیط هایی می تواند بروز خستگی چشم و کاهش دقت شخص را به تاخیر اندازد.(7)از طرفی طراحی صحیح روشنایی اساس یک کتابخانه موفق و ترکیب روشنایی مناسب با معماری صحیح میتواند محیط کتابخانه را برای خواننده دلنشین نماید.(8)مقادیر پیشنهادی روشنایی عمومی و موضعی در محیط های بسته ،محوطه ها و معابر توسط سازمانهای بین اللملی و مؤسسات رسمی کشورهای مختلف تدوین و منتشر می گردند که این مقادیر بسته به شرایط اقتصادی و فرهنگی کشورها با هم متفاوت می باشد.(9) مقادیر کشوری استاندارد شدت روشنایی عمومی سالن مطالعه حداقل 100لوکس و پیشنهادی 200 لوکس می باشدواستاندار شدت روشنایی ایران برای روی میز مطالعه حداقل 300لوکس و پیشنهادی 500 لوکس می باشد.(10)اگر چه شاخص های کمی نظیر متوسط شدت روشنایی،شرط لازم قضاوت در خصوص سیستم روشنایی است ،ولی بیان کننده کفایت سیستم برای تامین راحتی و ایمنی نیست و شرط کافی بر قراری ویژگیهای مطلوب از نظر کمی و کیفی برای سیستم روشنایی داخل اماکن مانند درخشندگی مطلوب ،رعایت اصول کلی طراحی ،تناسب سیستم تابش نور و ارتفاع طراحی است.(11)سطوح کار باید به اندازه ای روشن باشد که وسایل و قطعات کاری در فاصله 50سانتیمتری بخوبی و به آسانی دیده شود و یک دید خوب و کافی را به افراد در معرض ارائه دهد. منابع روشنایی نباید خیره کننده باشند.لازمه تأمین یک روشنایی بهینه پرداختن به هر دو وجه سلامتی بر پایه ،مطالعات صفات ویژه دید انسان ،مانند مدت دید حساسیت چشم نسبت به تشخیص رنگها ،سرعت درک دید ،روشنی و وضوح دید استوار است .(12و13)در اندازگیری شدت روشنایی که در کتابخانه های بزرگ شهر زنجان انجام شد،مشخص گردید که شدت روشنایی کلی و طبیعی و مصنوعی به ترتیب در 51%،80%و99% از کل سطح کتابخانه های مورد مطالعه کمتر از 300 لوکس (استانداردIESNA) بوده است و نتایج حاکی از عدم مناسب بودن شدت روشنایی کتابخانه های مورد مطالعه بوده است.(14)محمد رنجبریان در پژوهشی با هدف تعیین میزان شدت روشنایی محل دار قالی و فضای کارگاههای قالی بافی استان زنجان ،مقایسه با میزان استانداردهای موجود و بررسی کیفی عوامل مؤثر در میزان روشنایی و تعیین کارگاههایی که روشنایی کمتر از حد مجاز داشته اند،نشان داد که در 25 کارگاه مورد مطالعه حداقل و حداکثر شدت روشنایی به ترتیب 7و327 ومیانگین آن بین 10تا 261 لوکس با انحراف معیار از 24/0تا76/90 متغیر بوده است لذا میزان شدت روشنایی تمام کارگاههای مورد بررسی ،با استاندارد تعیین شده توسط IESNA مقایسه و مورد ارزیابی قرار گرفت که پایین تر از حد استاندارد تعیین شد.(15)در یک مطالعه با عنوان ارزیابی روشنایی در شیفتهایی مختلف در صنایع الکتریکی شهر تهران مشخص شده که از مجموع 616کارگر موجود در این صنایع ،8/91%از پست های کاری دارای روشنایی مطلوب ،1/64% از روشنایی متوسط و 7/92%از پستهای کاری دارای روشنایی ناکافی برای کارهایی خیلی ظریف بودند.درنتایجی که حامد ندری و همکارانش در اندازگیری و طراحی روشنایی عمومی در خوابگاههای دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی قزوین انجام دادند دریافتند که طی اندازگیری شدت روشنایی عمومی حدود 8/74 درصد از اتاقها از شدت روشنایی کمتر از حد کمینه 150لوکس و تمامی سالن های مطالعه از شدت روشنایی کمتر از حد کمینه 300 لوکس بر خوردار بودند که عمدتا به علت کمبود و چیدمان نامناسب لامپ ها بود.(16)روشنایی مناسب در حالات فیزیولوژیک عمومی افراد سودمند است و می تواند در پدید آمدن یک حالت روانی لذت بخش برای برای کار و یا بوجود آمدن حالت سستی و بی حوصلگی مؤثر باشد.پس می توان روشنایی را عامل مهمی و بزرگی در خط سلامت بحساب آورد .اغلب حوادث ناشی از خستگی است و نور کافی و مناسب می تواند یکی از عوامل جلوگیری کننده این حوادث باشد(کاکایی1364)رابطه معنی دار بین روشنایی کم و فراوانی بالای حوادث ناشی از کار تقریبا در همه نشریات مربوط به روشنایی اشاره شده است .روشنایی مانند فاکتور ایمنی در محیطهای صنعتی عامل مهمی در بوجود آوردن یک شرایط طبیعی کاری بوده وبهترین نوع دید را در محیط کار فراهم می کند.(17)پژوهشی با هدف بررسی وضعیت عواملی چون صدا ،حرارت و روشنایی در یکی از بیمارستهای تأمین اجتماعی استان تهران انجام شد.نتایج این تحیقیق نشان دار که میزان روشنایی عمومی در کلیه محل های مورد اندازگیری،از میزان کمینه 50 لوکس و پیشنهادی 100 لوکس استاندارد انجمن مهندسین روشنایی آمریکایی شمالی (IESNA)بیشتر بود.(18)گل محمدی و همکاران در مطالعه ای به ارزیابی روشنایی داخلی کارگاههای بالای 20 نفر کارگر در 5 منطقه صنعتی کشور پرداختند ،نتایج تحقیق بیانگر این واقعیت بود که در تمامی موارد ،میانگین روشنایی موجود ،از متوسط مقادیر استاندارد کمتر بوده است.(19)
مطالعات پژوهشی که تاکنون در تعیین میزان روشنایی انجام شده عمدتا مربوط به صنایع بزرگ و کارگاهها وراجع به اماکن عمومی از جمله کتابخانه ها تحقیقات کمتری صورت گرفته است از آنجایی که کتابخانه از محیط هایی است که میزان روشنایی آن اهمیت ویژه دارد.این مطالعه با هدف اندازگیری میزان روشنایی کلی ،طبیعی و مصنوعی در کلیه کتابخانه های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی زاهدان انجام می گیرد. |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | 1)میانگین شدت روشنایی عمومی توأم در سالن های مطالعه چقدر است؟ 2)میانگین شدت روشنایی عمو می طبیعی در سالن های مطالعه چقدر است؟ 3)میانگین شدت روشنایی عمومی مصنوعی در سالن های مطالعه چقدر است؟ 4)میانگین شدت روشنایی موضعی در سالن های مطالعه جقدر است؟ 5)تعیین میزان درخشندگی سطح میزدر سالن های مطالعه چقدر است؟ 6)بین میزان شدت روشنایی عمومی کتابخانه ها و مقادیر استاندارد کشوری تفاوت معنی داری وجود دارد. |
| هدف کلی طرح | تعیین میزان شدت روشنایی در کتابخانه های دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال1391
|
| اهداف اختصاصی | 1)تعیین میانگین شدت روشنایی عمومی (توأم)درسالن های مطالعه 2)تعیین میانگین شدت روشنایی عمومی طبیعی درسالن های مطالعه 3)تعیین میانگین شدت روشنایی عمومی مصنوعی درسالن های مطالعه 4)تعیین میانگین شدت روشنایی موضعی درسالن های مطالعه 5)تعیین میزان درخشندگی سطح میز درسالن های مطالعه 6)مقایسه شدت روشنایی عمومی با مقادیر استاندارد |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | |
| تعریف واژه های تخصصی | ارزیابی روشنایی عمومی:اندازه گیری میزان شار نورانی دریافت شده توسط یک سطح معین
شدت روشنایی عمومی:میزان شار نورانی دریافت شده توسط یک سطح معین درخشندگی:مقدار روشنایی ساطع شده از واحد سطح یک منبع نوری |
| نوع مطالعه | توصیفی |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | : کلیه سالن های مطالعه کتابخانه های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی زاهدان واقع در شهرستان زاهدان
|
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | : کلیه کتابخانه ها به تعداد 8 مورد |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | براساس سرشماری
|
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | فرم ارزیابی روشنایی عمومی کارگاه
الف – اطلاعات کارگاه: نام کارگاه اصلی: نام کارگاه فرعی کد کارگاه نوع شیفت بندی: شیفت صبح صبح و عصر عصر و شب نوع تولید: تعدادشاغلین در هر شیفت: ابعاد کارگاه(متر): طول عرض ارتفاع جانبی ارتفاع متوسط سطح کار ارتفاع طراحی چراغها از سطح کار درصد شیب سقف رنگ آمیزی دستگاهها و تجهیزات: تیره تا حدودی روشن روشن جنس سطوح داخلی بنا و ضریب انعکاس: سقف درصد دیوارها درصد کف درصد سیستم روشنایی: مستقم نیمه مستقم غیر مستقم سیستم تامین روشنایی: طبیعی مصنوعی توام ذرات معلق و گردوغبار موثر بر روشنایی: دارد ندارد ب – مشخصات سیستم روشنایی: چیدمان چراغها: تعداد ردیف چراغ تعداد چراغ در ردیف تعداد لامپ در هر چراغ تعدادکل چراغها تعدادلامپ های سوخته در صد لامپ های سوخته الگوی چیدمان چراغها: نقطه ای منفرد خطی پیوسته خطی ناپیوسته(یا نقطه ای) در یک ردیف نقطه ای در چند ردیف خطی پیوسته در یک ردیف منابع روشنایی در حاشیه کارگاه نوع چراغ و توان مصرفی(بدون احتساب ترانس): رشته ای هالوژنه وات فلورسنت وات گازی جیوه ای وات گازی سدیمی وات تناسب منبع روشنایی با نوع و ماهیت کار: مناسب نامناسب وضعیت نگهداری چراغها: مطلوب نامطلوب نظافت سطوح داخلی بنا: مطلوب نامطلوب وجود سایه روشن: بلی خیر ج- پلان عمومی کارگاه ، روشنایی و ایستگاههای اندازه گیری: - توضیح: ابعاد هر یک از خانه های پلان متر می باشد |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | این تحقیق توصیفی در 8 سالن کتابخانه های علوم پزشکی زاهدان در شهر زاهدان انجام شد که شامل کتابخانه های دانشکده های دندانپزشکی ،بهداشت و مرکزی(پزشکی)و بیمارستانهای امام علی (ع)،بوعلی ،خاتم النبیاء و چشم الزهرا(س) بودند دراین طرح که براساس روش شبکه ای انجام شد در هر سالن سطح محل مورد نظر با استفاده از متر نواری به ایستگاههای مختلف تقسیم بندی شده و مرکز هر ایستگاه برای اندازگیری روشنایی مشخص گردید به این ترتیت ایستگاههای اندازگیری روشنایی تعیین شدند در هر ایستگاه برای اندازگیری شدت روشنایی از دستگاه نور سنج لوکس متر مدل نورتون 105 استفاده گردید.حسگر دستگاه نور سنج طبق توصیه IESNAدر ارتفاع 30 اینچ (76سانتیمتری)از کف زمین قرار گرفت و میزان روشنایی در مرکز هر ایستگاه بر حسب واحد لوکس ثبت گردید با توجه به اهداف طرح (اندازگیری شدت روشنایی کلی ،طبیعی و مصنوعی )انتخاب زمان مناسب برای اندازگیری این معیارها بسیار اهمیت داشت بنابراین در همه موارد اندازگیری شدت روشنایی در ساعت 9 صبح تا 18 عصر و در شرایط آفتابی ،آُسمان بدون ابر در فصل بهار انجام شد.هنگام اندازگیری نور طبیعی همه منابع روشنایی مصنوعی (لامپ ها)خاموش گردید و پس از اندازگیری با روشن شدن نمودن مجدد لامپها میزان روشنایی کلی (طبیعی و مصنوعی)اندازه گیری شد.شدت روشنایی مصنوعی (لامپها) نیز در ساعت پایانی روز و پس از غروب آفتاب در ساعت 19تا 20 شب اندازه گیری شده است وهمچنین شدت روشنایی موضعی ودرخشندگی نیز در برخی از نقاط در کل ساعات بر روی سطح میز مطالعه اندازه گیری شد.
|
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | : توصیف داده ها با استفاده از میانگین،انحراف معیارومقادیر حداقل وحداکثر داده ها خواهد بود ودر نهایت جهت آنالیز داده ها از نرم افزارspssوآماره های توصیفی استفاده می گردد.
|
| ملاحظات اخلاقی | جهت تکمیل پرسشنامه ازافرادجامعه آماری اجازه گرفته خواهد شد وبه افراد مورد مطالعه توضیحات لازم در مورد اهداف طرح واهمیت پاسخگویی صحیح به سوالات داده خواهد شدودر صورت تمایل پرسشنامه بدون نوشتن نام تکمیل خواهد شد.
|
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | ندارد |
| کلمات کلیدی | ارزیابی-روشنایی عمومی-کتابخانه ها |
| فهرست منابع و مراجع | 1. Nassiri, F.K P. Nassirri, and H. Kakoei,.
Evalluation of genneral Lightinng in Tehran Kayhan publishing housee. Journal oof Tehran Medical Sciennces, 2005; 11(63): p. 937--940 [Persian]]. 2- Meshkati SMR.Assessment of physic agents(noise and illumination)in a hospital of the society securaity organization in Tehran province(abstract).Paper presented at the forth National congress on occupational Heaith،Hamadan.2004 3-Jeffry Anshel،oD،Corporate vision consulting Title visual Ergonomics in the work place ،ASSE Professional Deve lompent conference.June 24-27 2007 ،orlando،florida . 4- Ghazaei, S. Diseases prroduced by physical factoors at work place. Tehrann: Tehran unniversity publication. 2000;; 107-111 [Perrsian]. 5-Mirzaei R،Sadegh M،Shar M.The ergonomics notations of illuminations in residential buildings homs(abstract).Paper at first national congress of ergnmics in industry and production Tehran.2002 6-Ranjbarian M.Assessment of illumination in carpet weaving shops in Zanjan prvince. Paper presented at the forth National congress of Iran occupational Health،Hamadan.2004 7-. Majidi, F.,, S.A. Pirsaraei, and A. Sh, Measurement of the Illumiination in Irregular Geommetric Librariies of Zanjan City with Geeospatial Inforrmation Systtem (GIS). Journa of Zanjan Univversity of Meddical Sciences and Health Services,2009; 17(66): 61-770. 8- Ghotby Ravandi MR. Assessment and UV intensity in the university library. Quarterly Journal of Occupational Health. Volume 8, Number 4, Winter 90, p 32 9- Golmohamadi r. Illuminating Engineering Publishing, 1384, pp. 130-135 students 10- H. Kelleher. Engineering, lighting, printing, publishing company XV1384, pp. 113-126 11- Ndry Hamed, measured and lighting design Khvabgahay Qazvin University of Medical Sciences. Perception, Winter 1390, pp. 27-30 Journal 12- Kakoei. Hossein, Evaluation of electric lighting industry, Journal of School HealthAnd Institute of Health Research, Volume 4, No. 2, Summer 1385 pp. 87-81 13- Ranjbarian M.Assessment of illumination in carpet weaving shops in Zanjan prvince. Paper presented at the forth National congress of Iran occupational Health،Hamadan.2004 14-Pournajaf A،kakoei H.Lighting Assessment in Tehran Electric Industries.J of school of Hygiene and PublicHealth Reasarch Institute 2005;(2): 81-87 15-Meshkati SMR.Assessment of physic agents(noise- illumination) and heat in a hospital of the society securaity organization in Tehran province(abstract).Paper presented at the forth National congress on occupational Health Hamadan.2004 16-Golmohamadi R.Illumination engineering Hamadan:Daneshjoo prss;2006 17-kallhor H.illuminating Engineering company release publication 15 edition.2005.pp:113 - 126 |
| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| propozal.doc | 1392/11/16 | 859136 | دانلود |
| propozal eslahi.doc | 1392/11/16 | 330240 | دانلود |
| final report sotodeh.doc | 1392/11/16 | 334848 | دانلود |
| final report.doc | 1392/11/16 | 331776 | دانلود |
| 5911.JPG | 1392/11/30 | 626115 | دانلود |
| 16 ordibehesht.docx | 1392/12/04 | 15576 | دانلود |
