
| کد طرح | 5926 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی شیوع بوی بد دهان و عوامل مرتبط با آن در دانش آموزان پسر دبیرستانهای شهر زاهدان(92-91) |
| عنوان لاتین طرح | Evaluation Prevalence of oral malodor and related factors in boy high school students in Zahedan(2013) |
| نوع طرح | |
| محل اجرای طرح | دانشگاه علوم پزشکی زاهدان |
| رسته مطالعاتی | توصیفی- تحلیلی |
| دانشکده/مرکز | دانشکده دندانپزشکی زاهدان |
| زمان اجرا -روز |

| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| معصومه شیرزائی | مجری | استاد راهنما | دکترای تخصصی | shirzaiy@gmail.com |
| ایوب مظفری | دانشجو | amozafari84@yahoo.com |

| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | بررسی شیوع بوی بد دهان و عوامل مرتبط با آن در دانش آموزان پسر دبیرستانهای شهر زاهدان(92-91) |
| خلاصه طرح به لاتین | Evaluation Prevalence of oral malodor and related factors in boy high school students in Zahedan(2013) |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | در شرایط عادی نفس انسان عاری از بوی بد و دارای بوی خاصی به نام Humandor می باشد.در صورت تغییر این وضعیت و ایجاد بوی ناخوشایند که برای دیگران آزار دهنده می باشد، بوی بد دهان نام می گیرد 1.
بوی بد دهان یک عارضه ناخوشایند می باشد که غالبا در بالغین رخ می دهد و شیوع آن بین 50%-2% گزارش شده است5 -2. هالیتوزیس به معنای بوی بد دهان می باشد . "Halitosis" ترکیبی از واژه لاتین Halitus به معنای تنفس و پسوند یونانی osis به معنای حالت می باشد در زبان انگلیسی به آن Bad Breath و در فرانسه به آن Cacostomia می گویند. به علاوه عبارتی نظیر Mouth odor نیز مترادف آن به کار می رود. 6،1. شکایت اولیه بوی بد دهان معمولا از طرف خود بیمار نیست بلکه اغلب اطرافیان بیمار متوجه شده و غالبا بیمار از این عارضه اطلاعی ندارد، زیرا احساس بویایی، پدیده حسی بوده و می تواند انطباق و سازگاری پیدا کند. 50% گیرنده های بویایی 1 ثانیه پس از تحریک سازش یافته و پس از آن سازش بتدریج ادامه می یابد1. اولین بار فردی به نام Howe (1874) بوی دهان را یک وضعیت کلینیکی تعریف نمود ولی ترمینولوژی، علل و درمان این وضعیت کلینیکی از سال 1939 در متون دندانپزشکی ارایه شد. 7. اغلب بالغین حداقل گهگاه از بوی بد دهان خود رنج می برند و این عارضه در حدود 50% از جمعیت بالغین مخصوصا در صبح مشاهده می شود. غالبا این افراد برای فرار از بوی بد دهان به مسواک زدن ، جویدن آدامس، مصرف شکلات، استفاده از دهان شویه های خوشبو کننده و با حفظ فاصله از دیگران حین صحبت کردن پناه می برند 6 . از موارد غیر پاتولوژیک بوی بد دهان می توان به بوی بد صبحگاهی ،گرسنگی،خستگی ،بارداری،بلوغ،قاعدگی، ،یائسگی و تغذیه(مصرف سیر،پیاز و ...) اشاره نمود 1. انواع هالیتوزیس پاتولوژیک به دو دسته داخل دهانی و خارج دهانی تقسیم می شود که منابع داخل دهانی شامل ژنژیویت، پریودنتیت، (Acute- Necrotizing Ulcerative Gingivitis )، گیر ذرات غذایی بین و روی دندانها، پوسیدگی های دندانی، زخم های در حال ترمیم، زبان باردار، زبان شیاردار، زبان جغرافیایی،گلوسیت میانی زبان، ،پری کرونیت،پریودنتیت،کارسینوم دهان ،آبسه پریودنتال،ترمیم های معیوب،تنفس دهانی، دهیدراتاسیون،کاهش بزاق ، استعمال دخانبات و بهداشت ضعیف دهان می باشند. علل خارج دهانی شامل سینوزیت، تونسیلیت، فارنژیت، رینیت، اجسام خارجی یا نئوپلاسم های بینی و گلو، ضایعات راه های تنفسی مانند سل ریوی، برونشکتازی، آبسه های ریوی و کارسینومای برونکوپنیک می باشند. به علاوه دیابت کنترل شده ، نارسایی پیشرفته کلیوی، تب روماتیسمی حاد ،بیماری های خون،بیماری پوستی مخاطی،سیروز کبدی،مشکلات گوارشی مانند تنگی مری ،رفلکس مری ،گاستریت حاد ،یبوست و زخم معده نیز می تواند بوی بد دهان ایجاد کند 7-1 . در اغلب موارد باکتری های گرم منفی بی هوازی دهان با تولید موجب ایجاد هالیتوزیس می شود.از این میان ترکیبات سولفید هیدروژن و متیل مرکاپتان نقش بیشتری در این زمینه دارند 1. در مطالعه تهیدست و همکاران در سال 1382 در قزوین شیوع بوی بد دهان در 700 دانش آموز 13 تا 17 ساله این شهر 9/28% تعیین شد و مهمترین فاکتوهای ایجاد کننده آن در ابن افراد بهداشت ضعیف دهان (3/24%) ،ژنژویت و زبان باردار بود 1. در مطالعه Youngnak-Piboonratanakitو همکاران(2010) درگروهی از افراد تایلندی شیوع بوی بد دهان1/61% گزارش شد که عواملی همچون زبان باردار،سن بالای 30 سال ،خونریزی حین مسواک زدن از عوامل مرتبط با آن گزارش گردید2. در مطالعه اردکانی و همکاران در یزد شیوع بوی بد دهان در زنان و مردان 27% بود.شایعترین عوامل مرتبط با بوی بد دهان شامل پوسیدگی دندانی،گیر غذایی،پاکت پریودنتال و زبان باردار بود6. Spielman علت بوی بد دهان را عمدتا فساد باکتریال و تولید ترکیبات فرارسولفوری Volatile Sulfur Component گزارش کردند و عنوان نمودند ، گیر غذایی، پریودنتیت، ترمیم های نامناسب، عفونت گلو، بهداشت ضعیف دنچر، زبان باردار، زبان شیاردار علل ایجاد کننده بوی بد دهان هستند 8. در مجموع عوامل متعددی در ایجاد بوی بد دهان نقش دارد .عارضه بوی بد دهان بسیار شایع می باشد واثرات روحی روانی آن موجب کناره گیری فرد از اجنماع می شود .همچنین عامل کناره گیری سایرین نیز می گردد و می تواند در روابط اجتماعی افراد تاثیر گذار باشد. شناخت غاکتورهای مرتبط با این عارضه می تواند زمینه را برای شناخت راههای درمانی موثر فراهم سازد. بنابراین این مطالعه با هدف بررسی شیوع بوی بد دهان و عوامل مرتبط با آن در دانش آموزان پسر دبیرستانهای شهر زاهدان)92-93)انجام می کردد. |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | 1- توزیع فراوانی بوی بد دهان در دانش آموزان پسر دبیرستانهای شهر زاهدان)93-92) چگونه است
2- توزیع فراوانی بوی بد دهان با منشا داخل دهانی در دانش آموزان پسر دبیرستانهای شهر زاهدان)93-92) چگونه است 3-توزیع فراوانی بوی بد دهان با منشا خارج دهانی در دانش آموزان پسر دبیرستانهای شهر زاهدان)93-92) چگونه است 4-ابتلا به بوی بد دهان در دانش آموزان پسر دبیرستانهای شهر زاهدان)93-92) بر حسب سن وابتلا به بیماری سیستمیک متفاوت است 5- ابتلا به بوی بد دهان در دانش آموزان پسر دبیرستانهای شهر زاهدان)93-92) بر حسب مشکلات دندانی(پوسیدگی دندانی،ترمیم نامناسب ، جرم دندانی و گیر غذایی) متفاوت است 6- ابتلا به بوی بد دهان در دانش آموزان پسر دبیرستانهای شهر زاهدان)93-92 ) بر حسب وجود مشکلات زبان( زبان باردار ،شیاردار و گلوسیت میانی زبان )متفاوت است 7- ابتلا به بوی بد دهان در دانش آموزان پسر دبیرستانهای شهر زاهدان)93-92) براساس میانگین OHI-s متفاوت است. |
| هدف کلی طرح | تعیین شیوع بوی بد دهان و عوامل مرتبط با آن در دانش آموزان پسر دبیرستانهای شهر زاهدان)93-92) |
| اهداف اختصاصی | 1-تعیین شیوع بوی بد دهان در دانش آموزان پسر دبیرستانهای شهر زاهدان)93-92)
2- تعیین شیوع بوی بد دهان با منشا داحل دهانی در دانش آموزان پسر دبیرستانهای شهر زاهدان)93-92) 3-تعیین شیوع بوی بد دهان با منشا خارج دهانی در دانش آموزان پسر دبیرستانهای شهر زاهدان)93-92) 4- مقایسه بوی بد دهان در دانش آموزان پسر دبیرستانهای شهر زاهدان)93-92) بر حسب سن و سابقه بیمای سیستمیک 5-مقایسه بوی بد دهان در دانش آموزان پسر دبیرستانهای شهر زاهدان)93-92)بر حسب مشکلات دندانی( پوسیدگی دندانی،ترمیم نامناسب، جرم ،دندان و گیر غذایی ) 6-مقایسه بوی بد دهان در دانش آموزان پسر دبیرستانهای شهر زاهدان)93-92) بر حسب مشکلات زبان (زبان باردار ،شیاردار، و گلوسیت میانی زبان ) 7- مقایسه بوی بد دهان در دانش آموزان پسر دبیرستانهای شهر زاهدان)93-92) بر حسب میانگین OHI-S |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | دانشگاه علوم پزشکی زاهدان |
| تعریف واژه های تخصصی | هالیتوزیس: بوی بد دهان که در اثر عوامل ارگانیک و پاتولوژیک داخل و خارج دهانی ایجاد می گردد |
| نوع مطالعه | مقطعی(توصیفی-تحلیلی) |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | دانش آموزان پسر دبیرستانی شهر زاهدان در سال تحصیلی 1393-1392 |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | 494 نفر با توجه به فرمول مقابل و بر اساس رفرنس شماره 1 محاسبه شده است
N=(z1-α/2)2p(1-p)/d2=3.84×0.29×0.71/0.04 2=494 |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | نمونه گیری جند مرحله ای |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | پرسشنامه(ضمیمه شماره 1 –دستگاه breat alert |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | در این مطالعه مقطعی و توصیفی-تحلیلی نمونه گیری به صورت چند مرحله ای صورت می گیرد . ابتدا فهرستی از تمامی دبیرستانهای پسرانه شهر زاهدان از اداره کل آموزش و پرورش تهیه می شود و پس از گزینش تصادفی مدارس، دانش آموزان پایه اول تا چهارم این مدارس به طور تصادفی انتخاب و اطلاعات لازم بوسیله پرسشنا مه جمع آوری می شود.
تعداد 500 دانش آموز دبیرستانی مورد مطالعه قرار می گیرند . پس از هماهنگی با مدیران مدارس و مراجعه حضوری به کلاس درس و انتخاب دانش آموزان از پایه های مختلف برای کلیه دانش آموزان پرسش نامه ای که به همین منظور تهیه شده تکمیل می گردد(ضمیمه شماره 1) لازم به ذکر است معاینه و تکمیل پرسشنامه در اتاق مجزا توسط دانشجوی دندانپزشکی صورت می گیرد .قسمت اول پرسش نامه شامل اطلاعات شخصی فرد و قسمت دوم شامل علل بوی بد دهان می باشد . از دستگاهbreath alert ساخت ژاپن برای تعیین بوی بد دهان استفاده می شود. این دستگاه جلوی دهان یا بینی بیمار قرار گرفته و در صورت وجود بوی بد دهان آلارم داده و چراغ سبز آن روشن می شود. .پس از یک بار استفاده دستگاه با دکونکس ضد عفونی شده و برای استفاده مجدد تنظیم می گردد.برای تشخیص بوی بد دهان، از دانش آموز خواسته می شود تا هوای بازدم را از طریق دهان بیرون دمیده و سپس بار دیگر با بستن دهان تنفس بازدمی خود را از راه بینی خارج نماید . چنانچه صرفاً در دفعه اول دستگاه وجود بوی بد دهان را نشان داد، منشاء دهانی و چنانچه در آزمایش دوم این بو مشخص گردید، مننشاء خارج دهانی برای هالیتوزیس مطرح می گردد. در صورت وجود هالیتوزیس با منشا داخل دهانی بیمار به دقت مورد ارزیابی قرار می گیرد .معاینه دهانی با استفاده از آینه و سوند دندانپزشکی و نور هدلایت صورت می گیرد. هر گونه باقی مانده های غذایی ، پوسیدگی های دندانی، جرم و .... به دقت در پرسش نامه ثبت می شود . همچنین دانش آموزان از نظر بهداشت دهان مورد ارزیابی قرار گرفته و نتیجه در قسمت مربوطه ثبت می گردد. برای ارزیابی بهداشت دهان از شاخص ساده شده بهداشت دهان استفاده می شود که در آن از معیارهای دبری(DI-S (و جرم(CI-S) استفاده می شود و جمع این دو با یکدیگر شاخص OHI-S می باشد . 9 دانش آموزانی که هالیتوزیس خارج دهانی داشته باشند از نظر ابتلا یا عدم ابتلا سینوزیت ، تونسیلیت، بیماری های ریوی، دیابت، اختلالات کلیوی پیشرفته ، اختلالات گوارشی و .....بررسی می شوند و در صورت ابتلا به بیماری خاص ، به متخصص مربوطه ارجاع می گردند. به افراد اطمینان داده می شود که کلیه اطلاعات به صورت محرمانه باقیمانده و صرفاً آمار کلی آن گزارش می شود. |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | شیوع بوی بد دهان در دانش آموزان پسر دبیرستانهای شهر زاهدان
بوی بد دهان دارد ندارد تعداد درصد تعداد درصد افراد مورد مطالعه اطلاعات جمع آوری شده از طریق پرسش نامه در جداول مخصوص وارد نموده و سپس با استفاده از نرم افزار آماریض spss 18 و تست آماری مجذور کای مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد. |
| ملاحظات اخلاقی | لازم به ذکر است شرکت کلیه افراد در پژوهش آگاهانه بوده و محقق در کلیه مراحل پژوهش متعهد به رعایت اصول اخلاقی پژوهش می باشد.
بر اساس کد 1 از کدهای مصوب کمیته اخلاق کشوری مبنی بر کسب رضایت آگاهانه این امر رعایت خواهد شد. بر اساس کد 5 از کدهای مصوب کمیته اخلاق کشوری هدف از انجام تحقیق فواید و ماهیت پژوهش به شرکت کنندگان توضیح داده شود. بر اساس کد 17 از کدهای مصوب کمیته اخلاق کشوری اطلاعات مربوط به هر یک از شرکت کنندگان محرمانه باقی خواهد ماند. بر اساس کدهای اخلاقی ذکر شده فرم رضایت آگاهانه تهیه شده و ضمیمه می گردد. (ضمیمه 2) |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | ندارد |
| کلمات کلیدی | بوی بد دهان-زبان باردار-پوسیدگی دندانی
Halitosis,C oated tongue ,Dental caries |
| فهرست منابع و مراجع | 1- تهیدست اکراد ز,قاسم زاده ا . بررسی میزان شیوع بوی بد دهان با علل دهانی در دانش آموزان دختر 13 تا 17 ساله مدارس راهنمایی و دبیرستان شهر
قزوین.مجله دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی قزوین سال 1382: دوره 16 شماره 3 ص :22-27 2-Youngnak -Piboonratanakit P, Vachirarojpisan T.Prevalence of Self-Perceived Oral Malodor in a Group of Thailand. Dental Patients .J Dentistry Tehran University of Medical Sciences Tehran, Iran 2010; 7(4):196-204 3-Hughes FJ, McNab R. Oral malodour--a review. Arch Oral Biol 2008;53 Suppl 1:S1-7. 4-Nalcaci R, Baran I. Factors associated with selfreported halitosis (SRH) and perceived taste disturbance (PTD) in elderly. Arch Gerontol Geriatr 2008;46(3):307-16. 5-Settineri S, Mento C, Gugliotta SC, Saitta A, Terranova A, Trimarchi G, et al. Self-reported halitosis and emotional state: impact on oral conditions and treatments. Health Qual Life Outcomes 2010 ;26:8:34. 6-طالبی اردکانی م،تقوی ام،احتشام منش ک،فرزام ه.بررسی شیوع و علل ایجاد کننده بوی بد دهان.مجله دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد.سال 1384،دوره 13،شماره2 ص27-.35 7- Iwakura M,Yausuno Y.Clinical Characteristics of halitosis: differences in two patient group with primary and Secondary Complaints of Halitosis. J-Dent-Res;1994;73(9): 1568-74 8- Spielman AI. Halitosis,A Common oral problem . N-Y-State-Dent-J 1996 ;62 (10) :36-42. 9-. Sayegh A, Dini E.L, Holt R.D, Bedi R.Oral health, sociodemographic factors, dietaryand oral hygiene practices in Jordanian children. Journal of Dentistry. 2005; 33:379–88. |

| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| مظفری تایید.doc | 1392/02/25 | 313344 | دانلود |
| فرمت امضاء کد 5926.jpg | 1392/02/28 | 167015 | دانلود |
| صورتجلسه شورای پژوهش دانشکده مورخ 16و2و92.docx | 1392/02/28 | 49856 | دانلود |
| 5926.jpg | 1392/04/05 | 1045233 | دانلود |