چاپ صفحه |  صفحه نخست سامانه |  مجری و همکاران |  اطلاعات تفضیلی |  دانلود | علوم پزشکی زاهدان |
| کد طرح | 5935 |
| عنوان فارسی طرح | آلودگی قارچی آردهای موجود در نانوایی های شهر زاهدان |
| عنوان لاتین طرح | Fungal Contamination of Flour in Zahedan Bakeries |
| نوع طرح | |
| محل اجرای طرح | زاهدان |
| رسته مطالعاتی | توصیفی(مطالعه کمی) |
| دانشکده/مرکز | دانشکده پزشکی زاهدان |
| زمان اجرا -روز |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| فرزانه محمدزاده رستمی | مجری | دکترای تخصصی | frz.rostami@gmail.com | |
| محمد موسوی | همکار | meghnatismetal2020@gmail.com | ||
| عادل ابراهیم زاده | استاد راهنمای اول طرح دانشجویی | دکترا(p.h.d) | ||
| علیرضا سلیمی خراشاد | مشاور | مشاور علمی | دکترای تخصصی | salimi35ali@yahoo.com |
| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | آلودگی قارچی آردهای موجود در نانوایی های شهر زاهدان |
| خلاصه طرح به لاتین | Fungal Contamination of Flour in Zahedan Bakeries |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | رشد سریع جمیعت و روند افزایش تولیدات مواد غذایی و محصولات کشاورزی بیانگر این واقیعت است که مواد غذایی مورد نیاز مردم جهان روز به روز با مشکلات فراوانتری تامین، نگهداری، توزیع و به مصرف می رسد1. با افزایش فرهنگ بهداشتی مردم جهان و با پیشرفت علوم تکنولوژی و نیز توسعه بهداشت و از جمله بهداشت مواد غذایی، عفونت ها و مسمومیت های غذایی ناشی از باکتری ها و سموم آنها رو به کاهش گذاشته است، در حالیکه آلودگی های قارچی مواد خوراکی و اثرات ناشی از مصرف چنین مواد غذایی آلوده روز به روز گسترش بیشتری می یابد2. FAO میزان خسارتی را که در اثر آلودگی غلات به میکروارگانیسم ها در ثروت ملی کشورهای مختلف جهان و آرد می شود در حدود 10 درصد کل تولیدات مواد غذایی برآورد می شود3. آلودگی مواد غذایی به قارچ ها موجب خسارات عمده به تولیدات غذایی می گردد که با توجه به شیوه تهیه و نگهداری مواد غذایی احتمال آلودگی این مواد به انواع قارچ ها و در نتیجه تولید مایکوتوکسین ها را موجب می شود4. قارچ ها در طی رشد خود بر روی مواد غذایی علاوه بر کاهش کمیت غذا بدلیل حذف قسمت آلوده به قارچ و کاهش ارزش غذایی بدلیل اثر روی مواد مغذی متشکل غذاها ، متابولیت های ثانویه به نام مایکوتوکسین ها را از خود برجای می گذارند که اثرات مخرب و شدیدی نظیر سرطانزایی ، ناقص الخلقه زایی و کاهش رشد ، مهار سیستم ایمنی و جهش زایی را در موجودات زنده ایجاد می کند5. مایکوتوکسین ها یا سموم قارچی فراورده های متابولیکی اولیه و یا ثانویه قارچ ها می باشند6. طیف وسیعی از انواع قارچ های کپکی مانند آسپرژیلوس ها، پنی سیلیوم ها، فوزاریوم ها و ... قادر به تولید مقادیر زیادی از مایکوتوکسین های خطرناک می باشد7. مایکوتوکسین ها معمولا در اجزای ماده خوراکی مانند ذرت، جو ، گندم و بادام زمینی دیده شده است . مشکل مایکوتوکسین ها فقط در خوراک حیوان یا کاهش عملکرد دام و طیور نیست بلکه در گوشت ، شیر و تخم مرغ هم وجود دارد که می تواند برای سلامت انسان تهدید آمیز باشد. قارچ های آسپرژیلوس ،فوزاریوم و پنی سیلیوم در تولید مایکوتوکسین های مضر مهم ترند. مایکوتوکسین مهم تولید شده از آسپرژیلوس آفلاتوکسین می باشد8.
در مطالعه ای که توسط عبدالحسن کاظمی و همکاران در سال 1385 روی آلودگی قارچی آرد های موجود در نانوایی های شهر تبریز صورت گرفت نشان داد که از 89 نمونه مورد آزمایش 61 نمونه (68.5%) فاقد آلودگی قارچی و 28 نمونه (31.5%) دارای آلودگی قارچی بیش از حد مجاز در آرد بودند که از 28 نمونه فوق الذکر بیشترین آلودگی به ترتیب مربوط به آسپرژیلوس نیجر و آکرومونیوم بودند2. در مطالعه ای که علی میکائیلی در کرمانشاه در سال 1382 در مورد بررسی گونه های قارچی آفلاتوکسینوژن آرد و نان خشک انجام شد نتایج نشان دادند که آلودگی به ساپروفیت ها خصوصا آسپرژیلوس فلاووس (27.9%) در آرد از اهمیت ویژه ای برخوردار است4. مطالعه ای که محمد تقی هدایتی در مازندران در سال 1381 به بررسی میزان مایکوتوکسین زیرالنون در گندم های انباری به روش ایمونواسی آنزیمی رقابتی صورت گرفت که نشان داد 80.5% نمونه ها از نظر آلودگی به این سم مثبت بودند3. در مطالعه Adb Alla از کشور مصر در سال 1997 از 40 نمونه گندم برداشت شده ، 12.5% نمونه ها آلوده به زیرالنون بودند . در این بررسی میانگین آلودگی 8.8 ppb بود9. در مطالعه ای که Betina V در نیویورک در سال 1989 به بررسی مایکوتوکسین ها بعنوان متابولیت های ثانویه پرداخت که انواع قارچ های آسپرژیلوس، فوزاریوم، پنی سیلیوم و آلترناریا در آرد گندم در حد معنی داری مشاهده شده است10. در مطالعه ای که کرامت الله ایماندل و همکاران در تهران در سال 1374 در مورد بازیافت ضایعات نان و مسائل بهداشتی آن صورت گرفت از 360 نمونه برداشت شده، قارچ پنی سیلیوم بالاترین درصد موارد 35.7% و قارچ فوزاریوم پایین ترین درصد موارد 1.4% را بخود اختصاص دادند. قارچ های آسپرژیلوس 26.7% و پنی سیلیوم 35% موارد را از نظر تولید اوخراتوکسین شامل می شوند1. با توجه به اینکه نان قوت غالب مردم ایران می باشد و آلودگی گندم به عنوان پرمصرف ترین غله در ایران به عوامل تهدید کننده سلامتی نظیر توکسین های قارچی لذا می بایستی تحقیقات در این زمینه مورد توجه جدی قرار گیرد و لزوم توجه و پیگیری مقامات مسئول را در کلیه مراحل تولید، توزیع و نگهداری گندم و آرد و توجه به رعایت مسائل بهداشتی نانوایی ها را با هدف به حداقل رساندن آلودگی های قارچی می طلبد و با توجه به اینکه شرایط خاصی جهت تولید بعضی از این سموم لازم می باشد لذا مطالعه قارچ های آفلاتوکسینوژن نان خشک و آرد در شهرستان زاهدان طراحی و اجرا گردد. |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | 1. توزیع فراوانی آلودگی قارچی آردهای مصرفی نانوایی های زاهدان به آسپرژیلوس نیجر چگونه است؟
2. توزیع فراوانی آلودگی قارچی آردهای مصرفی نانوایی های زاهدان به فوزاریـــــوم چگونه است؟ 3. توزیع فراوانی آلودگی قارچی آردهای مصرفی نانوایی های زاهدان به پنی سیلیوم چگونه است؟ 4. توزیع فراوانی آلودگی قارچی آردهای مصرفی نانوایی های زاهدان به آلترناریــــا چگونه است؟ |
| هدف کلی طرح |
تعیین آلودگی قارچی آردهای موجود در نانوایی های شهر زاهدان |
| اهداف اختصاصی | 1. تعیین توزیع فراوانی آلودگی قارچی آردهای مصرفی نانوایی های زاهدان به آسپرژیلوس نیجر
2. تعیین توزیع فراوانی آلودگی قارچی آردهای مصرفی نانوایی های زاهدان به پنی سیلیـــــــــوم 3. تعیین توزیع فراوانی آلودگی قارچی آردهای مصرفی نانوایی های زاهدان به فــــوزاریــــــــوم 4. تعیین توزیع فراوانی آلودگی قارچی آردهای مصرفی نانوایی های زاهدان به آلترناریـــــــا |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | سازمان اصناف نانوایی استان زاهدان |
| تعریف واژه های تخصصی | مایکوتوکسین ها: گستره مختلف مولکول ها هستند که توسط برخی گونه های قارچ تولید می شوند و برای حیوانات و انسان ها مضرند . مایکوتوکسین ها در دانه غلات و علوفه ، قبل از برداشت ، هنگام برداشت و بعد از آن در شرایط آب و هوایی مختلف تولید می شوند. |
| نوع مطالعه | توصیفی |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) |
نمونه های آرد جمع آوری شده از نانوایی های سطح شهر زاهدان واحد نمونه 10 گرم نمونه آرد |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | با توجه به مقالات مشابه انجام شده در مناطق دیگر حجم نمونه معادل 169 محاسبه گردید که با توجه به امکان نمونه گیری بیشتر حجم نمونه را به 180 نمونه افزایش می دهیم. |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | تصادفی سیستماتیک |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | 1.فرم اطلاعاتی ساده
2.میکروسکوپ نوری جهت تشخیص لام های مثبت قارچی |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | نمونه برداری به صورت تصادفی و بوسیله سوند 20 سانتی که بطور معمول در نمونه برداری غلات و آرد و شکر به کار گرفته می شود؛ انجام گرفت و از قسمت میانی پنج گونی سهمیه قدیم و سهمیه جدید موجود در انبار هر نانوایی نمونه برداری به عمل خواهد آمد. سوندهای مورد استفاده شامل سوندهای ساده و دارای محفظه یا خانه های متعددی بودند که از طریق سوندهای دارای محفظه و آرد کردن آنها به داخل محموله و پیچاندن لوله می توانیم محفظه یا خانه ها را با آرد پر نموده و آن را مسدود نماییم زیرا این سوندها دو جداره می باشند و بنابراین با استفاده از آنها برای بررسی نمونه برداشت شده می توان به وضیعت محموله در ارتفاعات مختلف پی برد.2و4و11جهت پی بردن به آلودگی های قارچی آردهای موجود در نانوایی های سطح شهر زاهدان بعد از جمع آوری نمونه در آزمایشگاه روی محیط کشت سابرو دکستروز آگار حاوی کلرام فنیکل انتقال می دهیم و مدت 1-5 روز در یخچال نگهداری و پس از انجام عمل آزمایش ، کشت و رنگ آمیزی با محلول لاکتوفنل کاتن بلو و اجرای کشت لام و رنگ آمیزی با محلول یاد شده قارچ رشد کرده و مورد شناسایی و بررسی قرار خواهد گرفت. برای تشخیص قارچ های رشد یافته در محیط از 3 روش زیر استفاده می شود.
1. خصوصیات ماکروسکوپی 2. خصوصیات میکروسکوپیک 3. روش خرد کردن کلنی |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | با استناد به روشهای آمار توصیفی (جدول توزیع فراوانی،رسم نمودار)و روشهای آمار استنباطی(آزمون مقایسه نسبت با یک عدد ثابت) و استفاده از آزمون کای -اسکوئرداده ها تجزیه و تحلیل می شوند. |
| ملاحظات اخلاقی | نمونه گیری با رضایت کامل از کارکنان نانوایی هاانجام خواهد شد.
(کد های 17,2,1و 20 لحاظ شده اند. |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | - عدم نمونه گیری مناسب
راه حل: آموزش به فرد نمونه گیر - عدم همکاری کارکنان نانوایی راه حل: توضیح دادن در مورد منافع این طرح و این که هیچ گونه جریمه ای متوجه آنان نخواهد شد واطلاعات آنها به طور محرمانه باقی خواهد ماند. |
| کلمات کلیدی | آرد ، آلودگی های قارچی ، مایکوتوکسین ها
Flour , Fungal contamination, Mycotoxins |
| فهرست منابع و مراجع | 1- ایماندل ک، محمدنژاد اقدم ا. بازیافت ضایعات نان در تهران و مسائل بهداشتی آن، نشریه محیط شناسی،ش17( دی 1374) صص 50-57.
2- کاظمی ع، رضویه و، رضازاده آ، پیرزه ل، حسینی م، واحد جباری م و همکاران. آلودگی قارچی آردهای موجود در نانوایی های شهر تبریز، مجله دانشگاه علوم پزشکی مشهد ،ش98( زمستان 86) صص 411-418. 3- هدایتی م ت: بررسی میزان مایکوتوکسین زیرالنون در گندم های انباری استان مازندران 1381، مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران ،ش15( آذر و دی 1384) صص 49-94. 4- میکائیلی علی: بررسی گونه های قارچی آفلاتوکسینوژن آرد ونان خشک شهر کرمانشاه 1382 ،خلاصه مقالات نهمین کنگره تغذیه ایران (1385)، ص 216. 5- Preliminary FoodNet data on the incidence of infection with pathogens transmitted commonly through food--10 states, 2006. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 2007 Apr 13;56(14):336-9. 6- Kabak B, Dobson AD, Var I. Strategies to prevent mycotoxin contamination of food and animal feed: a review. Crit Rev Food Sci Nutr. 2006;46(8):593-619. 7- کاظمی عبدالحسن: بررسی آلودگی برنج های مصرفی به قارچ های مولد مایکوتوکسین ها در استان آذربایجان شرقی، مجله دانشگاه علوم پزشکی تبریز،دوره 30، ش 3(پاییز 1387) صص 111-118. 8- حمزه خانی ر، خاوری ح. سمیت مایکوتوکسین ها پیشگیری و درمان. ماهنامه کشت و صنعت، ش 114(مرداد 1388) 9- Abd Alla ES. Zearalenone: incidence, toxigenic fungi and chemical decontamination in Egyptian cereals. Nahrung. 1997 Dec;41(6):362-5. 10- Betina V. Mycotoxins as secondary metabolites. In: Bioactive molecules, Vol. 9: Mycotoxins, chemical, biological and environmental aspects. Elsevier publication; 1989. 27-41 11- Gelli DS, Jakabi M, Souza A. Botulism: a laboratory investigation on biological and food samples from cases and outbreaks in Brazil (1982-2001). Rev Inst Med Trop Sao Paulo. 2002 Nov-Dec;44(6):321-4. |
| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| rezayat nameh.doc | 1391/12/22 | 86528 | دانلود |
| بررسی آلودگی قارچی آرد نانوایی ها.doc | 1392/01/26 | 237056 | دانلود |
| fm.jpeg | 1392/01/26 | 424799 | دانلود |
| پروپوزال اصلاح شده.doc | 1392/03/22 | 247808 | دانلود |
| 5935نامه اصلاحات.docx | 1392/03/22 | 12883 | دانلود |
| اصلاحات انجام شده مجری.docx | 1392/03/22 | 35471 | دانلود |
