مقایسه ترجیح دانشجویان دندانپزشکی در تعیین محل ورود سوزن به روش لمسی و غیر لمسی در تزریق بلوک عصب آلوئولر فک تحتانی در کودکان

Comparison of dental students’ preference at the needle insertion site in touch and non-touch method of alveolar nerve block injections in children


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی
دانلود
دانلود
علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان: ناهید رمضانی

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 6027
عنوان فارسی طرح مقایسه ترجیح دانشجویان دندانپزشکی در تعیین محل ورود سوزن به روش لمسی و غیر لمسی در تزریق بلوک عصب آلوئولر فک تحتانی در کودکان
عنوان لاتین طرح Comparison of dental students’ preference at the needle insertion site in touch and non-touch method of alveolar nerve block injections in children
نوع طرح
محل اجرای طرح
رسته مطالعاتی کاربردی
دانشکده/مرکز دانشکده دندانپزشکی زاهدان
زمان اجرا -روز

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
سید مسعود ایرانمنش دانشجودکتری دندانپزشکی iranmanesh_masoud@yahoo.com
ناهید رمضانیمجریاستاد راهنمادکترای تخصصی ramazani77@gmail.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی مقایسه ترجیح دانشجویان دندانپزشکی در تعیین محل ورود سوزن به روش لمسی و غیر لمسی در تزریق بلوک عصب آلوئولر فک تحتانی در کودکان
خلاصه طرح به لاتینComparison of dental students’ preference at the needle insertion site in touch and non-touch method of alveolar nerve block injections in children
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهشآموزش بی حسی موضعی، بخش جامعی از کوریکولوم آموزشی دندانپزشکی است1. آموزش اصول بی حسی موضعی، فرصت مناسبی برای درهم آمیختن یادگرفته های آناتومیک، فارماکولوژیک، فیزیولوژیک و کنترل درد و اضطراب را در شرایط بالینی فراهم می کند2و1. در طی آموزش مهارت بالینی تزریق بی حسی موضعی، دانشجویان تزریقات رایج را در سوژه های انسانی تمرین می کنند1. به هر حال این نکته واضح است که یادگیری تکنیک های بی حسی موضعی، فرآیندی پیچیده و استرس زا است3. به ویژه انجام اینگونه تزریقات در کودکان به علت ملاحظات خاص آناتومیک، تکاملی و رفتاری، استرسی دو چندان در دانشجویان ایجاد می‌کند.
فراگیری انجام تزریقات بی حسی موضعی یکی از اولین مهارت های بالینی است که دانشجویان در بخش دندانپزشکی کودکان فرا می گیرند. در میان انواع تکنیک های بی حسی، تزریق بلوک عصب آلوئولر فک تحتانی رایج ترین تکنیک آموزشی است4. در این تکنیک آموزشی، پارامترهای محل دقیق ورود سوزن در بعد قدامی خلفی و عمودی، عمق نفود سوزن و آسپیراسیون از اهمیت ویژه ای برخوردار است6و5. در تکنیک بلوک عصب آلوئولر فک تحتانی، تعیین استاندارد محل ورود سوزن با لمس کرونوئید ناچ و توجه به پلن اکلوزال صورت می‌گیرد8و7. از آنجایی که تعیین محل ورود سوزن به این روش نیاز به حضور تعداد کافی دندان جهت تعیین پلن اکلوزال و نیز به کارگیری دست غیر کارگر جهت تعیین محل ورود است، می توان از روش غیر لمسی جهت تعیین محل ورود سوزن استفاده کرد. در این تکنیک آموزشی، محل ورود سوزن رأس مشاهده شده مثلث پتریگومندیبولر، در محل تلاقی رافه پتریگومندیبولر و ریج مایل داخلی است. این مثلث از تلاقی رافه پتریگومندیبولر، بردر قدامی راموس و قوس کام شکل می‌گیرد9.
در مطالعات مختلفی جنبه های گوناگون آموزش بی حسی موضعی از جمله تأثیر گذراندن دوره های تکمیلی آموزش بی حسی4و2، استفاده از مدل پرکلینیکی3 و استفاده از سرنگ های با سایز های مختلف5 در دندانپزشکی عمومی بررسی شده است.
Hossaini در سال 2011 تحقیقی راجع به مدل تزریق بی حسی دانشجو به دانشجو انجام داد. در این پژوهش، عقاید دانشجویان و اعضای هیئت علمی سه دانشکده دندانپزشکی در آمریکا راجع به مدل تزریق بی حسی دانشجو به دانشجو مورد سنجش قرار گرفت. 152 نفر شامل 123 دانشجو و 29 عضو هیئت علمی به پرسشنامه پاسخ دادند. پاسخ دهندگان ضمن ابراز نگرانی در مورد اصول اخلاقی، بر نقاط قوت این مدل تأکید کردند1.
Brand و همکاران در سال 2010 مطالعه ای تحت عنوان "اثر یک مدل کارآموزی در تدریس بی‌حسی موضعی" انجام دادند. هدف این تحقیق ارزیابی استفاده پرکلینیکی از یک مدل کارآموزی در تدریس بی حسی موضعی بر تجویز کلینیکی بعدی بی حسی موضعی بود. 65 دانشجوی دندانپزشکی نیوزیلند، اولین تزریقشان را در دهان دانشجوی همکلاسی انجام دادند. 22 دانشجو بعد از تجربه قبلی یک مدل کارآموزی و 43 دانشجو بدون این دوره آموزشی، تزریق را انجام دادند. بعد از تزریق، نظرات هر دو گروه دانشجویانی که تزریق را انجام داده بودند و نیز دانشجویان دریافت کننده تزریقات توسط پرسشنامه جمع آوری شد. استفاده از مدل کارآموزی هیچگونه تأثیری بر عقیده خود گزارشی دانشجویانی که تزریق را انجام داده بودند، نداشت. در حالیکه، دریافت کنندگان تزریق، دانشجویانی که دوره آموزشی کارآموزی را گذرانده بودند را به صورت قابل ملاحظه ای دارای اعتماد به نفس بیشتر و آرام تر در نظر گرفتند و کاهش نزدیک حالت قابل ملاحظه در سطح درد در طی ورود سوزن را گزارش کردند. این یافته ها پیشنهاد می کند که استفاده از مدل کارآموزی پرکلینیکی در تدریس بی حسی موضعی اثرات سودمندی دارد3.
Wiener و همکاران در سال 2009 تحقیقی به هدف مقایسه احساس کنترل 90 دانشجوی دندانپزشکی دانشگاه ویرجینیا بعد از استفاده از دو نوع سرنگ معمول و کوچک در انجام تزریق بی حسی انجام دادند. مطالعه در دو فاز انجام شد. درطی فاز I دانشجویان سرنگ های معمولی و کوچک را برای انجام تزریق تقلیدی بلوک عصب آلوئولر فک تحتانی استفاده کردند. در فاز II دانشجویان بی حسی تقلیدی پالاتال را با استفاده از این دو نوع سرنگ انجام دادند. بعد از انجام بی حسی، دانشجویان به پرسشنامه پاسخ دادند. دانشجویان گزارش کردند که سرنگ کوچک به آنها احساس کنترل می داد و 2/62 % آن ها آن را به سرنگ معمولی ترجیح دادند. اختلافاتی در ترجیح دانشجویان پسر و دختر و نیز براساس سایز دستکش آنان وجود داشت. دانشجویان دختر هنگامی که آسپیراسیون لازم بود سرنگ کوچک را ترجیح دادند. به طور کلی دانشجویانی که دستکش های سایز کوچک و خیلی کوچک می پوشیدند، سرنگ کوچک را ترجیح دادند و احساس می کردند که این سرنگ، احساس کنترل که جزئی مهم هنگام یادگیری تزریق است را به آنها می دهد5.
در جستجوی ما، هیچ مطالعه ای که به بررسی ترجیح دانشجویان دریافتن محل ورود سوزن در تکنیک بلوک عصب آلوئولر فک تحتانی بپردازد یافت نشد. در تلاش برای شناسایی راهکارهای تسهیل یادگیری تزریق بی حسی موضعی بلوک عصب آلوئولر فک تحتانی و از آنجا که لازم است دانشجویان تجویز بی حسی بلوک عصب آلوئولر تحتانی در کودکان را که از مهمترین ملاحظات کنترل رفتاری است به عنوان یکی از مهارت های پایه ای فراگیرند، این مطالعه به هدف بررسی ترجیح دانشجویان دندانپزشکی در تعیین محل ورود سوزن به روش لمسی و غیر لمسی در تزریق بلوک عصب آلوئولر تحتانی طراحی شده است.
سوالات و / یا فرضیات پژوهش1. میانگین نمره ترجیح دانشجویان در انجام بی حسی بلوک عصب آلوئولر فک تحتانی بر حسب روش تعیین محل ورود سوزن متفاوت است.
2. میانگین نمره ترجیح دانشجویان در انجام بی حسی بلوک عصب آلوئولرفک تحتانی برحسب جنس و سن متفاوت است.
هدف کلی طرحتعیین ترجیح دانشجویان دندانپزشکی در تعیین محل ورود سوزن به روش لمسی و غیرلمسی در تزریق بلوک عصب آلوئولر فک تحتانی در کودکان
اهداف اختصاصی1- مقایسه میانگین نمره ترجیح دانشجویان در انجام بی حسی بلوک عصب آلوئولر فک تحتانی برحسب روش تعیین محل ورود سوزن
2- مقایسه میانگین نمره ترجیح دانشجویان در انجام بی حسی بلوک عصب آلوئولر فک تحتانی برحسب جنس و سن
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرحدندانپزشکان و دانشجویان دندانپزشکی
تعریف واژه های تخصصیندارد
نوع مطالعهکراس سکشنال تحلیلی
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)دانشجویانی که واحد اطفال 1 عملی را در نیمسال اول سال تحصیلی 93-1392 انتخاب می کنند.
معیار ورود: تا زمان انجام مطالعه هیچگونه تزریق بی حسی بلوک عصب آلوئولر فک تحتانی را برای کودکان انجام نداده باشند.
حجم نمونه و روش محاسبه آندانشجویانی که واحد اطفال 1 عملی را در نیمسال اول سال تحصیلی 93-1392 انتخاب خواهند کرد 60 نفر می باشند.
روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)تمامی دانشجویان به روش سرشماری وارد مطالعه شده و بصورت تصادفی در دو گروه مورد بررسی جای
می گیرند.
روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)بر اساس پرسشنامه (ضمیمه شماره 1)
روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)در این مطالعه، پس از تعیین افراد شرکت کننده (ضمیمه شماره 2) و ارائه توضیحاتی در مورد ضرورت و ماهیت انجام تحقیق به آنان و کسب رضایت آگاهانه (ضمیمه شماره 3)، دانشجویان به صورت تصادفی به دو گروه تقسیم می شوند. نحوه تزریق بی حسی بلوک عصب آلوئولر فک تحتانی در گروه اول با مشخص کردن محل ورود سوزن به روش لمسی و در گروه دوم به روش غیر لمسی آموزش داده می شود. دمونستریشن زنده در گروه های دانشجویی سه نفره در کودکی که نیاز به درمان دندانپزشکی فک تحتانی دارد انجام خواهد شد. آموزش تمامی دانشجویان توسط یک نفر از اساتید بخش کودکان در طی دو هفته متوالی صورت می‌گیرد به طوری که دانشجو در همان روز بلافاصله پس از آموزش، تزریق بی حسی را در کودک دیگری انجام خواهد داد. در صورت تمایل دانشجو به آموزش مجدد، روش تعیین محل ورود سوزن و نحوه تزریق مجدداً در کودکی دیگر توضیح داده و اجرا خواهد شد.
جهت انجام بی حسی بلوک به روش تعیین لمسی محل ورود سوزن، از کودک خواسته می شود که دهانش را تا حد امکان باز کند. پس از قرار دادن انگشت شست در فرورفتگی کرونوئیدناچ در بردر قدامی مندیبل و انگشتان میانی و اشاره در بردر خلفی مندیبل، سوزن در حالیکه بول آن موازی استخوان جهت دهی شده در سطحی معادل پلن اکلوزال بین ریج مایل داخلی و رافه پتریگومندیبولر وارد می شود. بدنه سرنگ در گوشه لب در سمت مخالف تزریق قرار می گیرد. مقدار کمی از محلول به محض ورود سوزن به بافت تزریق می گردد و هنگامیکه نیدل به استخوان می رسد (پس از عمق ورود cm2-5/1)، mm2-1 به عقب کشیده شده و تزریق انجام می شود.
به منظور انجام بی حسی به روش غیرلمسی تعیین محل ورود سوزن، پس از اینکه کودک دهانش را تا حد امکان باز می کند و مشاهده رأس مثلث پتریگومندیبولر، در حالیکه بول سوزن به سمت استخوان و بدنه سرنگ در سمت مخالف محل تزریق در گوشه لب قرار دارد، سوزن وارد رأس مثلث می شود. سایر مراحل تزریق همانگونه که قبلاً بیان شد ادامه می یابد. لازم به ذکر است که مثلث پتریگومندیبولر از تقاطع رافه پتریگومندیبولر، ریج مایل داخلی و قوس کام شکل می گیرد.
جهت انجام بی حسی بلوک پس از استفاده از ژل بی حسی موضعی (TOPEX, Sultan Healthcare IND. CO, USA) از محلول لیدوکائین 2% با اپی نفرین 80000/1 (Persocaine-E, Darou Pakhsh IND. CO, Iran) با استفاده از سرنگ (, France Anthogyr) و نیدل 27 گیج و با طول mm35 (C- KJECT, CK DENTAL IND. CO, Korea) استفاده خواهد شد.
تمامی کودکان شرکت کننده در تحقیق حاضر (در مراحل دمونستریشن توسط استاد و انجام تزریق توسط دانشجو) کودکانی 9-7 ساله، نیازمند درمان دندانپزشکی فک تحتانی با تجویز بی حسی بلوک عصب آلوئولر، در طبقه بندی 3 و 4 فرانکل در طی ارزیابی رفتاری قبل از درمان، برخوردار از سلامت کامل فیزیکی و ذهنی، بدون سابقه دندانپزشکی قبلی، عاری از حالت اورژانس یا درد دندانی با منشأ پالپی، بدون سابقه حساسیت به ماده بی حسی خواهند بود. همچنین کودکان در نظر گرفته جهت آموزش گروه های اول و دوم باید به ترتیب دارای تعداد کافی دندان جهت تعیین پلن اکلوزال و لندمارک مثلث پتریگومندیبولر باشند. درمان دندانپزشکی نیز در همان روز توسط یک نفر دانشجوی دندانپزشکی سال ششم صورت خواهد گرفت.
بلافاصله بعد از اینکه فرد شرکت کننده تزریق را انجام می دهد از وی خواسته می شود که سوالات مطرح شده در پرسشنامه 5 و 3 را با طیف لیکرت 5 رتبه ای (کاملاً موافقم: 5، موافقم: 4، نه موافقم/ نه مخالفم: 3، مخالفم: 2، کاملاً مخالفم: 1) پاسخ دهد. بدین ترتیب نمره ترجیح دانشجو در انجام بی حسی بلوک عصب آلوئولر تحتانی با محاسبه میانگین نمرات اختصاص یافته به سوالات پرسشنامه به دست می آید.
روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)با استفاده از روش های آمار توصیفی (تنظیم جداول توزیع فراوانی، تعیین شاخص های مرکزی و پراکندگی و رسم نمودار) و آمار استنباطی T-Test و Pearson Correlation (یا معادل ناپارامتریک آن ها) داده ها تجزیه و تحلیل خواهند شد.
میانگین نمره ترجیح دانشجویان در انجام بی حسی بلوک عصب آلوئولر فک تحتانی برحسب روش تعیین محل ورود سوزن
روش تعیین محل ورود سوزن نمره ترجیح دانشجویان P
میانگین انحراف معیار
لمسی
غیرلمسی
ملاحظات اخلاقی بر اساس کد 1 از کدهای مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی، رضایت شرکت کنندگان مبنی بر شرکت در مطالعه کسب خواهد شد.
بر اساس کد 5 از کدهای مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی، هدف از انجام تحقیق، فواید و ماهیت پژوهش به شرکت کنندگان توضیح داده خواهد شد.
بر اساس کد 17 از کدهای مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی، اطلاعات مربوط به هر یک از شرکت کنندگان بصورت محرمانه نگهداری خواهد شد.
محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنهاندارد
کلمات کلیدیعصب آلوئولر تحتانی، محل ورود سوزن ، دندانپزشکی کودکان
Inferior alveolar nerve, needle penetration site, pediatric dentistry
فهرست منابع و مراجع1. Hossaini M. Teaching local anesthesia in dental schools: Opinions about the student-to-student administration model. J Dent Educ 2011; 75(9): 1263-9.
2. Moore PA, Boynes SG, Cuddy MA, Giovannitti JA Jr, Zovko J. Educational experiences and preparedness in dental anesthesia: five-year outcome assessment and conclusions. J Dent Educ 2009;73(12):1379-86.
3. Brand HS, Baart JA, Maas NE, Bachet I. Effect of a training model in local anesthesia teaching. J Dent Educ 2010;74(8):876-9.
4. Johnson TM, Badovinac R, Shaefer J. Teaching alternatives to the standard inferior alveolar nerve block in dental education: outcomes in clinical practice. J Dent Educ 2007; 71(9):1145-52.
5. Wiener RC, Crout RJ, Sandell J, Howard B, Ouassa L, Wearden S, et al. Local anesthetic syringe ergonomics and student preferences. J Dent Educ 2009; 73(4):518-22.
6. Malamed SF. Handbook of local anesthesia. 5th ed. Philadelphia: Mosby; 2004. P:
7. McDonald RE, Avery DR, Dean JA, Jones JE. Local anesthesia and pain control for the child and adolescent. In: Dean JA, Avery DR, McDonald RE. McDonald and Avery Dentistry for the Child and Adolescent. 9th ed. St. Luis: Mosby; 2011. P: 241- 52.
8. Wilson S, Montgomery DR. Local anesthesia and oral surgery in children. In: Pinkham JR, Casamassimo P, Fields HW, McTigue D, Nowak A. Pediatric Dentistry: Infancy Through Adolescence. 4th ed. Philadelphia: Mosby; 2005. P: 447- 62.
9. Mathewson RJ, Primosch RE. Fundamentals of pediatric dentistry. 3th ed. Chicago: Quintessence; 1995. P:

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
ایرانمنش.doc1392/04/18269824دانلود
صورتجلسه شورای پژوهش دانشکده مورخ 92و3و20.docx1392/04/1853855دانلود
فرمت امضاء کد 6027.jpg1392/04/18163253دانلود
پروپوزال اصلاح شده کمیته اخلاق.doc1392/06/26269824دانلود
6027.jpg1392/07/151093643دانلود