بررسی تاثیر مداخله آموزشی مبتنی بر مدل رفتار برنامه ریزی شده بر رفتار تغذیه ای زنان مناطق روستایی چابهار در سال 1392

The survey effect of education based on TPB model on nutritional behavior of women of rural areas of chabahar 2013


چاپ صفحه 		پژوهان
صفحه نخست سامانه		 مجری و همکاران
مجری و همکاران		 اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی		 دانلود
دانلود 		علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان: ایرج ضاربان

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 6029
عنوان فارسی طرح بررسی تاثیر مداخله آموزشی مبتنی بر مدل رفتار برنامه ریزی شده بر رفتار تغذیه ای زنان مناطق روستایی چابهار در سال 1392
عنوان لاتین طرح The survey effect of education based on TPB model on nutritional behavior of women of rural areas of chabahar 2013
نوع طرح
محل اجرای طرح دانشکده بهداشت
رسته مطالعاتی مطالعه های اکولوژیک(Ecologic Studies)(مطالعه کمی)
دانشکده/مرکز دانشکده بهداشت زاهدان
زمان اجرا -روز

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
رابعه آق آتابای فوق لیسانسrabeeh.atabay@yahoo.com
ایرج ضارباناستاد راهنمای اول پایان نامه دانشجوییاستاد راهنمادکترای تخصصی zareban@gmail.com
فرزانه منتظری فرمشاورمشاور تخصصیدکترای تخصصی fmontazerifar@gmail.com
مهناز شهرکی پورمشاورمشاور آمارکارشناسی ارشدmahnaz@gmail.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی بررسی تاثیر مداخله آموزشی مبتنی بر مدل رفتار برنامه ریزی شده بر رفتار تغذیه ای زنان مناطق روستایی چابهار در سال 1392
خلاصه طرح به لاتینThe survey effect of education based on TPB model on nutritional behavior of women of rural areas of chabahar 2013
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهشبدون تردید یکی از ارکان مهم سلامت، بهره مندی از تغذیه صحیح است(1-3) زیرا تغذیه مناسب بر عملکرد جسمی و فکری افراد تأثیر به سزایی دارد.(1) مصرف یک رژیم غذایی سالم یکی از اساسی تری استراتژی های سلامتی پیشگیری می باشد که موثر شناخته شده است.(4)در چند دهه اخیر همزمان با افزایش جمعیت و گذر شتاب زده از جامعه سنتی به سمت جامعه مدرن ،امر تغذیه مردم روز به روز حائز اهمیت بیشتری شده است.(5)سوء تغذیه پروتئین کالری یا کمبود انواع ریز مغذی ها در یک سر طیف تغذیه غلط قرار دارد (6, 7)و بسیاری از بیماری های مزمن مانند سرطان ها(6-14) ،بیماری های قلبی عروقی ،دیابت و ... همگی با افراط درمصرف برخی مواد مغذی یا الگو های غلط تغذیه ای مرتبط هستند.(6, 8-11, 14, 15)

دیدگاه عمومی بر این است که بین رژیم غذایی ،روش زندگی و سلامت ارتباط وجود دارد.(5, 16)با ظهور تکنولوژی نوین در تمامی ابعاد زندگی بشر و تغییر در الگوهای زندگی و رفتاری مردم ،زمینه برای بسیاری از بیماری های مزمن مساعد گشته است .(5, 17) در میان ده علت اصلی مرگ و بار بیماری در کشورهای پردرآمد بیماری ایسکمی قلبی ،بیماری عروق قلب ،دیابت ملیتوس و سرطان قرار دارند. (18). بیماری های غیر واگیر عامل 60 درصد مرگ و میر ها و 47درصد بار بیماری ها در سطح جهان هستند که 75 درصد این مرگ و میرها مربوط به کشورهای در حال توسعه است.(19)همچنین شیوع اضافه وزن و چاقی با سرعت هشدار دهنده ای در حال افزایش است .بطوری که در جهان قریب به 1.6 بیلیون بزرگسال دچار اضافه وزن می باشند و بیش از 400 میلیون نفر چاق هستند.(20) یک گزارش دوراندیش پیش بینی می کند که در سال 2050 حدود 60% از جمعیت بزرگسال چاق خواهند بود بعلاوه 35% افراد دارای اضافه وزن خواهند بود.(21) علاوه بر این برآورد شده که رژیم غذایی مسئول تقریبا 30 در صد از سرطان ها در کشورهای صنعتی می باشد که آن را تبدیل به دومین ریسک فاکتورعمده قابل تغییر بعد از سیگارکشیدن نموده است. (19, 20)

تغییرات مهم در الگوی زندگی ، بیشتر کشورهای منطقه مدیترانه شرقی سازمان بهداشت جهانی وبه خصوص کشورهای کمیته همکاری خلیج فارس از جمله ایران را نیز در معرض خطر قرار داده است.(22)بیماریهای غیرواگیر از جمله بیماریهای قلبی عروقی،دیابت و سرطان... به طور معنی داری در این منطقه رو به افزایش است(22-24) به طو ری که بیماری های قلبی عروقی، اولین علت مرگ و میر در ایران است(23) برآورد می شود تا سال 2020 این بیماری ها تا 60% افزایش یابند(22)

نوع جامعه با نوع تغذیه در ارتباط است.تفاوت ها تنها در ارتباط با میزان اختلاف درآمدها نیست ،بلکه تحت تاثیر شرایط اقلیمی،سنتی و ارتباطی است.مناطق مختلف کشور از نظر مصرف مواد غذایی شرایط یکسانی ندارند.(25) مطالعات مرکز آمار ایران در زمینه بودجه خانوارهای شهری کشور نشان داد که این تفاوت ها در زمینه مصرف میوه و سبزیجات قابل توجه است.در حالی که در استان تهران سالانه مبلغ قابل توجهی صرف خرید انواع میوه و سبزیجات می شود،این مبلغ در استان سیستان و بلوچستان کم است.(26)

اگرچه بیماری های مزمن دارای بیشترین شیوع و پرهزینه ترین بیماری ها در بخش سلامت می باشند، در عین حال جزو قابل پیشگیری ترین بیماری ها هستند(11)یک رژیم غذایی سالم می تواند عوامل خطر عمده بیماری های مزمن را کاهش دهد.(27-29)طبق آمار سازمان کشاورزی آمریکا ،تغذیه صحیح می تواند مرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی را 25درصد،بیماری های سرطان و عفونی را 20 در صد و بیماری دیابت را 50درصد کاهش دهد.(28)

والدین که بهترین عامل اجتماعی کننده به شمار می روند مسئول ارتقا و ابقای عادات سالم خوردن در کودکان هستند (30) والدین (به طور معمول مادران)در کل مسئولیت اصلی تعیین اینکه کودکان چه چیزی، در کجا، چه زمانی و چگونه بخورند را بر عهده دارند.(31) اغلب اجزای فرهنگ با آموزش های والدین به خصوص مادران در ذهن کودک نقش می بندد.(32). و مهمتر از آن اینکه با در نظر گرفتن مسائل تغذیه و سلامت برای خانواده آنها زنان عوامل کلیدی تغییر مبنی بر جمعیت می باشند(33) یک زن آموزش دیده با مهارت، دارای اطلاعات و اطمینان به خود میتواند یک مادر و یک شهروند بهتر باشد(34)

بر اساس نتایج مطالعات انجام گرفته رفتارهای غلط تغذیه ای در ایران بسیار شایع است.(35)مطالعات انجام شده در کشور، نشانگر میزان آگاهی نامطلوب و ناکافی گروه های سنی و جنسی خاص در جامعه نسبت به ابعاد گوناگون تغذیه و عملکرد ضعیف خانواده ها در مورد برنامه غذایی مناسب است.(3)شیوع قابل توجه سوء تغذیه و کمبود انواع ریز مغذی ها در کودکان نیز نشانه دیگری از پایین بودن آگاهی های تغذیه در زنان جامعه است.(7, 36)

آموزش بهداشت برای موفقیت برنامه های بهداشتی در جامعه ضروری می باشد.(37) بطوری که نتایج 220مطالعه در طول سال های 1980تا 1995نشان داد آموزش تغذیه یکی از عوامل مهم در ارتقای رفتار های تغذیه ای می باشد(12) برای اینکه آموزش بیشترین موفقیت را داشته باشد، تلاش های برنامه ریزی باید بر اساس تئوری ها باشد.(8, 38) انتخاب تئوری ها گام مهمی در طراحی مداخله هاست.(39, 40)

تئوری رفتار برنامه ریزی شده، یکی از پرکاربردترین مدلها در تشریح رفتارهای سلامتی می باشد.(41-43) . آجزن و فیش بین مدل عمل منطقی را در سال 1975 برای پیشگویی و توضیح رفتار فرد طرح ریزی کردند ؛سپس با توجه به محدودیت هایش بخصوص در مورد رفتارهایی که تحت کنترل ارادی افراد نیست ،توسط آجزن در سال 1988 با اضافه کردن عامل کنترل رفتاری درک شده بسط داده شد و مدل رفتار برنامه ریزی شده نام گرفت.(44) آجزن در تئوری رفتار برنامه ریزی شده بیان می کند که نگرش به رفتار ، هنجارهای ذهنی درمورد رفتار وکنترل رفتار درک شده سه سازه اصلی تعیین کننده تمایل به انجام رفتار هستند (11, 39, 41, 45-47)و کنترل رفتار درک شده و قصد رفتاری تعیین کننده های انجام رفتار هستند.(11, 31) و PBCتشکیل شده است از اجزای خودکارآمدی و کنترل درک شده.(47, 48)

تئوری رفتار برنامه ریزی شده به طور گسترده در مطالعات مختلف برای رفتارهای تغذیه ای به کار برده شده است.(31, 42, 46) از میان آن ها می توان به موارد مصرف لبنیات،(42) فست فودها، اسنک، مصرف چربی های اشباع شده،(46) محدود کردن مصرف شکر(31, 43) مصرف میوه،سبزیجات و مصرف غذاهای کم چرب و مصرف صبحانه اشاره نمود.(31, 43, 46) یک مطالعه سیستماتیک رویو که در سال2010 توسط Guillaumie و همکاران انجام شد،به این نتیجه رسید کهTPBو تئوری شناخت اجتماعیSCT)) تئوری های شناختی اجتماعی برتر برای پیش بینی رفتار و TPB برای توضیح قصد می باشند.(49)

بر اساس مطالعه ای که در سال 89 بر روی زنان شاغل در دانشگاه علوم پزشکی ایران انجام شد،آموزش در 72% از زنان شاغل باعث ارتقای شیوه تغذیه گردید.(16)همچنین در مطالعه انجام شده توسط توسلی و همکاران بر روی زنان خانه دار شهر اصفهان نتایج نشان داد که مطالعه در افزایش و بهبود آگاهی، نگرش و عملکرد تاثیر داشته است. (الهه توسلی، اکبر حسن زاده، رضا غیاثوند، آذر طل، داوود شجاعی زاده, 1389) و همچنین در مطالعه انجام شده توسط خانم علیدوستی و همکاران در ارتقای رفتارهای تغذیه ای مرتبط با سرطان معده در زنان خانه دار اصفهان آموزش بهداشت بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی، سبب افزایش آگاهی، بهبود نگرش و عملکرد زنان خانه دار در زمینه رعایت نکات تغذیه ای پیشگیری کننده از سرطان معده شد. (معصومه علیدوستی ، دکتر غلامرضا شریفیراد ، زینب همتی، معصومه دلآرام ، آرش نجیمی ، الهه توسلی, 1390) اما نتایج همه مطالعات نشان دهنده تاثیر مثبت آموزش دربهبود عملکرد افراد نبوده است به طوری که در مطالعه ای که توسط استادرحیمی و همکاران بر روی زنان شاغل در دانشگاه علوم پزشکی تبریزدر سال 87 انجام شده بود نشان داد که با وجود بالا بودن سطح آگاهی تغذیه ای این افراد،عملکرد آنها در حد ضعیفی بوده، و ارائه آموزش به صورت سخنرانی و کتابچه برای تغییر عملکرد افراد کفایت ننموده است و پژوهشگر استفاده از راهکارهای آموزشی دیگری را پیشنهاد نموده بود.(6)
لذا با توجه به موارد ذکر شده همچنین وسعت مشکلات فراوان تغذیه ای که در شهر چابهار وجود دارد و اینکه محقق در جستجوهای خود به مطالعه ای که در رابطه با ارتقای مهارت های مدیریت تغذیه سالم در زنان در ایران انجام شده باشد دست نیافت، بر آن شدیم تا تاثیر آموزش از طریق مدل رفتار برنامه ریزی شده را در زنان شاغل در شهر چابهار ارزیابی کنیم. نتایج این مطالعه میتواند راهگشای مسئولان و برنامه ریزان بهداشتی کشور باشد تا آسیب ها و هزینه های جبران ناپذیر بیماری ها و مشکلات ناشی از تغذیه ناسالم که بر کشور ما تحمیل می شود از طریق مادران که عضو کلیدی و مدیر تغذیه ای خانواده می باشند و بصورت ریشه ای درمان شود. وضعیت تغذیه دانشجویان علوم پزشکی رفسنجان با استفاده از شاخص های تن سنجی. مجله دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان. 1388;8(3):226-15.
23. ،طالبیزاده ن, ،حقدوست ع, ،میرزازاده ع. مدل اپیدمیولوژی بیماری ایسکمیک قلبی در ایران. فصلنامه پایش. 1388;8(2):170-63.
24. ،صدیقی ژ, ،جهانگیری. ک, ،آذین ع, ،امیدواری. س, ،آیینپرست ا, ،مهدی ع. چه کسانی بیشتر به تغذیه خود توجه می کنند مطالعه سلامت از دیدگاه مردم ایران. فصلنامه پایش. 1390;10(3):390-81.
25. پورنجف ح. جامعه و تغذیه. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی ایلام 1387;8(22 و 23).
26. ،نظری م, ،نیکنامی ش, ،حیدرنیا ع, ،بابایی غ, ،قهرمانی. ل. بررسی میزان تاثیر آموزش بهداشت بر رفتارهای تغذیه ای دختران مدارس ابتدایی دوماهنامه علمی پژوهشی دانشگاه شاهد. 1384;13(61).
27. Taechangam S, Pinitchun U, Pachotikarn C. development of nutrition education tool :healthy eating index in thailand. asia pacific journal of clinical nutrition 2008;17(1):365-7.
28. ،دولتیان م, ،داوری س, ،مراثی م, ،شریفیراد غ, ،صفوی م. تاثیر آموزش بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی بر عملکرد تغذیه ای زنان یائسه تحت پوشش مراکز بهداشتی درمانی شهر اصفهان مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی 1389;ویژه نامه توسعه آموزش(10):5.
29. Mac Con Iomaire M, Lydon J. The Current State of Cooking in Ireland: The Relationship between Cooking Skills and Food Choice 2011.
30. Siddique A. Comparative Analysis of Computer-Based Nutrition Education in Primary Schools of Lahore and Vienna [Dissertation]. wien: universitat wien; December 2010.
31. Swanson v, Power KG, Crombie IC, Irvine L, Kiezebrink K, Wrieden W, et al. Maternal feeding behaviour and young children’s dietary quality: A cross-sectional study of socially disadvantaged mothers of two-year old children using the Theory of Planned Behaviour. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity 2011;8(65).
32. ،صالحی م, ،کیمیاگر م, ،شهبازی م, ،کلاهی ع, ،محرابی ی. تاثیر آموزش های تغذیه و بهداشت به زنان عشایری در سلامت ایل و نقش زنان عشایری در گسترش فرهنگ تغذیه و بهداشت. مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی مازندران. 1382;13(41).
33. Stevens VJ, Glasgow RE, Toobert DJ, Karanja N, Smitha KS. One-year results from a brief, computer-assisted intervention
to decrease consumption of fat and increase consumption of fruits and vegetables. Preventive Medicine. 2003;36:594-600.
34. ،تقوی ن, ،عباسیان م, ،رضویانزاده ن, ،بلبلحقیقی ن, ،خسروی ا, ،دلوریانزاده م. بررسی آگاهی، نگرش و عملکرد تغذیه ای دانش آموزان دختر مدارس راهنمایی در دو منطقه از ایران. فصلنامه دانش و تندرستی. 1390;6(1).
35. ،رضاییپور ا, ،یوسفی ف, ،محمودی م, ،شاکری م. ارتباط رفتارهای تغذیه ای و فعالیت فیزیکی دختران نوجوان با درک آنان از شیوه زندگی والدین. مجله دانشکده پرستاری ومامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران. 1386;13(3):25-17.
36. ،وحیدی ع, ،احمدی ا, ،صالحی م, ،فصیحی م. بررسی وضعیت تغذیه ای دانش آموزان دبستانی شهر کرمان بر اساس معیارهای قد و وزن. مجله دانشگاه علوم پزشکی کرمان 1376;5(1):43-37.
37. ،ماذنی م, ،حمیدزاده ی, ،نعمتی ع, ،مشعوفی م, .ر،مهدوی. مقایسه تاثیر روش های آموزش حضوری و غیرحضوری کارکنان بهداشتی بر آگاهی مادران و تغییرات آنتروپومتریک شیرخواران. مجله سلامت و بهداشت اردبیل. 1391;3(1):86-74.
38. Bird C, McClelland J. Practical Application of Theory-Driven Intervention to Extension Programmin. Journal of Extension. 2010;48(6).
39. Boudreau F, Godin G. Understanding physical activity intentions among French Canadians with type 2 diabetes: an extension of Ajzen's theory of planned behaviour. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity. 2009;6(35).
40. Rhodes R, E., Pfaeffli L, A. Miediators of physical activity behaviour change among adult non-clinical populations : a review update. Inational Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity. 2010;7(3).
41. Wammes B, Kremers S, Breedveld B, Brug J. Correlates of motivation to prevent weight gain: a cross sectional survey. International Journal of behavioral nutrition and physical activity. 2005.
42. Nolan-Clark DJ, Neale EP, Probst YC, Charlton KE, Tapsell و نمره دهی از 0 تا 4 خواهد بود.برای سوال مربوط به مصرف نمک در غذا از سه گزینه(کم نمک، با نمک متوسط،و پرنمک)استفاده خواهد شد که نمره دهی از 0 تا 2 خواهد بود.برای پرسش های قسمت قصد رفتاری،نگرش هنجارهای ذهنی و کنترل رفتاری درک شده که در مقیاس لیکرت 5 گزینه ای خواهند بود (از موافقم تا مخالفم )خواهند بود نمره گذاری از صفر تا 2 خواهد بود.برای نمره کیفیت آموزش دهی رابط نمرات صفر تا 3 اموزش ضعیف، 4 تا 7 اموزش متوسط و 8 تا 10 اموزش قوی در نظر گرفته خواهند شدکه به ترتیب نمرات 0 تا 2 به آنها اختصاص خواهد یافت.در نهایت نمرات تمام قسمت ها (آگاهی،رفتار گذشته،ابعاد مدل)به درصد تبدیل خواهند شدوکمترین نمره صفر و بیشترین نمره 100 در نظر گرفته خواهد شد. برای تعیین روایی علمی ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه ها در اختیار اساتید راهنما و مشاور و ده تن از کارشناسان و صاحبنظران قرار خواهد گرفت. برای تعیین وضوح پرسش ها،پرسشنامه در اختیار 15 نفر از زنان مشابه و منفک از نمونه های مورد مطالعه، قرار داده خواهد شد و از نظر قابل فهم و واضح بودن، مطالب تک تک پرسش ها بررسی و اصلاح های لازم انجام خواهد شد.جهت تعیین اعتماد علمی ابزارهای گردآوری اطلاعات ازروش آزمون مجدد پرسشنامه استفاده خواهد شد و پرسشنامه توسط 15 زن که با نمونه مورد مطالعه مطابقت داشته باشد و به طور تصادفی انتخاب شده باشند دو بار و با فاصله ده روز تکمیل خواهد گردید.نتایج حاصل با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و آلفای کرونباخ آن محاسبه خواهد شد.در صورت بالاتر بودن آلفای کرونباخ بیش از 7/0 مورد تایید قرار خواهد گرفت.در صورتی که آلفای کرونباخ کمتر از حد مذکور بود پرسشنامه مورد بازنگری و اصلاح قرار گرفته و پرسش هایی که نمره مطلوبی کسب ننموده اند حذف و با پرسش های مناسب تر جایگزین و سپس پروسه تعیین روایی و پایایی تکرار خواهد شد.





روند کار به این صورت خواهد بود که ابتدا پس از معرفی خود و گرفتن رضایت اگاهانه و رعابت کدهای اخلاقی قید شده ،پرسشنامه های سنجش آگاهی مختص رابطین بین رابطین گروه مداخله توزیع خواهد شد.که سوالات پرسشنامه مذکور منطبق و همانند سوالات بخش آگاهی پرسشنامه نمونه های اصلی خواهد بود.سپس بلافاصله پرسشنامه نمونه های اصلی بین رابطین توزیع می شود تا به دست زنان خانواده و اطرافیان رابط مذکور برسد و پس از جمع آوری توسط رابط به پژوهشگر تحویل داده شود. پس از ده روز که به آنالیز اطلاعات بدست آمده از پرسشنامه های رابطین و همچنین پرسشنامه های نمونه های اصلی اختصاص داده شده است ،برنامه آموزشی برای گروه رابطین به صورت دو جلسه سخنرانی با فاصله 5 روز اجرا می شود در انتهای جلسه اول آموزشی یک کتابچه آموزشی به گروه رابطین داده خواهد شد. ، از آنان خواسته می شود که مطالب آن را مطالعه کنند .هدف از قرار دادن 5 روز فاصله بین جلسات آموزشی، فرصت دادن به رابطین جهت مطالعه محتوای کتابچه های اموزشی می باشد و پس از اتمام جلسه دوم آموزش به روش سخنرانی، یک جلسه بحث گروهی برای رابطین اجرا خواهد شد.سپس بلافاصله ارزشیابی آموزش توسط پرسشنامه های آگاهی که همان پرسشنامه های مرحله اول می باشند از رابطین به عمل خواهد آمد..



داده های پرسشنامه مذکور مورد بررسی قرار داده می شود و در صورت مطلوب بودن آگاهی رابطین به آنها گفته می شود که با کمک کتابچه آموزشی آموزش را شروع کنند. اگر نتایج بررسی آگاهی رابطین مطلوب نباشدروش های آموزشی اصلاح و آموزش مجددا انجام خواهد شد تا نتیجه دلخواه بدست آید.



.نحوه صحیح آموزش و محتوای آموزشی در نظر گرفته شده برای نمونه ها که با تحلیل داده های پرسشنامه های نمونه های اصلی به دست آمده در جلسات آموزشی به رابطین انتقال داده خواهد شد تا محتوای آموزشی رابطین متناسب با نیازهای آموزشی گروه مورد مطالعه باشد. برای رابطین نحوه آموزش به اطرافیان و زنان و دختران خانواده شرح داده خواهد شد. .مفاد مطالب آموزشی بر اساس نتایج آنالیز اطلاعات به دست آمده از پرسشنامه تهیه خواهد شد.به این صورت که پس از نیازسنجی با توجه به نیاز آموزشی شرکت کنندگان مطالب آموزشی از محتوای آموزشی اولیه انتخاب خواهد شد .


هر رابط به چهار زن آموزش خواهد داد که این چهار نفر شامل مادر رابط و سه زن دیگر از همسایگان یا بستگان نزدیک که خانه آنها فاصله چندانی با خانه رابط آموزشی نداشته باشد می باشد. آموزش زنان توسط رابطین به این صورت خواهد بود که ابتدا آموزش فرد به فرد یک جلسه برای هر کدام از زنان توسط رابط انجام می شود. پس از یک هفته یک جلسه گروهی پیگیری روند تغییر رفتار و بحث گروهی درباره تغییر رفتار انجام خواهد گرفت و نتایج آنها توسط برگه های خاصی که قبلا به رابطین داده شده است یادداشت می گردد.پس از بحث در صورتی که مباحث آموزشی توسط فراگیران آموخته نشده است این مباحث توسط رابط مجددا تشریح می گردد. یک هفته بعد جلسه بحث گروهی دیگری با موضوعیت بیماری های مزمن مرتبط با تغذیه ناسالم و عوارض آن و مشاهدات فراگیران از بیماری ها و علل آن در اقوام و دوستان آنها توسط رابط اجرا خواهد شد و نتایج بحث یادداست خواهد شد.این دو یادداشت از رابطین جمع آوری و پس از تحلیل و بررسی همراه با پیشنهادات و راهنمایی به رابطین بازگردانده خواهد شد.تشویق و پیگیری مداوم زنان توسط رابط آموزشی انجام خواهد گرفت.



همچنین در این مدت شماره تماس محقق به رابطین داده خواهد شد که چنانچه نکات مبهمی باشد پیگیری شود برای گروه کنترل هیچ یک از این اقدامات انجام نخواهد شد. پس از دو ماه ( 8 هفته) پرسشنامه بار دیگر از طریق رابطین به اعضای گروه مداخله و کنترل داده می شود تا تکمیل گردد و سپس با تعیین مقایسه شیوه تغذیه تاثیر آموزش از طریق اختلاف میانگین معنی دار بودن قبل و بعد از آموزش سنجیده می شود. و از اختلاف و مقایسه قبل و بعد از آموزش تاثیر آن سنجیده خواهد شد.



که از آزمون T زوج و T مستقل و آنالیز کوواریانس در صورت نیاز و همبستگی استفاده خواهد شد از نرم افزار SPSS جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات استفاده خواهد شد.جهت کاهش missing value تعداد نمونه ها را بیشتر از میزان محاسبه شده در نظر خواهیم گرفت و همچنین به رابطین توصیه خواهیم نمود که کلیه سوالات پاسخ داده شوند.



جهت ترغیب رابطین به ادامه همکاری در نظر است از جوایزی برای آنها استفاده شود.برای رعایت مسائل اخلاقی پس از اتمام کار کتابچه آموزش تغذیه سالم، و به همراه جلسه بحث گروهی برای رابطین و نمونه های گروه کنترل نیز اجرا خواهد LC. Consumers’ salient beliefs regarding dairy
products in the functional food era: a qualitative study using concepts from the theory of planned behaviour. BMC Public Health 2011;11(843).
43. Ardenne J, McManus S, Hal J. Designing survey questions on food-related issues: National Center for Social Research; 2011.
44. ،مظلومی س, ،مهری ع, ،مروتی م, ،فلاحزاده. ح. به کارگیری مدل رفتار برنامه ریزی شده توسعه یافته در پیش بینی استفاده از کلاه ایمنی در کارمندان موتورسوارشهر یزد مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند 1386 14(4).
45. Smith C, Stefanie A, Fila. Applying the Theory of Planned Behavior to healthy eating behaviors in urban Native American youth. international journal of behavioral nutrition and physical activity. 2006;3(11). Epub 2006 May 30.
46. ،یارمحمدی پ, ،شریفیراد غ, ،آزادبخت ل, ،مروتی م, ،حسنزاده ا. بررسی عوامل پیش بینی کننده رفتار دانش آموزان دبیرستانی اصفهان در خصوص مصرف فست فود با استفاده از تئوری رفتار برنامه ریزی شده مجله تحقیقات نظام سلامت. 1390;7(4).
47. Karvinen KH, Courneya KS, Campbell KL, Pearcey RG, Dundas G, Capstick V, et al. Correlates of exercise motivation and behavior in a
population-based sample of endometrial cancer survivors: an application of the Theory of Planned Behavior. Inational Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity 2007;4(21).
48. Amireault S, Godin G, Vohl M, Pérusse L. Moderators of the intention-behaviour and perceived behavioural control-behaviour relationships for leisure-time physical activity. Inational Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity. 2008;5(7).
49. Guillaumie L, Godin G, Vézina L-A. Psychosocial determinants of fruit and vegetable intake in adult population: a systematic review. Inational Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity. 2010;7(12).
50. Cathy C. improving cooking and food prepration skills a synthesis of the evidence to inform program and policy development. Canada: Government of Canada,

2010.


شد



سوالات و / یا فرضیات پژوهش1-میانگین تغییر نمرات آگاهی در گروه مداخله بعد از مداخله آموزشی بیشتر از گروه کنترل خواهد بود.
2- میانگین تغییر نمرات عملکرد در گروه مداخله بعد از مداخله آموزشی بیشتر از گروه کنترل خواهد بود.
3- میانگین تغییر نمرات قصد رفتاری در گروه مداخله بعد از مداخله آموزشی بیشتر از گروه کنترل خواهد بود.
4- میانگین تغییر نمرات نگرش در گروه مداخله بعد از مداخله آموزشی بیشتر از گروه کنترل خواهد بود.
5- میانگین تغییر نمرات هنجارهای ذهنی در گروه مداخله بعد از مداخله آموزشی بیشتر از گروه کنترل خواهد بود.
6- میانگین تغییر نمرات کنترل رفتاری درک شده در گروه مداخله بعد از مداخله آموزشی بیشتر از گروه کنترل خواهد بود.
7-بین تغییر در سازه های تئوری رفتار برنامه ریزی شده و تغییر رفتار افراد مورد مطالعه بعد از مداخله آموزشی رابطه وجود دارد
هدف کلی طرحتعیین تاثیر مداخله آموزشی مبتنی بر مدل رفتار برنامه ریزی شده بر رفتار تغذیه ای زنان مناطق روستایی چابهار
اهداف اختصاصی1-تعیین و مقایسه میانگین تغییر نمرات آگاهی در گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از مداخله آموزشی
2-تعیین و مقایسه میانگین تغییر نمرات عملکرد در گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از مداخله آموزشی
3-تعیین و مقایسه میانگین تغییر نمرات قصد رفتاری در گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از مداخله آموزشی
4-تعیین و مقایسه میانگین تغییر نمرات نگرش در گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از مداخله آموزشی
5-تعیین و مقایسه میانگین تغییر نمرات هنجارهای ذهنی در گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از مداخله آموزشی
6-تعیین و مقایسه میانگین تغییر نمرات کنترل رفتاری درک شده در گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از مداخله آموزشی
7-تعیین و مقایسه ارتباط تغییر در سازه های تئوری رفتار برنامه ریزی شده بر تغییر رفتار در افراد مورد مطالعه
تعریف واژه های تخصصیBehavior (رفتار): یک عمل که در یک زمان بخصوصی انجام می شود.ودر اصطلاحاتی از خود عمل ،زمینه و هدف توصیف می شود.
Intention (قصد): قصد ، منعکس کننده ی میزان تمایل یا آمادگی و انگیزش فرد برای انجام رفتار است
Attitude (نگرش): یک گرایش روانشناسی می باشد که بوسیله ارزیابی یک رفتار ویژه با درجه ای از طرفداری کردن یا طرفداری نکردن مشخص می شود.

Subjective norms (هنجار های ذهنی):به معنی مقدار فشار اجتماعی درک شده توسط فرد برای انجام رفتار و بازتاب تأثیر و نفوذ اجتماعی بر فرد می باشد.

Perceived behavioral control (کنترل رفتاری درک شده):درک درباره اینکه چقدر انجام دادن یک رفتار آسان یا مشکل می باشد.
نوع مطالعه مداخله ای
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)کلیه زنان روستاهای بخش چابهار

1-زنان دارای مسئولیت آشپزی در خانه

معیارهای خروج از مطالعه:

1.عدم رضایت آگاهانه به شرکت در مطالعه

2.ابتلا به هر نوع بیماری خاص مستلزم رعایت رژیم غذایی ویژه

حجم نمونه و روش محاسبه آنبرای تعیین تعداد نمونه لازم از فرمول n=((z_((1-∝)/2)+z_(1-β) )^2 (p_(1(1-p_1 ))+(p_2 (1-p_2)))/(p_1-p_2 )^2 استفاده شده که در سطح اطمینان 95% می باشد. با توجه به اینکه در مطالعات قبلی متغیر رفتار قبل از آموزش به طور متوسط 25% بوده است و با فرض اینکه آموزش ما باعث ارتقای 0.04% رفتار گردد تا تاثیر آموزش معنی دار تلقی شود پس ازمقدارگذاری در فرمول فوق حجم نمونه لازم 73 نفر در هر گروه بدست آمد که با احتساب ریزش 100 نفر در نظر گرفته شد وجمعا 200 نفر برآورد گردید.

n=((z_((1-∝)/2)+z_(1-β) )^2 (p_(1(1-p_1 ))+(p_2 (1-p_2)))/((P1-P2))=((1.88+0.84)^2 [(0.25)(0.75)+(0.29)(0.71)])/((0.25-0.29))=73

روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) روش نمونه گیری این تحقیق تصادفی چند مرحله ای خواهد بود که مرحله اول انتخاب روستای مورد و شاهد بصورت انتخاب مبتنی بر هدف از بین روستاهای بخش چابهار می باشد.مرحله بعدی انتخاب رابطین بهداشتی از بین دختران دانش آموز از دبیرستان واقع در هر روستا می باشد . سپس بصورت خوشه ای دوکلاس از هر دبیرستان انتخاب می شوند. و در نهایت نمونه ها به روش غیر تصادفی از بین اطرافیان و خانواده دانش اموزان کلاس مذکور انتخاب می گردند..جمعا حدود 200 نفر انتخاب خواهند شد که 100 نفر آنها به عنوان گروه مداخله و 100 نفر دیگر گروه کنترل خواهد بود.جهت همانندسازی بیشتر و کاهش عوامل مخدوش کننده انتخاب روستاها با توجه به ترکیب اجتماعی، اقتصادی،قومی و فرهنگی آنها بوده و سعی خواهد شد که روستاهای گروه مداخله و کنترل تا آنجا که ممکن است مشابه انتخاب شوند
روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)ابزار جمع اوری اطلاعات،پرسشنامه محقق ساخته بر اساس مدل رفتار برنامه ریزی شده می باشد که شامل 7 قسمت می باشد که قسمت اول تا چهارم آن به ترتیب مربوط به اطلاعات دموگرافیک،آگاهی و رفتار گذشته فرد و قصد رفتاری بوده و قسمت پنجم تاهفتم آن مربوط به سازه های دیگر مدل و به ترتیب مربوط به سنجش نگرش فرد،هنجارهای ذهنی و کنترل رفتاری درک شده می باشد سوال آخر مربوط به سنجش وضعیت آموزش رابط از طریق خود گزارش دهی می باشد. برای تعیین روایی علمی ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه ها در اختیار اساتید راهنما و مشاور و ده تن از کارشناسان و صاحبنظران قرار خواهد گرفت. برای تعیین وضوح پرسش ها،پرسشنامه در اختیار 15 نفر از زنان مشابه و منفک از نمونه های مورد مطالعه، قرار داده خواهد شد و از نظر قابل فهم و واضح بودن، مطالب تک تک پرسش ها بررسی و اصلاح های لازم انجام خواهد شد..جهت تعیین اعتماد علمی ابزارهای گردآوری اطلاعات ازروش آزمون مجدد پرسشنامه استفاده خواهد شد و پرسشنامه توسط 15 کارمند که با نمونه مورد مطالعه مطابقت داشته باشد و به طور تصادفی انتخاب شده باشند دو بار و با فاصله ده روز تکمیل خواهد گردید.نتایج حاصل با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و آلفای کرونباخ آن محاسبه خواهد شد.در صورت بالاتر بودن آلفای کرونباخ بیش از 7/0 مورد تایید قرار خواهد گرفت.

روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)ایـن مطـالعـه از نـوع مـداخله ای در دو گروه مداخله و کنترل با پره تست و پوست تست قبل و بعد از مداخله آموزشی کـه هـدف تعیین تاثیر مداخله آموزشی مبتنی بر مدل رفتار برنامه ریزی شده بر رفتار تغذیه ای زنان روستاهای بخش چابهار با تمرکز بر سه مورد افزایش مصرف سبزیجات ،کاهش مصرف نمک و افزایش طبخ غذا به روش های سالم می باشد.





با توجه به اینکه در مطالعات قبلی متغیر رفتار قبل از آموزش به طور متوسط 25% بوده است و با فرض اینکه آموزش ما باعث ارتقای 0.04% رفتار گردد تا تاثیر آموزش معنی دار تلقی شود پس ازمقدارگذاری در فرمول فوق حجم نمونه لازم 73 نفر در هر گروه برآورد شد که با احتساب ریزش 100 نفر در نظر گرفته شد وجمعا 200 نفر برآورد گردید.





روش نمونه گیری این تحقیق تصادفی چند مرحله ای خواهد بود که از بین روستاهای مربوط به بخش چابهار می باشد.به این صورت که ابتدا جهت انتخاب دو روستای مداخله و کنترل از روش انتخاب مبتنی بر هدف استفاده شود. دو روستای انتخاب شده باید تا آنجا که ممکن است از نظر جمعیت و وضعیت اقتصادی اجتماعی و فرهنگی و قومی مشابه باشند. .مرحله بعدی انتخاب رابطین بهداشتی از بین دختران دانش آموز از دبیرستان واقع در هر روستا می باشد . سپس بصورت خوشه ای دوکلاس از هر دبیرستان انتخاب می شوند. و در نهایت نمونه ها به روش خوشه ای از بین مادر و همسایه ها و یا اقوام مجاوربا قرابت مکانی نسبت به دانش اموزان کلاس مذکور انتخاب می گردند.





تعداد رابطین حدود 25 نفر در نظر گرفته شده است که هر کدام حدود 4 نفر و مجموعا 100 نفر را آموزش خواهند داد.جمعا حدود 200 نفر انتخاب خواهند شد.که 100 نفر آنها به عنوان گروه مداخله و 100 نفر انها به عنوان گروه شاهد انتخاب می شوند.انتخاب روستای مداخله یا کنترل از بین دو روستای انتخاب شده به صورت تصادفی ساده و از طریق قرعه کشی خواهد بود.





جهت همانندسازی بیشتر و کاهش عوامل مخدوش کننده انتخاب روستاها با توجه به ترکیب اجتماعی، اقتصادی،قومی و فرهنگی آنها بوده و سعی خواهد شد که روستاهای گروه مداخله و کنترل تا آنجا که ممکن است مشابه انتخاب شوند.و میانگین متغیرهای سطح درآمد ، سطح تحصیلات، وضعیت تاهل، تعداد اعضای خانواده، تعداد افراد شاغل و سن شرکت کنندگان در دو گروه مداخله و کنترل نزدیک به هم باشند.در صورتی که پس از مقایسه میانگین متغیرهای یاد شده نتایج در دو گروه مداخله و کنترل نزدیک نباشد با حذف و یا اضافه کردن نمونه های جدید به گروه مداخله یا کنترل در جهت رفع مشکل اقدام خواهد شد. و در نهایت چنانچه باز هم اختلافی بین میانگین های مذکور موجود بود از آنالیز کوواریانس جهت تحلیل داده ها استفاده خواهد شد و برای کاهش تورش در مطالعه گروه کنترل از روستایی غیر از گروه مداخله انتخاب خواهد شد.





با تکمیل پرسشنامه محقق ساخته برای سنجش آگاهی ،رفتار گذشته فرد،قصد رفتاری،نگرش و هنجارهای ذهنی و کنترل رفتاری درک شده افراد در رابطه با تغذیه با آن تعیین می گردد.





ابزار جمع اوری اطلاعات،پرسشنامه محقق ساخته بر اساس مدل رفتار برنامه ریزی شده می باشد که پس از مطالعه مقالات علمی کار شده در زمینه تغذیه و کتب علمی به منظور دستیابی به اهداف پژوهش، طراحی خواهد شد





این پرسشنامه مجموعا شامل 7 قسمت و 52 سوال می باشد که قسمت اول آن مربوط به اطلاعات دموگراف،13 پرسش و قسمت دوم آن مربوط به سنجش رفتار و شامل 4 پرسش، قسمت سوم آن سنجش آگاهی و شامل 5 پرسش و قسمت چهارم آن مربوط به سنجش قصد رفتاری فرد در رابطه با تغذیه سالم است و شامل 5 پرسش و بخش پنجم،ششم و هفتم مربوط به نگرش ،هنجارهای ذهنی و کنترل رفتاری درک شده می باشد که به ترتیب 11، 10 و 4 پرسش می باشدسوال اخر که توسط رابط آموزشی جواب داده خواهد شد ارزشیابی از کیفیت آموزش رابط به طریق خود گزارش دهی می باشد. سوالات قسمت آگاهی چهار گزینه ای خواهد بود و برای نمره دهی در پرسش های آگاهی، پاسخ صحیح نمره 1 و پاسخهای غلط یا نمی دانم نمره 0(صفر) را به خود اختصاص خواهد داد(حداکثر نمره 10)،برای پرسش های رفتار گذشته فرد که به صورت خودگزارش دهی می باشد برای سنجش میزان مصرف سبزیجات هفت گزینه ای (هرگز یا کمتر از یک بار در هفته،یک بار در هفته،2 تا 4 بار در هفته، 5 تا 6 بار در هفته،هر روز،2 تا 4 بار در روز،5 تا 6 بار در روز)بود، نمره دهی از 0 تا 6 در نظر گرفته خواهد شد. برای پرسش شیوه طبخ غذا از پنج گزینه(هرگز یا کمتر از یک بار در هفته،یک بار در هفته،2 تا 4 بار در هفته، 5 تا 6 بار در هفته،هر روز )استفاده شد
روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)با استفاده از آزمون تی زوجی متغیرهای گروههای مداخله قبل و بعد از مداخله تعیین و مقایسه می شود .سپس با استفاده از آزمون تی زوجی متغیرهای گروه کنترل قبل و بعد از مداخله تعیین و مقایسه می شود.
با استفاده از آزمون تی مستقل متغیرهای دو گروه مداخله وکنترل با یکدیگر قبل و بعد از مداخله تعیین و مقایسه می شود.>با استفاده از آزمون همبستگی و آنالیز کوواریانس وجود ارتباط بین تغییرات متغیرهای آگاهی و نگرش و رفتار با هم سنجیده می شود.
محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنهایکی از محدودیت های پیش بینی شده عدم تمایل رابطین به همکاری و ادامه شرکت در مطالعه خواهد بود که با استفاده از جوایزی برای انها ایجاد انگیزه خواهیم نمود.
مشکل دیگر عدم اجرای اموزش کافی به نمونه ها توسط رابطین می باشد که برای کاهش تاثیر سوء این عامل سوالی در انتهای هر پرسشنامه قرار داده شد که از رابط مورد نظر می خواست که به آموزش خود به فرد مورد نظر نمره دهد.
کلمات کلیدی,Nutrition, woman, tpb model،education
آموزش ،تغذیه، زن، مدل رفتار برنامه ریزی شده
فهرست منابع و مراجع
1. ،توکلی ح, ،فرجزاده د, ،رستمی ح, ،رفعتی ح. مقایسه دو روش طبخ و عمل آوری غذا (سنتی و نوین )از دیدگاه باکتریولوژیکی، شیمیایی، و ارگانولپتیکی و ارتباط آن با سلامت کارکنان. فصلنامه کار سالم 1388 3(10).
2. ،نعمتی. ع. ارزیابی وضعیت تغذیه زنان یائسه. طب و تزکیه. 1384;4(56):29-4.
3. ،فریور ف, ،حشمت ر, ،عظمتی ب, ،عباسزاده ش, ،کشتکار ع, ،شیخالاسلام ر. آگاهی، نگرش و عملکرد خانوارهای شهری در خصوص اصول کاربردی تغذیه. مجله تخصصی اپیدمیولوژی ایران. 1388;5(2):18-1.
4. Wright J, L., Sherriff J, L., Dhaliwal S, S., Mamo J, C. Tailored, iterative, printed dietary feedback is a effective as group education in improving dietary behaviours: results from a randomised control trial in middle aged adults with cardiovascular risk factors. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity. 2011;8(43).
5. ،افشون ا, ،ملکزاده ج, ،پورمحمودی ع. امنیت تغذیه ای در الگوی دریافت مواد غذایی روزانه خانوارهای شهرستان بویر احمد مجله ارمغان دانش 1381;8(31).
6. ،استادرحیمی ع, ،صفائیان ع, ،مدرسی ژ, ،پورعبداللهی پ, ،مهدوی ر. اثر آموزش تغذیه بر آگاهی،نگرش و عملکرد تغذیه ای زنان شاغل در دانشگاه علوم پزشکی تبریز مجله پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تبریز 1387;31(4):17-2.
7. ،مروتی م, ،علیزاده ا, ،مظفری ح, ،فلاحزاده ح, ،مومنی م. مقایسه تاثیر آموزش تغذیه توسط همتایان و پرسنل بهداشتی برآگاهی ،نگرش و شاخص های تغذیه ای زنان 18-35 ساله تحت پوشش مراکز بهداشتی درمانی شهرستان ارومیه. فصلنامه علمی پژوهشی دانشکده بهداشت یزد 1391;11(1).
8. McClain AD, Chappuis C, Nguyen-Rodriguez ST, Yaroch AL, Spruijt-Metz D. Psychosocial correlates of eating behavior in children and
adolescents: a review. Inational Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity. 2009;6(54).
9. Deanna M, Hoelscher., Alexandra E, GUY S, Parcel., Steven H, Kelder. designing effective nutrition interventions for adolescents. the american dietetic association. 2002;102(3).
10. mark S, krause c. Federal role in nutrition education ,research,and food assistance fore women and their families. the american dietetic association. 1999;99(6).
11. ،کشاورز ز, ،سیمبر م, ،رمضانخانی ع. عوامل تاثیرگذار بر رفتار تغذیه ای زنان کارگر بر پایه مدل تلفیقی تئوری رفتار برنامه ریزی شده و خودکارآمدی یک رویکرد کیفی. مجله پژوهشی حکیم. 1389;13(3).
12. ،میربازغ ف, ،راهنورد ز, ،رجبی ف. تاثیر آموزش بر رفتارهای تغذیه ای جهت پیشگیری از سرطان درمادران مجله تخصصی پژوهش و سلامت. 1391;2(1).
13. ،خلج م, ،محمدی ع. بررسی میزان تأثیر آموزش بهداشت در تغییر اگاهی و رفتارهای تغذیه ای دانش آموزان مدارس ابتدایی در شهر قزوین. دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد. 1385;8(1):49-1.
14. ،فقیه ع, ،انوشه م. بررسی بعضی از رفتارهای تغذیه ای در افراد چاق مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی بخش جناح. مجله پزشکی هرمزگان. 1387;12(1):59-3.
15. ،شیرانی ش, ،خسروی ع, ،انصاری ر, ،شاهرخی ش, ،سجادی ف, ،کلیشادی ر. اثر مداخلات یکساله در اگاهی و عملکرد تغذیه ای مردم جامعه نواحی مرکزی ایران ،پروژه ملی قلب سالم اصفهان. مجله دانشگاه علوم پزشکی شهرکرد. 1380;3(1):96-84.
16. ،نوریتاجر م, ،کردلو ز. تاثیر آموزش بر شیوه تغذیه و نمایه توده بدنی زنان شاغل در دانشگاه علوم پزشکی ایران. مجله دیابت ولیپید ایران. 1389;9(3):302-296.
17. ،آوازه آ, ،جعفری ن, ،سیاهکلی ز, ،مظلومزاده س. بررسی آگاهی ، نگرش و عملکرد زنان درخصوص تغذیه و ورزش و ارتباط آن با عوامل خطر بیماری های قلبی عروقی. ،پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی زنجان مجله علمی 1388;18(71):57-44.
18. Kroeze W. Insights in the Efficacy ofComputer-tailored Nutrition Education: Erasmus Universiteit Rotterdam; 4 september 2008.
19. ،تقویدوست ن, ،دستگیری س. مقایسه شیوع عوامل خطر بیماریهای غیرواگیر در استان آذربایجان شرقی در سالهای 1383 و 1386. مجله پزشکی ارومیه. 1390;22(6):520-12.
20. Campos S, Doxey J, Hammond D. nutrition labels on pre-packaged foods :a systematic review. public health nutrition. 2000:1.
21. Kopelman P. The training of health professionals for the prevention and treatment of overweight and obesity. London: Royal College of Physicians Foresight 2010.
22. ،سالم ز, ،رضاییان م, ،رئیسآبادی ک, ،سلاجقه ل. ارزیابی

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
اصلاح بعد از دفاع.docx1392/07/10189028دانلود
پرسشنامه اصلاح شده بعد از دفاع.docx1392/07/1051354دانلود
فرم رضایت آگاهی.doc1392/07/1085504دانلود
propozal bad az shora.docx1392/09/301316898دانلود
davari.rar1392/09/30165652دانلود
6029.JPG1392/11/08529361دانلود