چاپ صفحه |  صفحه نخست سامانه |  مجری و همکاران |  اطلاعات تفضیلی |  دانلود | علوم پزشکی زاهدان |
| کد طرح | 6039 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی شیوع تظاهرات دهانی و شاخص DMFTدر سالمندان ساکن در مرکز بهزیستی زابل در سال 1392 |
| عنوان لاتین طرح | Prevalence of oral manifestation and DMFT index in elderly people living in welfare center of Zabol at 2013 year |
| نوع طرح | |
| محل اجرای طرح | |
| رسته مطالعاتی | توصیفی- تحلیلی |
| دانشکده/مرکز | دانشکده دندانپزشکی زاهدان |
| زمان اجرا -روز |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| شهرام اربابی | دانشجو | shahram.arbabi69@yahoo.com | ||
| شیرین سراوانی | مجری | استاد راهنما | دکترای تخصصی | shirin.saravani@yahoo.com |
| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | بررسی شیوع تظاهرات دهانی و شاخص DMFTدر سالمندان ساکن در مرکز بهزیستی زابل در سال 1392 |
| خلاصه طرح به لاتین | Prevalence of oral manifestation and DMFT index in elderly people living in welfare center of Zabol at 2013 year |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | امروزه دموگرافی جمعیتی در حال تغییر است بطوریکه نسبت افراد مسن در سراسر جهان در حال افزایش است1 و شاید این موضوع مهمترین تغییر در توزیع جمعیت جهان مخصوصا در کشورهای توسعه یافته باشد2. هم اکنون به طور تقریبی 600 میلیون سالخورده 60 ساله یا بالاتردرسطح جهان وجود دارند و تا سال 2025 این جمعیت دوبرابرشده وتا سال 2050 به حدود دو میلیارد نفرخواهد رسید. براساس اطلاعات مرکزآمار ایران در سرشماری سال1385 بیش از 5 میلیون نفر از جمعیت کشور را سالمندان تشکیل می دهند که حدود2/7 درصد جمعیت کشور است3. سرعت پیرشدن تجمعی به علت توسعه علوم اقتصادی، اجتماعی و پزشکی خصوصا کاهش سریع میزان مرگ و میر و افزایش امید به زندگی،کشورهای درحال توسعه را با مشکلات عمده بهداشتی پیرشدن جمعیت مواجه مینماید4.
با افزایش سن و بروز بیماریهای متعدد در دهان، از دست دادن دندانها پدید می آید که بر روی عملکرد دهان، تغذیه و کیفیت زندگی این دسته از افراد تأثیر گذار است. افراد مسن با از دست دادن دندان های طبیعی مستعد رخداد و پذیرش تغذیه نامتعادل خواهند بود. بیش از 40 درصد افراد مسن دارای دندان مصنوعی (دنچر) به علت طولانی شدن زمان جویدن غذا احساس خجالت میکنند که این امر موجب میل به تنها غذا خوردن و در نهایت انزوای اجتماعی آنها می شود. ارتباط بین بیماریهای پریودنتال با دیابت و آترو اسکروز نیز از پدیدههای ثابت شده در علم دندانپزشکی است. بنابراین حفظ و نگه داری دندان های طبیعی از طریق رعایت دستورهای بهداشتی، قابل دسترسی و درخور توجه است5. در سال 2012 مطالعه ای توسط Mozafari و همکاران در مشهد به منظور بررسی شیوع ضایعات مخاطی دهان روی 237 سالمند انجام شد که 98 % از سالمندان حداقل یک ضایعه دهانی داشتند زبان شیاردار (5/66%) و گلوسیت آتروفیک (8/48%) دارای بیشترین شیوع بودند2. مطالعه دیگری نیز بر روی ضایعات دهانی و دندانی 216 سالمند توسط Rabiei وهمکاران در سال 2010 در رشت انجام شد و بر طبق آن 9/44 % دارای اختلالات دهانی و 86 % مشکلات دندانی بودند که شکایت از خشکی دهان با 1/42% شایعترین و لیکن پلان با 5/0 % دارای کمترین شیوع بود. شیوع بی دندانی 56 % و متوسط دندانهای باقیمانده 22/3 دندان بود و اختلالات مخاطی دهان به طور معنی داری در زنان بیشتر از مردان بود6. همچنین در مطالعه ای که در سال 1388 بر روی وضعیت دندانی 203 سالمند بالای 65 سال در تالش توسط ربیعی و همکاران انجام شد آمار حاکی از آن بود که دو سوم سالمندان بدون دندان بودند. میانگین دندان های باقیمانده در این سالمندان 34/7 ± 4 دندان که در حدود 95% پوسیدگی ریشه و در 5/18% پوسیدگی تاج مشاهده شد5. در مطالعه ای که توسط Rihs و همکاران در سال 2008 در برزیل بر روی شاخص DMFT 1192سالمند 65 تا 74 ساله ساکن در مراکز بهزیستی انجام شد. 9/68% افراد بی دندان بودند. میانگین دندان های باقیمانده 5/3 و DMFT 2/30 بود همچنین مشخص گردید تعداد دندان های باقیمانده در افراد جوانتر بیشتر می باشد7. Triantos نیز مطالعه ای روی 316 سالمند یونانی در سال 2005 انجام داد که در بین آنها 120 مرد و196 زن حضور داشتند. در معاینه دهانی این افراد 47% حداقل یک اختلال دهانی داشتند. بیست و هفت مشکل دهانی در این سالمندان مشاهده شد که شایعترین آنها دنچر استوماتیت با فراوانی 2/17% و خشکی دهان با فراوانی 6/14% بودند8. تاثیر منفی بهداشت ضعیف دهانی بر کیفیت زندگی افراد مسن یکی از مباحث مهم سلامت عمومی است. بطوریکه توصیه های سازمان بهداشت جهانی (WHO) به کشورها بر اتخاذ استراتژیهای مشخص جهت بهبود سلامت دهانی سالمندان دلالت دارد9. داشتن آمار دقیق و صحیح می تواند بستر مناسبی جهت دستیابی به اهداف WHO در سال 2020 فراهم نماید. بدین ترتیب با توجه به کمبود اطلاعات در زمینه وضعیت دندانی و شیوع ضایعات دهانی سالمندان در استان سیستان و بلوچستان بر آن شدیم تا مطالعه ای جهت کسب اطلاعات مناسب در این زمینه انجام دهیم. |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | 1- توزیع فراوانی تظاهرات دهانی در سالمندان ساکن در مرکز بهزیستی زابل در سال 1392 چقدر است؟
2- توزیع فراوانی تظاهرات دهانی به تفکیک نوع ضایعه در سالمندان ساکن در مرکز بهزیستی زابل در سال 1392 چقدراست؟ 3- میانگین شاخص DMFT در سالمندان ساکن در مرکز بهزیستی زابل در سال 1392 چقدراست؟ 4- میانگین دندانهای پوسیده در سالمندان ساکن در مرکز بهزیستی زابل در سال 1392 چقدراست؟ 5- میانگین دندانهای پر شده در سالمندان ساکن در مرکز بهزیستی زابل در سال 1392 چقدراست؟ 6- میانگین دندانهای از دست رفته در سالمندان ساکن در مرکز بهزیستی زابل در سال 1392چقدراست؟ 7- بین توزیع فراوانی تظاهرات دهانی در سالمندان ساکن در مرکز بهزیستی زابل در سال 1392 و سن و جنس افراد ارتباط وجود دارد. 8- بین میانگین شاخص DMFT در سالمندان ساکن در مرکز بهزیستی زابل در سال 1392 و سن و جنس افراد ارتباط وجود دارد. |
| هدف کلی طرح | تعیین شیوع تظاهرات دهانی و شاخص DMFT در سالمندان ساکن در مرکز بهزیستی زابل در سال 1392. |
| اهداف اختصاصی | 1- تعیین فراوانی تظاهرات دهانی در سالمندان ساکن در مرکز بهزیستی زابل در سال 1392
2- تعیین فراوانی تظاهرات دهانی به تفکیک نوع ضایعه در سالمندان ساکن در مرکز بهزیستی زابل در سال1392 3- تعیین میانگین شاخص DMFT در سالمندان ساکن در مرکز بهزیستی زابل در سال 1392 4- تعیین میانگین دندانهای پوسیده در سالمندان ساکن در مرکز بهزیستی زابل در سال 1392 5- تعیین میانگین دندانهای پر شده در سالمندان ساکن در مرکز بهزیستی زابل در سال 1392 6- تعیین میانگین دندانهای از دست رفته در سالمندان ساکن در مرکز بهزیستی زابل در سال 1392 7- تعیین ارتباط بین فراوانی تظاهرات دهانی در سالمندان ساکن در مرکز بهزیستی زابل در سال 1392 و سن و جنس افراد 8- تعیین ارتباط بین میزان میانگین شاخص DMFT در سالمندان ساکن در مرکز بهزیستی زابل در سال 1392 و سن و جنس افراد |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | مرکز بهزیستی زابل |
| تعریف واژه های تخصصی | شاخص (Decay Missing Filling Teeth index) DMFT: به مجموع دندانهای پوسیده (Decay)، از دست رفته (Missing) و پر شده (Filling) اطلاق می گردد10. |
| نوع مطالعه | توصیفی- تحلیلی |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | کلیه سالمندان بالاتر از 60 سال ساکن در مرکز بهزیستی زابل
معیار ورود به مطالعه : سالمندان بالاتر از 60 سال ساکن در مرکز بهزیستی زابل معیار خروج از مطالعه : عدم رضایت بیمارجهت همکاری با انجام معاینات بالینی |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | کلیه سالمندان بالاتر از 60 سال ساکن در مرکز بهزیستی زابل درسال 1392 که 120 نفر می باشند. |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | سرشماری |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | فرم ثبت اطلاعات (ضمیمه شماره یک) |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | پس از هماهنگی های لازم با سازمان بهزیستی استان سیستان و بلوچستان به مراکز نگهداری سالمندان تحت نظر آنها که تنها در شهرستان زابل می باشد مراجعه خواهد شد. پس از آن در صورت موافقت سالمندان (بر اساس طبقه بندی WHO افراد بالاتر از 60 سال سالمند در نظر گرفته می شود2) با شرکت درطرح، فرم رضایت آگاهانه شرکت در طرح تحقیقاتی (ضمیمه شماره دو) را قبل از ورود به مطالعه امضاء می نمایند. سپس معاینات داخل دهانی توسط یک دانشجوی سال آخر دندانپزشکی دروضعیت عمودی با استفاده ازآینه و سوند یکبار مصرف دندانپزشکی و در صورت نیاز پدهای گازاستریل زیر نور مناسب انجام می گیرد و نتایج حاصل از این معاینات در فرم اطلاعاتی مربوطه (ضمیمه شماره یک) ثبت می شود. در صورتیکه بیمار ضایعه مشکوکی داشته باشد به مراکز تخصصی ارجاع می گردد و نتیجه آزمایشات پیگیری می گردد. ضایعات دهانی بر اساس رفرنسهای 2 و 6 به دو دسته ضایعات وابسته به دنچر و سایر ضایعات دهانی دسته بندی می گردند.
همچنین جهت تعیین شاخص DMFT مجموع دندانهای پوسیده و از دست رفته و پر شده محاسبه می گردد. دندان پوسیده (D): وقتی در پیت و شیارها یا سطوح صاف دندان ضایعه ای دیده شود که در آن مینا از زیر خالی شده و کف و اطراف آن ضایعه نرم باشد یا حفره دیده شود، دندان پوسیده به حساب می آید. همچنین هر دندانی که قبلاً با پرکردگی های موقتی یا دائمی ترمیم شده ولی باز هم پوسیدگی دارد و یا دارای ضایعه ای نرم بر روی ریشه است، دندان پوسیده لحاظ می شود. دندان از دست رفته (M): در افراد زیر 30 سال دندانی که فقط به علت پوسیدگی کشیده شده است وبرای بالاتر از 30 سال دندانی که بعلت پوسیدگی، دلایل ارتودنتیک، بیماری پریودنتال یا تروما از دست رفته باشد یا فرد بصورت مادرزادی فاقد آن باشد. دندان ترمیم شده (F): دندانی که یک یا چند سطح آن ترمیم دائمی شده باشد یا دندانی که بعلت پوسیدگی روکش شده باشد و هیچگونه پوسیدگی در آن دیده نشود. لازم به ذکر است که DMFT مولرهای سوم را نیز شامل می شود10. درپایان معاینات دهانی به منظور ترغیب سالمندان به رعایت بهداشت دهان به هرفرد یک عدد مسواک، نخ دندان و خمیر دندان هدیه می گردد. |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | تمامی اطلاعات استخراج شده با استفاده از نرم افزارSPSS 16 و به صورت شاخصهای آماری (جداول و نمودار)و آزمونهای آماری همبستگی پیرسون، chi squar، t-test توصیف می شوند.
جدول: توزیع فراوانی تظاهرات دهانی به تفکیک جنس در جامعه مورد مطالعه جنس تظاهر دهانی دارد ندارد تعداد درصد تعداد درصد مرد زن |
| ملاحظات اخلاقی | با توجه به کد شماره 1، 5 و 7 از کدهای مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی اطلاعات بیماران در تمام طول مدت طرح و پس از آن بصورت محرمانه حفظ خواهد شد.
1- رضایت آگاهانه سالمند که با شرکت در این مطالعه موافقت می کنند بصورت کتبی کسب می گردد. 5- درانجام این تحقیق، محقق خود را مکلف می داند تا اطلاعات مربوط به روش اجراء و هدف ازانجام تحقیق، زیانهای احتمالی، فواید، ماهیت و مدت تحقیق را به میــزانی که با آزمودنی ارتباط دارد به وی مفهوم نموده و به سئوالات او پاسخ های قانع کننده دهد و مراتب مذکور را در رضایت نامه قید نماید. 7- نحوه ارائه گزارش یا اعلام نتیجه تحقیق متضمن رعایت حقوق مادی و معنوی عناصر ذیربط ( آزمودنی ، پژوهشگر، پژوهش و سازمان مربوطه) خواهد بود. |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | عدم همکاری بعضی بیماران که با اطلاع رسانی بیشتردر مورد مزایای این مطالعه سعی در جلب همکاری آنها خواهد شد. |
| کلمات کلیدی | سالمند، تظاهر دهانی، شاخص DMFT
Elderly, Oral manifestation, DMFT index |
| فهرست منابع و مراجع | 1. Borreani E, Jones K, Wright D, Scambler S, Gallagher JE. Improving access to dental care for older people. Dent update 2010; 37(5): 297-8.
2. Mozafari PM, Dalirsani Z, Delavarian Z, Amirchaghmaghi M, Shakeri MT, Esfandyari A and et al. Prevalence of oral mucosal lesions in institutionalized elderly people in Mashhad, Northeast Iran. Gerodontology 2012; 29: e930-4. 3. مدانلو، معصومه؛ خسروی، حسین؛ قبادی، خدیجه و همکاران." وضعیت سلامت دندانهای سالمندان شهر گرگان (1385)". مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی گرگان، پاییز 1389؛ دوره 12، شماره 3: 68-73. 4. زر، عبدالصالح؛ نورشاهی، مریم. "مقایسه وضعیت سلامت تغذیه ای مردان فعال و غیر فعال شهر شیراز". سالمند، بهار 1386؛ دوره 2، شماره3: 215-210. 5. ربیعی، مریم; شکیبا، مریم; مسعودی راد، حسین و همکاران."وضعیت دندانی سالمندان ساکن شهر و روستای شهرستان تالش (1388)". مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی قزوین، پاییز 1390; دوره 15، شماره 3: 75-70. 6. Rabiei M, Kasemnezhad E, Masoudi rad H, shakiba M, Pourkay H. Prevalence of oral and dental disorders in institutionalized elderly people in Rasht, Iran. Gerodontology 2010; 27: 174-7. 7. Rihs LB, Silva DD, deSousa Mda L. Dental caries in an elderly population in Brazil. J Appl Oral Sci 2009; 17(1); 8-12. 8. Triantos D. Intra-oral findings and general health conditions among institutionalized and non-institutionalized elderly in Greece. J Oral Pathol Med 2005; 34(10): 577-582. 9. Peterson PE, Yamamoto T. Improving the oral health of older people: the approach of the WHO Global Oral Health Program. Community Dent Oral Epidemiol 2005; 33(2): 81-92. 10. World Health Organization. Oral Health Surveys: Basic Methods. 4rd ed. Geneva: WHO; 1997. P 41-3, 63. |
| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| اربابی اصلاح شورا.doc | 1392/04/22 | 319488 | دانلود |
| صورتجلسه شورای پژوهش دانشکده مورخ 27و3و92.docx | 1392/04/22 | 53807 | دانلود |
| فرمت امضاء کد 6039.jpg | 1392/04/22 | 171696 | دانلود |
| پروپوزال اصلاح شده کمیته اخلاق.doc | 1392/05/22 | 318464 | دانلود |
| 6039.jpg | 1392/06/31 | 1046989 | دانلود |
