بررسی فرهنگ ایمنی بیمار در میان پرستاران شاغل در بیمارستان های وابسته به علوم پزشکی زاهدان و ارتباط آن با عوامل مؤثر بر بروز و عدم گزارش دهی اشتباهات دارویی از سوی آنها در سال 1392

Assessment of patient safety culture among nurses working in hospitals Medical Sciences and its related influencing factors of the medication errors are not reported in 1392


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی
دانلود
دانلود
علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان:

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 6093
عنوان فارسی طرح بررسی فرهنگ ایمنی بیمار در میان پرستاران شاغل در بیمارستان های وابسته به علوم پزشکی زاهدان و ارتباط آن با عوامل مؤثر بر بروز و عدم گزارش دهی اشتباهات دارویی از سوی آنها در سال 1392
عنوان لاتین طرح Assessment of patient safety culture among nurses working in hospitals Medical Sciences and its related influencing factors of the medication errors are not reported in 1392
نوع طرح
محل اجرای طرح دانشگاه علوم پزشکی زاهدان
رسته مطالعاتی توصیفی- تحلیلی
دانشکده/مرکز دانشگاه علوم پزشکی
زمان اجرا -روز

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
علی نویدیانمجری اولهمکاری در اجرای طرحدکترای تخصصی alinavidian@gmail.com
مهدیه سرحدیمجری دوماجراء طرحدکترای تخصصی sarhadi.nurssing@gmail.com
علیرضا انصاری مقدممشاورمشاور آماردکترای تخصصی ansariaLireza@yahoo.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی بررسی فرهنگ ایمنی بیمار در میان پرستاران شاغل در بیمارستان های وابسته به علوم پزشکی زاهدان و ارتباط آن با عوامل مؤثر بر بروز و عدم گزارش دهی اشتباهات دارویی از سوی آنها در سال 1392
خلاصه طرح به لاتینAssessment of patient safety culture among nurses working in hospitals Medical Sciences and its related influencing factors of the medication errors are not reported in 1392
محل اول بکارگیری نتایج تحقیق
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهشبیش از 140 سال پیش، فلورانس نایتینگل،مطرح نمود که : " از نیازمندی های اولیه در بیمارستان این است که بیمار آسیب نبیند .آسیب های ناشی از درمان به عنوان یک رویداد نامطلوب تعریف شده اند(1) و ایمنی بیمار به عنوان اجتناب و پیشگیری از آسیب های ناشی از بیماری یا عوارض جانبی ناشی از فرایندهای مراقبت های بهداشتی(1و2]. تعریف می شود"

بنابراین ایمنی بیمار به عنوان یک جزء حیاتی از کیفیت مراقبت های بهداشتی مطرح می شود(3 )که با توجه به شکاف موجود در کیفیت مراقبت ها اهمیت آن بیشتر آشکار می شود( 1). به طوری که حتی درسیستم های مراقبتی جدید در قرن 21، که در آن انجمن پزشکی (IOM) جهت ارائه ایمنی در خدمات بهداشتی معرفی می گردد نیز نشان داده است که"بیماران باید از آسیب های ناشی از سیستم مراقبت" ایمن بمانند (4 )

در حال حاضر نیز ایمنی بیمار به عنوان یک نگرانی اصلی در سیستم ارائه مراقبت های بهداشتی مطرح می شود ) 5 )وسازمان های مراقبتی به طور پیوسته تلاش های رو به رشدی جهت بهبود ،شناخت و اهمیت فرهنگ ایمنی انجام می دهند( 3) .

بنابراین ایمنی بیمارباید در بیمارستان به عنوان یک اولویت استراتژیک طبقه بندی شود تا در قالب برنامه های عملیاتی تفضیلی قابل اجراشود (6) . به این منظور توصیه هایی که جهت تغییر و گسترش ایمنی بیماران انجام می شود ، در یکی از سه حیطه ی ماهیت کار ،تکنولوژی ، فرهنگ و جو ایمنی بیمار در سازمان های بهداشتی و درمانی قرار می گیرند (7).

مفهوم فرهنگ ایمنی منحصر به مراقبت های بهداشتی نیست و به طور گسترده در میان دیگر صنایع از جمله صنایع نفت، گاز و انرژی، بخش حمل و نقل و... نیز مطرح می شود در این دیدگاه، فرهنگ ایمنی اصطلاح گسترده ای است که به نمایندگی از ارزشهای یک سازمان ( 8 ) و به عنوان حاصل جمع ارزش های فرد و گروه ، نگرش ها ،الگوهای رفتار (9 )و اصولی است که به عنوان پایه در سیستم مدیریت سازمان به کار گرفته می شوند و همچنین به عنوان مجموعه ای از شیوه های مدیریت ورفتار تعریف می شود (10).بنابراین 'فرهنگ ایمنی' می تواند به صورت گسترده به این صورت تعریف شود: پدیده جهانی که شامل هنجارها، ارزش ها و مفروضات اساسی از کل سازمان است(8). که می تواند به عنوان یک راهنما جهت کارکنان عمل نماید و تعیین می کند که چگونه در محل کار رفتار کنند. البته این رفتار با رفتارهایی که مورد قبول و پذیرش در محیط کار می باشد تعیین خواهد شد(3). در واقع می توان گفت فرهنگ ایمنی بیمار به عنوان یک استراتژی مهم و پیش فرض ضروری برای اصلاح کمبودهای متعددی است که در زمینه ی ایمنی بیماران وجود دارد(11). این نوع فرهنگ تاثیر عمیقی بر ایمنی بیمار و کیفیت مراقبت ها دارد. به عبارت ساده، اگر فرهنگ محیطی امن ایجاد نماید که در آن خطاها شناسایی شوند مراقبت از بیمار تحت تاثیر قرار خواهد گرفت (1).

و این در حالی است که با وجود تاکید بر ایمنی بیماران در مراقبت های بهداشتی، سازمان های کمی فرهنگ کارکنان خود از ایمنی بیمار را مورد گسترش و ارزشیابی قرار داده اند (12). در حالی که شناخت سطح فرهنگ و آگاهی در مورد ایمنی بیمار به منظور بهبود کیفیت مراقبت امری ضروری است(13) .به عبارت دیگر، فرهنگ ایمنی بر این که "چرا" خطا رخ داده است به جای این که "چه کسی" خطا کرد ه است تمرکز می نماید (1) در واقع در سازمان های با فرهنگ ایمنی مثبت ارتباطات بر اساس اعتماد متقابل، درک مشترک از اهمیت ایمنی، اطمینان به تاثیر اقدامات پیشگیرانه، و حمایت از نیروی کار استوار می باشد(8و9). در حالی که به طور مثال در فرهنگ های منتقد فقدان ارتباطات بعد از خطاهای پزشکی و عوارض جانبی حوادث دیده می شود(1) بنابراین با توجه به تمامی توضیحاتی که در بالا داده شد ارزیابی فرهنگ ایمنی می تواند یک ابزار مفید برای بهبود ایمنی بیمار، تشخیص فرهنگ ایمنی سازمان، بالا بردن سطح آگاهی ایمنی، و شناسایی فرصت ها برای بهبود باشد (1 ).

در واقع می توان گفت فرهنگ ایمنی بیمار سطوح مختلف نظام بهداشت و درمان را مورد تجزیه و تحلیل قرار می دهد و به منزله ی ماهیت موسسه است که مشخص کننده ی نقاط قوت و ضعف پیکره ی راهی است که متخصصان مراقبت های بهداشتی فکر می کنند ، عمل می کنند و رویکرد های کاری خود را مورد را شناسایی قرار می دهند ، (14و15 ) علاوه بر این فرهنگ ایمنی حس هویت و ارتباط حیاتی بین اعضای یک سازمان و ماموریتشان را ایجاد می نماید(13) .

امروزه افزایش یافتن پیچیدگی مراقبت های بهداشتی، به مشکل رو به رشد خطاهای پزشکی کمک می کند (1).

به طوری که طبق گزارش کمیته کیفیت مراقبت های بهداشتی درامریکا، دلایل اساسی اکثر مشکلات کیفیت .علل اشتباهات دارویی پرستاران و عوامل مؤثر بر عدم گزارش دهی آن از دیدگاه کارکنان پرستاری :مجله ی دانشکده ی پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران و خطاهای پزشکی نقایصی است که در ارائه ی مراقبت ها از طریق سازمان یافته رخ می دهد نه خطای فردی یا سهل انگاری.... این گزارش نشان می دهد که خطاهای پزشکی نه تنها مانع کیفیت مراقبت، بلکه مسئول مرگ و میر بیماران نیز می باشند (11).هزینه های اشتباهات از 17 میلیارد دلار به 29 میلیارد دلار برآورد شده اند که دارای اثرات ویرانگر و هزینه های عاطفی برای بیماران و خانواده های آنان می باشد (16 (. بنابراین با توجه به این که اشتباهات دارویی یک رخداد شایع و بالقوه خطرناک برای بیمار می باشد، می توان از آن به عنوان یک نشانگر ایمنی بیمار استفاده نمود. به صورت کلی نیز گزارش دهی اشتباهات دارویی باعث حفظ ایمنی بیمار می گردد(5). و این در حالی است که برخی از مطالعات نشان می دهند که فرهنگ ایمنی مثبت ممکن است با افزایش میزان حوادث دارویی همراه باشد اما این امر ممکن است به دلیل یک فرهنگ ایمنی مثبت باشد بدین معنی که احتمال بیشتری دارد که کارکنان حوادث را گزارش دهند و در نتیجه به نظر می رسد نرخ خطا افزایش یافته است (8).در واقع قصور و یا مقاومت در برابر گزارش خطاها به دلیل ترس از ویژگی های فرهنگ انتقاد کردن است (17)که مانعی بر سر راه تلاش ها برای بهبود ایمنی بیمار قرار می دهد ..در واقع"بزرگترین چالش برای حرکت به سمت نظام سلامت ایمن تر تغییر فرهنگ از انتقادهای شخصی به سمتی است که در آن اشتباهات به عنوان قصور های شخصی در نظر گرفته نشده ، اما به عنوان فرصت هایی برای بهبود سیستم و جلوگیری از آسیب در نظر گرفته شوند و این در حالی است که در فرهنگ انتقاد کردن ، تلاش برای تجزیه و تحلیل وضعیت جهت جلوگیری از عود و یا گزارش خطا وجود ندارد. علاوه بر این، جوی تنبیهی و فقدان ارتباطات حمایتی وجود دارد،بنابراین برای حرکت از یک فرهنگ منتقد به فرهنگی ایمن، تغییر لازم است که خود نیازمند این است که تمامی کارکنان به درستی و با توجه به مباحث ایمنی و پیشگیری ازآسیب به بیمارآموزش داده شوند. این امر مستلزم آن است که منابع لازم از منابع و زیرساخت های موجود در دسترس کارکنان قرار گیرد تا بتوانند عملکرد کارآمد و موثر در محل کار را داشته باشند(1 ).

با وجود تلاش های بسیاری که جهت ایمنی بیمار از زمان انتشار گزارش IOM انجام شده است مطالعات نشان می دهند که پنجاه و پنج درصد از افراد از کیفیت مراقبت نا راضی هستند درصد گزارش داده اند که آنها یا یکی از اعضای خانواده اشان یک خطای پزشکی را تجربه کرده اند بنابراین این موضوع درک می شود که مراقبت های بهداشتی از شکاف فرهنگی رنج می برند(4). بسیاری از دیگر مطالعات نیز این ایده را تقویت کرده اند که طرح های خاص ایمنی به طور همزمان می توانند بر روی فرآیندها، فرهنگ ایمنی و نتایج انتخاب شده بیمار مؤثر باشند(8) .

بنابراین برای کاهش خطاهای پزشکی و بهبود ایمنی بیمار ، سیستم بهداشت و درمان ما ، نیاز به تغییر دارد (1). به منظور دستیابی به این هدف راه های متفاوتی وجود دارد یکی از راه های بهبود کیفیت مراقبت و جلوگیری از خطاهای پزشکی برای یادگیری از خطاهای پزشکی ابزارهای بهبود ایمنی می باشد(18).بدین منظور برای درک علل خطا، مهم است که نیروهای درونی بهداشت و درمان به عنوان یک سیستم در نظر گرفته شوند ،سیستمی که به وسیله ی افراد و فرهنگ تحت تاثیر قرار می گیرد. و در این میان پرستاران به دلیل نزدیکی به بیماران در یک موقعیت منحصر به فرد جهت بهبود ایمنی بیمار قرار دارند .این موقعیت به پرستاران بینش مورد نیاز برای شناسایی مشکلات موجود درسیستم های بهداشت و درمان را به عنوان بخشی از راه حل ایمنی بیمار ارائه می دهد . با این حال، برای انجام این کار، پرستاران می بایست بدون ترس از مجازات مورد حمایت و تشویق قرار گیرند (1)و سازمان های بهداشتی با بررسی فرهنگ ایمنی ،مدیران را در زمینه ی تخصیص درست منابع و نیروی انسانی پاسخ گو بدانند (7).

و از آن جائی که نتایج تلاش در زمینه ی تحقیقات پرستاری منجر به ایجاد مداخلات پرستاری با نتایج مطلوب ، مقرون به صرفه، و قابل فهم در ، مدیران و بیماران می شود(19) و از آن جایی که فرهنگ حاکم بر بیمارستان ها ی ایران فرهنگی منتقد می باشد که تنها به فرد خاطی توجه کرده و سایر عوامل مؤثر در بروز خطاهای دارویی را نادیده می گیرد و در صورت بروز مشکل ،فرد خاطی با انواع تنبیهات و توبیخات در پرونده مواجه می شود و گاهاً با تهدید کاهش و حذف کلیلنیک ویژه روبه رو می شود . بنابراین این مطالعه با این هدف طراحی و تنظیم گردید تا فرهنگ ایمنی بیمار را در میان پرستاران شاغل در بیمارستان های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و ارتباط آن با عوامل مؤثر بر بروز و گزارش نکردن خطاهای دارویی از سوی آن ها را مورد بحث و بررسی قرار دهد و از این طریق با ایجاد فرهنگی ایمن در سطح بیمارستان ها از وقوع حوادث مشابه جلوگیری نمود.
سابقه طرح و بررسی متون :
مطالعات متفاوت جنبه های مختلفی از فرهنگ ایمنی و ارتباط آن با دیگر عوامل را در سطح بیمارستان ها و در گروه های مختلف مراقبتی مورد بررسی قرار داده اند در ذیل به تعدادی از این مطالعات اشاره می شود.
در مطالعه ای توصیفی که در سال 1388و بر روی نگرش ارائه دهندگان خدمت در یکی از بیمارستان های شهر تهران نسبت به انجام کار تیمی ،جو ایمنی موجود و انتقال دانش از طریق همکاری تیمی و بر روی 225از پرستاران ،دستیاران پزشکی و دیگر پیراپزشکان انجام گردید .نتایج در قسمت جو ایمنی نشان داد که سابقه ی کار با نگرش ارائه دهندگان خدمت نسبت به جو ایمنی از نظر آماری معنی داری می باشد . در واقع جو ایمن و احساس امنیت درمحیط کار، همان تعهدات قوی سازمان نسبت به ایمنی است که منجر به بازخورد مناسب عملکرد، ایجاد فرهنگ یادگیری از اشتباهات و گوش کردن رهبران به پیشنهادات می شود
در همین ر ابطه Kayaهمکارا ن ( 2000 ) نیز، به این نتیجه رسیدند که تفاوت زیادی بین پزشکان و پرستاران در زمینه جو ایمنی، وجود دارد و پزشکان نسبت به پرستاران در محیط کار احساس امنیت بیشتری می کنند(7).
ارتباط بین جنبه های جو ایمنی و خطاهای دارویی نیز مورد بررسی قرار گرفته است . به عنوان مثال، محققان در ایالات متحده آمریکا تاثیر جو ایمنی بر نتایج پرستار و بیمار را مورد بررسی قرار دادند. نظرسنجی از کارکنان و در یک نمونه تصادفی از بیمارستان ها نشان داد که جو ایمنی خطاهای دارویی، رضایت بیمار، درک بیمار از پاسخگویی پرستار و رضایت از پرستار را پیش بینی می کند (20 ). در همین راستا نتیجه مطالعه ی دیگری که بر روی 1033 پرستار و 78 نفر از مدیران پرستاری در بخش های اورژانس، داخلی، مراقبتهای ویژه و جراحی از 10 بیمارستان مورد بررسی قرار گرفت. خطاهای دارویی در طی یک دوره شش ماهه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. از مزایای سازماندهی رفتار ایمنی در این مطالعه این بود که در زمانی که سطح بالایی از اعتماد در مدیریت وجود داشت گزارش خطاهای دارویی افزایش می یافت (21،).
برخی از مطالعات نیز به بررسی بروز عوارض جانبی مانند مرگ و میر،میزان بروز عوارض و خطاهای دارویی می پردازند. به طور مثال محققان در ایالات متحده آمریکا فرهنگ ایمنی بیمار در بیمارستان و میزان عوارض بیمارستانی و عوارض جانبی را مورد بررسی قرار دادند. داده ها از 179بیمارستان مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که افزایش تمایل به فرهنگ ایمنی بهتر در بیماربا حوادث کمتری در ایمنی بیمار در ارتباط بود(22) .
پژوهشگران در کانادا نیز، عوامل موثر در پیش بینی عوارض جانبی در محیط های بیمارستانی را مورد بررسی قرار دادند . اطلاعات به دست آمده از بیش از 8000پذیرش در 40 واحد مختلف در سه بیمارستان مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که فرهنگ ایمنی بیمار با حادثه کمتر در ارتباط بود (8). محققان درمصر نیز نگرش پرسنل بهداشتی و درمانی نسبت به ایمنی بیماران در مراقبت های پس از زایمان را مورد بررسی قرار دادند . مدیران، پزشکان، پرستاران، داروسازان و تکنسین از 35مرکز مراقبت های اولیه مورد مطالعه قرار گرفتند. تنها در 36%از شرکت کنندگان جو ایمنی مثبت مشاهده گردید(23).
تعدادی از مطالعات،نیز ارتباط مثبتی بین فرهنگ ایمنی و رفتارهای ایمنی کارکنان پیدا کرده اند . به عنوان مثال، یک سازمان در ایالات متحده آمریکا نشان داد که تقویت فرهنگ ایمنی چگونه باعث بهبود به کار گیری داروهای خطرناک و مواد اصلی در کارکنان مراقبت های بهداشتی می شود. محققان در تایوان نیزمورد بررسی قرار دادند که چگونه فرهنگ سازمانی ممکن است رفتار ایمنی بیمار در بیمارستان را تحت تاثیر قرار دهد . در این مطالعه788 پرسنل از 42بیمارستان مورد مطالعه قرار گرفتند. فرهنگ ایمنی بیمار تاثیر مثبت بر رفتار ایمنی بیمار در میان کارکنان داشت . نویسندگان نتیجه گرفتند که رفتارهای ایمنی کارکنان بیمارستان تا حدی تحت تاثیر هنجارهای فرهنگی حاکم در سازمان خود و کار تیمی قرارداد (8)
درسال 2005 نیز مطالعه ای در مصر جهت تغییر سیاست ها در مورد ایمنی بیمارانجام و منتشر شده. در این مطالعه ماهیت و میزان عوارض جانبی در 3بیمارستان در قاهره از طریق بررسی پرونده های پزشکی تعیین گردیده بود. اگر چه میزان ثبت عوارض جانبی کم بود (1٪ تا 11٪، به طور متوسط 6درصد)34 درصد از حوادث نامطلوب با مرگ بیمار و 18 درصد مبتلا به اختلال دائمی همراه شدند. این مطالعه نیاز به بهبود فرهنگ ایمنی بیمار در میان ارائه دهندگان (حیات)18(2).(1391)؛66-75.
مراقبت های بهداشتی در بیمارستان های دانشگاه عین الشمس و تمایل آن ها جهت کاهش آسیب به بیمار را نشان داد(9).
اجزاء خاص از فرهنگ ایمنی نظیر اطلاعات و آگاهی نیز ممکن است با نتایج و رفتار کارکنان اتصالاتی داشته باشد . محققان در ایالات متحده آمریکا نشان دادند که آموزش دانشجویان پزشکی در مورد ایمنی بیمار باعث می شود آنها به احتمال بیشتری جهت جلوگیری از خطا در بیمار مداخله ی بالینی داشته باشند محققان در استرالیا نیز فاکتورهایی را که بر رفتارهای ایمنی بیمار توسط پرستاران، پزشکان و متخصصان بهداشت موثر است بررسی کردند 5294از کارکنان بالینی و مدیریتی مورد مطالعه قرار گرفتند.این عقیده که به کار گیری رفتارهایی که منجر به بهبود ایمنی بیمار و ادراک در مورد ایمنی بیمار می شود با رفتار یک همکار در ارتباط می باشد که بر رفتار ایمنی تمامی گروه های حرفه ای اثر می گذارد تقویت گردید ( 8 ).

همچنین در مطالعه ای که در سال 2009 توسط دولسی و همکارانش انجام گردید . اطلاعات به صورت نظرسنجی در مورد ایمنی بیمار واز 174 نفر از متخصصان سلامت جمع آوری گردید . نتایج نشان داد که ادراک کلی در ایمنی 51 درصدبود(13)
همچنین در مطالعه ای که در سال 2009 توسط مییر و همکارانش و با هدف بررسی تاثیر متغیرها یی نظیر نیروی انسانی پرستار و محیط کار بر نتایج بیمار که با استفاده از آزمون مدل مفهومی مدل مراقبت از بیمار PCDM ارائه گردیده بود نوعی مطالعه آینده نگر بود که به صورت مقطعی و طولی طراحی گردیده بود ، جمع آوری اطلاعات از 6بیمارستان در کانادا انجام شد. در مجموع 1230 بیمار و 727 پرستار از 24 واحد فرم های اطلاعاتی را تکمیل کردند. نتایج نشان داد که ویژگی های بیمار مراقبت های مورد نیاز پرستاری را تا حدی که پیامدهای بالینی مثبت به همراه داشته باشد تحت تاثیر قرار می دهد. سلامت جسمی و روانی قبلی بیماران برنتایج پزشکی تجربه شده و سلامت جسمی و روانی آن ها در هنگام ترخیص را تحت تاثیر قرار می دهد. این مطالعه همچنین نشان داد بیماران در واحدهایی که نسبت نیاز بیماربه مراقبت های پرستاری رعایت می شد به احتمال بیشتری دچار کاهش در سلامت جسمی ، آگاهی ، وضعیت، ورفتارهای مربوط به وضعیت سلامت خود می شدند(24)



مشکل جاری که سیاست گزار با آن مواجه است کدام است؟
روش های موجود کدامها هستند؟
پیشنهاد اول نحوه کاربرد
محل دوم بکارگیری نتایج تحقیق
سوالات و / یا فرضیات پژوهش• فرهنگ ایمنی بیمار در میان پرستاران شاغل در بیمارستان های وابسته به علوم پزشکی زاهدان (خاتم الانبیا،علی ابن ابیطالب و بوعلی) چه قدر است؟
• فرهنگ ایمنی بیمار در میان پرستاران بیمارستان های وابسته به علوم پزشکی زاهدان (خاتم الانبیا،علی ابن ابیطالب و بوعلی) بر حسب مشخصات دموگرافیک چه قدر است؟

• عوامل مؤثر بر بروز خطاهای دارویی و عدم گزارش دهی آن ها در میان پرستاران شاغل در بیمارستان های وابسته به علوم پزشکی زاهدان (خاتم الانبیا،علی ابن ابیطالب و بوعلی) چیست؟

• بین فرهنگ ایمنی بیمار و عوامل مؤثر بر بروز و عدم گزارش دهی اشتباهات دارویی در پرستاران شاغل در بیمارستان های وابسته به علوم پزشکی زاهدان (خاتم الانبیا،علی ابن ابیطالب و بوعلی) ارتباط وجود دارد.
• علل و عوامل مؤثر بر بروز و عدم گزارش دهی خطاهای دارویی در میان پرستاران شاغل در بیمارستان های وابسته به علوم پزشکی زاهدان (خاتم الانبیا،علی ابن ابیطالب و بوعلی) متفاوت است.
• فرهنگ ایمنی بیمار در میان پرستاران شاغل در بیمارستان های علوم پزشکی زاهدان بر حسب نوع بخش و بیمارستان متفاوت است.

هدف کلی طرحتعیین فرهنگ ایمنی بیمار در میان پرستاران شاغل در بیمارستان های وابسته به علوم پزشکی زاهدان و ارتباط آن با عوامل مؤثر بر بروز و عدم گزارش دهی اشتباهات دارویی از سوی آن ها
منافع و مضرات روشهای موجود کدامند؟
چرا پیام تحقیق شما حلال مشکل جاری است؟
اهداف اختصاصی• تعیین فرهنگ ایمنی بیمار در میان پرستاران شاغل در بیمارستان های وابسته به علوم پزشکی زاهدان (خاتم الانبیا،علی ابن ابیطالب و بوعلی)
• تعیین فرهنگ ایمنی بیمار در میان پرستاران شاغل در بیمارستان های وابسته به علوم پزشکی زاهدان بر حسب مشخصات دموگرافیک(سن ،جنس ،سطح تحصیلات و.....) .
• تعیین عوامل مؤثر بر بروز خطاهای دارویی و عدم گزارش دهی آن ها در میان پرستاران شاغل در بیمارستان های وابسته به علوم پزشکی زاهدان (خاتم الانبیا،علی ابن ابیطالب و بوعلی)
• تعیین ارتباط میان فرهنگ ایمنی بیمار و عوامل مؤثر بر بروز و عدم گزارش دهی اشتباهات دارویی در میان پرستاران شاغل در بیمارستان های وابسته به علوم پزشکی زاهدان (خاتم الانبیا،علی ابن ابیطالب و بوعلی)
• مقایسه ی فرهنگ ایمنی بیمار در میان پرستاران شاغل در بیمارستان های وابسته به علوم پزشکی زاهدان (خاتم الانبیا،علی ابن ابیطالب و بوعلی)
• مقایسه علل و عوامل مؤثر بر بروز و گزارش نکردن خطاهای دارویی در میان پرستاران شاغل در بیمارستان های وابسته به علوم پزشکی زاهدان (خاتم الانبیا،علی ابن ابیطالب و بوعلی)

پیشنهاد دوم نحوه کاربرد
محل سوم بکارگیری نتایج تحقیق
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرحکارکنان بیمارستان ها و مدیران شاغل د ر بخش های بهداشتی و درمانی
پیام تحقیق شما چه منافعی از نظر هزینه، کارایی و بهره وری برای مدیر دارد؟
برای اجرای راه حل پیشنهادی شما چه موانع و حمایتهایی وجود دارند؟
تعریف واژه های تخصصی'فرهنگ ایمنی' می تواند به صورت گسترده به این صورت تعریف شود: پدیده جهانی که شامل هنجارها، ارزش ها و مفروضات اساسی از کل سازمان است
اشتباه به عنوان عملی که به علت غفلت و به صورت غیر عمدی انجام می گیرد تعریف می شود. روانشناسان اظهار ی دارند که خطا و اشتباه در اعمال انسان غیر قابل اجتناب بوده و جزیی از واقعیت انسان است. بر این اساس نقش عوامل انسانی در بروز اشتباهات دارویی کاملا پذیرفته شده است
پیشنهاد سوم نحوه کاربرد
محل چهارم بکارگیری نتایج تحقیق
نوع مطالعهاین مطالعه نوعی مطالعه ی توصیفی – تحلیلی از نوع مقطعی می باشد که به بررسی فرهنگ ایمنی بیمار در میان پرستاران شاغل در بیمارستان های وابسته به علوم پزشکی زاهدان می پردازد و در عین حال به بررسی ارتباط آن با عوامل مؤثر بر بروز و عدم گزارش دهی اشتباهات دارویی نیز در یک مقطع زمانی حدود 6ماه می پردازد.
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)معیارهای ورود به مطالعه
شاغل در بیمارستان های وابسته به علوم پزشکی زاهدان (خاتم الانبیا،علی این ابیطالب و بوعلی)باشند
نداشتن هر گونه سابقه ی جزایی و کیفری در زمینه ی خطاهای دارویی
نداشتن هر گونه سوء سابقه در زمینه ی مصرف مواد مخدر
نداشتن مشکلات روحی و جسمی متعدد

معیارهای خروج
در صورت فراهم نبودن هر یک از موارد فوق الذکر فرد از مطالعه خارج خواهد شد
پیشنهاد چهارم نحوه کاربرد
حجم نمونه و روش محاسبه آنحجم نمونه با استفاده از مطالعات قبلی تعیین گردید در مطالعه ای که در سال 2012 و در کشور مصر انجام گردیده بود درک کلی از فرهنگ ایمنی بیمار در میان متخصصان مختلف مراقبت های بهداشتی درمانی 9/33٪ بود در حالیکه این رقم در میان پرستاران 2/30 ٪بود . با استناد به این مطالعه حجم نمونه از طریق ذیل محاسبه گردید.

=nz2p(1-p)
D2

مقدار d(0.2 فراوانی متغییر مورد نظر در نظر گرفته شد) . حجم نمونه در این مطالعه 188.3 در نظر گرفته شد که به طور تقریبی 200 نفر در مطالعه وارد خواهند شد.
روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) تصادفی
روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)در این مطالعه از پرسشنامه ای چهار بخشی استفاده خواهد شد بخش اول این پرسشنامه مربوط به اطلاعات دموگرافیک پرستاران شاغل در بیمارستان های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی ،بخش دوم این پرسشنامه ی مربوط به بررسی فرهنگ ایمنی بیمار ،بخش سوم آن در ارتباط با عوامل مؤثر بر بروز اشتباهات دارویی و بخش چهارم آن نیز در ارتباط با علل گزارش نکردن اشتباهات دارویی از سوی پرستاران می باشد.پرسشنامه های عوامل مؤثر بر بروز و همچنین گزارش نکردن اشتباهات دارویی قبلاً توسط حسین زاده و همکاران در تحقیقی با عنوان علل اشتباهات دارویی پرستاران و عوامل مؤثر بر عدم گزارش دهی آن از دیدگاه کارکنان پرستاری مورد استفاده قرار گرفته بود.


پرسشنامه ی مربوط به علل اشتباهات دارویی شامل 21 گویه می باشد ،و پرسشنامه ی مربوط به عوامل مؤثر بر عدم گزارش دهی اشتباهات دارویی دارای 19 گویه می باشد. روایی محتوایی این دو پرسشنامه در این مطالعه براساس مروری بر مقالات تحقیقی گذشته و نیز نظرخواهی از 10 نفر از همکاران وصاحب نظران پرستاری تعیین گردیده بود. در این روش پایایی پرسشنامه با روش آلفای کرونباخ در قسمت علل اشتباهات دارویی 91% و در قسمت عوامل مؤثر بر عدم گزارش دهی اشتباهات دارویی نیز 89 % برآورد شد ه بود که نشان می دهد پرسشنامه از پایایی خوبی برخورد ار است(25) .همچنین در مطالعه طل و همکاران پایایی این پرسشنامه ها با روش آزمون مجدد 86 % تعیین گردیده بود .


پرسشنامه ی عوامل مؤثر بر عدم گزارش دهی اشتباهات دارویی در سه حیطه شامل ترس از پیامدهای گزارش دهی (11گویه) ، عوامل مر بوط به فرآیند گزارش دهی (3 گویه) و عوامل مدیریتی(5 گویه ) را مورد بررسی قرار می دهدو پرسشنامه ی علل اشتباهات دارویی در سه حیطه عوامل مربوط به پرستار (7گویه)،عوامل مربوط به بخش (6گویه)و عوامل مربوط به مدیریت پرستاری (8گویه) می باشد. سؤالات براساس مقیاس لیکرت 5 درجه ای از کاملاً موافق نمره ی 5 تا کاملا مخالف نمره (1) نمره گذاری می گردد.











روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)پس از اخذ مجوزهای قانونی و مراجعه به بیمارستان های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی زاهدان (خاتم الانبیا،علی ابن ابیطالب و بوعلی ) از میان لیست کارکنان منتخب در این بیمارستان ها 200 نفر به صورت تصادفی انتخاب خواهند شد و در مطالعه شرکت داده خواهند شد. افرادی که تمایل به شرکت در مطالعه نداشته باشند از مطالعه خارج شده و نفرات دیگر به صورت تصادفی انتخاب خواهند شد.
معیارهای ورود به مطالعه عبارتند از :
شاغل در بیمارستان های وابسته به علوم پزشکی زاهدان (خاتم الانبیا،علی این ابیطالب و بوعلی)باشند
نداشتن هر گونه سابقه ی جزایی و کیفری در زمینه ی خطاهای دارویی
نداشتن هر گونه سوء سابقه در زمینه ی مصرف مواد مخدر
نداشتن مشکلات روحی و جسمی متعدد
در صورت فراهم نبودن هر یک از موارد فوق الذکر فرد از مطالعه خارج خواهد شد

روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار spss و امار توصیفی(میانگین ،انحراف معیار و فراوانی نسبی ) وتحلیلی(ضرایب هم بستگی و کای دوو....) انجام خواهد شد .
متغییر فراوانی مطلق فراوانی نسبی
سن
وضعیت تاهل
نوع استخدام
سابقه کار
بخش محل کار
جنس

علل عدم گزارش دهی کاملا مخالف
(درصد/تعداد) مخالف
(درصد/تعداد) بدون نظر
(درصد/تعداد) موافق
(درصد/تعداد) کاملا موافق
(درصد/تعداد) میانگین نمرات
(درصد/تعداد)
ترس از
پیامدهای
گزارش دهی تاثیر اشتباه در نمره ی ارزشیابی سالیانه
تاثیر اشتباه درکسر حقوق
سرزنش شدن از طرف مسئولان
سرزنش شدن از طرف پزشک معالج
سرزنش شدن از طرف همکاران
بروز عوارض جانبی در بیمار
زدن بر چسب بی لیاقتی به پرستار
نحوه ی برخورد همکاران در بخش
ایجاد نگرش منفی در بیمار و خانواده ی او
ایجاد مسایل قضایی
انتشار خبر در سایر بخش ها و مراکز
میانگین نمرات کل حیطه ی ترس از پیامدهای گزارش دهی
عوامل مربوط به فرایند گزارش دهی اهمیت ندادن به گزارش دهی بعضی از اشتباهات
واضح نبودن تعریف اشتباه دارویی
فراموش کردن گزارش دهی اشتباه
میانگین نمرات کل عوامل مربوط به فرایند گزارش دهی
ترس از عوامل مدیریتی عدم دریافت بازخورد از طرف مسئولان پرستاری به دنبال گزارش دهی اشتباه
وجود باورهای غلط در مدیران پرستاری
توجه مسئولان تنها به شخص اشتباه کننده
نامتناسب بودن واکنش مسئولان با شدت اشتباه
نامتناسب بودن واکنش مسئولان با اهمیت اشتباه
میانگین نمرات کل ترس از عوامل مدیریتی
ملاحظات اخلاقی • پرسشنامه با رضایت کتبی افراد تحت بررسی تکمیل می شود
• اطلاعات مربوط به روش اجراء و هدف ازانجام تحقیق ،فواید ، ماهیت تحقیق را برای آزمودنی توضیح داده و در صورت بروز سئوال به سئوالات او پاسخ های قانع کننده ای داده خواهد شد
• شرکت آزمودنی در جریان تحقیق آزاد بوده و آزمودنی می تواند در هر زمان که مایل باشد از شرکت در کار تحقیقی منصرف شود.
محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنهاعدم تمایل افراد به مشارکت در طرح تحقیقی . در صورت مواجهه شدن با افرادی که تمایلی به شرکت در این کار تحقیقی را ندارند این افراد در هر مرحله ای از تحقیق از مطالعه حذف خواهند شد و به صورت تصادفی فرد دیگری انتخاب خواهد شد
کلمات کلیدیفرهنگ ایمنی بیمار،خطاهایی دارویی،پرستاران
فهرست منابع و مراجع
1.Friesen A M,Faraquhar M,Hughes R. The nurse’s role in promoting a culture of patient safety:center for American nurses.serving the needs of nurses today &tomorrow.
2.Hospital survey on patient safety culture. The Patient Safety Group [website](http://www.patient safetygroup.org/survey/ index.cfm?sample=1, accessed 18 January 2012).
3.Glendon AI, Clarke SG, McKenna EF. Human safety and risk management. Florida, CRC Press, 2006.
4. Institute of Medicine. Crossing the quality chasm a new health system for the 21st century: National Academy Press. Washington, D.C. (2001).
5.کوهستانی حمیدرضا،باغچقی نیره. علل گزارش نکردن اشتباهات دارویی از دیدگاه دانشجویان پرستاری دانشگاه علوم پزشکی اراک : مجله ایرانی آموزش در علوم پزشکی 8(2).پاییز و زمستان (1387).
6.عمادی فریبا،فرزانه رقیه . خط مشی بازدید ایمنی مدیریتی استانداردهای الزامی بیمارستان های دوستدار ایمنی:مرکز آموزشی درمانی شهید مطهری مرودشت.مهرماه (1390).
7.محفوظ پور سعاد،مژده کار ریحانه.نگرش ارائه دهندگان خدمت در یکی از بیمارستان های آموزشی شهر تهران نسبت به انجام کار تیمی ،جو ایمنی موجودو انتقال دانش از طریق همکاری تیمی:نشریه ی علمی و پژوهشی دانشکده ی پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی 22(76).بهار (1391) ؛35-41.
8. The health foundation . Research scan: Does improving safety culture affect patient outcomes? November( 2011).
9. Aboul-Fotouh A.M, Ismail N.A, Ez Elarab H.S, Wassif G.O. Assessment of patient safety culture among healthcare providers at a teaching hospital in Cairo, Egypt: Eastern Mediterranean Health Journal18(4).(2012).
10. Denison D. Corporate culture and organizational effectiveness. New York: John Wiley(1990).
11. Kohn LT et al. To err is human: building a safer health system. A report of the committee on quality of health care in America ,Institute of Medicine .Washington DC .National Academy Press. (1999)
12. Pronovost PJ et al. Evaluation of the culture safety: survey of clinicians and managers in an academic medical center. Quality and Safety in Health Care14(4). (2003)؛ 231–233.
13. Fajardo-Dolci G, Rodríguez-Suárez: J.Patient safety culture in healthcare professionals: Cir Cir (78).(2010) ؛522-527.
14.Howard L. Validating the competing values model as a representation oforganizational cultures: Int J Organ Anal(6). ( 1998); 231-250.
15. Cooper M. Towards a model of safety culture. Saf Sci( 36).(2000); 111-136
16. Gibson, R., & Singh, J. P. Wall of Silence the untold story of the medical mistakes that kill and injure millions of Americans. Washington D.C.: LifeLine Press. (2003).
17. Larson, L.. Ending the culture of blame. A look at why medical errors happen--and what needs to change: Trustee53(2). (2000) ؛ 6-10.
18. Leape, L.. Reporting of adverse events: New England Journal of Medicin e .(2002) ؛1633-1638.
19. Gormley S Esther. Registered Nurse-Sensitive Outcomes: A Summary Report. Prepared for the College of Registered Nurses of Nova Scotia.(2011).
20.Hofmann DA, Mark B. An investigation of the relationship between safety climate and medication errors as well as other nurse and patient outcomes: Personnel Psychology 59(4).( 2006); 847–869.
21 Vogus TJ, Sutcliffe KM. The impact of safety organizing, trusted leadership, and care pathways on reported medication errors in hospital nursing units. Med Care 45(10).(2007); 997-1002.
22. Mardon RE, Khanna K, Sorra J, Dyer N, Famolaro T. Exploring relationships between hospital patient safety culture and adverse events: J Patient Saf6(4).( 2010); 226-32.
23. Nabhan A, Ahmed-Tawfik MS. Understanding and attitudes towards patient safety concepts in obstetrics: Int J Gynaecol Obstet98(3).( 2007); 212-6.
24. Meyer, R., Wang, S., Li, X, Thomson, D. & O’Brien-Pallas. Evaluation of apatient care delivery model: Patient outcomes in acute cardiac care:Journal of Nursing Scholarship41(4) .(2009)؛ 399-410.
25.حسین زاده مینا،عزت آقاجری پروانه،مهدوی نادر
معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش
(عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود.
خون گیری
(آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر)
نحوه همکاری/ مزایا ی طرح
(در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد)
عوارض جانبی
(منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است)
جبران عوارض احتمالی
(برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينه‌هاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود.
هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی
(تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. )
روش های جایگزین
در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد
محرمانه بودن
بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگه‌داشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی مي‌تواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد.
پاسخگویی به پرسش ها
در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود
حق نپذیرفتن یا انصراف
بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبت‌هاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش مي‌تواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد.
رضایت
او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوق‌الذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام مي‌کنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد مي‌گردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم
پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
فرم پرسشنامه ی عوامل مِوثر بر علل اشتباهات دارویی و عدم گزارش دهی آنها.docx1392/04/3029242دانلود
فرم پروپوزال فرهنگ ایمنی بیمار بر اساس طرح hsr.doc1392/04/30327168دانلود
1.pdf1392/05/16459157دانلود
2.pdf1392/05/16437088دانلود
2_0002.pdf1392/05/161274500دانلود
2_0003.pdf1392/05/161199907دانلود
2_0004.pdf1392/05/16711463دانلود
3.pdf1392/05/16487699دانلود
جداول آماری.docx1392/05/2023692دانلود
پاسخ به ایرادات کار فرهنگ ایمنی.docx1392/07/2818748دانلود
anser.docx1392/10/1615965دانلود
culture safety patient q.docx1392/10/1640586دانلود
hsr.doc1392/10/24416768دانلود