چاپ صفحه |  صفحه نخست سامانه |  مجری و همکاران |  اطلاعات تفضیلی |  دانلود | علوم پزشکی زاهدان |
| کد طرح | 6105 |
| عنوان فارسی طرح | اثر عصاره هیدروالکلی دانه گیاه اسپند(Peganum harmala) بر سطح سرمی گلوکز ، پروفایل لیپیدی و استرس اکسیداتیو در موش صحرایی نر سالم و دیابتی |
| عنوان لاتین طرح | Effect of hydroalcoholic extract of Peganum harmala seeds on serum glucose , lipid profile and oxidative stress in normal and diabetic male rats |
| نوع طرح | |
| محل اجرای طرح | مدیریت توسعه فناوری سلامت |
| رسته مطالعاتی | تجربی- آزمایشگاهی |
| دانشکده/مرکز | دانشکده پزشکی زاهدان |
| زمان اجرا -روز |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| محسن بامری نیافر | همکار | دانشجو | mbameri.niya@gmail.com | |
| غلامرضا کمیلی | مجری | همکاری در اجرای طرح | متخصص | rkomeili@gmail.com |
| محمد هاشمی | مشاور | مشاور علمی | دکترا - PHD | mhd.hashemi@gmail.com |
| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | اثر عصاره هیدروالکلی دانه گیاه اسپند(Peganum harmala) بر سطح سرمی گلوکز ، پروفایل لیپیدی و استرس اکسیداتیو در موش صحرایی نر سالم و دیابتی |
| خلاصه طرح به لاتین | Effect of hydroalcoholic extract of Peganum harmala seeds on serum glucose , lipid profile and oxidative stress in normal and diabetic male rats |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | دیابت یک اختلال سوخت و سازی در بدن است. بدین صورت که سرعت و توانایی بدن در استفاده و سوخت ساز کامل قند ها کاهش می یابد. از این رو قند خون افزایش می یابد. در واقع دیابت یک بیماری است که در آن بدن دچار کمبود انسولین است یا انسولین تولیدی را بدرستی مصرف نمی کند(1). دیابت از مهمترین اختلالات غدد درون ریز و از مشکلات بهداشتی روز افزون دنیای امروز است. بیش از 220 میلیون نفر در دنیا دیابت دارند و برآورد می شود تا سال 2030 این تعداد دو برابر شود. در حال حاضر 11% ایرانیان دچار دیابت هستند. هر 10 ثانیه یک نفردر جهان به دلیل عدم آگاهی از دیابت و روش کنترل آن ، جان خود را از دست می دهند(2). علاوه بر اختلال در متابولیسم کربوهیدرات ، متابولیسم چربی و پروتئین ها در این بیماری مختل می شود.
از سال 1974 دیابت به دو نوع 1 و 2 تقسیم گردید(3). در دیابت نوع 1 ، حمله خود ایمنی علیه سلولهای بتای پانکراس داریم که منجر به مرگ گسترده سلول های بتا می شود، در نتیجه با نقص کامل یا تقریبا کامل تولید انسولین همراه است. دیابت نوع 2 متنوع تر و شامل درجاتی از مقاومت به انسولین می باشد(4). بیماری دیابت نوع 1 یک بیماری خود ایمنی است که در آن برخی عوامل محیطی (مثل میکروبی-شیمیایی-رژیم غذایی) باعث شروع یک واکنش خود ایمنی در افراد دارای استعداد ژنتیکی می شود. در سالهای اخیر، ارتباط عوامل مهلک دیابت با افزایش سطح گلوکز ، پروفایل لیپیدی خون، کاهش سطح آنتی اکسیدانی و در نتیجه افزایش میزان واکنش های اکسیداتیو در بدن مورد بررسی قرار گرفته است(5). بیماری دیابت با عوارض متابولیک حاد و مزمن همراه است. الف- عوارض حاد: شامل هیپر گلیسمی ،اسیدوز لاکتیک و سندرم هیپر اسمولار غیر کتونی. ب- عوارض مزمن: این عوارض عبارتند از عوارض عروق ریز(نفروپاتی، رتینوپاتی، نوروپاتی) و عوارض عروق بزرگ یا قلبی_ عروقی (هیپرتانسیون ، بیماری شریان کرونر، بیماری عروق مغز)(6). نتایج حاصل از مطالعات نشان می دهد که افزایش تشکیل رادیکال های آزاد به علت هیپرگلیسمی، در پاتوژنز و پیشرفت عوارض این بیماری نقش عمده دارد. به عنوان مثال رادیکال های آزاد در کنار مقادیر افزایش یافته گلوکز و لیپو پروتئین های موجود در خون باعث تشدید روند پراکسیداسیون یا گلیکولیزاسیون می شوند این روند به واکنش های سمی در سلولهای اندوتلیال و تجمع و احتباسLDL و پیشرفت آترواسکلروز منجر می شوند که آترواسکلروز به عنوان یکی از عوارض مهلک دیابت است(7). موجودات زنده جهت مقابله و خنثی نمودن اثر رادیکال های آزاد، دارای سازوکارهای مختلفی از جمله سیستم های دفاع آنتی اکسیدانی می باشند. این سیستم ها شامل آنزیم هایی مانند سوپراکسید دیسموتاز، کاتالاز، گلوتاتیون پراکسیداز و درشت مولکول هایی از قبیل آلبومین، سرولوپلاسمین، فریتین و مولکولهای کوچکی از جمله -β کاروتن، یو بیکوئینول ،-α توکوفرول اسید آسکوربیک، متیونین، اسید اوریک ، بیلی روبین و گلوتاتیون احیاء (GSH) می باشند(8). عدم تعادل بین تولید رادیکال های آزاد و ظرفیت آنتی اکسیدانی بدن سبب ایجاد استرس اکسیداتیو خواهد شد که به شدت با دیابت و عوارض آن مرتبط است(9). استرس اکسیداتیو می تواند از طریق پراکسیداسیون لیپیدها، پروتئین ها، کاهش دفاع آنتی اکسیدانی بدن و نیز فعال کردن مسیر هایی که به آپوپتوزیس ختم میگردند، باعث آسیب سلولی و بافتی شود(10). مالون دی آلدئید(MDA) که فراورده حاصل از پراکسیداسیون لیپیدهاست به عنوان یکی از شاخص های معتبر استرس اکسیداتیو می باشد که در جریان بیماری دیابت غلظت سرمی آن افزایش میابد(11). با توجه به اینکه مواد آنتی اکسیدان موجود در سرم یا پلاسما متعدد بوده، اندازه گیری ظرفیت آنتی اکسیدانی تام(TAC) سرم می تواند شاخص مناسبی برای استرس اکسیداتیو باشد. مطالعات نشان داده که علاوه بر سیستم آنتی اکسیدانی طبیعی بدن، استفاده از سایر آنتی اکسیدان ها، که در این بین آنتی اکسیدان های با منشا گیاهی(مانند فلاونوئیدها) که معمولا با عوارض جانبی کمتر همراه اند در کاهش نشانه های استرس اکسیداتیو و حذف رادیکال های آزاد مفید بوده و از اهمیت خاصی برخوردار است(12). در حال حاضر درمان اصلی و موثر برای دیابت قندی استفاده از انسولین و عوامل هیپوگلیسمیک است. ولی این ترکیبات دارای عوارض نامطلوب متعدد نظیر افزایش ذخایر چربی ، تحلیل رفتن بافت چربی در محل تزریق و بروز شوک هیپوگلیسمیک بوده و در دراز مدت بر روند ایجاد عوارض ناتوان کننده تاثیری ندارد(13). با توجه به افزایش دانش بشری در مورد هتروژنیته این بیماری، نیاز برای یافتن ترکیبات موثر با حداقل عوارض جانبی در درمان دیابت و اختلالات ناشی از آن شدیدا احساس می گردد (14). بعلاو در افراد مبتلا به دیابت قندی چند شکل از دیس لیپیدمی دیده میشود. به علت خطرات قلبی-عروقی ناشی از هیپرگلیسمی و هیپرلیپیدمی، اختلالات لیپیدها را باید به عنوان بخشی از درمان جامع دیابت به سرعت تشخیص داده درمان نمود(4). قبل از کشف انسولین و همچنین داروهای ضد دیابت رایج، بیماران دیابتی با گیاهان دارویی و درمان های سنتی معالجه می شدند تاکنون تاثیر مثبت بیش از 1200 گیاه دارویی در کاهش میزان قند خون و یا کاهش عوارض ناشی از دیابت شناخته شده است(15). از طرف دیگر سازمان جهانی بهداشت به کشورهای پیشرفته استفاده از داروهای گیاهی را به دلیل سالم بودن، اثربخشی بیشتر و استاندارد بودن آنها توصیه می کند(16). مصرف گیاهان دارویی در طب سنتی جایگاه خاصی داشته و از سالها قبل برای درمان بسیاری از بیماری ها، مصرف اشکال متفاوتی از گیاهان دارویی مختلف کاربرد داشته است(17). رویکرد تغذیه ای به دیابت در کشور های در حال توسعه دارای مزایای زیادی است(18) ، به عنوان مثال در مطالعه ای در کشور مغرب، 320 بیمار دیابتی و380 بیمار مبتلا به فشار خون و اختلالات قلبی-عروقی مورد مصاحبه قرار گرفتند که 80% این افراد گیاهان دارویی را برای درمان بیماری خود مصرف میکردند و معتقد بودند که گیاه درمانی ارزانتر و موثرتر و بهتر از درمان دارویی است(19). با توجه به اینکه گیاهان دارویی نسبت به داروهای شیمیایی دارای اثرات جانبی کمتری هستند بنابرین پژوهشگران بدنبال یافتن ترکیبات گیاهی جدید برای درمان و یا پیشگیری از این بیماری هستند(20). در یک مقاله مروری حدود 86 داروی طبیعی ارائه شده است که خواص ضد دیابتی دارند 82 مورد آنها منشاء گیاهی دارند که در 45 خانواده شامل کاروتنویدها ، آلکالوئیدها ، فلاونوئیدها، ترپونوئید ها و ... قرار دارند. گیاهان دارویی و مشتقات آنها اگرچه از دیر باز در درمان دیابت قندی و عوارض ناشی از آن مطرح بوده اند ولی در مورد اثر بخشی قطعی بسیاری از آنها شواهد پژوهشی و مستند وجود ندارد(21). همچنین به دلیل عوارض متعدد دیابت در بیماران و با توجه به اینکه راهکار های درمانی فعلی برای درمان دیابت (بخصوص نوع دوم که شیوع بیشتری دارد) محدودیت هایی دارد لزوم تحقیقات برای دستیابی به داروهای موثر و کم خطر برای کاهش قند، چربی خون و استرس اکسیداتیو در این بیماران کاملا محسوس است. دانه گیاه اسپند یکی از مواردی است که در طب سنتی مردم ایران مورد استفاده قرار می گیرد. در مطالعه ای که توسط نوشین نقش و همکاران در سال 1391 انجام شد ، نشان دادند تجویز خوراکی mg/kg 20 عصاره اتانولی دانه گیاه اسپند ، دارای خاصیت آنتی اکسیدانی بوده و می توان آن را به عنوان کاهش دهنده رادیکال های آزاد حاصل از نانو ذرات نقره پیشنهاد داد نمود (22). Singh و همکاران در سال 2008 نشان دادند تجویز خوراکی عصاره اتانولی دانه گیاه اسپند به موش های صحرایی دیابتی شده با استرپتوزوتوسین دارای خاصیت هیپوگلیسمیک می باشد (23). گیاه اسپند (Paganum harmala) : اسپند با نام علمی Paganum harmala گیاهی پایا و بدون کرک از تیره Zygophillaceae می باشد. برای این گیاه در متون طب سنتی ، اثرات متعددی از جمله خواب آور بودن ، قاعده آور ، تعریق آور ، ضد قارچ ، ضد انگل ، ضد سرطان و محرک سیستم ایمنی ذکر شده است (24). در طی مطالعات علمی مختلف نشان داده شده که دانه های این گیاه خاصیت اشتها آور و مدر بودن دارد و در درمان بیماری های اعصاب و عروق دخیل است (25). همچنین برخی مطالعات دیگر خاصیت آنتی اکسیدانی و ضد هیپرگلیسمی این دانه ها را نشان می دهد (22،23). گیاه مذکور محتوی آلکالوئید های متنوعی است که تاکنون دوازده نوع آنها شناخته شده ، آلکالوئید اصلی این گیاه هارمالین است ، دانه این گیاه دارویی حاوی آلکالوئید های هارمول ، هارمالین و هارمین می باشد و دارای خواص ضد میکروبی، ضد انگل روده ای، و ضد قارچی می باشد و از زمان های دور به عنوان ضد عفونی کننده کاربرد داشته است (24). تعدادی از آنتی اکسیدان های موجود در این گیاه شامل فنول ها ، پلی فنل ها (فلاونوئید ها) و توکوفرول می باشند که به مقابله در برابر رادیکال های آزاد پرداخته و سعی در جبران مکانیسم های استرس اکسیداتیو می کنند (26). اهمیت اندازه گیری هموگلوبین گلیکوزیله(HbA1C): با توجه به اینکه میزان قند خون دیابتی تابعی از میزان غذای مصرفی و فعالیت بدنی و روش درمان می باشد ، اندازه گیری قند خون در طول روز به تنهایی نمی تواند معیار قابل اعتمادی برای ارزیابی درمان در نظر گرفته شود بنابرین برای کنترل درمان نیاز به روشی هست که کمتر دچار تغییرات روزانه گردد. اندازه گیری مقدار هموگلوبین گلیکوزیله به عنوان بخش اصلی هموگلوبین گلیکوزیله ، قابل اعتمادترین روش برای ارزیابی درمان هیپرگلیسمی در Preliminary studies on the hypoglycemic effect of peganum harmala L.seeds ethanol extract normal and stereptozotocin in duced diabetic rats , Indian jornal of clinical biochemistry 23(4) , pp . 391 – 393 24- غلام حسن واعظی و همکاران ، تجویز عصاره متانولی دانه اسپند (Peganum harmala) ، رفتار ترس در موش صحرایی را افزایش می دهد ، فیزیولوژی فارماکولوژی ، جلد 11 (4) ، 300- 305 ، زمستان 1386 25- علی هاشمی و همکاران ، بررسی اثر عصاره متانولی دانه گیاه اسپند بر روند تشنج ایجاد شده با استریکینین در موش صحرایی سوری ، علوم دارویی ، 1388 دوره 15 ، شمار 3 ، 262 – 257 26. Mahmoudian M, Jalilpour H, Salehian P. Toxicity of Peganum harmala: Review and a Case Report. Iranian Journal of Pharmacologyand Therapeutics 2002; 11: 1-4 27. Little R., Wiedmeyer H.,England ; James M.Jacobson ; Frank H. Wians, Jr ; David E.Goldstein Interlaboratory Standardazation of Measurments of Glycohemoglobins. Clinical Chemistry 1992;38:2472-8. 28. Standefer J.Eaton P.Evaluation of a Colorimetric Method for Derermination of Glycosylated Hemoglobin. Clinical Chemistry. 1988;29: 135-140. 29. Baluchnejadmojarad T, Roghani M. Garlic extract attenuates time-dependent changes in the reactivity of isolated aorta in streptozotocin-diabetic rats. Life Sci 2003;73(18):2281-9. 30- اکرم عیدی و همکاران، اثر هیپوگلیسمی عصاره الکلی غلاف لوبیا سبز در موش های صحرایی نر بالغ سالم و دیابتی شده توسط استرپتوزوتوسین، مجله علوم پایه دانشگاه آزاد اسلامی، (JSIAU) ، شماره 1/62 ، زمستان 1385 31. Friedewald wt, levy RI , fredrickson DS. Estimation of the concentration of low-density lipoprotein cholesterol in plasma, without use of the preparative ultracentrifuge. Clin Chem. 1972; 18: 499-502 32- زهرا سالمی ، بررسی اثر مارگارین پردازش شده بر میزان نشانه های استرس اکسیداتیو در موش های صحرایی نر جوان، مجله علوم فناوری زیستی مدرس ، دوره 1شماره 1، پاییز 1389. 33- طیبه رضایی ، محمد باقر مینایی ، اثرات محافظتی عصاره برگ گزنه بر ساختمان روده باریک در موش صحرایی دیابتی ، فصلنامه علمی پژوهشی زیست شناسی تکوینی سال دوم ، شماره 9 ، زمستان 1389 34- محمد حسن افتخاری و همکاران، اثر دایدزئین بر سطح گلوکز ، پروفایل لیپیدی و فعالیت آنزیم پاراکسوناز موش های صحرایی دیابتی، مجله علوم تغذیه و صنایع غذایی ایران، سال چهارم، شماره 2، تابستان 1388، صفحات 44-37. مبتلایان به دیابت می باشد(27). هموگلوبین گلیکوزیله به دنبال اتصال گلوکز به زنجیره بتای هموگلوبین ایجاد میگردد. کمپلکس حاصل در ابتدا به شکل PRE-HbA1C ناپایدار بوده و به تدریج به شکل پایدار HbA1c تبدیل می شود، بنابراین به دنبال تغییرات کوتاه مدت مقدار گلوکز خون احتمال تجزیه PRE-HbA1C و ایجاد گلوکز و هموگلوبین وجود دارد، اما با ثابت ماندن میزان گلوکز، HbA1C پایدار ایجاد می شود که تا زمان تخریب گلبول قرمز و تجزیه هموگلوبین پایدار خواهند ماند(28). با توجه به طول عمر حدود 120 روز گلبول قرمز طبیعی میزان HbA1C طبیعی موجود در گردش خون انعکاسی از گلوکز خون طی یک تا دو ماه گذشته می باشد. با توجه به اینکه مطالعه ای در خصوص میزان تاثیر دانه های گیاه اسپند بر عوارض دیابت از جمله هیپر لیپیدمی ، استرس اکسیداتیو و سنجش مقدار HbA1C انجام نشده است بنابرین انجام چنین مطالعاتی ضروری به نظر می رسد. در این مطالعه با استفاده از مدل حیوانی به بررسی اثرات عصاره هیدروالکلی دانه گیاه اسپند بر میزان هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1C) ، گلوکز ، پروفایل لیپیدی (کلسترول تام ، LDL-C ، HDL-C ، TG)و شاخص های استرس اکسیداتیو در سرم نمونه های دیابتی (القا شده توسط استرپتوزوتوسین) و سالم حیوان پرداخته خواهد شد |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | - سئوالات و/ یا فرضیات پژوهش :
1- عصاره هیدروالکلی دانه گیاه اسپند باعث کاهش میانگین مقدار گلوکز سرم در گروههای دیابتی تحت تیمار در مقایسه با گروههای دیابتی و کنترل می شود. 2- عصاره هیدروالکلی دانه گیاه اسپند باعث کاهش میانگین مقدار هموگلوبین گلیکوزیله( HbA1C ) سرم در گروههای دیابتی تحت تیمار در مقایسه با گروههای دیابتی و کنترل می شود. 3- عصاره هیدروالکلی دانه گیاه اسپند باعث کاهش میانگین مقدار کلسترول تام سرم در گروههای دیابتی تحت تیمار در مقایسه با گروههای دیابتی و کنترل می شود. 4- عصاره هیدروالکلی دانه گیاه اسپند باعث کاهش میانگین مقدار تری گلیسرید سرم در گروههای دیابتی تحت تیمار در مقایسه با گروههای دیابتی و کنترل می شود. 5- عصاره هیدروالکلی دانه گیاه اسپند باعث کاهش میانگین مقدار LDL-C سرم در گروههای دیابتی تحت تیمار در مقایسه با گروههای دیابتی و کنترل می شود. 6- عصاره هیدروالکلی دانه گیاه اسپند باعث افزایش میانگین مقدار HDL-C سرم در گروههای دیابتی تحت تیمار در مقایسه با گروههای دیابتی و کنترل می شود. 7- عصاره هیدروالکلی دانه گیاه اسپند باعث کاهش میانگین مقدار مالون دی آلدئید (MDA) و افزایش میانگین ظرفیت آنتی اکسیدانی تام (TAC) سرم در گروههای دیابتی تحت تیمار در مقایسه با گروههای دیابتی و کنترل می شود. 8- با افزایش دوز عصاره هیدروالکلی دانه گیاه اسپند ، میزان اثر عصاره بر مقدار میانگین گلوکز، هموگلوبین گلیکوزیله ( HbA1C ) ، پروفایل لیپیدی و شاخص های استرس اکسیداتیو سرم ، بیشتر میشود. |
| هدف کلی طرح | اثر عصاره هیدروالکلی دانه گیاه اسپند(Peganum harmala) بر سطح سرمی گلوکز ، پروفایل لیپیدی و استرس اکسیداتیو در موش صحرایی نر سالم و دیابتی |
| اهداف اختصاصی | 1- تعیین و مقایسه مقدار گلوکز سرم در گروههای دیابتی تحت تیمار با گروه دیابتی، گروه کنترل و گروههای کنترل تحت تیمار.
2- تعیین و مقایسه مقدار هموگلوبین گلیکوزیله ( HbA1C ) سرم در گروههای دیابتی تحت تیمار با گروه دیابتی، گروه کنترل و گروههای کنترل تحت تیمار. 3- تعیین و مقایسه مقدار کلسترول تام سرم در گروههای دیابتی تحت تیمار با گروه دیابتی، گروه کنترل و گروههای کنترل تحت تیمار. 4- تعیین و مقایسه مقدار تری گلیسرید سرم در گروههای دیابتی تحت تیمار با گروه دیابتی، گروه کنترل و گروههای کنترل تحت تیمار. 5- تعیین و مقایسه مقدار HDL-C سرم در گروههای دیابتی تحت تیمار با گروه دیابتی، گروه کنترل و گروههای کنترل تحت تیمار. 6- تعیین و مقایسه مقدار LDL-C سرم در گروههای دیابتی تحت تیمار با گروه دیابتی، گروه کنترل و گروههای کنترل تحت تیمار. 7- تعیین و مقایسه مقدار مالون دی آلدئید (MDA) و ظرفیت آنتی اکسیدانی تام (TAC) سرم در گروههای دیابتی تحت تیمار با گروه دیابتی، گروه کنترل و گروههای کنترل تحت |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و سایر مراکز تحقیقاتی |
| تعریف واژه های تخصصی | |
| نوع مطالعه | مطالعه تجربی (Experimental Study) |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | جامعه مورد مطالعه در این تحقیق، موش های صحرایی نر (نژاد wister-albino) موجود در حیوان خانۀ دانشگاه علوم پزشکی زاهدان می باشند. که از میان این موش ها 64 سر طبق معیار زیر انتخاب می شوند. معیار ورود به این مطالعه موش های نر و سالمی می باشند که در شرایط طبیعی بدون برقراری حالت روزه داری، میزان گلوکز سرم آنها براساس اندازه گیری کمتر از 250 میلی گرم بر دسی لیتر باشد(29). |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | تعداد 64 سر موش صحرایی نر نژاد (wister-albino) با محدوده وزنی 200 تا 230 گرم در این مطالعه مورد بررسی قرار می گیرند. روش محاسبه آن بر مبنای تحقیقات مشابه انجام شده، می باشد(30). |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | معیار ورود به این مطالعه موش های نر و سالمی می باشند که در حالت طبیعی و غیر ناشتا میزان گلوکز سرم آنها بر اساس آزمایش پایین تر از 250 میلی گرم بر دسی لیتر محاسبه می شود(29). بدین صورت 64 سر موش نر سالم وارد مطالعه می کنیم، سپس این موش ها را به طور تصادفی به 8 گروه هشت تایی تقسیم می کنیم. |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | اثر عصاره هیدروالکلی دانه گیاه اسپند(Peganum harmala) بر سطح سرمی گلوکز ، پروفایل ل اندازه گیری وزن (ترازو) و مقدار آب و غذای حیوان (مشاهده و ترازو)، برای اندازه گیری متغیرهای بیوشیمیایی با استفاده از کیت های مخصوص مربوط به شرکت زیست شیمی با روشهای روتین آزمایشگاهی. مقدار LDL-C را با استفاده از فرمول فریدوالد
(LDL-Chol = Total Chol - HDL-Chol - (Triglycerides ÷ 5 ) اندازه گیری می کنیم (31). از طرف دیگر، اندازه گیری میزان مالون دی آلدئید (MDA) سرم به روش رنگ سنجی و براساس واکنش آن با تیوباربیتوریک اسید می باشد ، اندازه گیری ظرفیت آنتی اکسیدانی تام(TAC) سرم با استفاده از روش FRAP انجام خواهد شد (32). یپیدی و استرس اکسیداتیو در موش صحرایی نر سالم و دیابتی |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | این مطالعه بر روی 64 سر موش صحرایی نر از نژاد Wister-albino در محدوده وزنی 200-230 گرم انجام خواهد شد که پس از توزین به 8 گروه هشت تایی تقسیم می شوند و هر موش در یک قفسه جداگانه نگهداری می گردد حیوانات مورد بررسی دسترسی کامل به آب و غذا دارند و در شرایط 12 ساعت روشنایی و 12 ساعت تاریکی و دمای 3±22 درجه سانتیگراد که به طور مصنوعی تهیه می شود قرار می گیرند پس از یک هفته فرصت سازگاری با محیط ، آزمایش ها شروع خواهند شد.
گروه های مورد مطالعه شامل : 1-گروه کنترل 2،3،4- گروه های کنترل تحت تیمار به ترتیب با سه دوز 30 ،60 و 120 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن عصاره هیدروالکلی(22،23). 5-گروه دیابتی 6،7،8-گروه های دیابتی تحت تیمار به ترتیب با سه دوز 30 ،60 و 120 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن عصاره هیدروالکلی(22،23). حیوانات گروه کنترل سالم هستند و با نرمال سالین تیمار خواهند شد ، حیوانات گروه های کنترل تحت تیمار، سالم هستند و با عصاره هیدروالکلی به ترتیب دوزهای 30 ،60 و 120 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن تیمار خواهند شد ، حیوانات گروه دیابتی که با نرمال سالین تیمار خواهند شد ، حیوانات گروه های دیابتی تحت تیمار با عصاره هیدروالکلی با دوز های 30 ،60 و 120 میلی گرم بر کیلو گرم وزن بدن تیمار خواهند شد. نحوه ی تیمار : عصاره هیدروالکلی و نرمال سالین پس از تائید دیابتی شدن حیوانات به صورت خوراکی (از طریق گاواژ) روزانه و در ساعت معینی از روز تیمار خواهند شد حجم ماده تیمار شده در تمامی گروهها یک میلی لیتر و مدت زمان تیمار 4 هفته خواهد بود. در شروع مداخله میزان گلوکز خون در حالت غیر ناشتا جهت اطمینان از دیابتی بودن حیوانات اندازه گیری خواهد شد، گلوکز بالای 250 میلی گرم بر دسی لیتر، دیابتی در نظر گرفته می شود.گلوکز با استفاده از دستگاه گلوکومتر دیجیتال اندازه گیری خواهد شد. در پایان مداخله، پس از برقراری 16 ساعت حالت روزه داری حیوان با اتر بیهوش شده خونگیری از ورید گردن انجام میشود و خون گرفته شده به مدت 20 دقیقه در دمای آزمایشگاه قرار میگیرد و پس از آن سانتریفوژ انجام میشود و پس از جداسازی سرم میزان پارامترهای مورد نظر اندازه گیری خواهد شد. نحوه دیابتی کردن حیوان: جهت القای دیابت ، موش های صحرایی استرپتوزوتوسین را با دوز 50 میلی گرم بر کیلو گرم وزن بدن ( به صورت حل شده در محلول بافر سیترات) به صورت تزریق وریدی دریافت خواهند نمود (33). علایم دیابت شامل پرنوشی و پر ادراری پس از 7 - 5 روز آشکار خواهند گردید. جهت اطمینان بیشتر، میزان قند خون حیوانات با استفاده از دستگاه گلوکومتر دیجیتالی اندازه گیری خواهد شد که افزایش قند خون در حالت طبیعی و غیرناشتا به میزان بیش از 250 میلی گرم بر دسی لیتر نشان دهنده دیابتی شدن خواهد بود (34). عصاره گیری: برای عصاره گیری ابتدا دانه گیاه اسپند را به مقدار لازم تهیه کرده و پس از شناسایی ، بوسیله آب مقطر شسته ، در سایه گذاشته تا کاملا خشک شوند . سپس در هاون چینی کاملا ساییده می شوند. برای عصاره گیری از روش سوکسله استفاده خواهد شد. حلال مورد استفاده در عصاره گیری اتانول 80% می باشد (23). برای آزمایش از سه دوز 30 ،60 و 120 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن عصاره ی هیدروالکلی دانه گیاه اسپند استفاده خواهد شد که این سه دوز بر اساس کارهای انجام شده قبلی ، انتخاب شده اند (22،23). |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | از نرم افزار آماری SPSS ورژن 19 استفاده می شود. با استفاده از آزمون واریانس یک طرفه و تست توکی داده ها مورد بررسی قرار می گیرد. |
| ملاحظات اخلاقی | به تایید کمیته اخلاق دانشگاه خواهد رسید . همچنین فرم "چک لیست کار با حیوانات ازمایشگاهی بر اساس کد های راهنمای کار با حیوانات ابلاغی وزارت بهداشت" تکمیل و ضمیمه شده است |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | تهیه داروی استرپتوزوتوسین ، کیت های اندازه گیری پارامترهای مورد نظر ( گلوکز ، هموگلوبین گلیکوزیله ، کلسترول تام ، تری گلیسرید ، HDL-C ) و محلول های مورد نیاز برای اندازه گیری MDA و TAC |
| کلمات کلیدی | گیاه اسپند ، دیابت ، استرپتوزوتوسین ، هموگلوبین گلیکوزیله ، پروفایل لیپیدی ، استرس اکسیداتیو
Peganum harmala ، Diabetes ، Streptozotocin ، Glycosylated hemoglobin ، Lipid profile، Oxidative stress |
| فهرست منابع و مراجع |
1. Eizirik DL, Mandrup-Poulsen T: A choice of death: the signal-transduction of immune-mediated beta-cell apoptosis. Diabetologia 2001; 44 (12) : 2115–2133. 2. WWW.who.int/mediacentre/factsheets. www.ir-diabetessociety.com. www.iranhealers.com. Available at November 2009. 3. Nerup J, Platz P, Andersen OO, et al. HLA antigens and diabetes mellitus. Lancet 1974; 2 (7885) : 864–866. 4. Arababadi MK, Hassanshahi G, Zarandi ER, et al. The comparison of the level of serum concentration of Gro-A chemokine in diabetic type-2 patients and healthy people: A short communication. J Rafsanjan Univ Med Sci 2009; 8 (3): 239-244. 5. Torros MD, Canal JR, Perez C. Oxidative stress in normal and diabetic rats. Physiol. Res. 1999; 8:203208. 6.Tripathi BK, srivastava AK. diabetes mellitus: complication and therapeutics. Med Sci Monit 2006; 12(7): RA130-47. 7.Sandra RA, Rauscher FM, Watkins JB. Effect of quercitin on antioxidant defense in streptozotocinInduced diabetic rats J biochem.molec toxicol.2001;5: 143-149 8. Yu BP. Cellular defenses against damage from reactive oxygen species. Physiol Rev. 1994; 74: 139-162 9. Atalay M,Laaksonen DE.Diabetes,oxidative stress and physical exercise. Jl Spor Scie Med 2002; 1:1-14. 10. Ascensao A, Ferreira R, Magalhaes J. Exercise-induced cardioprotection biochemical morphological and functional evidence in whole tissue and isolated mitochondria. J physiol. 2007 Apr; 117(1): 16-30 11. Hallwell B, Gutteridge JMC. 1990. The antioxidants of human extracellular fuids. Arch. Biochem. Biophys. 280,1-3. 12.Yanishlieva NU, Marinova EM. 1996.Antioxidant effectiveness of some natural antioxidants in Sunflower oil. Zeitschrift fur Lebensmitteluntersuchung and Forshong. 203, 220-223 13. Suji G. and Sivakami S. Approaches to the treatement of diabetes mellitus: an overview. Cell Mol Biol 2003; 49: 635-639. 14. Shapiro K. and Gong WC. Natural products used for diabetes. J Am Pharm Assoc 2002; 42: 217-226. 15- Falah Hosseini H, Fakhrzadeh H, Ardeshir Larijani B, Shikh Samani AH. Review of anti-diabetic medicinal plant used in traditional medicine. Journal of Medicinal Plants. 2006; 5(Supplement): 85-60. [Persian] 16. Farnsworth NR. The development of pharmacological and chemical research for application of traditional medicine in developing countries. Journal of Ethnopharmacology. 1980; 173–181. 17- Ziyyat A, Legssyer A, Mekhfi H, Dassouli A, Serhrouchni M, Benjelloun W. Phytotherapy of hypertension and diabetes in oriental Morocco. J Ethnopharmacol. 1997; 58(1): 45-54. 18- Zahedi Asl S, Ghassemi A, Saharnaz F, Zaree B. Effect of the carbon tetrachloride extract of Trigonella FoenumGraecum seeds on the glycogen content of liver in diabetic rats. Journal of Medicinal Plants. 2006; 5(Supplement): 4854. [Persian] 19- Eddouks M, Maghrani M, Lemhadri A, Ouahidi ML, Jouad H. Ethnopharmacological survey of medicinal plants used for the treatment of diabetes mellitus, hypertension and cardiac diseases in the south-east region of Morocco (Tafilalet). J Ethnopharmacol. 2002; 82(2-3): 97-103 20. Isah, A.B., Ibrahim, Y.K.E., Abdulrahman, E.M. and Ibrahim, M.A., 2007. The hypoglycaemic activity of the aqueous extract of Stachytarpheta angustifolia (Verbanaceae) in normoglycaemic and alloxaninduced diabetic rats. Pakistan Journal of Biological Science, 10(1): 137-141. 21 Shapiro K, Gong WC. Natural products used for diabetes. J Am Pharm Assoc 2002; 42: 217-226. 22- نوشین نقش و همکاران ، تأثیر عصاره الکلی اسپند بر غلظت مالون دی آلدئید و فعالیت کاتالاز و گلوتاتیون پر اکسیداز در موش های تیمار شده با نانو ذرات نقره ، مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران ، دوره بیست و دوم شماره 95، آذر سال 1391 ،(17 – 10) 23. Singh , A.B ,chaturvedi , J.P , Narender , T , Sirivastava , A.K . |
| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| امضای استاد راهنما.jpg | 1392/03/08 | 293520 | دانلود |
| امضای اعضای گروه.jpg | 1392/03/08 | 191417 | دانلود |
| تایید استاد راهنما.jpg | 1392/03/08 | 249091 | دانلود |
| مقاله 1.pdf | 1392/03/08 | 162901 | دانلود |
| مقاله 2.pdf | 1392/03/08 | 211358 | دانلود |
| مقاله 3.pdf | 1392/03/08 | 226361 | دانلود |
| چک لیست کار با حیوانات.doc | 1392/03/08 | 85504 | دانلود |
| بررسی تکراری نبودن عنوان- فرم 2 ب.doc | 1392/03/08 | 72704 | دانلود |
| امضای استاد مشاور.jpg | 1392/03/11 | 467494 | دانلود |
| 92.3.29.doc | 1392/04/02 | 78848 | دانلود |
| نهایی.docx | 1392/04/02 | 122792 | دانلود |
| 6105.png | 1392/05/23 | 5837788 | دانلود |
