مقایسه اثربخشی استفاده موضعی عسل و بابونه در پیشگیری از موکوزیت ناشی از شیمی درمانی در کودکان مبتلا به لوسمی

Comparasion of effect of topical utilization of honey and chamomile for prevention on chemotherapy-induced mucositis in children with leuckemia


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی
دانلود
دانلود
علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان: فروغ امیرآبادی

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 6257
عنوان فارسی طرح مقایسه اثربخشی استفاده موضعی عسل و بابونه در پیشگیری از موکوزیت ناشی از شیمی درمانی در کودکان مبتلا به لوسمی
عنوان لاتین طرح Comparasion of effect of topical utilization of honey and chamomile for prevention on chemotherapy-induced mucositis in children with leuckemia
نوع طرح
محل اجرای طرح دانشکده دندانپزشکی
رسته مطالعاتی کاربردی
دانشکده/مرکز دانشکده دندانپزشکی زاهدان
زمان اجرا -روز

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
فروغ امیرآبادیاستاد راهنمای اول پایان نامه دانشجوییاستاد راهنمادکترای تخصصی dr_amirabadif@yahoo.com
مجید نادریاستاد راهنمای دوم پایان نامه دانشجوییاستاد راهنمافوق تخصصmajid_naderi2000@yahoo.com
مهدیه حاج محمدی دانشجودندان پزشکی عمومیmahdie.hajmohammadi@gmail.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی مقایسه اثربخشی استفاده موضعی عسل و بابونه در پیشگیری از موکوزیت ناشی از شیمی درمانی در کودکان مبتلا به لوسمی
خلاصه طرح به لاتینComparasion of effect of topical utilization of honey and chamomile for prevention on chemotherapy-induced mucositis in children with leuckemia
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهشسرطان، علت اصلی مرگ و میر مرتبط با بیماری در کودکان صفر تا١٤ ساله ی ایالت متحده است که تقریبا١ نفر در ٧٠٠٠ کودک هر ساله مبتلا می شوند. لوسمی لنفوئید حاد٭ شایعترین بدخیمی است (٥/٢٣% تمام بدخیمی های دوران کودکی) و بعد از آن تومورهای CNS و سارکوماها هستند. روش درمانی چندمنظوره، از رادیوتراپی و جراحی برای کنترل بیماری های موضعی و از شیمی درمانی برای ریشه کن کردن بیماری های سیستمیک استفاده می کند1.

یکی از اثرات سمی بالقوه ی شیمی درمانی موکوزیت دهانی یا پاسخ التهابی بافت های دهان است که عموما ظرف ٥ تا ١٤روز پس از دریافت داروهای شیمی درمانی پدید می آید2.

با اینکه 80٪ کودکان تحت شیمی درمانی به موکوزیت مبتلا می شوند ولی شدت موکوزیت بستگی به نوع سرطان و درمان دارد. کودکانی با بدخیمی خونی با شدت بیشتری موکوزیت را تجربه می کنند3. به دنبال این عارضه ضخامت اپی تلیال تحت تأثیر قرار گرفته و فرد با مجموعه ای از علایم همچون درد، خونریزی، عفونت، خشکی دهان، تغییر حس چشایی و تغییرات وضعیت تغذیه ای رو به رو می شود و در برخی موارد حتی نیاز به بستری شدن در بیمارستان و استفاده از تغذیه وریدی برای این بیماران پیش می آید. این عارضه منجر به از دست دادن اشتها، خستگی، کاهش وزن ، تهوع، استفراغ و آسپیراسیون می شود و می تواند از دلایل شکست درمان سرطان باشد4. با توجه به مشکلات و عوارض استوماتیت، درمان این عارضه در بیماران تحت شیمی درمانی اهمیت بسزایی دارد. روش های مختلفی برای درمان استوماتیت مورد استفاده قرار می گیرد،از جمله : رعایت بهداشت دهان، عدم مصرف مواد غذایی محرک، مسکن ها، محلول های بیحس کننده، یخ، آسیکلوویر و انواع مختلف دهان شویه ها مانند جوش شیرین5، سرم فیزیولوژی5، کلرهگزدین5 ،بابونه6 ،لیدوکایین7، قطره نیستاتین7 و عسل8.

٭Acute lymphoblastic leuckemia

امروزه دهان شویه های متعددی جهت پیشگیری از استوماتیت در بازار موجود است متاسفانه برخی از آن ها بافت هدف خاصی ( اپی تلیال و موکوس ) دارد و برخی دیگر خود دارای عوارض متعددی است. در برخی بیماران به دلیل ضعف سیستم ایمنی تحمل سوزش ناشی از این دهانشویه ها دشوار است و حتی گاهی خود این دهانشویه ها منجر به ایجاد زخم می شود. ایجاد رنگ قهوه ای بر روی دندان ها و تغییر حس چشایی از سایر عوارض این دهانشویه ها است. در دهه های اخیر استفاده از این دهانشویه ها کم تر توصیه شده و تاکید ویژه ای بر استفاده از دهانشویه های غیر شیمیایی شده است تحقیقات نشان داده است که استفاده از دهانشویه های گیاهی همچون بابونه عوارض جانبی کمتری دارد4. بین گیاهان دارویی گل بابونه به علت داشتن اثرات درمانی متعدد در برخی بیماری ها به عنوان گیاه استاندارد معرفی شده است براساس اطلاعات اثبات شده عصاره بابونه دارای خاصیت آنتی باکتریال، آنتی ویرال و ضد قارچی است. در عصاره بابونه ترکیباتی موجود است که علیه استافیلوکوکوس و کاندیدیا موثر است9.

عسل در حدود 2000 سال قبل از آنکه باکتری کشف شود در ترمیم زخم ها مورد استفاده قرار می گرفته است6. عسل توان ضد میکروبی بالایی دارد7. روی گونه های گرم مثبت و گرم منفی اثرات ضد میکروبی دارد6. خواص آنتی باکتریال عسل مربوط به ساختار شیمیایی آن از جمله اسیدیته، اسمولاریته وآب اکسیژنه موجود در آن می باشد. خواص ضد میکروبی عسل اساسا مربوط به آب اکسیژنه موجود در آن است که مستمرا به وسیله آنزیم گلوکزاکسیداز در آن تولید می شود. رقیق کردن عسل اثر آنتی سپتیک آن را افزایش می دهد چرا که مکانیسم تولید آب اکسیژنه با کمک آنزیم گلوکز اکسیداز موجود در عسل در رطوبت بیشتر، فعال تر خواهد بود و روند آهسته تولید آب اکسیژنه در عسل آسیبی بر بافت های سالم ندارد علاوه بر اینکه اثرات ضد میکروبی عسل را در محیط حفظ خواهد کرد. همچنین عسل به دلیل ماهیت و مکانیزم فعالیتش مانند سایر آنتی سپتیک ها دارای اثر تخریبی بر روی بافت های سالم نیست7.

علیجانزاده و همکاران(2006)10، کار آزمایی بالینی با هدف بررسی تأثیر عسل در بهبود استوماتیت بیماران تحت شیمی درمانی در بیمارستان علوم پزشکی دانشگاه شهید بهشتی تهران انجام داد. پژوهش روی 70 بیمار مبتلا به لنفوئید و میلوئید حاد که شیمی درمانی شده و دارای استوماتیت درجه 1 و 2 بودند انجام شده است. گروه آزمایش روزی 3 بار، 20 سی سی عسل را 30 تا 60 ثانیه در دهان گذاشته و سپس فرو برده اند. گروه کنترل 4 بار در روز، محلول روتین بخش (شربت آلومینیوم ام جی + دیفن هیدرامین+ قطره نیستاتین+ محلول لیدوکایین) را در دهان چرخانده و خارج نموده اند. بررسی بیماران هفته ای سه نوبت و به مدت سه هفته انجام شده است. پژوهش نشان داد 31% از نمونه ها در گروه آزمایش و 20% نمونه ها در گروه کنترل بهبود یافته اند که اختلاف از نظر آماری معنی دار بوده است. نتایج حاکی از آن است که عسل درمقایسه با محلول روتین بخش سبب بهبودی بیشتر از استوماتیت می گردد10.

Rashad و همکاران(2009) ، با انجام پژوهشی تحت عنوان «استفاده از عسل موضعی جهت پیشگیری از موکوزیت ناشی از پرتو درمانی سر و گردن» نشان دادند در بیماران گروه آزمون، موکوزیت درجه 4 وجود نداشت و تنها 15 در صد از بیماران به موکوزیت درجه 3 مبتلا شدند. در حالی که 65 در صد از بیماران گروه کنترل موکوزیت درجه 3 و 4 داشتند. همچنین کولونی کاندیدیا در گروه آزمون کمتر از گروه کنترل بود. از طرفی کشت مثبت پاتوژن های هوازی در افراد گروه آزمون بسیار کمتر از گروه کنترل در طول مدت پرتو درمانی گزارش شد11.

بصام پور و همکاران(1391)، کار آزمایی بالینی با هدف بررسی تاثیر دهانشویه قطره بابونه در پیشگیری و کاهش شدت استوماتیت ناشی از پرتو درمانی سر و گردن روی 80 نفر از بیماران بستری در بیمارستان شفای کرمان در سال 1389 انجام داد. بیماران به 2 گروه آزمون و شاهد تقسیم شدند. گروه آزمون 3 سی سی قطره بابونه را پس از مسواک زدن غرغره می کردندو گروه شاهد از آب به عنوان دهانشویه استفاده می کردند. در روزهای اول، هفتم و چهاردهم (مدت مداخله 14 روز بود) با کمک چک لیست استاندارد کنترل استوماتیت سازمان جهانی بهداشت، دهان بیماران از نظر استوماتیت بررسی شد. بروز و شدت ضایعه در روز اول تفاوت معناداری بین دو گروه نداشت اما در روز هفتم و چهاردهم به طور معنی داری در گروه آزمون نسبت به شاهد کمتر بود4.

با توجه به اثرات مفیدی که از عسل در بهبود موکوزیت در تحقیقات مختلف دیده شده و نیز ارزان و در دسترس بودن این ماده و طعم و مزه خوشایند آن که پذیرفتن آن را توسط کودکان راحت تر می نماید و از آنجا که چنین تحقیقی بر روی کودکان صورت نپذیرفته است لذا هدف از این مطالعه مقایسه اثربخشی استفاده موضعی عسل و بابونه در پیشگیری از موکوزیت دهانی در کودکان تحت شیمی درمانی مبتلا به لوسمی می باشد.
سوالات و / یا فرضیات پژوهشفراوانی بروز و شدت موکوزیت دهانی در گروه های مداخله و کنترل در زمان های مورد بررسی متفاوت است.
هدف کلی طرحمقایسه اثربخشی استفاده موضعی عسل و بابونه در پیشگیری از موکوزیت ناشی از شیمی درمانی در کودکان مبتلا به لوسمی
اهداف اختصاصیتعیین و مقایسه فراوانی بروز و شدت موکوزیت دهانی در گروه های مداخله و کنترل در زمان های مورد بررسی
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرحبیمارستان ها و مراکزی که در درمان کودکان سرطانی نقش دارند.
تعریف واژه های تخصصی
نوع مطالعهکارآزمایی بالینی، یک سوکور
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)کودکان 1 تا 14 ساله مبتلا به لوسمی که به جهت شیمی درمانی در بیمارستان امام علی زاهدان بستری شده اند.
معیارهای خروج:
1-کودکانی که علاوه بر شیمی درمانی تحت رادیوتراپی و جراحی قرار گرفته باشند.
2-کودکانی که علاوه بر لوسمی دچار مشکل سیستمیک یا بدخیمی دیگری نیز می باشند.
حجم نمونه و روش محاسبه آنطبق مطالعات عابدی پور5 و اشک تراب2 که حجم نمونه آنها به ترتیب 30 و 40 نفر بود حجم نمونه 40 نفر انتخاب شد.
روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)روش تصادفی
روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)فرم ثبت اطلاعات بیماران(ضمیمه 1).
روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)ابتدا اطلاعاتی در مورد مطالعه به والدین داده شده و فرم رضایت نامه آگاهانه (ضمیمه2) گرفته می شود. بیماران به چهار گروه مداخله 1 (عسل رقیق شده با غلظت 12/5 %)7 ، مداخله 2 (بابونه، باریج اسانس، کرمان، ایران) ، کنترل مثبت( کلرهگزدین، شهر دارو، تهران،ایران) و کنترل منفی (نرمال سالین، ثامن، مشهد، ایران) به تعداد مساوی از نظر سن و جنس تقسیم می شوند. بیماران قبل از شیمی درمانی توسط متخصص دندانپزشکی کودکان و دانشجوی دندانپزشکی از لحاظ سلامت مخاط دهانی مورد معاینه قرار می گیرند.و در همان روز اول توسط دانشجوی دندانپزشکی فلورایدتراپی می شوند و جوایزی در روز شیمی درمانی به کودکان داده می شود.
درهر گروه پد گازی آغشته به ماده ی مورد نظر( عسل، بابونه، کلرهگزدین و یا نرمال سالین ) به مخاط کام، گونه و زبان مالیده می شود12. این کار قبل و بعد از خوردن و یا نوشیدن و هر 2 ساعت یکبار در زمان بیداری از همان روز اول شیمی درمانی انجام می گیرد12. و به مدت 14 روز تکرار می شود4.
مسؤلیت درست کردن دارو و تحویل آن به بیمار توسط یکی از پرسنل بخش آنکولوژی خواهد بود که اطلاعات کافی را در مورد درست کردن و تحویل به بیمار، دریافت خواهد کرد.
بیماران در روزهای اول، هفتم و چهاردهم4 از لحاظ وجود موکوزیت، میزان و شدت آن توسط دانشجوی دندانپزشکی که اطلاعی نسبت به گروه مورد بررسی ندارد، معاینه می شوند.
معاینه بیماران زیر نور چراغ سری و با سوند و آینه دندانپزشکی صورت می گیرد و اطلاعات در فرم مربوطه(ضمیمه 1) ثبت می شود. موکوزیت دهانی بیماران با استفاده از روش درجه بندی موکوزیت استانداردWHO از 0 تا 4 به صورت زیر ثبت می شود13.
امتیاز تعریف
0 بدون موکوزیت
1 اریتم بدون زخم
2 اریتم/ زخم/ قادر به خوردن جامدات است
3 زخم/ تنها قادر به خوردن رژیم مایعات
4 عدم امکان تغذیه خوراکی
در گروه کنترل منفی در صورت پیدایش زخم و عدم بهبودی با نرمال سالین از دهانشویه رایج بخش که بابونه می باشد استفاده می گردد
روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)جهت بررسی متغیر های کیفی از آزمون کای اسکوار و جهت بررسی متغیر کمی از آزمون آنالیز- واریانس (در صورت توزیع نرمال) و یا آزمون کروسکال والیس (در صورت توزیع غیر نرمال) استفاده خواهد شد.

ماده
مصرفی

شدت استوماتیت عسل بابونه کلرهگزدین نرمال سالین جمع
تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد تعداد درصد
0
1
2
3
4
جمع
ملاحظات اخلاقی کد 1- کسب رضایت آگاهانه در کلیه تحقیقاتی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می پذیرد ضروری است در مورد تحقیقات مداخله ای، کسب رضایت آگاهانه باید کتبی باشد.
کد 3- کسب رضایت آگاهانه بایستی فارغ از هر گونه اجبار، تهدید، تطمیع و اغوا انجام گیرد، در غیر این صورت رضایت اخذ شده باطل و هیچ اثر قانونی بر آن مترتب نیست ودر صورت بروز هرگونه خسارت مسؤلیت آن متوجه پژوهشگر خواهد بود.
کد 7- نحوه ارایه گزارش یا اعلام نتیجه تحقیقات می باید متضمن رعایت حقوق مادی و معنوی عناصر ذیربط(آزمودنی، پژوهشگر، پژوهش و سازمان مربوطه) باشد.
کد 17- محقق موظف است که اطلاعات مربوط به آزمودنی را به عنوان راز تلقی و آن را افشا ننموده و ضمنا شرایط عدم افشای آن را نیز فراهم کند، مگر آنکه در این مسیر محدودیتی داشته باشد که در این صورت باید قبلا آزمودنی را مطلع نماید.
کد 24- شرکت گروههای صغا، عقب ماندگان ذهنی، مبتلایان به زوال عقل و بیماران روان پریش در کلیه تحقیقات به شرط کسب رضایت کتبی از ولی قانونی آنها و اثبات ضرورت چنین تحقیقاتی بلا مانع است. در صورتیکه در ابتدای تحقیق، آزمودنی، زوال عقل و یا علایم روان پریشی نداشته و در مدت انجام تحقیق مبتلا به روان پریشی (psychotic sign) و یا زوال عقل گردد رضایت قبلی باطل بوده و باید از ولی قانونی او رضایت کتبی کسب شود. آزمودنی هایی که در ابتدای تحقیق روان پریشی یا صغیر بوده اند. اگر در مدت انجام تحقیق به ترتیب واجد صلاحیت یا صغیر شوند، رضایت قبلی ولی ایشان باطل بوده و لازم است رضایت کتبی جدیدی از خود ایشان کسب شود.
محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنهاعدم همکاری کودکان ← جلب همکاری با دادن جایزه
کلمات کلیدیموکوزیت دهانی˛ عسل˛ لوسمی
Oral mucositis، honey، leuckemia
فهرست منابع و مراجع1-Pinkham JR, Casamassimo PS, Mctigue DJ, Fields HW, Nowak AJ. Prdietric dentistry: Infancy through adolescenc. 5th . Philadelohia, Pa: WB Saunders co; 2009 .
2-اشک تراب طاهره، یزدانی زهرا، مجاب فراز، علوی مجد حمید، مدنی حسین.«بررسی تاثیر دهانشویه با اسانس نعناع در پیشگیری از موکوزیت ناشی از شیمی درمانی ».مجله دانشگاه علوم پزشکی سمنان ،پاییز1389;دوره 1،شماره 37، 8-13.
3-Misty M, Miller, Pharm D, David V, Dounald, Pharm D, Tray M . Hagemanm. Prevention and treatment of oral Mucositis in children with cancer. J Pediatr Pharmacol Ther 2012;17(4):340_50.
4-بصام پور شیوا، بهرام نژاد فاطمه، محمدی عیسی، لاری زاده محمد حسن، پدرام رازی شادان، حقانی حمید.«تاثیر دهانشویه قطره بابونه در پیشگیری و کاهش استوماتیت ناشی از پرتو درمانی سر و گردن ».مجله دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تهران،1391; دوره18 ،شماره 2: 1-10
5- عابدی پور آیدا، عابد سعیدی ژیلا، صالحی محمد حسین، ابراهیمی ابراهیم.«مقایسه اثر دهانشویه بابونه جهت پیشگیری از استوماتیت در بیماران تحت شیمی درمانی». مجله پژوهش پرستاری،تابستان 1385; دوره 1، شماره 1: 76-85
6-لاری زاده محمد حسن، بهرام نژاد فاطمه، بصام پور شیوا، حقانی حمید، یاری محبوبه.« تاثیر دهان شویه عسل در پیشگیری موکوزیت ناشی از پرتو درمانی سر و گردن».فصلنامه پرستاری داخلی- جراحی ، پاییز1391; دوره 1،شماره 1: 31-36
7-پروین مهشید، اشک تراب طاهره، دبیریان اعظم، نصیری نویده.«مقایسه اثربخشی دهانشویه عسل با دهانشویه آب اکسیژنه بر بهبود ضایعات دهانی در بیماران مبتلا به پمفیگوس ». نشریه علمی -پژوهشی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی ،زمستان 1390;دوره 21،شماره 75: 48-57
8-Motallebnejad M, Akram S, Moghadamnia A, Moulana Z, omidi S. The Effect of Topical Application of pure Honey on radiation induced Mucositis: A randomized clinical trail. The jurnal of contcompany Depractice, 2008;9:3:1.
9-علیجانی رنانی هوشنگ، کیخایی بیژن، قدیمی ماهانی هادی، لطیفی محمود، برازپردجانی شهرام.«تاثیر عصاره بابونه بر پیشگیری از استوماتیت ناشی از شیمی درمانی در کودکان مبتلا به سرطان».مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران ،بهمن 1390;دوره 21،شماره 86: 19-25
10-علیجانزاده هوشنگ. «تاثیر عسل در بهبود استوماتیت در بیماران تحت شیمی درمانی بیمارستان دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی».پایان نامه دکترای عمومی،دانشکده دندانپزشکی ، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی تهران،2006.
11-Rashad UM, Al-Gezawy SM, El-Gezawy E, Azzaz AN. Honey as topical prophilaxis againt radio chemotherapy-induced mocositis in hed and neck cancer. J Laryngology and otology 2009;23(2):223-8
12-Philip A٫ Pizzo MD٫ David G,Poplack MD. .Principles and Practice of Pediatric Oncology. 3th ed.America.Linepincott willims;1997.p1213.
13-Ross M, Blasi G, Ghrlone E, Ross R. Effect of granulocyte-macvophage eolony stimulatiny Factor on Prevention of mucositis in head and neck cancer patients treated with chemo-radiothrapy. J chemother 1997; 9(5): 382-5.

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
6257 barresi dar pajoohesh.doc1393/02/02336384دانلود
6257 eemale eslahate pajoohesh.docx1393/02/02122133دانلود
6257 eslahe davari 1.docx1393/02/02121384دانلود
6257 eslahate davari 2.docx1393/02/02120885دانلود
6257 eemale eslahate shora.doc1393/02/02292864دانلود
6257 komite akhlaq.docx1393/02/02118425دانلود
formate emza 6257.jpg1393/02/02178899دانلود