بررسی اثربخشی مداخلات روانی- تربیتی با رویکرد معنوی بر هوش معنوی و آمادگی به اعتیاد در دانش آموزان پسر شاهد مقطع متوسطه شهر زاهدان در سال تحصیلی 93 – 92.

The effectiveness of psycho-educational interventions with spiritual approach on spiritual intelligence and Ready to addiction of high school students in the city of Zahedan in academic year 93-92.


چاپ صفحه 		پژوهان
صفحه نخست سامانه		 مجری و همکاران
مجری و همکاران		 اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی		 دانلود
دانلود 		علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان: عزیزالله مجاهد

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 6310
عنوان فارسی طرح بررسی اثربخشی مداخلات روانی- تربیتی با رویکرد معنوی بر هوش معنوی و آمادگی به اعتیاد در دانش آموزان پسر شاهد مقطع متوسطه شهر زاهدان در سال تحصیلی 93 – 92.
عنوان لاتین طرح The effectiveness of psycho-educational interventions with spiritual approach on spiritual intelligence and Ready to addiction of high school students in the city of Zahedan in academic year 93-92.
نوع طرح
محل اجرای طرح
رسته مطالعاتی مطالعه مداخله ای(Interventional)ویاکارآزمایی بالینی(Clinical Trial)(مطالعات انسانی)(مطالعه کمی)
دانشکده/مرکز دانشکده پزشکی زاهدان
زمان اجرا -روز 9

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
علی اکبر شفاعتهمکاراجراء طرحکارشناس ارشدaliakbarshafaat@yahoo.com
عزیزالله مجاهداستاد راهنمای اول پایان نامه دانشجوییاستاد راهنمادکترای تخصصی azizmojahed@gmail.com
علیرضا گنجعلیمشاوراستاد مشاورکارشناسی ارشدganjalipsych@yahoo.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی بررسی اثربخشی مداخلات روانی- تربیتی با رویکرد معنوی بر هوش معنوی و آمادگی به اعتیاد در دانش آموزان پسر شاهد مقطع متوسطه شهر زاهدان در سال تحصیلی 93 – 92.
خلاصه طرح به لاتینThe effectiveness of psycho-educational interventions with spiritual approach on spiritual intelligence and Ready to addiction of high school students in the city of Zahedan in academic year 93-92.
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهشپژوهشگران حوزه‌ی عصب ـ زیستی معتقدند که آموزش‌های چندین ساله همه مذاهب و سنت‌های دینی جهان نشان می‌دهد که افراد انسان عمدتاً معنوی ـ مذهبی هستند(جان وایل کاریو، 2012). مطالعات نشان داده است که مراسم و آیین‌های مذهبی از زمان گذشته برای انسان‌ها با اهمیت بوده است. امروزه مذهب معنایی را در زندگی میلیون‌ها نفر ایجاد کرده است. همچنین آموزه های مذهبی در مواجهه با رویدادهای ترس‌آور همچون بلاهای طبیعی، بیماری، قحطی و حتی مرگ همواره سرچشمه امیدواری بوده است (وید، 2009 . به نقل از جان وایل کاریو، 2012).
بسیاری از نظریه‌پردازان بزرگ جهان مانند یونگ و ویلیام جیمز مذهب را به عنوان عامل مستحکم در مقابل آسیب‌های اجتماعی و رفتارهای پرخطر می‌دانند. تحقیقات متعددی وجود دارند که نشان میدهد بسیاری از دستورات و آموزه‌های دینی در کنترل آسیب‌های اجتماعی موثرند بدین صورت که هرچه فرد از لحاظ اعتقادی و پایبندی مذهبی در سطح بالاتری قرار داشته باشد کمتر دچار آسیب‌های اجتماعی می‌شود (علی محمدی و دادخواه، 1380).
امروزه اعتیاد یک مشکل عمومی در سرتاسر جهان محسوب می‌شود. به ندرت می‌توان کشوری را پیدا کرد که با مشکل سوءمصرف مواد درگیر نباشد. در کشور ایران میزان مصرف مواد در میان جوانان و نوجوانان روز به روز در حال افزایش است و برای کنترل این روند در حال افزایش لازم است در برنامه‌های پیشگیری و درمان از رویکردهای علمی جدید بهره گرفته شود (معلمی و همکاران، 1390) (زرین‌کلک، 1389).
دوره‌ای نوجوانی را می‌توان یکی از مهمترین و حساسترین دوره‌های زندگی یک فرد به حساب آورد. در این دوره از نظر فیزیولوژیکی و روانشناختی تحولات بسیاری در فرد ایجاد می‌شود(کاپلان و سادوک، 2007). کنجکاوی نسبت به پدیده‌های جدید از جمله مواد مخدر در دوره‌ی نوجوانی از یک طرف و پایین آمدن سن اعتیاد در سالهای گذشته از طرف دیگر باعث شده است که نیاز به یک سیستم پیشگیری وسیع و مداخلات جامع در این زمینه احساس شود (زرین کلک، 1389).
کاپلان و سادوک (2007) گزارش دادند که پژوهش‌های انجام شده در زمینه اعتیاد عوامل خطرساز متعددی را برای این اختلال مطرح کرده‌اند که از میان آنها می‌توان به میزان بالای تعارض های خانوادگی، مشکلات تحصیلی، بروز همزمان اختلالات روانی همچون افسردگی و اضطراب، مصرف مواد از سوی همسالان و والدین، شبکه‌های اجتماعی، ویژگی های شخصیتی، شیوه زندگی، نگرش نسبت به مواد، باورهای مذهبی و سطح هوشی افراد اشاره کرد.
از دیگر مفاهیمی که اخیراً در حوزه آسیب‌های اجتماعی به ویژه اعتیاد مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است، هوش معنوی است. هوش معنوی مستلزم توانایی‌هایی است که از عناصر معنوی ـ مذهبی همچون تجربه عناصر مقدس و جستجوی معنای متعالی برای سازگاری با محیط و تولید پیامدهای اثربخش استفاده می‌کند. (استیونر و امونز،1999، به نقل از نریمانی و پوراسماعیلی، 1390).
به اعتقاد کینگ (2008) یکی از مهمترین کاربردهای هوش معنوی راهبردهای مقابله و تکنیک‌‌های حل مسائل و مشکلات با استفاده از معنویت و مذهب است.
کینگ (2008) معتقد است هوش معنوی ترکیبی از هوش و معنویت است که دارای چهار مولفه می‌باشد: تفکر وجودی، تولید معنای شخصی، بسط هشیاری و آگاهی متعالی. از یک طرف با توجه به نتایج تحقیقات متعددی که نشان داده است هم سطح هوشی و هم مذهب و معنویت در گرایش به اعتیاد نقش دارند و از طرف دیگر با توجه به عقیده کینگ (2008) که هوش معنوی ترکیبی از دو سازه هوش و معنویت است ، می‌توان به طور نظری نتیجه گرفت که هوش معنوی نیز می‌تواند در آسیب‌های اجتماعی به ویژه اعتیاد نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد. درواقع به طور منطقی می‌توان گفت افرادی که از هوش معنوی بالایی برخوردارند هنگامی که برای مصرف مواد تحریک می‌شوند، هوش معنوی آنها با استفاده از سبک‌های حل مسئله معنوی ـ مذهبی، به میزان زیادی از تسلیم شدن فرد در برابر فشار جمعی جلوگیری می‌کند (کینگ، 2008) (معلّمی و همکاران، 1390).
در زیر به برخی از یافته‌های پژوهش‌های انجام شده در داخل و خارج از کشور در زمینه اعتیاد، معنویت و هوش معنوی اشاره می‌کنیم.
نتایج پژوهش‌های محمدی و دادخواه (1380) نشان داده است که نوجوان‌هایی که از وابستگی مذهبی بالاتری برخوردارند سوءمصرف الکل و دیگر داروها در میان آنها در مقایسه با غیرمذهبی‌ها کمتر بوده است. آنها نتیجه گرفتند که با تحکیم باورهای مذهبی صحیح در نوجوانان می‌توان از سوءمصرف مواد نوجوانان در آینده جلوگیری کرد.
حاجی حسنی و همکاران (1391) نشان دادند افرادی که پرخاشگری بیشتری دارند از عزت نفس و خودپنداره ضعیفی برخوردارند گرایش بیشتری به اعتیاد داشتند و برعکس.
زرگر و همکاران (1387) در پژوهشی نتیجه گرفتند بین نگرش مذهبی و آمادگی به اعتیاد در کارکنان یک شرکت صنعتی در اهواز رابطه منفی وجود دارد به عبارت دیگر افرادی که نگرش مذهبی بیشتری داشتند کمتر مستعد اعتیاد بودند.
نتایج پژوهش معلمی، رقیبی و سالاری درگی (1390) و همچنین پژوهش نریمانی و پوراسماعیلی (1390) نشان داد که بین نمرات هوش معنوی و مولفه‌های آن (معناسازی شخصی، هشیاری متعالی و بسط حالت هوشیاری) و سلامت روان در افراد گروه معتاد و غیرمعتاد تفاوت معناداری وجود دارد و افراد سالم نمرات بالاتری کسب کردند. همچنین اشاره کردند که هوش معنوی نقش تعیین‌کننده‌ای در سلامت روان و اعتیاد دارد.
همایونی (2011) در پژوهشی به بررسی نقش صفات شخصیتی و باورهای مذهبی در آمادگی به اعتیاد پرداخت. نتایج این پژوهش نشان داد افراد معتاد نمرات بالایی را در جهت‌گیری مذهبی بیرونی کسب کردند و انتظار آنها از مذهب کسب منزلت اجتماعی و رسیدن به اهداف خودشان است درنتیجه این افراد هنگامی که به اهداف خود نمی‌رسند ناامید و مضطرب می‌شوند و از مکانیسم‌های دفاعی مختلفی برای رفع ناامیدی و اضطراب استفاده می‌کنند که یکی از این دفاع‌ها اعتیاد است.
رابرت بلوم و جیمز نوماکر(2006) پژوهشی را تحت عنوان بررسی رابطه جنبه‌های درونی و بیرونی مذهب با سیگار کشیدن نوجوانان بر گروهی از نوجوانان 12 تا 17 ساله انجام دادند. نتایج پژوهش آنها بدین شرح بود: جنبه‌های درونی مذهب (جهت‌گیری مذهبی درونی) بر روی شروع، تشدید و ترک سیگار تاثیر دارد. آنها گزارش دادند که تصمیم‌گیری برای مصرف سیگار به ایمان و میزان مشارکت مذهبی افراد بستگی دارد.آنها معتقدند که جهت‌گیری مذهبی یک عامل محافظتی در برابر شروع سیگار در نوجوانان است و این عامل تنها زمانی تاثیرگذار است که افراد مشارکت و فعالیت مذهبی داشته باشند.
دانیل ریسک و دونالد لنگایل ( 2011 ) در پژوهشی به این نتیجه رسیدند که اهیمت بالای دین در زندگی شخصی با کاهش خطر ابتلا به افسردگی ، اضطراب و افکار خودکشی همراه بود و حضور در فعالیت‌های مذهبی یک عامل محافظتی برای رفتارهای سوءمصرف بود.
پژوهش براندا میلر و هیلاری برنز (2010) نیز نشان داد وجود معنویت در خانواده و تاکید والدین بر افزایش اعمال معنوی نوجوانان با کاهش رفتارهای سوءمصرف مواد و رفتارهای پرخطر جنسی همراه بود.
همانگونه که نتایج پژوهش‌های انجام شده در داخل و خارج از کشور نشان می‌دهد، بین تاب‌آوری، صبر و بردباری، استقامت و نگرش نسبت به مواد و رفتارهای پرخطر به ویژه اعتیاد ارتباط وجود دارد. همچنین با نگاه به این پژوهش ها می توان گفت برخی از متغیرهای مرتبط با اعتیاد که در پژوهش های مختلف ذکر شده اند ، جزء مولفه های معنوی و مذهبی می باشند. با توجه به نقش مذهب و معنویت در کاهش رفتارهای پرخطر به ویژه اعتیاد از یک طرف و نقش آموزش در ایجاد نگرش منفی نسبت به مواد و ارتقای سطح هوش معنوی از طرفی دیگر، می‌توان نتیجه گرفت یکی از جامع‌ترین برنامه‌های آموزشی در این زمینه ( آمادگی به اعتیاد و ارتقای سطح هوشی معنوی ) آموزش‌های روانی ـ تربیتی با رویکرد معنوی برای نوجوانان می باشد. از یک سو به دلیل این که کشور ما یک کشور اسلامی و مذهبی است و با توجه به اینکه در ارتباط با نقش آموزه‌های دینی در اعتیاد دانش آموزان پژوهش‌های اندکی در این کشور انجام شده است، پژوهش‌ حاضر بر آن است تا با تدوین و اجرای مدل آموزشی جامع با عنوان آموزش‌های روانی ـ تربیتی با رویکرد معنوی به این سوال پاسخ دهد که آیا آموزش های تدوین شده منجر به کاهش آمادگی به اعتیاد و ارتقای سطح هوش معنوی دانش‌آموزان می‌شود؟
سوالات و / یا فرضیات پژوهش:
1. مداخلات روانی - تربیتی با رویکرد معنوی بر هوش معنوی دانش آموزان موثراست.
2. مداخلات روانی - تربیتی با رویکرد معنوی بر آمادگی به اعتیاد دانش آموزان موثراست.
3. بین هوش معنوی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان رابطه وجود دارد.
4. بین هوش معنوی و آمادگی به اعتیاد در دانش آموزان رابطه وجود دارد.
هدف کلی طرحتحقیق حاضر به بررسی تاثیر مداخلات روانی - تربیتی با رویکرد معنوی بر ارتقای سطح هوش معنوی و میزان آمادگی به اعتیاد در دانش آموزان مقطع متوسطه می پردازد.
اهداف اختصاصی در پژوهش حاضر در کنار هدف کلی به بررسی اهداف جزئی زیر نیز می پردازیم :
1. بررسی رابطه هوش معنوی و آمادگی به اعتیاد در دانش آموزان.
2. بررسی رابطه هوش معنوی و عملکرد تحصیلی دانش آموزان.
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرحشبکه بهداشت ودرمان، سازمان آموزش وپرورش و مراکز مشاوره در مدارس و دانشگاه ها.
تعریف واژه های تخصصی:
تعاریف نظری :
مداخلات روانی- تربیتی( با رویکرد معنوی) :
در این پژوهش مداخلات روانی – تربیتی به منزله‏ی کلیه ی مداخلاتی در نظر گرفته شده است که برای ارتقاء سطح کنشوری هیجانی، سازش پذیری و سازگاری شخص صورت می گیرد و منحصر به ارایه خدمات به بیماران روانی نیست(گنجعلی،1383).
هوش معنوی :
هوش معنوی بیانگر مجموعه‌ای از توانایی‌ها، ظرفیت‌ها و منابع معنوی ـ مذهبی که کاربست آنها موجب افزایش انطباق‌پذیری، سازگاری بیشتر با محیط و در نتیجه سلامت روان افراد می‌شود. وقتی می‌گوییم هوش معنوی یعنی هوشی که مشکلات معنایی و ارزشی ما را حل می‌کند، اعمال و زندگیمان را در یک سطح وسیعتر و قدرتمندتر معنا می دهد و هوشی که بتوان به وسیله آن معنای زندگی و مسیر زندگی فرد را سنجید (کینگ، 2008).
آمادگی به اعتیاد :
منظور از آمادگی به اعتیاد، استعداد اعتیاد و یا همان اعتیادپذیری است به عبارت دیگر افرادی که آمادگی به اعتیاد بالایی دارند بیشتر از دیگران در معرض خطر سوءمصرف مواد قرار دارند (زرگر و همکاران، 1387).
تعاریف عملیاتی :
مداخلات روانی تربیتی با رویکرد معنوی :
در این پژوهش مداخلات روانی – تربیتی به منزله ی کلیه ‏ی مداخلاتی در نظر گرفته می شود که برای ارتقای سطح هوش معنوی دانش آموزان صورت می گیرد.
این مداخلات توسط پژوهشگر با استفاده از کتب مذهبی و آموزه‌های دینی تهیه و تنظیم شده است و از مولفه‌های مختلف تشکیل شده است که برخی از آنها عبارتند از: خودآگاهی معنوی، ایمان و توکل به خدا، دعا و نیایش، بخشایشگری و توبه، تمرکز و مراقبه، مشاوره با رهبران معنوی، هوش معنوی، صبر و بردباری و سبک‌های حل مسائل مذهبی و معنوی.
هوش معنوی :
هوش معنوی در این پژوهش براساس نمره‌ای که دانش‌آموزان در پرسشنامه هوش معنوی عبدالله زاده بدست می‌آورند اندازه‌گیری می‌شود.
آمادگی به اعتیاد :
آمادگی به اعتیاد در این پژوهش براساس نمره‌ای که دانش‌آموزان در مقیاس آمادگی به اعتیاد زرگر بدست می‌آورند اندازه‌گیری می‌شود.
نوع مطالعه طرح کلی این پژوهش با توجه به اهداف و ماهیت پژوهش یک طرح آزمایشی و از نوع پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل است.
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش‌آموزان پسر شاهدی است که در دبیرستان های پسرانه شاهد شهر زاهدان در مقطع متوسطه و در سال تحصیلی 93-92 مشغول به تحصیل می‌باشند.
حجم نمونه و روش محاسبه آناز آنجای که از یک سو در روش های علی مقایسه ای و آزمایشی حداقل 15 نفر برای هر گروه توصیه شده است ( دلاور ، 1380 ) و از سوی دیگر روش نمونه گیری در این پژوهش خوشه ای چند مرحله ای می باشد ( یعنی واحد نمونه خوشه ها هستند نه اعضا و پس از انتخاب هر واحد باید کل آن را به عنوان نمونه در نظر گرفت ( همان منبع )، و همچنین در این پژوهش گروه ها و تعداد اعضای هر گروه از قبل موجود می باشند، بنابراین با توجه به روش نمونه گیری ابتدا یک ناحیه آموزش و پرورش به صورت تصادفی انتخاب می‌شود سپس از میان دبیرستان‌های موجود در آن ناحیه یک مدرسه (دبیرستان پسرانه شاهد، ناحیه2 آموزش و پرورش زاهدان) انتخاب شده است سپس از میان سه مقطع تحصیلی در مدرسه مقطع دوم متوسطه انتخاب شد و از میان سه رشته تحصیلی دو رشته به صورت تصادفی به عنوان گروه آزمایش و کنترل انتخاب می‌شود. تعداد دانش‌آموزان مقطع دوم متوسطه در این مدرسه به شرح زیر می‌باشد: رشته علوم تجربی 35 نفر، رشته علوم ریاضی 30 نفر و رشته علوم انسانی 32 نفر. از آنجایی که گروه‌ها و تعداد افراد نمونه از قبل موجود می‌باشند، در این پژوهش نیازی به بررسی فرمول حجم نمونه نیست چون حجم نمونه از قبل تعیین شده است و ما براساس روش نمونه گیری خوشه ای فقط دو کلاس را به صورت تصادفی به عنوان گروه آزمایش و گروه کنترل انتخاب می کنیم و تمام اعضای آن براساس اهداف پژوهش مورد بررسی قرار میگیرند.
روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)روش نمونه‌گیری در این پژوهش روش تصادفی خوشه‌ای است.
روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)در این پژوهش از دو پرسشنامه استفاده می شود :
1- مقیاس آمادگی به اعتیاد وید و بوچر (1992):
پرسشنامه‌ای که برای سنجش آمادگی به اعتیاد در تحقیق حاضر به کار گرفته شده است مقیاس آمادگی به اعتیاد است که وید و بوچر ساختند و تلاش‌هایی برای تعیین روایی آن در کشور ایران صورت گرفته است. پرسشنامه حاضر مقیاس ایرانی آمادگی به اعتیاد است که زرگر و همکاران(1385) با توجه به وضعیت روانی ـ اجتماعی جامعه ایران ساخته‌اند. این پرسشنامه از دو عامل تشکیل شده است و 36 ماده به اضافه 5 ماده دروغ‌سنج دارد. در عامل اول (آمادگی فعال) بیشترین ماده‌ها به ترتیب مربوط به رفتارهای ضد اجتماعی، میل به مصرف مواد، نگرش مثبت به مواد، افسردگی و هیجان‌خواهی می‌باشد و در عامل دوم (آمادگی منفعل) بیشترین ماده‌ها مربوط به عدم ابراز وجود و افسردگی می‌باشند. جهت محاسبه روایی از دو روش استفاده شده است. در روایی ملاکی دو گروه معتاد و سالم را به خوبی متمایز می‌کند. روایی سازه مقیاس از طریق همیشه کردن آن با مقیاس 25 ماده‌ای فهرست علایم بالینی (SCL-25) 45/0 محاسبه شده است. که در سطح کمتر از 0001/0 معنادار بود. پایایی مقیاس با روی آلفای کرونباخ 90/0 محاسبه شد. در پژوهش حاجی حسنی و همکاران (1391) پایایی پرسشنامه با روش آلفای کرونباخ محاسبه شد که میزان آن 87/0 برآورد گردید. نمره‌گذاری هر سوال بر روی یک پیوستار از عنصر (کاملاً مخالفم) تا3(کاملاً موافقم) است. دو نمونه از سوالات پرسشنامه عبارتنداز «مواد مخدر خواص مفیدی هم دارند» «رفاقت با افرادی که مواد مصرف می‌کنند اشکال ندارد» (زرگر و همکاران، 1387).

2- پرسشنامه هوش معنوی:
این پرسشنامه شامل 29 سوال است که توسط عبدالله زاده و همکاران ساخته و هنجاریابی شده است، پایایی این پرسشنامه توسط عبدالله زاده و همکاران به وسیله آلفای کرونباخ 89/0 بدست آمده است برای بررسی روایی علاوه بر روایی محتوا و ؟ که سوال‌ها از نظر متخصصان تایید شد از تحلیلی عاملی نیز استفاده شد و همبستگی کلیه سوال‌ها بالای 30/0 گزارش شده است.
در چرخش به روش واریماکس برای کاهش متغیرها 2 عامل اصلی به دست آمد که عامل اول با 12 سوال «درک و ارتباط با سرچشمه‌ هستی» و عامل دوم با 17 سوال «زندگی معنوی با هسته درونی» نامید شد. پایایی این پرسشنامه در مرحله مقدماتی به روش آلفا برابر 87/0 بوده است و در مرحله نهایی پرسشنامه روی 280 نفر گروه نمونه اجرا شد که پایایی در این مرحله 89/0 بدست آمد. شیوه نمره‌گذاری این مقیاس به صورت طیف لیکرت 5 درجه‌ای از 1 (کاملاً مخالفم) تا 5 (کاملاً موافقم) می‌باشد. دو نمونه از سوالات این پرسشنامه عبارتند از « با مشاهده جهان خلقت متحیر و شگفت زده می شوم. » « همیشه احساس میکنم که خداوند ناظر اعمال من است. » (نجمه، بابامیری و دهقانی، 1391).
روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)طرح کلی این پژوهش با توجه به اهداف و ماهیت پژوهش یک طرح آزمایشی و از نوع پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل است. بدین صورت که پس از انتخاب نمونه و گمارش تصادفی آنها به گروه‌های آزمایش و کنترل برای هر دو گروه در یک زمان پیش آزمون (مقیاس آمادگی به اعتیاد و پرسشنامه هوش معنوی) اجرا خواهد شد. پس از اجرای پیش آزمون برنامه آموزش‌های روانی ـ تربیتی با رویکرد معنوی به مدت 12 جلسه 30/1 (یک ساعت و نیم) برای گروه آزمایش اجرا خواهد شد و برای گروه کنترل در این مدت هیچ برنامه‌ای اجرا نمی‌شود.
پس از پایان جلسات آموزش به منظور مقایسه اثر مداخله از هر دو گروه پس آزمون گرفته می‌شود و نتایج پیش‌آزمون و پس‌آزمون برای هر دو گروه با یکدیگر مقایسه می‌شود.
همچنین در مورد قوانین شرکت در پژوهش از قبیل رازداری، رعایت نظم و حضور منظم در جلسات آموزش به شرکت کنندگان توضیح داده خواهد شد و روند کلی برنامه‌ها و جلسات آموزش برای آنها تشریح می‌شود. پس از اتمام طرح پژوهشی به منظور رعایت اصول اخلاقی پژوهش برنامه آموزش‌های روانی ـ تربیتی با رویکرد معنوی برای گروه کنترل نیز اجرا خواهد شد.
جهت طراحی و تدوین برنامه آموزشی در مرحله نخست با مراجعه به کتب دینی و مذهبی و کتاب‌ها و مقالات روانشناسی در این زمینه و سپس مشاوره با اساتید متخصص در زمینه مداخلات معنوی، طرح آموزشی مورد نظر طراحی و تدوین شد. معنویت درهر جلسه با تمرکز بر اعمال مذهبی و معنوی و آموزه‌های دین اسلام در این باره آموزش داده می‌شود.
برخی از مهمترین مولفه‌های معنوی در این برنامه آموزش برای نوجوانان عبارتند از: خودآگاهی معنوی، ایمان و توکل به خدا، دعا و نیایش، بخشایشگری و توبه، تمرکز و مراقبه، مشاوره با رهبران معنوی، هوش معنوی، صبر و بردباری و سبک‌های حل مسائل مذهبی و معنوی.
روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)در این پژوهش در بررسی نتایج از دو روش آمار توصیفی و آمار استنباطی استفاده می‌شود. در روش آمار توصیفی میانگین و انحراف معیار گروه‌های آزمایش و کنترل محاسبه خواهد شد. و در آمار استنباطی از آزمون‌های t وابسته و مستقل برای مقایسه گروه‌ها و از تحلیل کوواریانس برای بررسی میزان اثربخشی جلسات آموزش استفاده خواهد شد.
ملاحظات اخلاقی در این پژوهش ابتدا با صحبت با مدیر مدرسه از وی اجازه ی اجرای طرح در مدرسه گرفته شد. همچنین سعی بر این است که میزان رضایت ، مشارکت و همکاری دانش آموزان را نیز در این طرح افزایش دهیم. مواردی که منجر به شناسایی افراد شرکت کننده خوا هد شد نزد محقق بصورت کاملا محرمانه ومحفوظ باقی می ماند.
محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها
کلمات کلیدیمداخلات روانی تربیتی با رویکرد معنوی ، هوش معنوی ، آمادگی به اعتیاد.
فهرست منابع و مراجع• مراجع مورد استفاده براساس رفرانس نویسی ونکوورتنظیم گردد.

1. حاجی حسنی، مهرداد و همکاران. «رابطه بین پرخاشگری، ابراز وجود، افسردگی با آمادگی به اعتیاد در دانشجویان دختر دانشگاه علامه طباطبایی» مجله دانش و پژوهش در روانشناسی کاربردی، سال13، شماره3، پاییز 1391.
2. زرگر، یدالله؛ نجاریان، بهمن؛ نعامی، عبدالزهرا. « بررسی رابطه ویژگی های شخصیتی (هیجان خواهی، ابراز وجود، سرسختی روانشناختی)، نگرش مذهبی و رضایت زناشویی با آمادگی به اعتیاد به مواد مخدر» مجله علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید چمران اهواز. دوره 3، شماره 1، سال 15، بهار 1387.
3. زرین کلک، حمیدرضا. «بررسی اثربخشی آموزش مولفه های ناب‌آوری بر کاهش آسیب‌پذیری نسبت به اعتیاد و تغییر نگرش دانش‌آموزان نسبت به مصرف مواد» فصلنامه اعتیادپژوهی، شماره11، سال سوم، پاییز 1389.
4. علی محمدی، محمد؛ دادخواه، بهروز. «نقش مذهب در پیشگیری از اعتیاد» فصلنامه اصول بهداشت روانی، سال سوم، شماره9و10، بهار و تابستان 1380.
5. گنجعلی،علیرضا.بررسی اثر بخشی مداخلات روانی- تربیتی بر هوش هیجانی و سلامت روان دانش آموزان پسر مقطع متوسطه شهر زاهدان.انستیتو روانپزشکی تهران.پایانامه ی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی(دفاع شده).1383.
6. معلمی، صدیقه؛ رقیبی، مهوش؛ سالاری درگی، زهره. «مقایسه هوش معنوی و سلامت روان در افراد معتاد و غیرمعتاد» مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، دوره18، شماره3، ویژه نامه رفتارهای پرخطر، 1390.
7. نجمه، حمید؛ بابامیری، محمد؛ کیخسروانی، مولود؛ دهقانی، مصطفی. «بررسی رابطه سلامت روان و هوش معنوی با تاب‌آوری بر دانش‌جویان دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه» فصلنامه علمی پژوهشی جنتاشاپیر، دوره سوم، شماره2، تابستان1391.
8. نریمانی، محمد؛ پوراسماعیلی، اصغر. «مقایسه ناگویی خلقی و هوش معنوی در افراد معتاد و غیرمعتاد و افراد تحت درمان با متادون» فصلنامه اعتیاد پژوهی سوءمصرف مواد، سال ششم، شماره22، تابستان1391.
9. Chamratrithirong, Aphichat, Brenda A. Miller, Hilary F. Byrnes, Orratai Rhucharoenpornpanich, Pamela K. Cupp, Michael. Rosati, et al. Spirituality within the family and the prevention of health risk behavior among adolescents in Bangkok, Thailand. Social Science & Medicine 71 (2010) 1855e1863.
10. Daniel, Rasic, Steve Kisely, Donald B. Langille. Protective associations of importance of religion and frequency of service attendance with depression risk, suicidal behaviours and substance use in adolescents in Nova Scotia, Canada. Journal of Affective Disorders 132 (2011) 389–395.
11. Homayouni, Alireza. The role of personality traits and religious beliefs in tendency to Addiction. Procedia - Social and Behavioral Sciences 30 (2011) 851 – 855.
12. King, B. D. Rethinking claims of spiritual intelligence: a definition, model, and measure. [Thesis] Peterborough, Ontario, Canada, Trent University, 2008.
13. Nonnemaker, James, Clea A McNeely, Robert Wm Blum. Public and private domains of religiosity and adolescent smoking transitions. Social Science & Medicine 62 (2006) 3084–3095.
14. Vayalilkarottu, John. Holistic health and well-being: A psycho-spiritual/religious and theological perspective. Asian Journal of Psychiatry 5 (2012) 347–350.

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
1_218_rezayat nameh.doc1392/08/1888064دانلود
مقیاس آمادگی به اعتیاد اهواز.docx1392/08/1828106دانلود
001.jpg1392/08/18580990دانلود
002.jpg1392/08/18549551دانلود
003.jpg1392/08/18398205دانلود
1370-1454787.pdf1392/09/24145092دانلود
HBI_Journals-v18n3p234-fa[1].pdf1392/09/24216460دانلود
1-s2.0-S0165032711000905-main.pdf1392/09/24173095دانلود
skan 002.jpg1392/09/24320927دانلود
NAHAEE.docx1392/12/13223306دانلود
eslahie komieteh akhlagh.docx1393/09/05276318دانلود