رابطه سن تقویمی و مراحل کلسیفیکاسیون دندان های مولار سوم در رادیوگرافی پانورامیک دیجیتال در شهر زاهدان

Correlation between chronological age and stages of third molars calcification in Digital Panoramic Radiography in Zahedan


چاپ صفحه 		پژوهان
صفحه نخست سامانه		 مجری و همکاران
مجری و همکاران		 اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی		 دانلود
دانلود 		علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان: نکیسا ایل

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 6315
عنوان فارسی طرح رابطه سن تقویمی و مراحل کلسیفیکاسیون دندان های مولار سوم در رادیوگرافی پانورامیک دیجیتال در شهر زاهدان
عنوان لاتین طرح Correlation between chronological age and stages of third molars calcification in Digital Panoramic Radiography in Zahedan
نوع طرح
محل اجرای طرح دانشکده دندانپزشکی
رسته مطالعاتی کاربردی
دانشکده/مرکز دانشکده دندانپزشکی زاهدان
زمان اجرا -روز

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
نکیسا ایلمجریاستاد راهنما enakissa@yahoo.com
محمدرضا پسنده منش دانشجو pasandehmanesh@gmail.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی رابطه سن تقویمی و مراحل کلسیفیکاسیون دندان های مولار سوم در رادیوگرافی پانورامیک دیجیتال در شهر زاهدان
خلاصه طرح به لاتینCorrelation between chronological age and stages of third molars calcification in Digital Panoramic Radiography in Zahedan
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهشرشد انسان وابسته به فاکتورهای ژنتیکی و محیطی است و در افراد مختلف یک جامعه یا جوامع مختلف در دو جنس متفاوت است2و1.
در ارزیابی میزان رشد فرد به طور معمول از سن تقویمی استفاده می شود. سن تقویمی سن دقیق ثبت شده در شناسنامه افراد است. اما هنگامی که تاریخ تولد مشخص نیست، خصوصاً در کشورهای در حال توسعه، نیاز بارزی است که از ابزارهای دیگری جهت تخمین سن افراد استفاده شود. یکی از این ابزارها سن بیولوژیک افراد است که روشهای مختلفی جهت ارزیابی آن وجود دارد4و3.
اغلب بین بلوغ فیزیکی و سن فرد ارتباط وجود دارد. برخی از تظاهرات بلوغ فیزیکی مانند سن اسکلتی، قاعدگی، اندازه و قد افراد و کلسیفیکاسیون دندانی در نبود اطلاعات دموگرافیک دقیق افراد، می تواند در تعیین سن مورد استفاده قرار گیرد. از آن جمله می توان به میزان کلسیفیکاسیون مچ دست، مهره های گردن و دندانها اشاره کرد. کلسیفیکاسیون مچ دست و مهره های گردن در سنین کودکی و اوایل نوجوانی کاربرد دارد. به دلیل این که بلوغ دندان یک فرایند قابل اندازه گیری پیوسته و دایمی است، معیار مناسبتری در بررسی سن تقویمی و فیزیولوژیک افراد نسبت به سایر مؤلفه های رشد می باشد و با توجه به پایان کلسیفیکاسیون آنها همزمان با بلوغ فرد، دندان مولار سوم تنها شاخص باقی مانده جهت تعیین سن بیولوژیک افراد در سنین بالاتر است9-5.
دو روش در پیش بینی سن دندانی به کار می رود:
1- روش تخمین سن دندانی از روی زمان رویش دندان: به دلیل اینکه زمان رویش تحت تأثیر عوامل زیادی مانند زمان کشیدن یا افتادن دندان های شیری، دندان های نهفته، سوء تغذیه و غیره قرار می گیرد، به نظر می رسد معیار قابل اطمینانی برای تخمین سن دندانی نیست13- 10.
2- تخمین سن دندانی با توجه به مراحل کلسیفیکاسیون: کلسیفیکاسیون فرایندی است که از مدتها قبل تا مدتها بعد از رویش دندان به طول می انجامد و هر مرحله ای از آن توسط رادیوگرافی قابل ارزیابی است14.
روش های متعددی برای تخمین سن دندانی تکامل یافته اند اما روشی که توسط دمرجیان پیشنهاد شد از مقبولیت و سادگی ویژه ای برخوردار است15.
در این روش سیر تکامل دندان در هشت مرحله A تا H طبقه بندی شده که مرحله A شروع کلسیفیکاسیون نوک کاسپها و مرحله H آخرین مرحله تکاملی است که اپکس ریشه بسته می شود. هفت دندان دائمی فک پایین سمت چپ بررسی شده و دو جدول یکی جدول شاخص ها و دیگری جدول تبدیل تهیه می شود. برای هر دندان بسته به مرحله کلسیفیکاسیون آن دندان شاخص خاصی تعیین شده و سپس هفت شاخص بدست آمده از هفت دندان با هم جمع می شوند تا شاخص نهایی بلوغ بدست آید. سپس با کمک جدول تبدیل، این شاخص نهایی به سن تقویمی تبدیل می شود17-15. از آنجا که سنین بحرانی که تعیین کننده حق و حقوق و مسئولیت کیفری بوده است از نظر پزشکی قانونی بالاتر از 15 سال می باشد، استفاده از روش دمرجیان برای تخمین سن کاربردی نیست18.
در پزشکی قانونی تعیین دقیق سن افراد از اهمیت ویژه ای برخوردار است چرا که با اثبات این مسئله که شخص مجرم نابالغ است و به سن قانونی نرسیده، با توجه به قوانین جزایی آن کشور ممکن است مجازات دیگری برای وی در نظر گرفته شود23-19.
مطالعات دانشمندان روی نژادها و جوامع مختلف نشان داده که از دندان عقل می توان به عنوان یک شاخص در تعیین دقیق سن استفاده کرد25و24. آقای Mesotten در سال 2003 ارتباط بین تکامل ریشه دندان عقل و سن تقویمی را نشان داده و مطالعات آقای Arany در سال 2004 هم ثابت کرده که تکامل رادیوگرافیکی دندان عقل با سن تقویمی در جوانان ژاپنی ارتباط نزدیکی دارد و سن قانونی در جوانان ژاپنی دیرتر از میزان تعریف شده در ایالات متحده است27و26.
در مطالعه Karadayi و همکاران در سال 2012 در ترکیه 744 دندان مورد بررسی قرار گرفت. براساس سیستم Nolla مرحله تکمیل کلسیفیکاسیون تاج در حدود سن 15 سالگی در هر دو دندان مولر سوم فک بالا و پایین در هر دو جنس بود که مشابه نتایج بدست آمده در کشور اسپانیا و کره جنوبی است، اما در نقاط دیگر دنیا اینگونه نیست و نشان می دهد زمان تکامل دندان در جوامع مختلف یکسان نیست 28 .
از سویی مطالعه Sisman و همکاران در سال 2007 در زمینه تکامل متفاوت دندانها در جوامع مختلف بر لزوم مطالعات اختصاصی در هر جمعیت یا منطقه برای تعیین سن افراد تاکید می کند29 .
در ایران هم مطالعات مختلفی در شهرهای مشهد و یزد برای تعیین ارتباط بین سن دندانی و تقویمی افراد در رادیوگرافی پانورامیک انجام شده است و این ارتباط قوی اعلام شده است30 .
با توجه به اینکه مطالعه ای در این زمینه در شهر زاهدان انجام نشده است و اهمیت بالای تعیین دقیق سن و ارتباط آن با کلسیفیکاسیون دندان عقل به خصوص در establishment of adult statusea case report. J Forensic Odontostomatol 1996; 14: 30-3.
25. Eid RMR, Simi R, Friggi MNP, Fisberg M. Assessment of dental maturity of Brazilian children aged 6 to 14 years using Demirjian’s method, Int. J. Paediatr. Dent 2002; 12: 423–428.
26. Mesotten K, Gunst K, Carbonez A, Willems G. Chronological age determination based on the root development of a single third molar: a retrospective study based on 2513 OPGs. J Forensic Odontostomatol 2003; 21: 31-5.
27. Arany S, lino M, Yoshioka N. Radiographic survey of third molar development in relation to chronological age among Japanese juveniles. J Forensic Sci 2004; 49: 534-8.
28. Karadayi B, Kaya A, Kolusayın MO, Karadayi S, Afsin H, Ozaslan A. Radiological age estimation: based on third molar mineralization and eruption in Turkish children and young adults. Int J Legal Med. 2012; 126 (6): 933-42.
29. Sisman Y, Uysal T, Yagmur F, Ramoglu SI, Third-molar development in relation to chronologic age in Turkish children and young adults, Angle Orthod 2007; 77:1040–1045.
30. Bagherpour A, Imanimoghaddam M, Bagherpour MR, Einolghozati M. Dental age assessment among Iranian children aged 6-13 years using the Demirjian method. Forensic Sci Int 2010; 197: 121.
31. اخلاقی، میترا؛ بصیری، نازنین؛ غیایی، محمودرضا؛ توکلی، محمدامین. « بررسی رادیوگرافیک ارتباط بین سن تقویمی و وضعیت تکامل دندان مولر سوم ». مجله دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، پاییز 1387؛ دوره 26، شماره 3 : 224- 217. طب قانونی، نیاز به مطالعه ای در این زمینه در شهر زاهدان احساس می شود.
هدف از این تحقیق تعیین رابطه سن تقویمی افراد و مراحل کلسیفیکاسیون دندان مولار سوم در مراجعین یکی از کلینیک های خصوصی شهر زاهدان می باشد.

سوالات و / یا فرضیات پژوهش1- بین سن تقویمی افراد و مرحله کلسیفیکاسیون دندان های مولار سوم همبستگی وجود دارد.
2- بین سن تقویمی افراد و مرحله کلسیفیکاسیون دندان های مولار سوم بر اساس جنس همبستگی وجود دارد.
3- بین سن تقویمی افراد و مرحله کلسیفیکاسیون دندان های مولار سوم بر اساس موقعیت دندان مولار سوم همبستگی وجود دارد.
هدف کلی طرحتعیین رابطه سن تقویمی و مراحل کلسیفیکاسیون دندان های مولار سوم در رادیوگرافی پانورامیک
اهداف اختصاصی1- تعیین همبستگی بین سن تقویمی و مرحله کلسیفیکاسیون دندان های مولار سوم.
2- تعیین همبستگی بین سن تقویمی و مرحله کلسیفیکاسیون دندان های مولار سوم بر حسب جنس.
3- تعیین همبستگی بین سن تقویمی و مرحله کلسیفیکاسیون دندان های مولار سوم بر حسب موقعیت دندان.
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرحدانشگاه علوم پزشکی زاهدان
تعریف واژه های تخصصیندارد
نوع مطالعهتحلیلی
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)جامعه مورد بررسی شامل کلیشه های بیماران 15 تا 25 ساله مراجعه کننده به یک مرکز رادیولوژی خصوصی در شهر زاهدان در سال 1392 جهت انجام رادیوگرافی پانورامیک می باشد.
معیار ورود به مطالعه:
1- بیماران دارای دندان مولر سوم.
2- بیماران دارای سن شناسنامه ای مشخص و دقیق.
3- بیمارانی که فاقد هرگونه اختلال تکاملی قابل مشاهده در رادیوگرافی باشند.
4- بیمارانی که فاقد بیماریهای خاص دندانی مثل دیسپلازی مینا یا عاج قابل مشاهده در رادیوگرافی باشند.
معیار خروج از مطالعه:
1- سابقه ضربه یا نقایص کلسیفیکاسیون دندان مولر سوم
2- کلیشه هایی که دارای اشکال تکنیکی می باشند.
حجم نمونه و روش محاسبه آنتمامی کلیشه های رادیوگرافی پانورامیک موجود در آرشیو مرکز که 400 عدد می باشند بررسی خواهد شد.
روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)سرشماری
روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)ارجاع به ضمیمه شماره 1
روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)در این مطالعه تحلیلی، از بین کلیشه های پانورامیک افراد مراجعه کننده به یک کلینیک خصوصی در شهر زاهدان در سال 1392 جهت انجام رادیوگرافی پانورامیک، کلیشه های بیمارانی که دارای معیارهای ورود به مطالعه باشند، وارد طرح می شوند. در این مطالعه دو مشاهده گر داریم، مشاهده گر اول متخصص رادیولوژی دهان، فک و صورت و مشاهده گر دوم دانشجوی آموزش دیده در این زمینه می باشد.
کلیشه های تهیه شده از بیماران موجود در آرشیو در اختیار دو مشاهده گر قرار می گیرد تا با توجه به تصاویر و تعریف دقیق شاخص تکاملی دمرجیان به بررسی تکامل دندان مولر سوم فک بالا و فک پایین بپردازند. برای تعیینObserver Reliability Inter و Intra Observer Reliabilityتعداد 20 نمونه توسط هر کدام از مشاهده گرها بررسی می شوند، سپس هر کدام از مشاهده گرها همین 20 نمونه را بعد از گذشت دو هفته دو باره بررسی می کند تا با توجه به نتایج، دقت کار تعیین شود. اگر Reliabilityنداشت نمونه ها حذف می شوند. بین نتایج بدست آمده توسط مشاهده گرها ضریب همبستگی نیز تعیین می شود. همچنین فک بالا تنها در رادیوگرافی هایی تحت بررسی قرار می گیرد که میزان سوپرایمپوز نواحی مجاور بر روی دندان مولر سوم کمتر و خواندن آن امکان پذیر باشد.
مشاهده گر ها به هریک از دندان های مولر سوم بالا و پایین بر اساس روش دمرجیان بسته به میزان تکامل یک شاخص ا ز A تا H اختصاص می دهند :
مرحله A: شروع کلسیفیکاسیون در سطح فوقانی کرست دندانی به صورت یک مخروط معکوس مشاهده گردیده وبین این نقاط کلسیفیه هیچ اتصالی وجود ندارد.
مرحله:B اتصال و پیوستگی این نقاط کلسیفیه با یکدیگر کاسپ های دندانی و محدوده سطح اکلوزال دندان را تشکیل می دهد.
مرحلهC: تشکیل مینای دندان در سطح اکلوزال تکمیل گردیده و توسعه و تقارب مینای دندان به سمت ناحیه سرویکال دیده می شود. شروع تجمع عاجی مشاهده گردیده و محدوده اتاق پالپ در مرز اکلوزال منحنی شکل می باشد.
مرحلهD : تشکیل تاج دندان در قسمت تحتانی CEJ کامل گردیده و اتاق پالپ ذوزنقه ای شکل شده و شروع تشکیل ریشه دندان به صورت خاری شکل مشاهده می گردد
مرحله:E تشکیل Bifurcation در ناحیه ریشه دندان به صورت یک نقطه کلسیفیه یا به صورت هلالی شکل دیده می شود. طول ریشه دندان کمتر از ارتفاع تاج آن می باشد.
مرحله:F ناحیه کلسیفیه Bifurcation بیشتر به سمت پایین تکامل یافته و به ریشه ها محدوده مشخص تری می بخشید. پایانه های ریشه به صورت قیفی شکل در می آید.
مرحله G: دیواره های کانال ریشه دیستال به صورت موازی بوده و انتهای اپیکال آن هنوز باز است.
مرحلهH: پایانه اپیکال ریشه دیستال کامل بسته شده و غشای پریودنتال پهنای یکنواختی در اطراف ریشه و آپکس دندان دارد31.



پس از جمع آوری گزارشات رادیولوژیست همراه با سن تقویمی دقیق هر فرد در هنگام گرفتن رادیوگرافی (تفاضل تاریخ تولد فرد در شناسنامه و تاریخ گرفتن پانورامیک) داده ها با استفاده از نرم افزار آماری SPSS تجزیه و تحلیل می شوند.
روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)جدول ارتباط میانگین سن و انحراف معیار در هر مرحله از کلسیفیکاسیون دندان مولار سوم
افراد مونث افراد مذکر
انحراف معیار متوسط سن تقویمی انحراف معیار متوسط سن تقویمی مرحله کلسیفیکاسیون
A
B
C
D
E
F
G
H

تمامی اطلاعات بدست آمده با استفاده از نرم افزار SPSS19 و آزمون های آماری وابستگی چندگانه ( مدل رگرسیون ) و ضریب همبستگی اسپیرمن و پیرسون با سطح معنی دار 05/0 تجزیه و تحلیل می گردد.
ملاحظات اخلاقی از آرشیو استفاده می شود و نیاز به رضایت نامه ندارد.
محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنهادر مواردی که شناسنامه بیمار موجود نیست، سن دقیق شناسنامه ای با توجه به اطلاعات ثبت شده از دفترچه بیمه افراد در کامپیوتر منشی مرکز رادیولوژی تعیین می گردد.در دفترچه بیمه تاریخ تولد افراد ذکر شده است.
کلمات کلیدیسن تقویمی ، کلسیفیکاسیون دندان، رادیوگرافی پانورامیک
chronological age, tooth calcification, Panoramic Radiography
فهرست منابع و مراجع1. Choi SC, Trotter M. A statistical study of the multivariate structure and race-sex differences of American white and Negro fetal skeletons. Am J Phys Anthropol 1970; 33: 307-12.
2. Pedersen RA. Studies of in vitro differentiation with embryonic stem cells. Reprod Fertil Dev 1994; 6: 54352.
3. Chertkow S. Tooth mineralization as an indicator of the pubertal growth spurt. Am J Orthod 1980; 77: 7991.
4. Noren JG, Ranggard L, Klingberg G, Persson C, Nilsson K. Intubation and mineralization disturbances in the enamel of primary teeth. Acta Odontol Scand 1993; 51: 271-5.
5. Liversidge HM, Herdeg B, Rösing FW. Dental age estimation of non-adults. A review of methods and principals. In: Alt KW, Rösing FW, Teschler-Nicola M, editors. Dental anthropology. Fundamentals, limits and prospects. Vienna:Springer; 1998. p. 420e42.
6. Rösing FW, Kvaal SI. Dental age in adultsea review of estimation methods. In: Alt KW, Rösing FW, Teschler-Nicola M, editors. Dental anthropology. Fundamentals, limits and prospects. Springer 1998; 443-68.
7. Gilsanz V, Ratib O. Hand bone age: a digital atlas of skeletal maturity. Springer 2005.
8. Heravi F, Imanimoghaddam M, Rahimi H. Correlation between cervical vertebral and dental maturity in Iranian subjects. J Calif Dent Assoc 2011; 39: 891-6.
9. Tanner JM, Whitehouse RH, Marshall WA, Healy MJR, Goldstein H. Assessment of skeletal maturity and prediction of adult height (TW2 method). Academic Press 1975.
10. Prabhakar AR, Panda AK, Raju OS. Applicability of Demirjian's method of age assessment in children of Davangere. J Indian Soc Pedod Prev Dent 2002; 20(2): 54-62.
11. Willems G, Van OA, Spiessens B, Carels C. Dental age estimation in Belgian children: Demirjian's technique revisited. J Forensic Sci 2001; 46(4): 893-5.
12. Maber M, Liversidge HM, Hector MP. Accuracy of age estimation of radiographic methods using developing teeth. Forensic Sci Int 2006; 159 (1): 68-73.
13. McKenna CJ, James H, Taylor JA, Townsend GC. Tooth development standards for South Australia. Aust Dent J 2002; 47(3): 223-7.
14. Hegde RJ, Sood PB. Dental maturity as an indicator of chronological age: radiographic evaluation of dental age in 6 to 13 years children of Belgaum using Demirjian methods. J Indian Soc Pedod Prev Dent 2002; 20(4): 132-8.
15. Demirjian A, Goldstein H, Tanner JM. A new system of dental age assessment. Hum Biol 1973; 45(2): 211-27.
16. Al-Emran S. Dental age assessment of 8.5 to 17 Year-old Saudi children using Demirjian's method. J Contemp Dent Pract 2008; 9(3): 64-71.
17. Leurs IH, Wattel E, Aartman IH, Etty E, Prahl-Andersen B. Dental age in Dutch children. Eur J Orthod 2005;27(3): 309-14.
18. Chaillet N, Demirjian A. Dental maturity in south France: A comparison between Demirjian's method and Polynomial functions. J Forensic Sci 2004; 49(5): 1059-64.
19. Blankenship JA, Mincer HH, Anderson KM, Woods MA, Burton EL. Third molar development in the estimation of chronologic age in American blacks as compared with whites, J. Forensic Sci 2007; 52: 428–433.
20. De Salvia A, Calzetta C, Orrico M, De Leo D. Third mandibular molar radiological development as an indicator of chronological age in a European population, Forensic Sci. Int 2004; 146: 9–12.
21. Meinl A, Tangl S, Huber C, Maurer B, Watzek G, The chronology of third molar mineralization in the Austrian population-a contribution to forensic age estimation, Forensic Sci. Int 2007; 169: 161–167.
22. Orhan K, Ozer L, Orhan AI, Dogan S, Paksoy CS, Radiographic evaluation of third molar development in relation to chronological age among Turkish children and youth, Forensic Sci. Int 2007; 165: 46–51.
23. Schmeling A, Reisinger W, Geserik G, Olze A. Age estimation of unaccompanied minors – Part I. General considerations, Forensic Sci. Int 2006; 159: 61–4.
24. Nambiar P, Yaacob H, Menon R. Third molars in the

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
6315 baresi dar pajoohesh.doc1392/11/28245248دانلود
6315 emale eslahate pajoohesh 1.doc1392/11/28249344دانلود
6315 emale eslahate pajoohesh 2.doc1392/11/28249344دانلود
6315 emale eslahate davari.doc1392/11/28270848دانلود
6315 komite akhlaq.doc1392/11/28276992دانلود
formate emza 6315.jpg1392/11/28172498دانلود