بررسی میزان تاثیر آموزش بر سواد سلامت بیماران دیابتی نوع 2 مراجعه کننده به کلینیک های دیابت شهر زاهدان

Study of Effect of education on health literacy in patients with type 2 diabetes attending diabetes clinics in Zahedan


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی
دانلود
دانلود
علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان: غلامرضا مسعودی

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 6454
عنوان فارسی طرح بررسی میزان تاثیر آموزش بر سواد سلامت بیماران دیابتی نوع 2 مراجعه کننده به کلینیک های دیابت شهر زاهدان
عنوان لاتین طرح Study of Effect of education on health literacy in patients with type 2 diabetes attending diabetes clinics in Zahedan
نوع طرح کاربردی
محل اجرای طرح دانشکده بهداشت
رسته مطالعاتی مورد شاهدی
دانشکده/مرکز دانشکده بهداشت زاهدان
زمان اجرا -روز 270

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
شهناز مالکی کارشناس ارشدshahnaz_maleki91@yahoo.com
غلامرضا مسعودیاستاد راهنمای اول پایان نامه دانشجویی دکترای تخصصی masoudy55@yahoo.com
فاطمه رخشانیاستاد راهنمای دوم پایان نامه دانشجویی دکترای تخصصی rakhshanif@gmail.com
علیرضا انصاری مقدممشاور دکترای تخصصی ansariaLireza@yahoo.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی بررسی میزان تاثیر آموزش بر سواد سلامت بیماران دیابتی نوع 2 مراجعه کننده به کلینیک های دیابت شهر زاهدان
خلاصه طرح به لاتینStudy of Effect of education on health literacy in patients with type 2 diabetes attending diabetes clinics in Zahedan
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهشدیابت بسیار وابسته به سبک زندگی بوده وتغذیه نامناسب وعدم فعالیت بدنی میزان بروز آن را افزایش می دهد(1). دیابت ملیتوس یک اختلال متابولیک مزمن است که با افزایش سطح قند خون همراه است (2). سندرمی است که بدنبال عدم تعادل بین نیاز به انسولین و تامین آن بوجود می آید (3).دیابت با اختلال های مختلف در متابولیسم گلوکز،پروتین وچربی همراه است وافزایش میزان قند خون نیز موجب تخریب،اختلال عمل ونارسایی عضوهای مختلف به خصوص چشم ها،کلیه ها،اعصاب وقلب وعروق می شود(4).بیماری با علایمی نظیر پرادرای،پرنوشی،شب ادراری وکاهش وزن شروع می شود(5). عوامل خطر دیابت نوع2 شامل : سن بالا، چاقی، سابقه خانوادگی دیابت نوع2، سابقه قبلی دیابت حاملگی، سابقه تولد نوزاد با وزن4 کیلو گرم یا بیشتر و بی تحرکی است(6). تعدادی از افراد مبتلا به دیابت به علت رشد جمعیت ،پیری ، شهرنشینی، وافزایش شیوع چاقی و عدم فعالیت فیزیکی در حال افزایش است(7). تغییرات دموگرافیک و گذار فرهنگی جوامع همراه با پدیده ی پیرشدن در کشورهای درحال توسعه، دیابت را به یک اپیدمی جهانی تبدیل کرده است. دیابت بیماری پرهزینه ای است که در جمعیت بزرگسالان بسیار ی از کشورها علت اصلی نابینایی نارسایی پیشرفته کلیه و قطع عضو می باشد(8). این هزینه ها فقط مخارج مالی نیستند ، بلکه هزینه های نامحسوسی همچون : درد، اضطراب، ناراحتی ، سردرد، ناتوانی، استرس، افسردگی ، عفونت، قطع عضو اندام و مشکلات تغذیه ای را به همراه دارد (9). دیابت نوع 2 هفتمین علت عمده مرگ ومیر در ایالات متحده است و نزدیک به 26 میلیون آمریکایی را و با بیش از یک سوم از آن دسته از افرادی که فاقد تشخیص رسمی هستند راتحت تاثیر قرارمیدهد(10). شیوع جهانی دیابت به طور قابل توجهی در طی دو دهه ی گذشته افزایش یافته و از حدود0 ۳ میلیون مورد در سال ۱۹۸۵ به ۱۷۷ میلیون در سال ۲۰۰۰ رسیده، و بر پایه ی پژوهش های صورت گرفته در سال2030 به بالای ۳۶۰ میلیون مورد می رسد(11).در سال 1387 در ایران جمعیت دیابتی ها در حدود 4میلیون نفر تخمین زده شده و برآورد می شود که از این تعداد 4/7 درصد درتهران ،8/7 درصد در اصفهان ،5/13 درصد در بوشهر ف3/16 درصد ر یزد ساکن باشندو(12).بر اساس برآورد سارمان جهانی بهداشت ،چنانچه اقدامات موثری صورت نپذیرد،این تعداد تا سال 2030 به نزدیک 7 میلیون نفر خواهد رسید(13).

سواد سلامت به عنوان" ظرفیت کسب،پردازش و درک اطلاعات اساسی و خدمات مورد نیاز برای تصمیم گیری مناسب در زمینه سلامت" تعریف شده است ، گاهی اوقات تصور بر آن است که سواد سلامت همان دانش سلامت یا آگاهی و اطلاعات سلامت است (14). شامل مجموعه ای از مهارت های خواندن، شنیدن، صحبت کردن، تجزیه و تحلیل، تصمیم گیری ومحاسبات و توانایی به کارگیری این مهارتها در موقعیت های سلامت است (15). یک بررسی ملی که در سطح گسترده ای در کشور امریکا انجام شد، شیوع سواد سلامت ناکافی را 48 درصد برآورد کرد. در این مطالعه تنها 11 درصدبزرگسالان از سواد سلامت کافی برخوردار بودند. در ایران نیز براساس مطالعه ای در پنج استان کشور، تنها 1/28 درصد شرکت کنندگان، سواد سلامت کافی و3/15درصد، سواد سلامت مرزی و6/56 درصد،سواد سلامت ناکافی داشتند(16). سازمان جهانی بهداشت ( who ; Word health organization ) به تازگی در گزارشی، سواد سلامت را به عنوان یکی از بزرگترین تعیین کننده های امر سلامت معرفی نمود (17). سواد بهداشتی پایین گزارش شده است که ،در ارتباط با افزایش مرگ و میر، بستری شدن در بیمارستان،استفاده کمتر از خدمات پیشگیرانه،پایبندی ضعیف به داروهای تجویز شده،دشواری در برقراری ارتباط با متخصصان سلامت و دانش ضعیف در مورد فرایند های بیماری ها ومهارتهای خودمدیرتی در میان افراد مبتلا به بیماری های مزمن مانند دیابت وبیماری قلبی وآرتریت می باشد(18). یکی از عوامل موثر بر پیشگیری و کنترل دیابت،برخورداری از آگاهی کافی از بیماری،عوامل موثر در بروز آن ونحوه پیشگیری از این بیماری می باشد، در عین حال یکی از عوامل بسیار تاثیرگذار بر سطح آگاهی ودرنتیجه کنترل وپیشگیری موثرتر بیماری دیابت سواد سلامت است(19). بیماران مبتلا به دیابت، با سواد سلامت پایین ،بیشتر در ، درک بیماری خود مشکل دارند،و کمتر در فعالیت های مراقبت از خود، و کنترل قند خون پایین شرکت می کنند. علاوه بر این، سوادکم با خودکارآمدی و یا اعتماد به نفس پایین تر در مدیریت دیابت همراه است و باBMI بالاتر از 18 و به میزان متوسطی با کنترل ضعیف قند خون همراه است(20).

آموزش به عنوان یکی از اساسی ترین شیوه های پیشگیری ،درمان وکنترل بیماری های مزمن از جمله دیابت می باشد،روز به روز سهم بیشتری را در حفظ سلامت وبهبودی بیماران ایفا میکند ،به گونه ای که متخصصان بیان می دارند که آموزش جزیی از درمان دیابت نیست بلکه خود درمان است (21). با آموزش مناسب میتوان 80 درصد از عوارض دیابت را کاهش داد(22).

نتایج مطالعه مقطعی انجام شده توسط اینویی و همکارانش در ژاپن (2013 ) به منظور تاثیر اهمیت سواد سلامت ارتباطی و انتقادی در درک از مراقبت های دیابتی و خود کار آمدی در مدیریت دیابت نشان داد، سواد سلامت ارتباطی ، انتقادی و ارتباط روشن و صریح پزشک - بیمار هر کدام بصورت جداگانه با درک بیمار از مراقبت های دیابتی و خودکارآمدی آنها مرتبط است. تاثیر بالقوه سواد سلامت ارتباطی و انتقادی باید در ارتباط با بیماران و آموزش بیماران مبتلابه دیابت در مراکز مراقبت های اولیه در نظر گرفته شود (23 ) . نتایج مطالعه انجام شده توسط ایشیکاوا و همکارانش (2008) به منظور اندازه گیری سواد سلامت عملکردی، ارتباطی و انتقادی در میان بیماران دیابتی نشان داد ، بررسی سطح سواد سلامت بیماران ممکن است درک بهتری از موانع بالقوه بیمار برای خود مدیریتی بیماری و رفتارهای سلامت،ارائه دهد (24).نتایج مطالعه انجام شده توسط پاوول وهمکارانش (2007) به منظور رابطه بین سواد سلامت و دانش دیابت و آمادگی برای اقدامات بهداشتی نشان داد ، سواد سلامت پایین مشکل مواجه شده بسیاری از بیماران است که بر توانایی آنها برای حرکت به سیستم بهداشت و درمان و مدیریت بیماری های مزمن آنها تاثیر می گذارد. در حالی که سواد سلامت کم به طور قابل توجهی با کنترل نامطلوب قند خون و دانش کم بیماری در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 همراه است، ارتباط معنی داری بین آمادگی برای عمل در مدیریت بیماری وجود ندارد (25). نتایج مطالعه مورد شاهدی انجام شده توسط اورمیمالا سارکر(2010) به منظور هیپوگلیسمی بیشتر در بین بیماران مبتلا به دیابت نوع 2با سواد سلامت محدود شایع است(در شمال کالیفرنیا ) نشان داد که افراد با سواد سلامت محدود آسیب پذیر بودند(26). نتایج مطالعه انجام شده توسط هیلاری سلیگمن و همکاران (2005) به منظورآگاه ساختن پزشکان از سواد سلامت محدود بیماران دیابت نشان داد ، پزشکان بایداز طریق غربالگری سوا دسلامت به بیماران با سواد سلامت محدود اطلاع رسانی کنند (27). مطالعه مقطعی توسط مارک ویلیامز وهمکارانش نشان داد ،سواد سلامت عملکردی ناکافی مانع اصلی برای آموزش بیماران مبتلا به بیماری های مزمن به شمار می رود، و تلاش های فعلی برای غلبه برآن ناموفق به نظر می رسد(28) نتایج مطالعه مقطعی انجام شده توسط اسشلینگر و همکارانش(2003) به منظور ارتباط پزشک با بیماران دیابتی با سواد سلامت پایین نشان داد ، پزشکان مراقبت های اولیه که از بیماران مبتلا به دیابت با سواد سلامت عملکردی پایین مراقبت میکنند به ندرت درک مفاهیم جدید و فراخوان بیمار را ارزیابی میکنند. غفلت در این مرحله از ارتباط نشان دهنده یک فرصت از دست رفته است که ممکن است پیامدهای بالینی مهمی داشته باشند(29). نتایج مطالعه انجام شده توسط اس شیلینگر وهمکارانش(2004) به منظور سواد سلامت عملکردی وکیفیت ارتباط پزشک وبیمار در میان بیماران مبتلا به دیابت نشان داد، سواد سلامت عملکردی ضعیف به عنوان یک نشانگر برای مشکلات ارتباط شفاهی به نظر می رسد، به ویژه در حوزه های فنی،توضیحی گفتگوی پزشک و بیمار. تحقیقات برای شناسایی استراتژی برای بهبود ارتباطات برای این گروه از بیماران مورد نیاز است(30). نتایج انجام مطالعه ای که به روش مقطعی توسط نکویی مقدم وهمکاران در کرمان در سال 1390 تحت عنوان سواد سلامت و بهره گیری از خدمات سلامت در جامعه شهری کرمان نشان داد،سواد سلامت در کرمان پایین ارزیابی شد. (31). مطالعه مقطعی که توسط شهلا قنبری در تهران در سال 1390 تحت عنوان بررسی سواد سلامت زنان باردار زیر پوشش مراکز بهداشتی درمانی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی نشان داد،که سوا دسلامت محدود مشکلی شایع در زنان باردار تحت پوشش مراکز درمانی است. (16). در مطالعه پیمایشی که توسط سید آرش طهرانی بنی هاشمی و همکاران(86) به منظورسواد سلامت در 5 استان کشور و عوامل موثر بر آن ،نشان داد که به طور کل سواد سلامت در ایران پایین است. (32). نتایج مطالعه مقطعی انجام شده توسط آذر طل و همکاران در سال 1391 به منظور وضعیت آگاهی وسواد سلامت در زنان دیابتی نوع 2 مراجعه کننده به بیمارستانهای تابعه دانشگاه علوم پزشکی تهران نشان داد ، زنان دیابتی شرکت کننده در مطالعه آگاهی کافی نداشتند ودارای سواد سلامت متوسط بودندکه موید نیاز به آموزش مبتنی بر تئوری به منظور بهبود وارتقاء آگاهی وسواد سلامت می باشد (19) . نتایج مطالعه انجام شده از نوع توصیفی تحلیلی توسط مهنوش رئیسی (1390) در اصفهان به منظور رابطه سواد سلامت با وضعیت سلامت عمومی ورفتارهای بهداشتی در سالمندان ،به طور کلی سواد سلامت را در سالمندان بسیار ناکافی نشان داد که این خود لزوم توجه بیشتر به امر سواد سلامت را در برنامه های ارتقای سلامت می رساند. (17).

شهر زاهدان بعنوان مرکز استان سیستان و بلوچستان و دارای یک کلینیک دولتی دیابت پذیرای تعداد زیادی از بیماران دیابتی می باشد ، اکثر بیمارا ن دیابتی از سواد پایین برخوردار هستند و اطلاعات مربوط به سلامت وبیماریشان بسیار اندک میباشد ،بیماران دیابتی را توانمند می کنیم تا از طریق آن کنترل بیشتری بر تصمیمات واعمال موثر بر سلامتی خود کسب کنند و عوارض دیابت را در بیماران کاهش دهیم.در صورت موفقیت این برنامه ، روش اجرای آن می تواند به کلینیک های دیابت پیشنهاد شود. و به دلیل محل زندگی محقق و دسترسی آسان به بیماران و نظارت بهتر برکار ترجیحا این مطالعه در این منطقه انجام می شود .
محل اول بکارگیری نتایج تحقیق
مشکل جاری که سیاست گزار با آن مواجه است کدام است؟
روش های موجود کدامها هستند؟
پیشنهاد اول نحوه کاربرد
محل دوم بکارگیری نتایج تحقیق
منافع و مضرات روشهای موجود کدامند؟
سوالات و / یا فرضیات پژوهش1. میانگین تغییر نمرات دسترسی به اطلاعات بیماران دیابتی نوع دو مراجعه کننده به کلینیک دیابت شهر زاهدان در دو گروه مداخله وکنترل قبل و بعد از آموزش متفاوت است.
2. میانگین تغییر نمرات درک اطلاعات بیماران دیابتی نوع دو مراجعه کننده به کلینیک دیابت شهر زاهدان در دو گروه مداخله وکنترل قبل و بعد از آموزش متفاوت است.
3. میانگین تغییر نمرات درک خواندن بیماران دیابتی نوع دو مراجعه کننده به کلینیک دیابت شهر زاهدان در دو گروه مداخله وکنترل قبل وبعد از آموزش متفاوت است.
4. میانگین تغییر نمرات انجام محاسبات بیماران دیابتی نوع دو مراجعه کننده به کلینیک دیابت شهر زاهدان در دو گروه مداخله وکنترل قبل و بعد از آموزش متفاوت است.
5. میانگین تغییر نمرات آگاهی بیماران دیابتی نوع دو مراجعه کننده به کلینیک دیابت شهر زاهدان در دو گروه مداخله وکنترل قبل وبعد از آموزش متفاوت است.
6. میانگین تغییر نمرات رفتار بیماران دیابتی نوع دو مراجعه کننده به کلینیک دیابت شهر زاهدان قبل وبعد از آموزش متفاوت است.
7. تغییرات متغییرهای مستقل مطالعه شامل (آموزش ، دسترسی به اطلاعات،درک اطلاعات،درک خواندن،محاسبات ،آگاهی ) با تغییر رفتار ارتباط دارد

هدف کلی طرحبررسی تاثیر آموزش بر سواد سلامت بیماران دیابتی نوع 2 مراجعه کننده به کلینیک دیابت شهر زاهدان
اهداف اختصاصی
1. تعیین و مقایسه میانگین تغییر نمرات دسترسی به اطلاعات بیماران دیابتی نوع دو مراجعه کننده به کلینیک دیابت شهر زاهدان در دو گروه مداخله وکنترل قبل و بعد از آموزش
2. تعیین و مقایسه میانگین تغییر نمرات درک اطلاعات بیماران دیابتی نوع دو مراجعه کننده به کلینیک دیابت شهر زاهدان در دو گروه مداخله وکنترل قبل و بعد از آموزش
3. تعیین و مقایسه میانگین تغییر نمرات درک خواندن بیماران دیابتی نوع دو مراجعه کننده به کلینیک دیابت شهر زاهدان در دو گروه مداخله وکنترل قبل وبعد از آموزش
4. تعیین و مقایسه میانگین تغییر نمرات انجام محاسبات بیماران دیابتی نوع دو مراجعه کننده به کلینیک دیابت شهر زاهدان در دو گروه مداخله وکنترل قبل و بعد از آموزش
5. تعیین و مقایسه میانگین تغییر نمرات آگاهی بیماران دیابتی نوع دو مراجعه کننده به کلینیک دیابت شهر زاهدان در دو گروه مداخله وکنترل قبل وبعد از آموزش
6. تعیین و مقایسه میانگین تغییر نمرات رفتار بیماران دیابتی نوع دو مراجعه کننده به کلینیک دیابت شهر زاهدان در دو گروه مداخله وکنترل قبل وبعد از آموزش
7. تعیین ارتباط تغییرات متغیرهای مستقل مطالعه شامل (آموزش ، دسترسی به اطلاعات،درک اطلاعات،درک خواندن،آگاهی ) در تغییر رفتار قبل و بعد از آموزش
چرا پیام تحقیق شما حلال مشکل جاری است؟
پیشنهاد دوم نحوه کاربرد
محل سوم بکارگیری نتایج تحقیق
پیام تحقیق شما چه منافعی از نظر هزینه، کارایی و بهره وری برای مدیر دارد؟
اهداف كاربردی
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح
دانشگاه های علوم پزشکی کشور، کلینیک دیابت و مراکز درمانی و تحقیقاتی
تعریف واژه های تخصصیسوادسلامت : درجه ای است که در آن افراد دارای ظرفیت و توانای کسب،پردازش،درک اطلاعات مربوط به بهداشت و خدماتی که آنها نیاز به تصمیم گیری مناسب در مورد سلامت خود دارند ، می باشد(14).
آموزش بهداشت: فرآیندی است که بین اطلاعات بهداشتی و رفتار بهداشتی پلی برقرار می کند و درفرد ایجاد انگیزه
می نماید تا اطلاعات موجود را بدست آورده و بکار ببندد تا از رفتارهای مضر دوری و رفتار سودمند را در خود ایجاد نماید تا خود را سالم نگاه دارد . طبق تعریف گرین و کروتر (2005) آموزش بهداشت، هرگونه ترکیب برنامه ریزی شده تجارب یادگیری بمنظور مستعدسازی،قادرسازی و تقویت رفتار داوطلبانه منجر به سلامتی در افراد،گروهها یا جوامع طراحی گردد(33).
آگاهی : به معنای محتاط بودن در مورد عمل، ایده، موضوع، شخص یا وضعیتی ویژه است(33).
رفتار: هر گونه کنش آشکار،آگاهانه یا ناخودآگاه،با بسامد،شدت و مدت قابل اندازه گیری(33).
برای اجرای راه حل پیشنهادی شما چه موانع و حمایتهایی وجود دارند؟
پیشنهاد سوم نحوه کاربرد
محل چهارم بکارگیری نتایج تحقیق
نوع مطالعهنیمه تجربی - شاهددار
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)
بیماران دیابتی نوع 2 (از مراجعین به کلینیک دیابت شهر زاهدان)
معیار ورود به مطالعه : تشخیص وتایید بیماری دیابت نوع 2، توسط پزشک متخصص ، سواد خواندن ونوشتن ( ابتدایی - فوق دیپلم) و بیمارانی که بیش از یک سال از تشخیص بیماری آنها گذشته است و رضایت خود را جهت شرکت در طرح تحقیقاتی اعلام کنند ،می توانند وارد مطالعه شوند.
معیار خروج از مطالعه: بیماران بیسواد ، بیمارانی که تشخیص بیماریشان کمتر از یک سال باشد ، عدم رضایت بیماران برای شرکت در مطالعه ،و در صورت عدم تمایل به ادامه شرکت در جلسات آموزشی ، که مانع از ادامه شرکت در جلسه آموزشی شود
پیشنهاد چهارم نحوه کاربرد
حجم نمونه و روش محاسبه آن
نمونه بخشی از جامعه است در مفهوم متعارف بخشی از کل که خصوصیات کل را دارا باشد،نمونه می گویند. در انتخاب نمونه باید دقت کافی بعمل آید تا نمونه انتخاب شده نماینده کل جامعه باشد.
((Z_a+ Z_β )^(2 ).2.〖(S)〗^2)/((d ̅)^2 )
α=0/05 Za=1.96 B=0/2 ZB=0/84
بادر نظر گرفتن سطح اطمینان 95درصد وتوان آزمون 80 درصد و همچنین انحراف معیار را با توجه به مطالعات قبلی 15 در نظر میگیریم و انتظار داریم که پس از آموزش 7 نمره تغییر در نمره کل سواد سلامت آنها ایجاد کنیم . با در نظر گرفتن α=0/05 و B=0/2 حجم نمونه تقریبا 73 نفر می شود که با در نظر گرفتن 10 درصد ریزش احتمالی در هر گروه ما 85 نفر در نظر می گیریم (جمعا 170 نفر).
روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)با استفاده از روش نمونه گیری انتخاب آسان بیماران دیابتی نوع دو مراجعه کننده به کلینیک دیابت برای مطالعه انتخاب و سپس با استفاده از جدول اعداد تصادفی و بلوک های تصادفی تعداد نمونه ها در یکی از دو گروه ( مداخله - کنترل ) بصورت تصادفی قرار خواهند گرفت ، که 85 نفر در گروه مداخله و 85 نفر گروه کنترل قرار خواهند گرفت( جمعا 170 بیمار).
روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)ابزار وروش جمع آوری اطلاعات از طریق پرسشنامه است که دارای 7بخش شامل: اطلاعات زمینه ای ، اطلاعات مربوط به آگاهی ، اطلاعات مربوط به دسترسی اطلاعات ، اطلاعات مربوط به درک اطلاعات، اطلاعات مربوط به درک خواندن، اطلاعات مربوط به محاسبات و اطلاعات مربوط به رفتار در خصوص بیماران دیابتی نوع دو می باشد.بخش مربوط به اطلاعات زمینه ای مربوط به ویژگی های گروه هدف می باشد. بخش مربوط به آگاهی نسبت به دیابت شامل 14 سوال چهار گزینه ای، بخش مربوط به دسترسی اطلاعات شامل 9 سوال دو گزینه ای ( بلی- خیر )، بخش مربوط به درک اطلاعات شامل 10سوال بر اساس طیف لیکرت( همیشه ، گاهی اوقات ، هرگز ) تنظیم شده است ، بخش مربوط به محاسبات شامل 11 سوال ( 5 توضیح ) ، بخش مربوط به درک خواندن شامل 5 سوال(5 قسمت ) و بخش مربووط به رفتار شامل 8 سوال می باشد. مقیاس اندازه گیری متغیرها بر اساس نمره (0،1، 2و3) می باشد باشد بدین ترتیب که در قسمت آگاهی سوالات چهار گزینه ای( سوالات 1 تا 11 ) در صورت گزینه صحیح ( نمره 1 ) و گزینه نادرست ( نمره 0 ) داده می شود، سوالات 12 ، 13و 14 به صورت 6 گزینه ای میباشد که جواب صحیح 4 گزینه می باشد، هر گزینه 25/0 نمره دارد که در کل یک نمره می شود در صورتی که به هر 4 گزینه پاسخ صحیح بدهد (نمره 1) در صورت پاسخ نادرست (نمره 0) داده می شود، جمع نمرات آگاهی 14 نمره می باشد . در قسمت دسترسی اطلاعات گزینه بله نمره ( 1 ) و گزینه خیر ( نمره 0) داده می شود جمع نمرات دسترسی اطلاعات 10 نمره می باشد . در قسمت درک اطلاعات سوالات 1،2،3،4،5،6،8، در صورت انتخاب گزینه همیشه ( نمره 3) گاهی اوقات ( نمره 2)و هرگز ( نمره 0) داده خواهد شد و سوالات 7،9،10،6،در صورت انتخاب گزینه هرگز ( نمره 3) ، گزینه گاهی اوقات ( نمره 2) و همیشه (نمره 1) داده خواهد شد ، جمع نمرات بخش درک اطلاعات 30نمره است. در قسمت درک خواندن در صورت پاسخ صحیح ( نمره1) و در صورت پاسخ نادرست ( نمره 0 ) داده می شود ، جمع نمرات درک خواندن 5 نمره می باشد. در قسمت محاسبات در صورت پاسخ صحیح ( نمره 1) و پاسخ نادرست( نمره 0) داده می شود و جمع نمرات محاسبات 11 نمره می باشد. در قسمت رفتار سوالات 1تا 7 در صورت پاسخ صحیح ( نمره 1) و پاسخ نادرست ( نمره 0) داده می شود و سوال 8 در صورت انتخاب گزینه همیشه ( نمره 3) گاهی اوقات ( نمره 2)و هرگز ( نمره 0) داده خواهد شد و جمع نمرات این بخش 19 نمره می باشد. . از حاصل جمع نمرات هر یک از بخش ها آگاهی ، دسترسی اطلاعات ، درک اطلاعات ، درک خواندن ، محاسبات و رفتار بیماران دیابتی نوع دو سنجیده می شود .



روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)گروه هدف مورد بررسی در این مطالعه، بیماران دیابتی نوع 2 مراجعه کننده به کلینیک دیابت شهر زاهدان خواهند بود که به منظور انجام هماهنگی های لازم پس از کسب مجوز از پژوهش دانشکده با مراجعه به معاونت بهداشتی مرکز بهداشت استان و کسب اجازه از این مرکز، جهت انجام طرح در کلینیک دیابت (علی اصغر) نمونه گیری و جمع آوری اطلاعات را انجام خواهیم داد. روش انتخاب نمونه ها انتخاب آسان بیماران دیابتی نوع دو مراجعه کننده به کلینیک دیابت و سپس با استفاده از بلوک های تصادفی و جدول اعداد تصادفی بیماران در یکی از دو گروه مداخله و کنترل قرار خواهند گرفت. پس از انتخاب نمونه های مورد نیاز، توضیحات لازم در خصوص طرح و هدف از انجام آن به شرکت کنندگان داده خواهد شد و از آنان تقاضا می گردد، فرم رضایت آگاهانه حضور در طرح را تکمیل کنند. روش آموزش به صورت بحث گروهی و پرسش و پاسخ خواهد بود.و به 7 گروه 12 نفره تقسیم میشوند ( که البته با توجه به بررسی اولیه و سنجش میزان های حاصل از پیش آزمون تعداد جلسات مورد نیاز گروه تعیین میگردد) همچنین از رسانه آموزشی هم در طی مداخله آموزشی استفاده می شود که شامل ارائه پایور پوینت، عکس ، فیلم آموزشی کوتاه و کتابچه آموزشی دیابت می باشد .مداخله آموزشی با حضور فعال شرکت کنندگان انجام می شود و از نظرات کلیه شرکت کنندگان در بحث استفاده می گردد.در مداخله آموزشی و نیز تهیه سعی خواهد شد جلسات آموزشی با حضور فعال شرکت کنندگان به صورت بحث های گروهی انجام شود و از نظرات کلیه شرکت کنندگان در بحث استفاده گردد .در جلسات آموزشی که بصورت حضوری برگزار خواهد شد و نیز در تهیه رسانه آموزشی درمورد اهمیت توجه به تغذیه ، ورزش ، مصرف دارو های دیابت، نحوه تزریق انسولین وپیشگیری از ایجاد عوارض بیماری دیابت، عواقب نادیده گرفتن علایم خطر و هرگونه نشانه ای که باعث به خطر افتادن سلامت بیماران می گردد، در مورد علایم بیماری و نشانه های خطر و چگونگی برخورد با آنها ، اقدامات لازم در عوارض شایع دیابت، مراقبتهای لازم در زمینه تغذیه مناسب و فعالیت بدنی به بحث گروهی و ارائه مطالب مفید خواهیم پرداخت و این احساس نیاز برای انجام اعمال خود مراقبتی را در فرد ایجاد می کنیم تا نهایتا باعث شکل گیری رفتار مناسب در جهت پیگیری درست رفتار در نمونه مورد نظر ما گردد. به منظور انجام پیش آزمون و سنجش آگاهی، رفتار و سواد سلامت( دسترسی به اطلاعات، درک اطلاعات ،درک خواندن، محاسبات ) بیماران دیابتی درباره بیماری شان ،قبل از شروع دوره آموزشی از افراد هر دو گروه خواسته خواهد شد تا پرسش نامه تهیه شده در خصوص سواد سلامت، رفتار وآگاهی از بیماریشان را تکمیل کنند. برای تعیین Validity(تعیین اعتبار پرسشنامه)، ابتدا آن را به 10 نفر از متخصصین اعم از آموزش بهداشت و متخصص دیابت در این زمینه ارسال میگردد و نظرآنان همراه با فرم پیوست در مورد ساختار و موضوع پیشنهاد شده مورد سئوال قرار گرفته و همچنین جایگاهی جهت سئوالات مد نظر این افراد در نظر گرفته شده است که پس از جمع آوری و انجام اصلاحات پرسشنامه، CVR و CVI تعیین می گردد در صورتیکه CVI بیشتر از 0.79 و CVR بیشتر 0.62 باشد دارای اعتبار خواهد بود. Reliability (قابلیت اطمینان) پرسشنامه از طریق آلفای کرونباخ تعیین میگردد. البته قبل از تعیین validity و reliability پرسشنامه را به 15-10 نفر از گروه هدف که در مطالعه شرکت داده نمی شوند داده خواهد شد و نظرات آنها را به منظور سهولت و قابل درک بودن سوالات جمع آوری کرده وتغییرات لازم را اعمال می کنیم،سپس پرسشنامه های تکمیل شده، آنالیز و نیازهای آموزشی تعیین میگردد.بعد از پایان دوره آموزشی و پس از گذشت 2ماه دو گروه مجددا پاسخگوی سوالات پرسشنامه خواهند بود. همچنین بعد از پایان مداخله آموزشی (بنا بر اصول اخلاقی ) برای گروه کنترل هم رسانه آموزشی داده خواهد شد واطلاعات با نرم افزار spss مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت
روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)همانطور که گفته شد تجزیه و تحلیل اطلاعات با استفاده از نرم افزارspss خواهد بود. دو گروه مستقل با یکدیگربوسیله آزمون

T-test با هم مقایسه خواهند شد و قبل و بعد از مداخله هم با آزمون paird Ttest آزمون خواهند شد.در مورد سنجش هدف آخر یعنی تعیین ارتباط آگاهی،سواد سلامت با رفتار هم از آزمون همبستگی پیرسون استفاده خواهد شد. لازم به ذکر است که در صورت نرمال نبودن توزیع داده ها از آزمون های ناپارامتریک معادل استفاده خواهد گردید.

گروه مداخله-کنترل
متغییر مداخله = N کنترل = N مقدار p برای آزمون مقایسه میانگین

قبل از مداخله
Mean+-sd بعد ازمداخله
Mean+-sd تغییرات
Mean+-sd قبل از مداخله
Mean+-sd بعد از مداخله
Mean+-sd تغییرات
Mean+-sd تغییرات دو گروه
آموزش

آگاهی

توانایی دسترسی به اطلاعات

درک اطلاعات

درک خواندن

محاسبات

رفتار






ملاحظات اخلاقی از بیماران دیابتی نوع 2که به منظور مراقبت به کلینیک دیابت مراجعه می کنند برای شرکت در طرح رضایت آگاهانه گرفته خواهد شد. به افراد تحت مطالعه اطمینان می دهیم که از بردن نام آنها خودداری و نتیجه به صورت کلی گزارش شود. در پایان طرح، گروه کنترل هم آموزش لازم را دریافت خواهند کرد. در این مطالعه کدهای اخلاقی 13،15،16،19،25،27،29،31 از راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران ( 1392) که شامل کسب رضایت آگاهانه و آزادانه ، اطمینان از آگاهانه بودن رضایت اخذ شده ، عدم قبول شرکت در پژوهش ، رازدار بودن محقق در مورد اطلاعات مربوط به آزمودنی ، آگاهی آزمودنی از نتایج مطالعه ، نحوه گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش باشد، با ارزشهای اجتماعی فرهنگی جامعه در تناقض نباشد ، رعایت می گردد.

محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنهاریزش گروه مداخله به علت های گوناگون مثل عدم مراجعه به موقع به کلینیک دیابت ،عدم حضور در کلاس های آموزشی و عدم علاقه بیماران در شرکت در جلسات آموزشی و بی حوصلگی بیماران ممکن است اتفاق افتد که برای حل این مشکلات می توان با ترغیب شرکت کنندگان و هدایای تشویقی و اطمینان از مفید بودن مطالب گفته شده برای سلامت خود به شرکت در دوره آموزشی آنها را تشویق کرد
کلمات کلیدیآموزش، سواد سلامت ،دیابت نوع 2
فهرست منابع و مراجع. مروتی شریف آباد،روحانی تنکابنی نوشین .حمایت اجتماعی و وضعیت خود مراقبتی در بیماران دیابتی مراجعه کننده به مرکز تحقیقات دیابت یزد. مجله طب شرق ،دوره نهم، شماره 4،زمستان 86
2. Dinesh k، Izham M.I Mohamed and "et al". Evaluation of knowledge ،attitude and practice of newly diagnosed diabetes patient-a baseline study from Nepal . International Journal of pharmacy Teaching & Practices 2012،Vol. 3،Issue 2،245-252
3. مقدسیان سیما ، ابراهیمی حسین ، مهدی پور زارع نسرین ، حریریان حمید رضا . ابعاد سه گانه کیفیت زندگی بیماران دیابتی مراجعه کننده به مرکز دیابت دانشگاه علوم پزشکی تبریز. مجله مامای و پرستاری تبریز ، شماره 10، تابستان 1387 ، ص 44-38
• 4. امینی نجمه الملوک،بیات فاطمه،رحیمی محبوبه،بکری گونا،طاهری گیتی،شجاعی زاده داوود. تاثیر آموزش بر آگاهی ،نگرش ورفتار تغذیه ای بیماران مبتلا به دیابت نوع دو ، مجله بهداشت وتوسعه ، سال اول،شماره 4،زمستان 1391
• 5. رخشنده رو سکینه ،غفاری محتشم،علیرضا حیدرنیا و رجب اسداله. اثربخشی مداخله آموزشی بر کنترل متابولیک بیماران دیابتی مراجعه کننده با انجمن دیابت ایران.مجله دیابت ولیپید ایران ، ویژه نامه عوامل خطر ساز دیابت وبیماری های قلبی -عروقی، 1388، صفحات : 64-57
• 6. مظلومی سید سعید،میرزای امین،افخمی اردکانی محمد،باقیانی مقدم محمد حسین وفلاح زاده حسین.نقش اعتقادات بهداشتی در انجام فعالیت های پیشگیری کننده از دیابت نوع 2 در افراد در معرض خطر.مجله پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد ، دوره 18،شماره 1،فروردین واردیبهشت 1389
7. Wild Sarah ، Roglic goika ،Green Anders، Sicree Richard ، King Hilary . Global Prevalence of Diabetes Care، Volume 27 ،Number 5 ، May 2004،.
• 8. دلاوری علی رضا، مهدوی هزاوه علی رضا، نوروزی نژاد عباس، یاراحمدی شهین. وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مرکز مدیریت بیماری ها. اداره ی غدد و متابولیک، تهران، مرکز نشر صدا ، 1383
• 9. احمدی علی، حسن زاده جعفر، رحیمی مدیسه محمد، لشکری لیلا. عوامل موثر بر کیفیت زندگی بیماران دیابتی نوع استان چهارمحال و بختیاری. مجله دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، دوره سوم، شماره 1، بهار1390

• 10 . Miser William F، Jeppesen Kelly M، Wallace Lorraine S . Clinical Utility of a Brief Screen for Health Literacy and Numeracy Among Adults With Diabetes Mellitus. original articles . Family medicine . vol .45 ، NO.6 . JUNE 2013،

• 11. شهبازیان حاجیه بی بی، هاشمی سید جلال، ارغیده مریم، فرداد فرشید، لطیفی سیدمحمود. بررسی فراوانی علایم گوارشی در بیماران دیابتی نوع ۲، و همراهی آن با میزان کنترل قند خون و طول مدت ابتلا به دیابت. مجله ی غدد درون ریز و متابولیسم ایران ، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید بهشتی ، دوره ی سیزدهم، شماره ی ۵، دی 1390 ، صفحه های ۴۶۶- ۴۵۹
• 12. سعید پور جلال ,جعفری مهدی،قاضی عسگر مهسا،دیانی دردشتی حسن و تیمورزاده احسان. بررسی تاثیر آموزش خود مراقبتی بر کیفیت زندگی بیماران دیابتی.مدیریت سلامت ،16:1392 (52)
• 13. طل آذر،الحانی فاطمه،شجاعی زاده داوود،شریفی راد غلامرضا.رویکرد توانمندسازی در ارتقای کیفیت زندگی وتوان مدیریتی بیماران میتلا به دیابت نوع 2.مجله تحقیقات نظام سلامت ، سال هفتم، شماره دوم، تابستان 1390
14. Ishikawa Hirono; Kiuchi . Health literacy and health communication. http://www.bpsmedicine.com/content/4/1/18
15. Austin Boren Suzanne. A Review of Health Literacy and Diabetes: Opportunities for Technology. Journal of Diabetes Science and Technology
, Issue 1, Volume 3، January 2009 ،
16. قنبری شهلا،مجلسی فرشته،غفاری محتشم،محمودی مجدآبادی محمود.بررسی سواد سلامت زنان باردار زیز پوشش مراکز بهداشتی درمانی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی.دوماهنامه علمی-پژوهشی دانشگاه شاهد ، سال نوزدهم، شماره 97، اسفند 1390
17. رئیسی مهرنوش ، مصطفوی فیروزه ، حسن زاده اکبر ، شریفی راد غلامرضا . رابطه سواد سلامت با وضعیت سلامت عمومی و رفتارهای بهداشتی در سالمندان شهر اصفهان. مجله تحقیقات نظام سلامت ، سال هفتم ، شماره چهارم ، آذر و دی 1390
18. Osborne Richard H; Batterham Roy W; Elsworth Gerald R; Hawkins Melanie and Buchbinder Rachelle. The grounded psychometric development and initial validation of the Health Literacy Questionnaire (HLQ). BMC Public Health 2013, 13:658. http://www.biomedcentral.com/1471-2458/13/658


19. طل آذر ،پور رضا ابولقاسم ، توسلیالهه ، رحیمی فروشانیعباس . وضعیت آگاهی و سواد سلامت در زنان دیابتی نوع 2 مراجعه کننده به بیمارستانهای تابعه دانشگاه علوم پزشکی تهران . ارگان رسمی انجمن علمی اداره امور بیمارستانهای ایران ، سال یازدهم، شماره 3 ، پاییز 1391
20. Osborn . Chandra Y; Cavanaugh Kerri and Kripalani Sunil .
Strategies to Address Low Health Literacy and Numeracy in Diabetes. clinical diabetes.volum 28;number 4;2010

21. شمسی محسن؛شریفی راد غلامرضا،کچویی علی، حسن زاده اکبر.بررسی میزان تاثیر برنامه آموزش پیاده روی بر آگاهی،نگرش ،عملکرد وکنترل متابولیک قند خون بیماران زن دیابتی مبتلا به دیابت نوع 2. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند ، دوره 17 ، شماره 3 ، پاییز 1389
22. رضایی نادیا،طاهباز فریده،کیمیاگر مسعود،علوی مجد حمید. بررسی تاثیر آموزش تغذیه برآگاهی ،نگرش و عملکرد بیماران مبتلا به دیابت نوع 1 در شهرستان الیگودرز.دانشگاه علوم پزشکی شهر کرد ، دوره 8، شماره 2،تابستان 1385 ،صفحات : 59-52
23. Inoue M, Takahashi M and Ichiro K . Impact of communicative and critical health literacy on understanding of diabetes care and self-efficacy in diabetes management: a cross-sectional study of primary care in Japan .BMC Family Practice 2013 , 14:40, http://www.biomedcentral.com/1471-2296/14/40

24. Ishikava H ,Takeuchi T, Yano E : Measuring Functional, Communicative, and Critical Health Literacy Among Diabetic Patients. Diabetes Care , 2008, 31:874–879
25. Powell CK, Hill EG, Clancy DE: The relationship between health literacy and diabetes knowledge and readiness to take health actions. Diabetes Educ 2007, 33(1):144–151


26 .Sarkar Urmimala; Karter Andrew J; Liu Jennifer y; Moffet Howard H; Adler Nancy Eand Schillinger Dean . Hypoglycemia is More Common Among Type 2 Diabetes Patients with Limited Health Literacy: The Diabetes Study of Northern California (DISTANCE). J Gen Intern Med 25(9):962–8. DOI: 10.1007/s11606-010-1389-7
27 .Seligman Hilary K and ettal Physician Notification of Their Diabetes Patients’ Limited Health Literacy. J Gen Intern Med 2005; 20:1001–1007. DOI: 10.1111/j.1525-1497.2005.0189.x
28. Williams MV, Baker DW, Parker RM, Nurss JR: Relationship of functional health literacy to patients’ knowledge of their chronic disease: a study of patients with hypertension and diabetes. Arch Intern Med 158:166–172, 1998
29. Schillinger D, Piette J, Grumbach K, Wang F, Wilson C, Daher C, Leong-Grotz K, Castro C, Bindman AB. Closing the loop: physician communication with diabeticpatients who have low health literacy. Arch Intern Med 2003;163:83–90.
30. Schillinger D, Bindman A, Wang F, Stewart A, Piette J. Functional health literacy and the quality of physician-patient communication among diabetes patients. Patient Educ Couns2004; 52: 315-23
31. نکویی مقدم محمود، پروا سحر، امیراسماعیلی محمد رضا،بانشی محمد رضا. سواد سلامت وبهره گیری از خدمات سلامت در جامعه شهری کرمان،1390.فصلنامه علمی پژوهشی دانشکده بهداشت یزد ، سال یازدهم، شماره چهارم ، زمستان 1391،شماره مسلسل37




پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی
معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش
(عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود.
خون گیری
(آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر)
نحوه همکاری/ مزایا ی طرح
(در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد)
عوارض جانبی
(منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است)
جبران عوارض احتمالی
(برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينه‌هاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود.
هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی
(تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. )
روش های جایگزین
در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد
محرمانه بودن
بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگه‌داشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی مي‌تواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد.
پاسخگویی به پرسش ها
در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود
حق نپذیرفتن یا انصراف
بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبت‌هاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش مي‌تواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد.
رضایت
او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوق‌الذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام مي‌کنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد مي‌گردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
proposal diabt.docx1392/10/01123322دانلود
qouestionnare diabetic.docx1392/10/0147841دانلود
rezayat.doc1392/10/0186528دانلود
propozale bade shora.docx1393/02/13217752دانلود
qouestionnare diabetic.docx1393/02/13435157دانلود
propozale bade shora.docx1393/02/17655107دانلود