چاپ صفحه |  صفحه نخست سامانه |  مجری و همکاران |  اطلاعات تفضیلی |  دانلود | علوم پزشکی زاهدان |
| کد طرح | 6475 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی تاثیر آموزش بر رفتار مادران مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی در خصوص تغذیه تکمیلی کودکان 6ماهه شهر زاهدان |
| عنوان لاتین طرح | The survey Effect of education on mother’s behavior that referred to health care centers in zahedan about complementary feeding in children from 6 months |
| نوع طرح | کاربردی |
| محل اجرای طرح | دانشکده بهداشت |
| رسته مطالعاتی | مداخله ای- تجربی |
| دانشکده/مرکز | دانشکده بهداشت زاهدان |
| زمان اجرا -روز | 270 |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| نوشین نارویی | مجری | nooshin.narooi@gmail.com | ||
| غلامرضا مسعودی | استاد راهنمای اول پایان نامه دانشجویی | دکترای تخصصی | masoudy55@yahoo.com | |
| مهناز شهرکی | مشاور | |||
| فرزانه منتظری فر | مشاور | مشاور علمی | دکترای تخصصی | fmontazerifar@gmail.com |
| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | بررسی تاثیر آموزش بر رفتار مادران مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی در خصوص تغذیه تکمیلی کودکان 6ماهه شهر زاهدان |
| خلاصه طرح به لاتین | The survey Effect of education on mother’s behavior that referred to health care centers in zahedan about complementary feeding in children from 6 months |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | جامعه فردا را کودکان امروز خواهند ساخت و نشاط و تندرستی جامعه آینده در سایه تامین سلامت کودکان تحقق خواهد یافت. با توجه به نقش بسیار مهم تغذیه در تامین سلامت، ضرورت دستیابی به بهترین شیوه تغذیه در حساس ترین دوران حیات انسان به خوبی درک میشود. تغذیه صحیح کودکان، بر نحوه ارتباط آنها با محیط اطرافشان نیز تاثیر گذار است هر گونه غفلت از کودکان تاثیرات سوء وغیر قابل جبرانی را از نظر ارتقای رشد،تکامل ، فراگیری وسلامت حال وآینده آنان بر جای می گذارد . یکی از عوامل مهم در ایجاد سوءتغذیه و تبعات ناگوار آن، نبودن آگاهی های تغذیه ای و عدم رعایت اصول صحیح تغذیه در اطفال است که در این میان مادران مهمترین نقش راایفا میکنند. (1)زمان ونحوه شروع تغذیه تکمیلی ،انتخاب نوع غذا ،مقدار و روش نگهداری آن ،مستلزم آگاهی و عملکرد مناسب مادران میباشد. چه بسا که برخی مادران با زود شروع کردن تغذیه تکمیلی احتمال ابتلای شیر خوار را به اسهال بالا میبرند. برای دریافت انرژی کافی و مواد مغذی تغذیه تکمیلی را بایستی از سن 6 ماهگی شروع کرد .تغذیه تکمیلی مناسب باید،غنی از انرژی ،پروتین ،آهن ،روی ،کلسیم، و ویتامین باشد به آسانی تهییه و با حجم کم مثلا یک قاشق مربا خوری شروع و به تدریج افزایش یابد(2).بر طبق امار حیاتی سازمان بهداشت جهانی در سال (2010) 4/20 درصد کودکان ایرانی زیر 5 سال کوتاه قد 5/9 درصد کم وزن و 9/6 درصد اضافه وزن دارند (3)بر طبق امار یونیسف سوء تغذیه دوران کودکی یک مشکل اصلی سلامت در 32 در صد کودکان کشورهای در حال توسعه در سال 2004 میلادی بوده است(4). آخرین بررسی کشور که در سال (1387-1386) توسط دفتر بهبود تغذیه جامعه در معاونت بهداشت وزارت بهداشت انجام شد حاکی از ان است که بالاترین میزان شیوع کم وزنی در استان سیتان و بلوچستان (27/7) و پایین ترین میزان شیوع مربوط به استان گیلان است(3/2) کم وزنی میتواند به عللی مانند کمبود دسترسی به غذا ،ابتلا مکرر به بیماری ،و انجام نشدن مراقبت های بهداشتی ایجاد شود(5).بررسی ها نشان میدهد که کودکان ایرانی با وزن مناسب به دنیا می آیند ولی بین4تا6 ماهگی به تدریج شروع به از دست دادن وزن میکنند که به احتمال زیاد ،این امر ناشی از ،انتخاب الگوی نامناسب برای تغذیه تکمیلی، ویا عادات نا درست تغذیه ای،میباشد. به دلیل کافی نبودن مراقبت های بهداشتی تغذیه ای و نداشتن آگاهی لازم در این مورد این کاهش وزن تا 6 ماهگی ادامه یافته و از این به بعد با وجود افزایش وزن ،منحنی رشد همواره در سطحی پایین تر از منحنی میانه سیر میکند(6).سازمان بهداشت جهانی بر تغذیه تکمیلی به موقع،ایمن،با رعایت تنوع در غذاها و در دفعات مناسب و با مقدار و غلظت مناسب تاکید دارد که البته باید به روشی درست به شیر خوار خورانده شود در مورد دلایل تغذیه نامناسب هر چند رابطه تنگاتنگی میان سوء تغذیه و فقر وجود دارد اما دلیل اصلی آن در بسیاری از جوامع کمبود غذا در منزل نیست بلکه عادات ،عقاید ،باورها و سنت های حاکم بر جامعه در مورد تغذیه تکمیلی صحیح است دانش مادران به ویژه درمورد زمان شروع تغذیه تکمیلی و استفاده از مواد غذایی مناسب و استفاده از سبد اقتصادی خانواده در تامین ما یحتاج انرژی-پروتین کودک حائز اهمیت است(3)یکی از مشکلات بهداشتی کودکان کشور،عدم آشنایی کامل مادران باتغذیه صحیح فرزندانشان می باشد. به طوری که اکثر مادران نمی دانند در چه سنی باید به شیر خوار خود غذاهای تکمیلی غیر از شیر مادر بدهند و یا اطلاع ندارند که چه نوع آب میوه و یا غذایی برای شیر خوار آنها بهتر است و یا اینکه چطور و به چه میزان غذای کودک خود را تهیه کرده و به کودک خود بدهند، نقطه نظرات متفاوتی در مورد تغذیه این دوران در جامعه مرسوم است و همین عدم وجود آگاهی کافی باعث می شود، مادران با روش های نا معقول که میراث افراد مسن خانواده و اقوام بوده سبب ایجاد سوءتغذیه در کودکان شوند.با عنایت به اینکه بیشترین رشد مغزی کودکان بعد از دوران جنینی در سال اول تولد رخ می دهد ، اهمیت تغذیه مناسب وصحیح در رشد کودکان، سلامت مغزی، یادگیری وکارآیی آنها به وضوح به اثبات رسیده ، در نتیجه باید در سالهای اول زندگی کودک اهمیت بیشتری به تغذیه و نوع مواد غذایی که در دسترس کودک قرار می گیرد داده شود تا ایمنی وسلامت کودکان امروز که آینده سازان جامعه فردا می باشند تامین گردد (7).در پژوهشی که براک و همکاران(1384)، با عنوان میزان آگاهی مادران از نحوه صحیح تغذیه نوزادان و شیر خواران در مرکز بهداشتی درمانی هیر ، انجام دادند نتایج نشان داد که کلیه مادران در محدوده سنی بین 36-16 سال قرار داشته و همگی خانه دار بودند. 67 % مادران از نحوه صحیح تغذیه نوزادان و شیر خواران آگاهی داشتند. 97 % مادران نسبت به زمان شروع تغذیه کودک با مواد غذایی مختلف آگاهی ضعیف و 3% مادران آگاهی متوسط داشتند. هیچ یک از مادران از سطح آگاهی خوبی در این زمینه برخوردار نبودند (1) در پژوهشی که کرمانشاهی و همکاران (1390) با عنوان تاثیر اجرای برنامه آموزشی –حمایتی تغذیه تکمیلی به مادران بر شاخص های تن سنجی شیر خواران (12-6) ماهه مراجعه کننده به مرکز بهداشتی درمانی مشهد انجام شد نتایج نشان داد اجرای این قبیل برنامه ها و آموزش ها به مادران در مراکز بهداشتی درمانی ،مهد کودکها،بیمارستان ها میتواند به ارتقاء شاخص های تن سنجی کمک کند(3)در تحقیقی که توسط رشادت با عنوان میزان آگاهی مادران در مورد الگوی صحیح تغذیه اطفال زیر 1 سال و برخی عوامل مرتبط با آن در عرصه جامعه نگر شهر کرمانشاه در سال 1382 انجام گرفت نتایج نشان داد که مادران از اهمیت برنامه ریزی غذایی شیر خواران و چگونگی انجام آن آگاهی کافی ندارند و به نظر میرسد که به طور سلیقه ای شیر خوار خود را با مواد مختلف مورد تغذیه قرار میدهند بخش مهمی از این نقص در آگاهی مادران به دلیل نارسایی در زمینه انتقال آموزش به مادران بوده است(8).در بررسی که خزایی و همکاران در سال )1386( با عنوان تاثیر آموزش بر میزان اگاهی و عملکرد مادران در رابطه با تغذیه تکمیلی کودکان زیر 1 سال شهر بیرجندانجام شدنتایج نشان داد شروع تغذیه تکمیلی قبل از 4 ماهگی با بروز عفونت ،سوء تغذیه ،حساسیت ،همراه است در این رابطه آموزش صحیح مادران حائز اهمیت است . (9).در بررسی که محمد حسینی و همکاران در سال(1385)با عنوان آگاهی و عملکرد مادران از تغذیه تکمیلی در شیرخواران 6 تا12 ماهه مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر یاسوج انجام دادند نتایج نشان داد اکثرمادران از آگاهی خوبی برخوردار بودند و بین آگاهی مادران بر حسب شغل ، ،سطح تحصیلات،و رتبه فرزندان اختلاف معناداری وجود ندارد ولی بین عملکرد مادران بر حسب سن اختلاف معناداری وجودد.(10)در مطالعه که دالوند و همکاران تحت عنوان بررسی سطح آگاهی مادران از نحوه تغذیه تکمیلی شیر خوا ران 6تا12 ماهه شهرستان خرم آباد انجام دادند(1386) نتایج نشان داد که با توجه به نقش تغذیه تکمیلی در رشد و تکامل جسمی ، رفتاری و روانی شیر خوار و نیز آگاهی ناقص والدین در مورد غذاهای ممنوع و مجاز در کودکان زیر 1 سال که در بعضی موارد خطرات جانی نیز برای کودک ایجاد می کند توصیه میشود که مراکز بهداشتی و درمانی نقش فعالتری را در ارتقای آگاهی مادران در خصوص تغذیه تکمیلی اتخاذ نماید(11).در مطالعه ای که توسط شهبازی و همکاران در رابطه با سن شروع تغذیه تکمیلی در روی شیر خواران شهر سمنان (1386)انجام شد نتایج نشان داد 97 در صد مادران آموزش لازم برای شروع تغذیه تکمیلی را دیده اند ولی حدود 23 درصد آنها در موعد مقرر تغذیه تکمیلی را آغاز نکرده اند لذا ضروری است دامنه آموزش وسیعتر شود وآموزش های موثر تری توسط پرسنل مراکز بهداشتی درمانی به مادران داده شود(12)در بررسی که توسط خوش نویس و همکاران در رابطه با میزان آگاهی مادران در مورد وضعیت تغذیه ای کودکان زیر 1 سال در زنجان(1389) انجام شد نتایج نشان داد 82 درصد مادران سن شروع تغذیه تکمیلی را میدانستند اما 92 درصد از مادران آگاهی نداشتند که بهترین زمان تغذیه کمکی پس از تغذیه با شیر مادر است و ارتباط معنا داری بین سن مادر ،میزان تحصیلات،وتعداد فرزندان با میزان آگاهی مادران در مورد تغذیه تکمیلی وجود دارد(13)در بررسی بولینگ و همکاران در سال 2007 در بریتانیا در رابطه با با بررسی تغذیه کودکان زیر 2 سال نتایج نشان داد،آموزش مادران در طی 6 ماه موثر بوده است و آنها توانسته بودند که یک رژیم غذایی کامل و مقوی متناسب با سن کودکان فراهم کنند همچنین بررسی ها نشان داد شروع تغذیه تکمیلی زودتر از 4 ماه و دیرتر از 6 ماه میتواند برای کودکان عوارضی از قبیل ) اسهال آلرژی سوء تغذیه )به دنبال داشته باشد.(14)در بررسی که موراگ و همکاران در آفریقا در بین سالهای (2010-2006)در رابطه با الگو های تعیین کننده تغذیه تکمیلی و تغذیه با شیر مادر انجام دادند نتایج نشان داد عوامل موثر بر تغذیه تکمیلی شامل :جنسیت کودک ،وزن زمان تولد، عوامل وابسته به نژاد، سطح تحصیلات والدین،وضعیت خانوادگی،شرایط زمان بارداری،رفتارهای مربوط به سلامت ،مجاورت با مکانهای و اقامتگاه نا مطلوب ،میباشد.(15)در مطالعه ای که در سال(2012) در نپال توسط مانجسووری و همکاران در رابطه با تغذیه نوزادان انجام شد نتایج نشان داد که آگاهی مادران در رابطه با زمان شروع تغذیه تکمیلی پایین بوده به طوری که در 6 ماهگی (79%) از کودکان از تغذیه تکمیلی و فقط (9%)ازکودکان از شیر مادر به طورانحصاری تغذیه میکردند و مادران علت زود شروع کردن تغذیه تکمیلی برای کودکانشان را کافی نبودن شیر بیان کردند.(16)در مطالعه محمد حنیف در سال(2011) در بنگلادش در رابطه با تغذیه تکمیلی نتایج نشان داد کودکان تا 6 ماهگی به طور انحصاری با شیر مادر تغذیه میشوند و تا دو سالگی تغذیه با شیر مادر ادامه دارد ولی بعد از 1سالگی تغذیه با شیر مادر به طور چشمگیری کاهش مییابدوکودکان اکثر از غذاهای تکمیلی استفاده میکنند.(17) در مطالعه ای دیگر که خانال و همکاران در در نپال(2011) در رابطه با تغذیه تکمیلی بر روی کودکان 6 تا 23 ماهه انجام دادند نتایج نشان دادبین وضعیت اجتماعی-اقتصادی خانواده وآگاهی و عملکرد مادران در رابطه با تغذیه تکمیلی ارتباط مستقیم وجود داشته و تاثیر آموزش بر مادران نخست زا بیشتر بوده است(18).بطور کلی طبق یافته های مطالعات انجام شده در زمینه تغذیه تکمیلی استفاده از یک برنامه آموزشی مدون در راستای توانمندسازی مادران و نیز ارتقای سطح آگاهی،نگرش و عملکرد آنان لازم و ضروری به نظر میرسد. با توجه به این واقعیت که آموزش فعالیتی است که از طریق آن افراد آگاهی های خود را افزایش میدهند یا شیوه های تفکر ورفتار خود را دگرگون میسازند باید گفت آموزش بهداشت یکی از علوم بهداشتی است که موضوع آن بررسی و تجزیه وتحلیل آگاهی ها و نگرش رفتار های بهداشتی و طرح ریزی و اجرای برنامه های آموزشی در زمینه دگرگون سازی آنها بر پایه یافته های علمی است(19). آموزش محور اصلی ارائه خدمات و اصلاح روند تکامل تغذیه است از مضرات این عدم آگاهی طبق مطالعات ایجاد سوء تغذیه است که بیشتر ناشی از نحوه آماده سازی و استفاده نامناسب از تغذیه تکمیلی و چگونگی شروع آن بوده است و در این خصوص آموزش به مادران برا ی ارتقاء هر چه بیشتر سطح آگاهی آنان از مهمترین عوامل پیشگیری از بروز سوء تغذیه است در تعدادی از مطالعات نشان داده شده که نیمی از مادران نسبت به زمان شروع تغذیه تکمیلی آگاهی ندارند و لزوم آموزش مادران شیرده از طریق نظام بهداشتی و وسایل ارتباط جمعی امری اجتناب ناپذیر است(8).آموزش بهداشت توسط صاحب نظران و مولفین به صورتهای مختلفی تعریف شده و در گزارش سازمان بهداشت جهانی (1998)تعریف آن به شرح زیر است:تشکیل فرصتهای آگاهانه ساختار یافته برای یادگیری مستلزم گونه ای از ارتباط است که جهت بهبود سواد بهداشتی مشتمل بر بهبود دانش و توسعه مهارتهای زندگی بوده و منجر به سلامت شخص و جامعه میگردد .آموزش بهداشت یک عملکرد منظم و برنامه ریزی شده است که میتوان به آن کیفیت علمی داد در ثانی عرصه آموزش بهداشت مستلزم مجمو عه ای از از روش هاست نه فقط یک روش که از آن جمله میتوان به این موارد اشاره نمود تهییه و تدارک بروشورهای اطلاعاتی آموزش بهداشت، پمفلت ها ویدیو ها ،ایفای نقش، شبیه سازی، خود آموزی، و آموزش به کمک کامپیوتر (20).هدف برنامه های آموزش بهداشت ارتقا آگاهی، ایجاد گرایش مناسب و تغییر و تداوم تغییرات رفتاری سالم است.آموزش بهداشت بیانگر اقدامی است که اساسا روی افراد صورت میگیرد آنها را به دگرگون سازی رفتار خود متقاعد می کند و به طور کلی هدف آموزش بهداشت توسعه عادات سالم بهداشتی، بهره گیری از امکانات بهداشتی و هدایت افراد به گونه ای که آنها به طور فردی و دسته جمعی تصمیماتی اتخاذ نمایند که سطح سلامت خویش را ارتقا بخشند(21).سوء تغذیه از عوارض مهم عدم آگاهی مادران در رابطه با تغذیه تکمیلی میباشد در مطالعاتی که در زاهدان در رابطه با سوءتغذیه انجام شده نتایج نشان میداد که سوء تغذیه شیوع بالایی داشته و علل آن را، ناشی از عدم آگاهی مادران در مورد نحوه استفاده مناسب از انواع غذاهای تکمیلی،نحوه آماده سازی ،زمان شروع تغذیه تکمیلی ومیزان تحصیلات مادران میدانستندبنابراین آموزش به مادران ،جهت ارتقا هر چه بیشتر سطح آگاهی آنان امری ضروری به نظر میرسد(23-22). با توجه به اهمیت دوران کودکی در سلامت جسمی و روانی انسان و نیز تاثیرات آموزش همگانی بخصوص آموزش مادران با توجه به تعامل بیشتر آنها با کودک، و نیزتغذیه سالم و مقوی می تواند سلامت اجتماعی جامعه را تضمین کند. بنابراین در همین رابطه بررسی نحوه آموزش و تاثیر آن بر عملکرد و آگاهی مادران می تواند یکی از موضوعات مهم در جوامع انسانی باشد. برای پیشگیری از اختلال در شاخص رشد کودک اقدامات مداخله ای باید در سنی که کودک هنوز دچار اختلال نشده یعنی قبل از 2 سالگی انجام شودبا توجه به این که طبق بررسی های کشوری استان سیستان و بلوچستان بالاترین میزان شیوع کم وزنی را در کشور داراست و با توجه به بافت قومی فرهنگی اجتماعی خاصی که در استان وجود دارد بر آن شدیم که در پژوهش حاضر به بررسی تاثیر آموزش بررفتارمادران مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی زاهدان در خصوص تغذیه تکمیلی کودکان 6ماهه بپردازیم و راهکارهایی جهت بهبود این مساله ارائه دهیم.
|
| مشکل جاری که سیاست گزار با آن مواجه است کدام است؟ | |
| محل اول بکارگیری نتایج تحقیق | |
| پیشنهاد اول نحوه کاربرد | |
| روش های موجود کدامها هستند؟ | |
| منافع و مضرات روشهای موجود کدامند؟ | |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | -میانگین تغییرنمره آگاهی مادران مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی زاهدان در خصوص تغذیه تکمیلی کودکان 6ماهه در گروههای مداخله و کنترل بعد از آموزش متفاوت است.
2- میانگین تغییرنمره نگرش مادران مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی زاهدان در خصوص تغذیه تکمیلی کودکان 6ماهه در گروهای مداخله و کنترل بعد از آموزش متفاوت است. 3- میانگین تغییرنمره رفتار مادران مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی زاهدان در خصوص تغذیه تکمیلی کودکان 6اماهه در گروه های مداخله و کنترل بعد از اموزش متفاوت است. 4-میانگین تغییر نمره خودکارآمدی مادران مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی زاهدان در خصوص تغذیه تکمیلی کودکان 6 ماهه در گروه های مداخله و کنترل بعد از آموزش متفاوت است. 5-بین میانگین تغییر نمرات آگاهی،نگرش ، خودکارآمدی با میانگین تغییر نمره رفتار مادران مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی زاهدان در خصوص تغذیه تکمیلی کودکان 6 ماهه در گروه مداخله همبستگی معنا دار وجود دارد. |
| هدف کلی طرح | تعیین تاثیر آموزش بر رفتار مادران مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی در خصوص تغذیه کودکان 6ماهه شهر زاهدان |
| محل دوم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| پیشنهاد دوم نحوه کاربرد | |
| اهداف اختصاصی | - تعیین و مقایسه میانگین تغییرات نمره آگاهی مادران در رابطه با تغذیه تکمیلی کودکان 6ماهه قبل و بعد از مداخله آموزشی در گروههای و مداخله و کنترل .
2-تعیین و مقایسه میانگین تغییرات نمره نگرش مادران در رابطه با تغذیه تکمیلی کودکان 6ماهه قبل و بعد از مداخله آموزشی در گروهای و مداخله وکنترل. 3- تعیین و مقایسه میانگین تغییرات نمره رفتارمادران در رابطه با تغذیه تکمیلی کودکان 6ماهه قبل وبعد از مداخله آموزشی در گروهای مداخله و کنترل. 4-تعیین و مقایسه میانگین تغییرات نمره خودکارآمدی مادران در رابطه با تغذیه تکمیلی کودکان 6ماهه قبل وبعد از مداخله آموزشی در گروهای مداخله و کنترل 5-.-تعیین همبستگی بین تغییر نمره رفتار با تغییر نمرات آگاهی،نگرش و خود کارآمدی مادران مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر زاهدان در خصوص تغذیه تکمیلی کودکان 6 ماهه قبل و بعد از مداخله آموزشی در گروه مداخله |
| چرا پیام تحقیق شما حلال مشکل جاری است؟ | |
| پیام تحقیق شما چه منافعی از نظر هزینه، کارایی و بهره وری برای مدیر دارد؟ | |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | دانشگاه علوم پزشکی زاهدان |
| محل سوم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| اهداف كاربردی | |
| پیشنهاد سوم نحوه کاربرد | |
| تعریف واژه های تخصصی | آموزش بهداشت: فرآیندی است که بین اطلاعات بهداشتی و رفتار بهداشتی پلی برقرار می کند و درفرد ایجاد انگیزه می نماید تا اطلاعات موجود را بدست آورده و بکار ببندد تا از رفتارهای مضر دوری و رفتار سودمند را در خود ایجاد نماید تا خود را سالم نگاه دارد . طبق تعریف گرین و کروتر (2005) آموزش بهداشت، هرگونه ترکیب برنامه ریزی شده تجارب یادگیری بمنظور مستعدسازی،قادرسازی و تقویت رفتار داوطلبانه منجر به سلامتی در افراد،گروهها یا جوامع طراحی می گردد(24)
خودکارآمدی : اطمینان فرد به توانایی خود در پیگیری یک رفتار.(24) آگاهی : به معنای محتاط بودن در مورد عمل، ایده، موضوع، شخص یا وضعیتی ویژه است (24) نگرش : احساسات نسبتا پایدار تمایلات یا مجموعه ای از باورهای هدایت شده به سمت یک ایده، شی ، شخص یا یک موقعیت هستند. نگرش ها دارای یک جزء عاطفی بوده و آنچه را که شخص دوست دارد و یا مایل نیست انجام دهد را نشان می دهند(24) رفتار: هر گونه کنش آشکار،آگاهانه یا ناخودآگاه،با بسامد،شدت و مدت قابل اندازه گیری(24) |
| برای اجرای راه حل پیشنهادی شما چه موانع و حمایتهایی وجود دارند؟ | |
| نوع مطالعه | نیمه تجربی شاهد دار |
| محل چهارم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| پیشنهاد چهارم نحوه کاربرد | |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | جامعه آماری پژوهش حاضر شامل مادران دارای فرزند 6ماهه مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر زاهدان می باشند
معیار ورود:کلیه مادرانی نخست زاکه رضایت خود را جهت شرکت در طرح تحقیقاتی اعلام کنند میتوانند وارد مطالعه شوند. . مادرانی که وزن کودکان آنها زمان تولد بین 2500تا4500گرم و قد زمان تولد بین 45 تا55 سانتی متر ودور سربین 32تا37 سانتیمتر باشد(22) مادرانی که کودکان آنها بیماری های زمینه ای از قبیل آسم، ،بیماری های قلبی،کم خونی،اختلالات رشدو...نداشته باشند. معیار خروج: کسانی که در طی مطالعه محل زندگی یا مرکز بهداشتی درمانی را که از خدمات آن استفاده میکردند را عوض کنند. (اطلاعات این افراد حفظ میگردد) مادرانی که به طور کامل در جلسات آموزشی شرکت نکرده اند مادرانی که در خانواده درجه یک خود یک فرد با اطلاعات پزشکی داشته باشند |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | با توجه به مطالعات قبلی(21) با سطح اطمینان95%( و توان اماری80% حجم نمونه با استفاده از فرمول زیرتعیین میشود
حداقل حجم نمونه در هر گروه حدود47نفر برآورد گردید اما به دلیل ریزش های احتمالی حدود 60 نفر در هر گروه مورد بررسی قرار میدهیم یعنی جمعا 120 نفر در هر مرکز به تناسب جمعیت مادران تحت پوشش تعداد افراد مورد مطالعه در هر مرکز مشخص خواهد شد. Z_(1-β)=./85 〖 Z〗_(1-□(α/2))=1.96 S_1^2=7/12 S_2^2=9/23 X ̅_1=6/92 X ̅_2=11/7 ((Z_(1-□(α/2))+ Z_(1-β) )^(2 ).(S_1^2+S_2^2))/((X ̅_1-X ̅_2 )^2 ) |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | نمونه گیری به صورت تصادفی چندمرحله ای می باشد بدین صورت که ابتدا مراکز بهداشتی درمانی شهر زاهدان به 5منطقه مرکزی،شمال ،شرق ،جنوب و غرب تقسیم خواهد شد و سپس در هر منطقه از بین مراکز بهداشتی درمانی، دو مرکز یکی به عنوان گروه مداخله و دیگری به عنوان گروه کنترل در نظر گرفته خواهد شد. به طوری که از مرکزی که به عنوان گروه مداخله در نظر گرفته شد12نفر واز مرکز که به عنوان گروه کنترل در نظر گرفته شده 12 نفر به طور تصادفی انتخاب میشوند پس از هر منطقه 24 نفر انتخاب میشوند که در کل طبق حجم نمونه به دست آمده 120 نفر انتخاب میشوند. سپس بر اساس تعداد کل حجم نمونه و نسبت حجم جمعیتی افراد هر مرکز نسبت به کل جمعیت مراکز انتخاب شده از هر مرکز با مراجعه به آن مرکز مادرانی که در آن روز به مرکز مراجعه نموده و شرایط ورود به مطالعه را دارند وارد مطالعه شده تا حجم نمونه در آن مرکز کامل شود |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | : روش جمع آوری اطلاعات بصورت مصاحبه و ابزار جمع آوری اطلاعات از طریق پرسشنامه است که این پرسشنامه بر اساس مطالعات انجام شده قبلی کتابچه های آموزشی موجود در سیستم ارائه خدمات بهداشتی کتابهای تغذیه اطفال و نیز مطالعه مقدماتی در جهت هدف تدوین گشته و تمام مراحل روایی و پایایی را طی خواهد نمود پرسشنامه حاضر دارای پنج بخش شامل: اطلاعات زمینه ای،اطلاعات مربوط به آگاهی،اطلاعات مربوط به نگرش،اطلاعات مربوط به رفتار و اطلاعات مربوط به خودکارآمدی مادران در خصوص تغذیه تکمیلی می باشد. بخش مربوط به اطلاعات زمینه ای در خصوص ویژگی های دموگرافیک گروه هدف می باشد.بخش مربوط به آگاهی نسبت به تغذیه کمکی شامل 13سوال 4گزینه ای ،بخش مربوط به نگرش نسبت به تغذیه کمکی شامل 9سوال بر اساس طیف لیکرت(موافقم، نظری ندارم، مخالفم)،بخش مربوط به رفتار نسبت به تغذیه کمکی شامل11سوال 3 گزینه ای و بخش مربوط به خودکارآمدی نسبت به تغذیه کمکی شامل 7 سوال بر اساس طیف لیکرت(هرگز،کم،متوسط،زیاد،خیلی زیاد) تنظیم شده است. مقیاس اندازه گیری متغیرها بر اساس نمره (0،1 و 2) می باشد بدین ترتیب که در قسمت آگاهی در صورت انتخاب گزینه صحیح(نمره 2)،گزینه غلط( نمره 0 )و داده می شود. در قسمت نگرش در صورت انتخاب گزینه موافقم (نمره 2)،گزینه مخالفم( نمره 0) و گزینه نظری ندارم(نمره 1) ، در قسمت رفتار در صورت انتخاب پاسخ گاهی اوقات(نمره 2)، انتخاب گزینه به ندرت (نمره1) و درصورت انتخاب گزینه هرگز(نمره0) قسمت خودکارآمدی در صورت انتخاب گزینه هرگز (نمره 1)، گزینه کم(نمره 2) ، گزینه متوسط(نمره3)، گزینه زیاد (نمره 4) و گزینه خیلی زیاد(نمره5) داده می شود. از حاصل جمع نمرات هر یک از بخش ها آگاهی،نگرش ،رفتار وخودکارامدی مادران نسبت به تغذیه تکمیلی سنجیده میشود |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | مورد بررسی در این مطالعه، مادران دارای کودکان 6 تا 12ماهه مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی از 5 منطقه شهر زاهدان. گروه هدف خواهند بود که به منظور انجام هماهنگی های لازم پس از کسب مجوز از پژوهش دانشکده با مراجعه به معاونت بهداشتی مرکز بهداشت استان و کسب اجازه از این مرکز،آمار و نام مراکز بهداشتی درمانی و پایگاه های بهداشتی شهر را استخراج خواهیم کرد. نمونه گیری به صورت تصادفی چندمرحله ای می باشد بدین صورت که ابتدا مراکز بهداشتی درمانی شهر زاهدان به 5منطقه مرکزی،شمال ،شرق ،جنوب و غرب تقسیم خواهد شد و سپس در هر منطقه از بین مراکز بهداشتی درمانی، دو مرکز یکی به عنوان گروه مداخله و دیگری به عنوان گروه کنترل در نظر گرفته خواهد شد. سپس بر اساس حجم نمونه و نسبت جمعیتی مرکز بهداشتی درمانی مربوطه نسبت به کل جمعیت مراکز انتخاب شده افراد برای گروههای مداخله و کنترل انتخاب میشودبا توجه به استفاده از دو روش آموزشی برای گروه مداخله در مراکزی که برای گروه مداخله درنظر گرفته شده است جمعا 120 نفر و در مراکزی که برای گروه کنترل درنظر گرفته شده اند 60 نفر افراد به صورت تصادفی انتخاب میشوند.محقق با مراجعه به مراکز انتخاب شده مادران نخست زایی را که جهت انجام مراقبت های روتین فرزندانشان در آن روز به مراکز مراجعه نموده اند و شرایط ورود به مطالعه را دارند را وارد مطالعه می نماید.
افراد بصورت داوطلبانه از هر مرکز به میزان افراد مورد نیاز آن مرکز برای حجم نمونه به صورت تصادفی وارد مطالعه میشوند. بعد از انتخاب افراد در دو گروه پژوهشی توضیحات لازم در باره طرح، هدف آن و نیز لزوم رعایت حقوق افراد در گروههای پژوهشی به آنها داده خواهد شدافراد در دو گروه پژوهشی فرم رضایت نامه آگاهانه را تکمیل کرده و وارد مطالعه شوند. با توجه به اینکه در مداخلات تئوری محور و اساسی آموزش بهداشت انتخاب روش آموزشی، رسانه و محتوی آموزش بر اساس نیاز فراگیران خواهد بود. اطلاعات اولیه افراد بر اساس پرسشنامه هایی که روایی و پایایی آنها به اثبات رسیده و سادگی و قابل فهم بودن آن نیز در جامعه هدف مورد تایید قرار گرفته است جمع آوری میشودمحتوی آموزشی که قبلا آماده شده است شامل کلیاتی در باره تغذیه تکمیلی و اهمیت آن، زمان شروع تغذیه تکمیلی، طرز تهیه و نگهداری غذای کمکی، نحوه دادن غذا به کودک، گروههای غذایی، غذاهای مورد استفاده کودکان و نیز سوء تغذیه های ناشی از کمبود مواد غذایی در بدن می باشد. برای تعیین Validity(تعیین اعتبار پرسشنامه)، ابتدا آن را به 10نفر از متخصصین شامل 5 نفر از متخصصین آموزش بهداشت و5نفر از کارشناسان تغذیه ارسال میگردد و نظرآنان همراه با فرم پیوست در مورد ساختار و موضوع پیشنهاد شده مورد سئوال قرار گرفته و همچنین جایگاهی جهت سئوالات مد نظر این افراد در نظر گرفته شده است که پس از جمع آوری و انجام اصلاحات پرسشنامه، CVR و CVI تعیین می گردد در صورتیکه CVI بیشتر از 0.79 و CVR بیشتر 0.62 باشد دارای اعتبار خواهد بود. Reliability (پایایی) پرسشنامه از طریق ضریب آلفای کرونباخ تعیین میگردد. قبل از تعیین validity و reliability پرسشنامه را به 15-10 نفر از گروه هدف که در مطالعه شرکت داده نمی شوند داده خواهد شد و سادگی و قابل درک بودن سئوالات تعیین و سئوالاتی که قابل درک و یا ساده نباشند تغییر خواهند کرد بعد از گردآوری اطلاعات اولیه ،اطلاعات وارد کامپیوتر شده و با کمک رایانه مورد تجزیه و تحلیل قرار میگیرد و نیازهای آموزشی فراگیران بر اساس عواملی مانند آگاهی، نگرش، خودکارآمدی و مهارت مادران در تهیه تغذیه تکمیلی دقیقا مشخص می شود.روش و رسانه آموزشی مورد نیاز فراگیران بر اساس نیازهای آموزشی، اهداف آموزشی و نیز متغیرهای جمعیتی گروههای هدف بویژه سطح سواد و نیز میزان دسترسی آنها به رسانه های آموزشی از جمله دستگاههای cd و ویدئو تعیین می گردد.در مرحله بعدی محتوی انتخاب شده بر اساس رسانه انتخاب شده و اهداف آموزشی طراحی و تدوین میشود.محتوی طراحی و تدوین شده درستی و صحت آن از طریق متخصصان و وضوح و قابل فهم بودن آن از طریق فراگیران باید به اثبات برسد.بر اساس مطالعات انجام شده قبلی روش آموزشی شامل آموزش گروهی همراه با مشارکت فعال افراد خواهد بود و جهت تقویت و ماندگاری مبانی آموزشی از دو رسانه آموزشی که پس از تجزیه وتحلیل اطلاعات در مرحله مقدماتی تعیین میشود استفاده میشود.جلسات آموزشی با توجه به محتوی آموزشی بر اساس گروههای کوچک و متوسط اجرا میگردند. (12- 6 نفره). برای آموزش و تقویت مهارت افراد مورد پژوهش در گروه مداخله از آموزش در گروههای کوچک و تک نفره استفاده میشود و در صورت داشتن امکانات دستور و نحوه آماده سازی انواع غذاهای تکمیلی به صورت تئوری و عملی توسط محقق به فراگیران آموزش داده میشودهمراه جلسات آموزشی برای افزایش مشارکت و نغییرات نگرشی از تصاویر آموزشی و حتی فیلم آموزشی نیز قابل استفاده خواهد بود.تعداد دو جلسه 30 دقیقه ای همراه با پرسش و پاسخ برای گروه مداخله در نظر گرفته شده است . سعی خواهد شد که جلسات آموزشی با حضور فعال شرکت کنندگان در بحث های گروهی همراه شود و از نظرات کلیه شرکت کنندگان در بحث استفاده شده تا مسیر تغییرات نگرشی هموار گردد. بعد از مداخله آموزشی و گذشت دوره انتظار که در این مطالعه 2 ماه خواهد بود مجددا اطلاعات افراد در گروههای مورد پژوهش بر اساس پرسشنامه پژوهشی جمع آوری و با استفاده از نرم افزاز SPSS وارد رایانه شده و توسط آزمونهای آماری توصیفی (تعیین شاخصهای مرکزی و پراکندگی تنظیم جداول ،توزیع فراوانی ،رسم نمودار، )و تحلیلی مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد. . در پایان برنامه تدوین شده محتوا آموزشی از طریق رسانه های آموزشی مورد استفاده در گروه مداخله در اختیار گروه کنترل قرار خواهد گرفت و آنها نیز از مزایای این برنامه آموزشی استفاده خواهند کرد |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از نرم افزارspss استفاده خواهد بود. روشهای آماری مورد استفاده شامل آمار توصیفی (تعیین شاخصهای مرکزی و پراکندگی تنظیم جداول ،توزیع فراوانی ،رسم نمودار، )و تحلیلی خواهد بود ابتدا آزمون کولموگروف-اسمیرنف را جهت بررسی نرمال بودن متغیر های کمی در گروه ها انجام خواهیم داد و در صورت نرمال بودن داده ها از آزمون های زیر استفاده میکنیم.
برای مقایسه و تعیین تفاوت بین دو گروه در مراحل قبل و بعد از مداخله از آزمون T-test و برای مقاسیه و تعیین وجود تفاوت برای هر گروه در مراحل قبل و بعد از مداخله از آزمون paird Ttest آزمون خواهند شد.(اهداف 1و2و3و4) برای تعیین وجود رابطه بین آگاهی، نگرش و خودکارآمدی با رفتار هم از ضریب همبستگی پیرسون استفاده خواهد شد.(هدف5) برای تعیین پیش بینی کننده های رفتار نیز از آزمون آماری رگرسیون (خطی) استفاده می شود. لازم به ذکر است که در صورت نرمال نبودن توزیع داده ها از آزمون های ناپارامتریک معادل (به ترتیب آزمونهای ویل کاکسون ،من ویتنی یو و ضریب همبستگی اسپیر من) در سطح اطمینان 95%استفاده خواهیم نمود. گروه مداخله -کنترل متغییر مداخله N= شاهد N= قبل از مداخله Mean+-sd بعد ازمداخله Mean+-sd تغییرات Mean+-sd قبل از مداخله Mean+-sd بعد از مداخله Mean+-sd تغییرات Mean+-sd اگاهی نگرش رفتار خود کار آمدی |
| ملاحظات اخلاقی | از مادران دارای کودکان 6 ماهه که جهت مراقبتهای روتین کودکانشان به مرکز بهداشتی درمانی مراجعه میکنند برای شرکت در طرح رضایت آگاهانه گرفته خواهد شد. به افراد تحت مطالعه اطمینان می دهیم که از بردن نام آنها خودداری و نتیجه به صورت کلی گزارش شود. در پایان طرح، گروه کنترل هم آموزش لازم را دریافت خواهند کرد. در این مطالعه کدهای اخلاقی 13،15،16،19،25،27،29،31 از راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران ( 1392) که شامل کسب رضایت آگاهانه و آزادانه ، اطمینان از آگاهانه بودن رضایت اخذ شده ، عدم قبول شرکت در پژوهش ، رازدار بودن محقق در مورد اطلاعات مربوط به آزمودنی ، آگاهی آزمودنی از نتایج مطالعه ، نحوه گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش باشد،روش پژوهش با ارزشهای اجتماعی فرهنگی جامعه در تناقض نباشد ، رعایت می گردد |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | . عدم همکاری مادران که برای حل این مشکل می توان با ترغیب شرکت کنندگان (از طریق دادن بسته های تشویقی) و اطمینان از مفید بودن مطالب گفته شده برای سلامت خود و فرزندشان به شرکت در دوره آموزشی آنها را تشویق کرد.
محدودیت مکان آموزشی برای برگزاری کلاس های آموزشی که برای حل این مشکل باید از قبل با مسئول مرکز بهداشت هماهنگ نموده تا مکان لازم جهت برگزاری کلاس های آموزشی را در اختیارمان قرار دهند |
| کلمات کلیدی | آموزش بهداشت – تغذیه تکمیلی-کودکان 6 ماهه |
| فهرست منابع و مراجع | (1)براک منوچهر،امانی فیروز,میرزارحیمی مهرداد,عباسقلی زاده ناطق,حمیدخلق علیرضا(1384)، میزان آگاهی مادران از نحوه صحیح تغذیه نوزادان و شیر خواران در مرکز بهداشتی درمانی هیر ، 1380، مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اردبیل بهار 1384; (پیاپی 15):26-29.
(2).شریفی ف،تعیین میزان آگاهی مادران روستای شهر زابل نسبت به تغذیه تکمیلی شیر خواران بیماریهای کودکان –ایران 1381:12(3):35-38. (3)کرمانشاهی سیما،رضاییان مریم،حاجی زاده ابراهیم ،تاثیر اجرای برنامه آموزشی حمایتی تغذیه کمکی به مادران بر شاخص های تن سنجی شیر خواران 6 تا 12 ماهه مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی مشهد-مجله مراقبت مبتنی بر شواهددوره دوم شماره 2 تابستان91 (4) world health statistic 2010 available at www.who .into /entity /whosis /whostst/2010/en access at :November 2010 (5)عبدالهی زهرا-بررسی کشوری در زمینه میزان شیوع سوء تغذیه در کودکان در ایران –فصلنامه شیر مادر سال 11 شماره 47 صفحه 3 پاییز 1390. (6)کهبازی(م) ،چهرثی(ع) .تعیین اثر آموزش تغذیه تکمیلی توسط پزشک به وزن کودکان 6-24 ماهه دارای اختلال رشد .مجله علمی پژوهشی اراک 1383 ،7(3):21-26. (7)آقابابایی سودابه ، بخت رفعت،بهمن زاده مریم، آقا محمدی لیلا،(1388) بررسی میزان تاثیر آموزش تغذیه با شیر مادر در مراجعین نخست زا به بیمارستان فاطمیه همدان، مجله نسیم دانش (دانشکده پرستاری و مامایی همدان) ، سال هفدهم، شماره 1-2 )پیاپی 32(. (8)رشادت سهیلا-میزان آگاهی مادران در مورد الگوی صحیح تغذیه اطفال زیر 1 سال و برخی عوامل مرتبط با ان در عرصه جامعه نگر شهر کرمانشاه-فصل نامه علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه سال نهم شماره چهارم زمستان 1384. (9) خزایی طیبه-آموزشی زهرا-احمدی سمیه-صفا منش بهجت-محمودی حمیده-تاثیر اموزش بر میزان آگاهی و عملکرد مادران در رابطه با تغذیه تکمیلی کودکان زیر 1سال-فصلنامه علمی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند دوره 3-شماره 3و4 سال 1385. (10)محمد حسینی سیما،حسینی ناز آفرین،مقیمی مسعود،کریمی زهره،آگاهی و عملکرد مادران از تغذیه تکمیلی در شیرخواران 6 تا12 ماهه مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر یاسوج-اولین کنگره سراسری تغذیه نوزادان و کودکان 2و3 مرداد ماه 1387 دانشگاه علوم پزشکی مشهد. (11) دالوند شبنم ، صدیقه فرضی ، سکینه طرهانی ، رامش ساکی -برسی سطح آگاهی مادران از نحوه تغذیه تکمیلی شیرخوار 6 تا 12 ماهه شهرستان خرم آباد (1386)،اولین کنگره سراسری تغذیه نوزادان وکودکان 2و3 مرداد ماه 1387 دانشگاه علوم پزشکی مشهد. (12)شهبازی اکرم،قربانی راهب،فریور فرشید،شاه حسینی علیرضا.بررسی سن شروع تغذیه تکمیلی و برخی عوامل مرتبط با آن در شیر خواران شهر سمنان(1386).مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی سمنان،جلد9شماره 1(پیایی25)پاییز 1386 (13)خوش نویس اصل پریسا،صادق زاده منصور، مظلوم زاده سعیده، کوشا علی، دریا باری سید نورالدین. بررسی میزان آگاهی مادران در مورد وضعیت تغذیه ای کودکان زیر 1 سال مراجعه کننده به درمانگاه فیلد آموزش پزشکی جامعه نگر زنجان در نیمه اول سال(1387).مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی زنجان دوره 18 شماره71 تابستان 1389صفحات 61 تا 69 (14) bulling k’ grant c’ Hamlyn b’ Thornton a’. a.(2007)infant feeding survey 2005.the information center. (15) Elizabeth W Kimani-Murage, Nyovani J Madis2, Jean-Christophe Fotso, Catherine KyobutungMartin- K Mutua Tabither- M Gitau- Nelly Yatich. Patterns and determinants of breastfeedingand complementary feeding practices in urban informal settlement. BMC Public Health 2011, 11:396 (16) ulak m ‘chandyo rk’ mallander l’ shrestha ps ‘strand ta’. http :/www.international breastfeeding journal .com /content /7/1/1 .2012. (17) hanif hafsa m’ . trends in infant and yang child feeding practices in Bangladesh( 2011) international breastfeeding journal 2013 .8:10. (18)khanal v’ sauer k’ zhao y’ .determinants of complementary feeding practices among NEPALESE children aged 6-23 months .BMC pediatrics 2013’13:131. (19).محسنی م – مبانی اموزش بهداشت چاپ سوم تهران موسسه انتشارات ظهوری پاییز 1382 ص 13-76 (20). صفاری محسن، شجاعی زاده داوود، غفرانی پور فضل الله،حیدرنیا علیرضا، پاکپور حاجی آقا امیر.نظریه ها،مدلها و روشهای آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت،انتشارات آثار سبحان، بهار 1388،صفحات: 11-18. (21).راماچاندران،دارمالینگام ت ،اموزش بهداشت-ترجمه شفیعی فروغ -آذر گشب اذن اله -چاپ سوم تهران موسسه انتشارات چاپ دانشگاه تهران بهار 1380 ص 35. (22).منتظری فر فرزانه،کرجی بانی منصور،قنبری محمد رضا،موسوی سید رضا،بررسی عوامل موثر بر سوءتغذیه در کودکان زیر 5 سال مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر زاهدان (1380)-مجله دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی همدان ،سال دهم شماره 2 تابستان (1382)شماره مسلسل (28). (23)قلجایی فرشته،نادری فر مهین،قلجه مهناز،بررسی شیوع سوءتغذیه در کودکان 1 تا 36 ماهه بستری در بخش کودکان امام علی زاهدان(1388)-نشریه پرستاری ایران دوره 22 شماره 59 شهریور(1388)ص 8-14 (24)برتیمار-ر،قرنجیک آ-تاثیر آموزش عملی تهییه غذای کمکی بر رشد کودکان وآگاهی و عملکرد مادران.دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تبریز،نهمین کنگره سراسری تغذیه ایران(1385) |
| معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش (عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود. | |
| خون گیری (آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر) | |
| نحوه همکاری/ مزایا ی طرح (در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد) | |
| عوارض جانبی (منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است) | |
| جبران عوارض احتمالی (برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينههاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود. | |
| هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی (تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. ) | |
| روش های جایگزین در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد | |
| محرمانه بودن بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگهداشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی ميتواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد. | |
| پاسخگویی به پرسش ها در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود | |
| حق نپذیرفتن یا انصراف بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبتهاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش ميتواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد. | |
| رضایت او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوقالذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام ميکنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد ميگردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم | |
| تخصص | |
| عنوان پیام پژوهشی ( حداکثر 20 کلمه) | |
| پیام کلیدی (حداکثر 80 کلمه) | |
| متن پیام پژوهشی ( حداکثر240 کلمه) | |
| اهمیت موضوع(50 کلمه) | |
| مهمترین نتایج طرح به زبان غیر تخصصی(70 کلمه) | |
| موارد کاربرد نتایج طرح (80 کلمه) | |
| تأثیرات و کاربردها | |
| محدودیتهای شواهد چه بودند؟ | |
| آیا این خبر میتواند از نظر اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، بهداشتی، ارزش های دینی و قوانین سازمان غذا و دارو، تبعاتی داشتهباشد؟ | |
| در صورتی که این طرح منتج به مقاله شده است لینک مقاله درج شود | |
| منابع و مراجع : حداکثر چهار مرجع اصلی استفاده شده در طرح تحقیقاتی مورد نظر را ذکر نمایید | |
| پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی |
| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| porseshname pas az shora.docx | 1393/02/29 | 25436 | دانلود |
| form rezayat agahane.doc | 1393/02/29 | 83968 | دانلود |
| propozal pas az shora.docx | 1393/03/04 | 328571 | دانلود |
| gozaresh nahayi.doc | 1396/04/27 | 1474048 | دانلود |
