چاپ صفحه |  صفحه نخست سامانه |  مجری و همکاران |  اطلاعات تفضیلی |  دانلود | علوم پزشکی زاهدان |
| کد طرح | 6501 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی بر رفتارهای پیشگیری از بیماری وبا در دانش آموزان دخترسال پنجم دبستان شهر چابهار در سال 1393 |
| عنوان لاتین طرح | Survey the Effect of education based on health belief model on cholera preventing behaviors' in forth grade girl’s students in chabahar. |
| نوع طرح | کاربردی |
| محل اجرای طرح | |
| رسته مطالعاتی | مطالعه شبه تجربی(Quasi-Experimental Studies)(مطالعه کمی) |
| دانشکده/مرکز | دانشکده بهداشت زاهدان |
| زمان اجرا -روز | 270 |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| اعظم رهدار | مجری | azam.rahdar@hotmail.com | ||
| غلامرضا مسعودی | استاد راهنمای اول پایان نامه دانشجویی | دکترای تخصصی | masoudy55@yahoo.com | |
| مهناز شهرکی | مشاور |
| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی بر رفتارهای پیشگیری از بیماری وبا در دانش آموزان دخترسال پنجم دبستان شهر چابهار در سال 1393 |
| خلاصه طرح به لاتین | Survey the Effect of education based on health belief model on cholera preventing behaviors' in forth grade girl’s students in chabahar. |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | بیماری وبا یکی از بیماریهای عفونی است که در اثر خوردن آب یا غذای آلوده به باکتری گرم منفی به نام ویبریوکلرا ایجاد میشود، این بیماری در قرن شانزدهم شرح داده شده وعامل آن در سال1884 میلادی توسط کخ کشف شده است (1).
این باکتری فقط در انسان ایجاد بیماری می نماید، میکروب وبا پس از ورود به دستگاه گوارش از معده عبور کرده و در روده کوچک تکثیر می یابد. میکروب وبا در روده ها موجب ترشح سم شده و باعث افزایش دفع آب و املاح بدن از دیواره روده ها میشود (2). بر اساس شواهد بالینی 20 درصد افراد آلوده به میکروب دچار علائم بیماری می شوند و تنها 10 تا 20درصد آنها به اسهال شدید مبتلا میشوند(3). حالت شدید و خطرناک بیماری با از دست دادن مقادیر فراوانی از آب و الکترولیت ها ایجاد می شود. کم آبی و از دست رفتن الکترولیتها اسیدوزو کاهش فشار خون و در نهایت بیحالی و کما را در پی خواهد داشت. در صورتیکه مبتلایان شدید بیماری تحت درمان مناسب قرار نگیرند میزان مرگ و میر در آنها 50 درصد خواهد بود. طول دوره کمون بیماری از چند ساعت تا 5 روز متغییر است (1). اسهال آب برنجی از علائم اصلی بیماری محسوب میشود،بعد از آلوه شدن و حتی بهبودی از بیماری وبا ممکن است افراد به حالت ناقل سالم درآمده و برای 3 تا4 هفته با دفع باکتری باعث آلودگی محیط گردند (1)،وقتی که شرایط محیط مانند: دما،شوری آب و دسترسی به مغذی ها مناسب باشد ویبریو کلرا تکثیر میشود و میتواند برای سالها در محیطی که انسان در آن مداخله ای ندارد زندگی کند(4). از سال 1800 وبا از طریق 7 پاندمی در جهان پخش شده است،هفتمین و واپسین پاندمی در سال 1961 در اندونزی شروع شد و تا کنون 100 کشور را درگیر نموده است(5)، در حدود سالهای 1965-1966 به ایران و عراق و روسیه رسید(6). سالیانه نزدیک به 100 تا 150 هزار مورد بیماری وبا به سازمان جهانی بهداشت گزارش میشود که بیشترین آن از آفریقا،آسیا و آمریکای جنوبی است، بنا بر برآورد این سازمان تنها در حدود 5 درصد نمونه ها ثبت و گزارش میشود. علت عدم گزارش در بسیاری از موارد نداشتن سامانه پایش، ناتوانی در تشخیص نمونه های آلوده و ترس از برگزاری کرانمندی(محدودیت ها) و دست اندازها در بازرگانی و مسافرت های جهانی است(5). اولین اپیدمی ثبت شده وبای التور،در سال 1344 در ایران به وقوع پیوست و از آن پس بیماری در کشور ما حالت بومی به خود گرفت و همه ساله،مواردی از آن به صورت تک گیر در کانون های پراکنده و هر چند بار یک بار به صورت همه گیری های بزرگ و کوچک بروز میکند،خلاصه ای از آمار سالهای قبل در جدول زیر مشاهده میگردد(7) 1377 1376 1368 1367 1364 1360 1358 1356 1355 1354 1349 سال 10000 1106 5220 2485 1888 6107 1856 10836 2100 2966 19663 موارد بیماری در ایران در اپیدمی تابستان 1384درایران در مجموع 1118نفر به وبا مبتلا شدند و 11 نفر جان خود را از دست دادند، اولین مورد کودک 2 ساله ای از بوشهر و دومین و سومین مورد دو تبعه پاکستانی از کنارک چابهار بودند(8). تمام موارد اپیدمی وبا در ایران پناهندگان افغانی یا سایر کشورها بوده اند اغلب این افراد به صورت ناقل سالم وارد کشور میشدند از آنجا که همه این افراد به صورت غیر قانونی وارد کشور میشوند و سعی دارند خود را از دید نیروی انتظامی دور نگه دارند لذا در مواردی مجبور به زندگی در شرایط غیر بهداشتی میشوند و به این ترتیب زمینه شیوع بیماری را فراهم می آورند(1). حداکثر موارد طی ماههای تابستان تا اول پاییز رخ میدهد، نظیر همین موضوع در پاکستان و افغانستان نیز وجود دارد،یعنی افزایش شیوع موارد در فصل تابستان مشاهده میشود،علت افزایش موارد بیماری در فصول گرم سال را توانایی تکثیر ویبریوها در آب و هوای گرم ذکر کرده اند(6). آلودگی معمولا زمانی اتفاق می افتد که مدفوع آلوده به باکتری انسان در مخازن آب عمومی نشت کند،میوه ها و سبزیجات در مناطقی که کود انسانی برای کشاورزی استفاده میشود می توانند آلوده شوند،خوردن محصولات دریایی خام یا نیمه پخته از آبهای آلوده نیز میتواند باعث بیماری شود(4)،از آنجا که حشره ها نقش چشمگیری در آلودگی آب و غذا دارند و در جاهای غیر بهداشتی کودکان و شیر خواران بیش از دیگران در دسترس حشرات هستند، بدین رو در اپیدمی وبا مرگ و میر شیرخواران و کودکان بالاست(5). مردم چابهار از دیرباز از کمبود آب آشامیدنی رنج می برند،آبهای زیر زمینی شور و غیر قابل شرب هستند. این شهر از یک سیستم دوگانه آب برخوردار است که یکی برای آب مورد استفاده در شستشو و سایر مصارف خوراکی است که در حوض انبارها ذخیره میگردد ودیگری هم آب شیرین قابل شرب است که به داخل خانه ها راهی ندارد و مردم برای دسترسی به آن باید به مراکز توزیع آب شیرین در سطح شهر مراجعه کنند و آب شیرین را در گالن های آب در منزل ذخیره نمایند،از این جهت احتمال آلوده شدن آبهای ذخیره شده بیشتر خواهد بود از طرفی با توجه به سطحی بودن آبهای زیر زمینی وطغیان آب و سیلاب به دنبال بارندگی احتمال انتقال عامل بیماری به مخازن مصرفی آب بیشتر خواهد بود. آگاهی عمومی پایین،بالا بودن دمای هوا در اکثر فصول سال،ورود و خروج راحت اتباع بیگانه و در هم آمیختگی بافت شهری و روستایی خصوصا در حومه شهر عواملی اند که سبب سهولت انتقال عامل بیماری زا میگردد از طرفی نقش دانش آموزان در انتقال اطلاعات به سایر اعضای خانواده و محیط مناسب مدارس جهت انجام آموزش ما را بر آن داشت تا با آموزش دانش آموزان سعی بر انتقال اطلاعات به سایر اعضای خانواده و جامعه داشته باشیم. آموزش بهداشت در اصل خود آموزش و انتقال اطلاعات برای تغییر رفتار و ارتقای سلامت انسانها می باشد. حیطه های مختلفی برای آموزش بهداشت به انسانها وجود دارد که می توان به بعضی از آنها اشاره کرد : سالمندان، زنان ، پادگانها و مدارس و دیگر حیطه هایی که عرصه مداخلات آموزش بهداشت می باشند. حیطه بهداشت مدارس مهمترین حیطه عرصه مداخلات آموزش بهداشت است که سازمان بهداشت جهانی آن را توصیه کرده است که این عرصه به دلایل مختلف دارای اهمیت است که مهمترین آنها عبارت است (Randal R, Cottrell, James F. Principal and foundation and education third edition, Third edition) 1- فراوانی و کثرت جمعیت 2- قابلیت یادگیری 3- وجود زمان و مکان کافی برای آموزش 4- انتشار و انتقال اطلاعات از دانش آموزان به دیگران و بویژه خانواده ها 5- استعداد دانش آموزان برای ابتلا به بیماریهای عفونی 6- نهادینه شدن یادگیریهای دوران کودکی و مدرسه لذا با توجه به شرایط منظقه ای ما برای ایجاد تغییرات رفتاری و ارتقای سلامت این عرصه را انتخاب کردیم در زمینه پیشگیری از بیماری وبا تا کنون مطالعات زیادی انجام نشده است اما بررسی ها نشان میدهد که: در سال 1388 مطالعه ای توسط دکتر روح الله دهقانی و همکارانش در زمینه بررسی آگاهی و نگرش دانش آموزان دختر مقطع متوسطه شهر قم در مورد بیماری وبا انجام شد.از کل دانش آموزان مورد بررسی در پایه های مختلف 3/1% آگاهی ناکافی،27% آگاهی ضعیف،5/65% آگاهی متوسط و2/6% آگاهی خوبی نسبت به بیماری داشتند.همچنین سطح آگاهی دانش آموزان از علایم بیماری بالا(3/90%) بوده ولی در رابطه با راههای پیشگیری ضعیف (7/6%) میباشد(9). در سال 1383 مطالعه ای توسط عباس جوانمرد و همکارانش انجام شددر این مطالعه 137842 مورد مشکوک درکل کشور مورد بررسی قرار گرفتند که 94 مورد التور قطعی (یک مورد فوت) تشخیص داده شد که 61 مورد از بیماران سنی کمتر از 15 سال داشته اند، که 92 نفر ایرانی، 2 نفر پاکستانی بوده اند یک نفر از بیماران (سیستان و بلوچستان) فوت نموده است ،بیشترین موارد بیماری از استان سیستان و بلوچستان گزارش شد، موارد التور گزارش شده بر حسب شهرستانها از استان سیستان و بلوچستان شهرستانهای سرباز 91 مورد (2 مورد تبعه پاکستان بوده اند) چابهار 1 مورد، از استان استان خوزستان شهرستان اهواز 1 مورد، و بهبهان 1 مورد ثبت و گزارش شده است ،اکثریت موارد بیماران زن (%51) مرد (%49) بوده است،2% بیماران ماهیت پاکستانی داشته اند که این خود اهمیت مهاجرین بخصوص در مناطق مرزی کشور را نشان میدهد(10). مطالعه ای که در سال 1384 توسط بابک عشرتی و همکارانش در زمینه عوامل موثر بر اپیدمی وبای استان مرکزی انجام شد که تعداد 16 بیمار به عنوان مورد با 32 شاهد مقایسه شدند که ونتایج حاصل از این مطالعه نشان میدهد که آموزش بهداشت در زمینه پیشگیری از بیماری وبا میتواند نقش موثری در جلوگیری از همه گیری های آینده داشته باشد، این آموزش بیشتر باید در جهت رعایت بهداشت فردی و استفاده مناسب از غذاهای قابل آلوده شدن باشد(3). در سال 1382 مطالعه ای توسط دکتر شاهرخ ایزدی و همکاران درباره ی راههای انتقال وبا در طغیان تابستان 1382 در شهرستان زاهدان انجام شد..در نتیجه مهمترین نکاتی که در ارتباط با این طغیان مشخص شد، اهمیت رعایت بهداشت فردی بخصوص شستن ،کنترل توزیع یخ های کارخانه ای و همچنین اهمیت ارتباط مصرف غذا در مراسم و مهمانی ها با ابتلا به بیماری بود(6). در سال 2012 مطالعه ای توسط ز.پزشکی وهمکارانش در چابهار انجام شد و ارتباط بین آب و هوا و موقعیت جغرافیایی با بروز بیماری وبا بررسی شد، نتایج حاکی از آن است که بین بروز بیماری وبا با افزایش دما و رطوبت هوا،کاهش نزولات جوی،کمتر بودن فاصله با مرز شرقی ایران و بیشتر بودن فاصله با مراکز بهداشتی ارتباط معنا داری وجود دارد(11). ارزش بر نامه های آموزش بهداشت به میزان اثر بخشی این برنامه ها بستگی دارد و اثر بخشی این برنامه ها نیز به مقدار قابل توجهی بستگی به استفاده صحیح از نظریه ها و مدل ها در آموزش بهداشت دارد به عبارت دیگر هر چقدر پشتوانه نظری مناسب به همراه نیاز های اساسی بهداشتی وجود داشته باشد اثر بخشی برنامه های آموزش بهداشت را بیشتر خواهد کرد (13،12) انتخاب یک مدل برای آموزش بهداشت اولین گام در فرایند برنامه ریزی آموزشی است (14)یکی از این مدل ها مدل اعتقاد بهداشتی(health belief model) HBM است که به عنوان ابزاری ارزشمند در حوزه ارزیابی آموزشی کارآیی دارد .مدل مذکور از قدیمی ترین نظریه های رفتار بهداشتی و از اولین مدل های بر گرفته شده از نظریه های علوم رفتاری برای حل مسائل بهداشتی است(16،15). این مدل به عنوان مادربزرگ اکثر نظریه های مدرن آموزش بهداشت محسوب می شود. 18،17) طبق این مدل انجام یک رفتار از جانب فرد به عوامل مختلفی بستگی دارد: 1-حساسیت درک شده: هر چقدر شخص خودش را حساس تر و مستعد بیماری بداند احتمال بیشتری میرود که دست به اقدام پیشگیرانه بزند 2- شدت درک شده:هر قدر فرد به وسعت آسیبی که در نتیجه ابتلا به بیماری یا وضعیت زیانبار حاصل از یک رفتار خاص توجه کند،احتمال انجام رفتار پیشگیرانه بیشتر خواهد بود 3-منافع درک شده:اعتماد به اثر بخشی روش های شناخته شده ی در دسترس،نقش عمده ای درشکل گیری کنش های فرد دارد 4-موانع درک شده:باور اینکه انجام یک رفتار پرهزینه،دشوار،ناخوشایند،دردناک یا آشفته کننده باشد میتواند از احتمال انجام آن رفتار بکاهد 5- راهنمایی برای عمل:وجود نیروهای تسریع کننده که موجب احساس نیاز فرد به انجام عمل میگردد احتمال وقوع یک رفتار را افزایش میدهد 6-خودکارآمدی:اطمینان شخص از اینکه توانایی لازم برای انجام یک رفتار را دارد میتواند بر انجام یک رفتار تاثیر گذار باشد (19) با توجه به این که مهمترین هدف آموزش بهداشت ، تغییر رفتار بهداشتی مردم از طریق مشارکت خودشان است مدل اعتقاد بهداشتی از الگوهای رفتاری دقیقی است که نشان دهنده رابطه اعتقاد بهداشتی با رفتار می باشد و براین فرض استوار است که رفتار های پیشگیری کننده مبتنی بر اعتقادات شخص است . (20) از مدل اعتقاد بهداشتی در مطالعات زیادی استفاده شده است،در مطالعه ای که در سال 1391 توسط محمود کریمی و همکاران در زمینه بررسی تاثیر آموزش بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی بر رفتارهای پیشگیری کننده از بارداری ناخواسته انجام شد نتایج حاکی از این بود که میانگین نمره آگاهی،رفتارهای پیشگیری کننده از بارداری ناخواسته و تمام اجزای مدل اعتقاد بهداشتی قبل از مداخله در حد متوسط بود ولی پس از مداخله بین دو گروه آزمون و کنترل در همه متغیر های ذکر شده بجز موانع درک شده اختلاف معنی داری مشاهده شد(p<0/05))(21) در سال 1391 مطالعه ای توسط آسیه پیرزاده و همکاران در زمینه اثر آموزش بر آگاهی و سازه های مدل اعتقاد بهداشتی در دانش آموزان دختر دبیرستانی شهر اصفهان در ارتباط با سندروم نقص ایمنی اکتسابی(ایدز) انجام شد،نتایج نشان میدهد که در ابتدای مطالعه میانگین آگاهی،شدت درک شده،منافع و موانع درک شده بین دو گروه اختلاف آماری معنی داری نداشت، در انتهای مطالعه میانگین آگاهی،شدت درک شده،منافع و موانع درک شده در گروه مداخله افزایش آماری معنی داری نشان داد (p<0/05) اما میانگین حساسیت درک شده در گروه مداخله اختلاف آماری معنی داری نداشت(22) در سال1387 مطالعه ای توسط مریم خزاعی پول و همکاران در زمینه بررسی تاثیرآموزش از طریق مدل اعتقاد بهداشتی بر ادراکات تغذیه ای دانش آموزان دختر سال چهارم دبستان شهرستان های نوشهر درباره صرف صبحانه و میان وعده غذایی انجام شد،نتایج نشان داد که قبل از آموزش در دو گروه تفاوت معنی داری از نظر مشخصات فردی و عوامل تشکیل دهنده مدل اعتقاد بهداشتی مشاهده نشد، ولی بعد از مداخله آزمون تی مستقل در هردو گروه تفاوت معنی داری داری را نشان داد. آزمون های تی زوجی و کای دو پس از مداخله افزایش معنی داری در میانگین نمرات حساسیت درک شده(از 26/5به74/5)،شدت درک شده(از10/15به34/16)،منافع درک شده(از14/13به12/14)و موانع درک شده(1/20به52/22)در گروه مداخله را نشان داد،ولی در گروه کنترل تغییر معنی داری مشاهده نشد(23) در مطالعه ای که در سال1391توسط بهروز لطفی ماین بلاغ و همکاران با موضوع تاثیر آموزش همسالان مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی بر رفتارهای تغذیه ای دانش آموزان پسر مقطع ابتدایی در زاهدان انجام شد،نتایج نشان داد که قبل از مداخله،میانگین نمرات آگاهی،منافع،موانع،حساسیت وشدت درک شده و خودکارآمدی بین دو گروه تفاوت معنی داری نداشتند.پس از آموزش میانگین نمرات تمام متغیرهای فوق در گروه مداخله به طور معنی داری افزایش پیدا کرد(24) به طور کلی در برنامه کشوری مبارزه با وبا،تهدیدهای جدی در رابطه با شیوع این بیماری عبارتند از:فقر فرهنگی،اقتصادی،اجتماعی و بهداشتی،ورود و خروج اتباع بیگانه از مرزهای مربوطه،کمبود منابع اب آشامیدنی سالم،عدم وجود سیستم های جمع آوری و تصفیه فاضلاب،سوء تغذیه،عدم نظارت مستمر،عدم هماهنگی درون بخشی و نیز برون بخشی،همچنین موقعیت جغعرافیایی خاص مناطق درگیر(بخصوص سیستان و بلوچستان) ناشی از همجواری با کشورهایی که با انواع بیماریهای واگیر دست به گریبان هستند،از جمله مشکلات و بلکه معضل اساسی می باشد.(25) |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | 1- میانگین نمره آگاهی دانش آموزان دختر سال پنجم دبستان شهر چابهار درباره پیشگیری از بیماری وبا دردو گروه مداخله وکنترل بعد از مداخه آموزشی متفاوت است.
2- میانگین نمره حساسیت درک شده دانش آموزان دختر سال پنجم دبستان شهر چابهار درباره پیشگیری از بیماری وبا دردو گروه مداخله و کنترل بعد از مداخه آموزشی متفاوت است. 3- میانگین نمره شدت درک شده دانش آموزان دختر سال پنجم دبستان شهر چابهار درباره پیشگیری از بیماری وبا دردو گروه مداخله وکنترل بعد از مداخه آموزشی متفاوت است. 4- میانگین نمره منافع درک شده دانش آموزان دختر سال پنجم دبستان شهر چابهار درباره پیشگیری از بیماری وبا دردو گروه مداخله وکنترل بعد از مداخه آموزشی متفاوت است. 5- میانگین نمره موانع درک شده دانش آموزان دختر سال پنجم دبستان شهر چابهار درباره پیشگیری از بیماری وبا دردو گروه مداخله وکنترل بعد از مداخه آموزشی متفاوت است. 6- میانگین درصد راهنمایی برای عمل دانش آموزان دختر سال پنجم دبستان شهر چابهار درباره پیشگیری از بیماری وبا دردو گروه مداخله وکنترل بعد از مداخه آموزشی متفاوت است. 7- میانگین نمره خود کارآمدی دانش آموزان دختر سال پنجم دبستان شهر چابهار درباره پیشگیری از بیماری وبا دردو گروه مداخله وکنترل بعد از مداخه آموزشی متفاوت است. 8 - میانگین نمره رفتار دانش آموزان دختر سال پنجم دبستان شهر چابهار درباره پیشگیری از بیماری وبا دردو گروه مداخله وکنترل بعد از مداخه آموزشی متفاوت است. 9- بین رفتار پیشگیری از بیماری وبا در دانش آموزان دختر سال پنجم دبستان شهرچابهار با آگاهی ، عملکرد،حساسیت درک شده،شدت درک شده، منافع درک شده، موانع درک شده وخود کارآمدی آنها در گروه مداخله پس از مداخله ی آموزشی رابطه وجود دارد. |
| هدف کلی طرح | تعیین تاثیر آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی بر رفتارهای پیشگیری از بیماری وبا در دانش آموزان دخترسال پنجم دبستان شهر چابهار در سال 1393 |
| اهداف اختصاصی | 1- تعیین و مقایسه میانگین تغییرات نمره آگاهی دانش آموزان دختر سال پنجم دبستان شهر چابهار در دو گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از آموزش 2- تعیین و مقایسه میانگین تغییرات نمره حساسیت درک شده دانش آموزان دختر سال پنجم دبستان شهر چابهار در دو گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از آموزش 3- تعیین و مقایسه میانگین تغییرات نمره شدت درک شده دانش آموزان دختر سال پنجم دبستان شهر چابهار در دو گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از آموزش 4- تعیین و مقایسه میانگین تغییرات نمره منافع درک شده دانش آموزان دختر سال پنجم دبستان شهر چابهار در دو گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از آموزش 5- تعیین و مقایسه میانگین تغییرات نمره موانع درک شده دانش آموزان دختر سال پنجم دبستان شهر چابهار در دو گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از آموزش 6- تعیین و مقایسه میانگین تغییرات نمره خودکارآمدی دانش آموزان دختر سال پنجم دبستان شهر چابهار در دو گروه مداخله و کنترل قبل و بعد ازآموزش 7- تعیین و مقایسه تغییرات درصد راهنمایی برای عمل دانش آموزان دختر سال پنجم دبستان شهر چابهار در دو گروه مداخله و کنترل قبل و بعد از آموزش 8- تعیین و مقایسه میانگین تغییرات نمره رفتار دانش آموزان دختر سال پنجم دبستان شهر چابهار در دو گروه مداخله و کنترل قبل و بعد ازآموزش 9- تعیین ارتباط بین میانگین تغییرات نمره رفتار با تغییرات نمرات آگاهی، عملکرد،حساسیت درک شده،شدت درک شده،منافع درک شده،موانع درک شده وخودکارآمدی درباره پیشگیری از بیماری وبا در گروه مداخله دردانش آموزان دختر سال پنجم دبستان پس از مداخله آموزشی. هدف کاربردی: تهیه و تدوین یک رسانه ی آموزشی بر اساس یافته های پژوهش برای ارتقائ رفتارهای بهداشتی پیشگیری از وبا در دانش آموزان و ارائه آن به سیستم ارائه خدمات بهداشتی برای مداخلات بهداشتی موثر |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | دانشگاه های علوم پزشکی کشور، مراکز بهداشت استان ها و مراکز درمانی و تحقیقاتی |
| تعریف واژه های تخصصی | آموزش بهداشت : مجموعه تلاشهای طرح ریزی شده به منظور تشویق و تدارک تجارب منجر به ارتقاء سلامت و نیز شناخت گرایشها و رفتارهای مربوط به بهداشت فرد، گروه و اجتماع (2002) (26)
بیماری وبا: وبا نوعی بیماری حاد است که در اثر آنتروتوکسین ویبریوکلرای کلونیزه شده در روده باریک ایجاد میشود. اسهال باعث از دست رفتن سریع مایعات و الکترولیت ها از طریق روده میگردد و در صورتی که درمان مناسب انجام نشود بیماری به شوک هیپوولمیک ، اسیدوز متابولیک و حتی مرگ بیمار منجر میگردد.(2) مدل اعتقاد بهداشتی :مدلی است که در پیشگیری از بیماری نقش دارد و رابطه ی اعتقادات بهداشتی و رفتار بهداشتی را نشان میدهد(27) این مدل دارای اجزای زیر است: حساسیت درک شده :تشخیص و برآورد شخص از مستعد بودن به بیماری و در معرض خطر قرار گرفتن(27) شدت درک شده : اعتقاداتی را در بر میگیرد که درباره ی توجه به جدی بودن ابتلا به یک بیماری یا درمان نکردن آن می باشد(27) منافع درک شده : اعتقاد و درک مفید بودن اقدام در جهت کاهش خطر بیماری(27) موانع درک شده :عوامل منفی که مانع انجام رفتار پیشنهاد شده میشود (27) راهنمایی برای عمل : فاکتورهایی که آمادگی برای تغییر رفتار را فعال میکنند(27) خودکارآمدی : اطمینان فرد به توانایی خود در انجام یک رفتار(26) آگاهی : تحصیل و جمع آوری اطلاعات در مغز به منظوراستفاده از آنها(28) نگرش : احساسات نسبتا پایدار تمایلات یا مجموعه ای از باور های هدایت شده به سمت یک ایده شی شخص یا یک موقعیت(26) رفتار: آنچه از فرد سر میزند و قابل رویت است رفتار خوانده می شود(26) |
| نوع مطالعه | نیمه تجربی-شاهد دار |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | دانش آموزان دختر سال پنجم دبستان های دخترانه شهر چابهاردر سال 1393
معیار ورود: دانش آموزانی که رضایت به انجام مطالعه داشته باشند معیار خروج: - دانش آموزانی که در کلیه جلسات آموزشی حضور نداشتند - دانش آموزانی که در تعدادی از جلسات آموزشی حضور نداشتند نیز معیار خروج هستند اما به دلیل این که اطلاعات آنها ممکن است در تجزیه و تحلیل آماری مورد استفاده قرار گیرد افراد تا پایان مطالعه در پژوهش باقی خواهند ماند اما اطلاعات آنها در مجموعه اطلاعات افراد گروه کنترل ومداخله محاسبه نخواهد شد - دانش آموزانی که یکی از افراد خانواده ی آنها در سیستم بهداشتی و درمانی مشغول به کار می باشد. دانش آموزانی که سابقه ی ابتلا به بیماری وبا در خود یا خانواده شان وجود دارد |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | با توجه به مطالعه ی مشابه انجام شده تحت عنوان تاثیرآموزش بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی در زنان خانه دار اصفهانی بر پیشگیری از عفونت هلیکوباکترپیلوری(29) ، طبق نتایج به دست آمده مشاهده شده است که اختلاف نمره رفتار در دو گروه مورد بررسی بعد از آموزش 21/39 نمره بوده است لذا با توجه به جامعه آماری ما و بافت فرهنگی اجتماعی منطقه مورد نظر، ایده آل ما این است که حداقل 6 نمره بتوانیم رفتار را تغییر دهیم لذا حجم نمونه را با ضریب اطمینان 95% و توان آزمون 80%به صورت زیر محاسبه میکنیم:
Z_(1-□(α/2)) =1/96 Z1-β =0/85 n=(2(Z_(1-□(α/2))+ Z_(1-β) )^(2 ).δ^2)/((μ_1-μ_2 )^2 ) ~ 73 μ_1=42/85 μ_2 =48/85 δ=12/96 δ_1=14/28 ( δ^2= ((n_1-1) 〖δ_1〗^(2 )+(n_2-1)〖δ_2〗^(2 ))/(n_1+n_2-2) =168 ) δ_2=11/16 n_1=42 n_2=42 یعنی حداقل حجم نمونه در هر گروه 73 نفر برآورد گردیده است که با توجه به ریزش های احتمالی برای هر گروه 100 نفر و در کل 200 نفر در نظر گرفته میشود |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | روش نمونه گیری به صورت نمونه گیری تصادفی چند مرحله ای می باشد، ابتدا لیست مدارس رااز آموزش و پرورش دریافت نموده و با توجه به اینکه آموزش و پرورش شهر چابهارناحیه بندی ندارد جهت یکسان سازی موقعیت جغرافی اجتماعی نمونه ها،مدارس به دو بخش حاشیه ای و مرکزی تقسیم میشوند و سپس به صورت تصادفی از هر بخش دو مدرسه به عنوان گروه مداخله و دو مدرسه به عنوان گروه کنترل در نظر گرفته میشود(جمعا چهار مدرسه برای گروه مداخله و چهار مدرسه برای گروه کنترل) ،چنانچه در هر مدرسه بیش از یک کلاس برای پایه پنجم وجود داشته باشد، به صورت تصادفی با توجه به حجم نمونه و تعداد دانش آموزان هر کلاس،یک کلاس را جهت ورود به مداخله انتخاب میکنیم.
|
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه دو قسمتی می باشد که قسمت اول آن شامل اطلاعات دموگرافیک(7سوال) وقسمت دوم آن در بر گیرنده سوالات اختصاصی مربوط به سازه های مدل اعتقاد بهداشتی می باشد.
سئوالات اختصاصی شامل سوالات آگاهی(15 سوال)عملکرد(8سوال)حساسیت درک شده(8سوال)شدت درک شده(4سوال)منافع درک شده(8سوال)موانع درک شده(7سوال)خودکارآمدی(8سوال) و راهنمای عمل(1سوال) می باشد . بدیهی است در صورت حذف یا اضافه شدن تعدادی از سوالات در فرآیند روایی و پایایی مسلما تعداد سوالات تغییر خواهد کرد، نمونه ای از پرسشنامه ی فوق در ضمیمه ارائه شده است. برای طراحی پرسشنامه با توجه به اینکه درباره ی بیماری وبا پرسشنامه ی مدون و استانداردی وجود ندارد ابتدا مطالعات انجام شده در این زمینه و پرسش های مطالعاتی که در دسترس هستند مورد بررسی قرار میگیرد و پیش نویس اولیه با توجه به وضعیت منطقه تهیه میگردد،پس از تهیه پرسشنامه برای اطمینان از قابلیت فهم سئوالات از سوی دانش آموزان ،پرسشنامه در اختیار تعدادی از دانش آموزان قرار خواهد گرفت تا در صورتی که در درک سئوالات مشکل داشته باشند سئوالات تغییر یافته و قابل فهم شوند. با توجه به اینکه جمعیت مورد مطالعه دانش آموزان کلاس پنجم هستند که در دوره ی یادگیری فعال قرار دارند و بر اساس بررسی های اولیه در درک سوالات پرسشنامه مشکل ندارند اما با این حال سعی میگردد سوالات تا حد امکان ساده باشند تا استفاده از سازه های مدل سبب ایجاد ابهام در آنها نگردد و در هنگام پر کردن پرسشنامه نیز چون پرسشگر در کلاس حضور دارد در صورت وجود ابهام برطرف خواهد شد. تایید روایی و پایایی پرسشنامه به صورت زیرانجام میگیرد، برای روایی محتوایی ،پرسشنامه برای متخصصین پزشکی و اساتید رشته آموزش بهداشت ارسال میگردد. پس از دریافت نظرات اساتید در مورد ضرورت وجود سوالات،ارتباط آنها با موضوع ،وضوح و سادگی سوالات، سوالاتی که نمره لازمه را نداشته باشند بر اساس نظر متخصصین تغییر می یابند ویا حذف میشوند و در صورتی که تعداد سئوالات هر حیطه به کمتر از سه سوال رسید مجددا در آن زمینه سوال طراحی و جهت تعیین روایی ارسال میگردد به صورت کلی سئوالاتی که نمره CVI آنها بیش از 79% وCVR آنها بیش از 62% باشد قابل قبول خواهد بود. برای تایید پایایی پرسشنامه در اختیار 20 نفر از دانش آموزان (به غیر از گروههای شرکت کننده در مطالعه)جهت تکمیل قرار خواهد گرفت،در این مورد از آزمون آلفای کرونباخ و روش تست ری تست(که در فاصله 3 هفته پرسشنامه توسط 20 نفردو بار تکمیل و همبستگی پاسخ ها تعیین میگردد) استفاده خواهد شد که پایایی پرسشنامه برای هر یک از حیطه ها و همچنین برای کل پرسشنامه محاسبه خواهد شد،ضریب آلفای کرونباخ میتواند بین 0 تا 1 باشد،که صفر بیانگر این است که هیچکدام از آیتم ها با هم ارتباطی ندارند و1 بیانگر این است که تمام آیتم ها یکسان هستند.معمولا مقادیر بزرگتر از 7/0 قابل قبول هستند. |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | روش انجام مطالعه بدین صورت است که پس از تهیه ابزار پژوهش و انجام روایی و پایایی آن با اخذ مجوز و معرفی نامه به آموزش و پرورش شهر چابهار مراجعه کرده و از لیست مدارس ابتدایی دخترانه که در مرکز و حاشیه ی شهر قرار دارند دو مدرسه را به صورت کاملا تصادفی به عنوان گروه مداخله(یک مدرسه از مرکز شهر و یک مدرسه از حاشیه شهر) و دو مدرسه دیگر نیز از همان مناطق را به عنوان گروه کنترل انتخاب میکنیم البته اگر مدارس کنترل در فاصله بسیار نزدیک از مدارس مداخله قرار داشته باشد حذف و مدرسه ی دیگری انتخاب میگردد، سپس با اخذ معرفی نامه از آموزش و پرورش و هماهنگی لازم با مدارس مورد مطالعه، پرسشگران به مدارس مربوطه مراجعه میکنند چنانچه در هر مدرسه بیش از یک کلاس برای پایه پنجم وجود داشته باشد، به صورت تصادفی با توجه به حجم نمونه و تعداد دانش آموزان هر کلاس،یک یا دوکلاس را جهت ورود به مداخله انتخاب میکنیم.
پس از تکثیر پرسشنامه به تعداد مورد نیاز وحضور در کلاسهای درس دانش آموزان، پرسشنامه ها توسط پژوهشگر و یا پرسشگر بین دانش آموزان توزیع میشود.برای جلوگیری از اتلاف داده ها تک تک سوالات و گزینه های آنها توسط پژوهشگر یا پرسشگران به دانش آموزان توضیح داده میشوند و از آنها خواسته میشود یکی از گزینه ها را به عنوان پاسخ صحیح انتخاب نمایند. پس از جمع آوری پرسشنامه ها به پاسخ ها نمره میدهیم، بدین شکل که در حیطه ی آگاهی به پاسخ درست امتیاز دو،به پاسخ غلط امتیاز صفر و به گزینه ی (نمیدانم) امتیاز یک میدهیم، در حیطه ی عملکرد به (همیشه) امتیاز دو،به (گاهی اوقات) امتیاز یک و به (هیچ وقت) امتیاز صفر میدهیم در سایر گزینه ها به پاسخ درست امتیاز دو،به پاسخ غلط امتیاز صفر و به (نظری ندارم) امتیاز یک داده میشود،اطلاعات بدست آمده با استفاده از رایانه و نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار میگیرد و بر اساس آن محتوی آموزشی، شیوه های آموزشی و روشهای آموزشی جدید در صورت نیاز تعیین میشوند،به این صورت که تک تک سوالات آگاهی از نظر میزان سوال درست و غلط مورد بررسی قرار میگیرند،سوالاتی که نشان میدهند اطلاعات افراد در آن زمینه کم است به عنوان اطلاعات ضروری فرض شده و در تهیه ی محتوای آموزشی لحاظ میشوند همچنین با بررسی ادراکات افراد در سازه های شدت درک شده،حساسیت درک شده،منافع درک شده و... سازه هایی که بیشترین تغییر را باید پیدا کنند مشخص میشوند و محتوای آموزشی بر اساس آن تدوین میشود. سپس برنامه آموزشی فقط درگروه مداخله اجرا میشود. در پیش فرض روش آموزش با توجه به اینکه جمعیت هدف دانش آموز هستند،آموزش مستقیم گروهی از طریق سخنرانی و ارایه پاورپوینت در کلاس در نظر گرفته شده است، محتوی آموزشی بر اساس ضرورت اطلاع دانش آموزان درباره ی راههای انتقال بیماری، راههای پیشگیری، ماهیت بیماری،علائم وراه درمان بیماری وبا تدوین خواهد شد .آموزش از طریق دو جلسه نیم ساعتی آموزشی برگزارخواهد شد که با توجه به نیازهای آموزشی استخراج شده در مرحله قبل از مداخله تدوین خواهد شد و سعی میشود که از روش های آموزشی نوین استفاده گردد و دانش آموزان در کلاس حضور و مشارکت فعال داشته باشند. برای تکرارمطالب یک کتابچه رنگی آموزشی ارائه میگردد، قابل ذکر است کتابچه ی آموزشی چندین بار مورد بازخوانی قرار خواهد گرفت وبرای تایید سادگی آن از اساتید ادبیات و خود دانش آموزان استفاده میشود. قابل ذکر است که در گروه کنترل هیچ آموزشی صورت نخواهد گرفت و دانش آموزانی که عضو گروه مداخله بوده اما در جلسات آموزشی شرکت نکرده اند از مطالعه حذف خواهند شد، بعد از طی شدن زمان انتظار (حداقل 2ماه) اطلاعات از هر دو گروه مجدا گردآوری می شود و با استفاده از نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد، بعد از گردآوری اطلاعات مرحله دوم و در راستای ملاحظات اخلاقی برنامه آموزشی در گروه کنترل نیز انجام میشود |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | داده ها با استفاده از روش های آمار توصیفی ( تعیین جداول توزیع فراوانی ، تعیین شاخص های مرکزی و پراکندگی و تعیین ضریب همبستگی ) و آمار استنباطی (آزمون تی مستقل و تی زوجی و رگرسیون ) و در صورت نرمال نبودن معادل نان پارامتریک آن ها تجزیه و تحلیل خواهند شد.
برای تعیین اثر آموزش با استفاده از آزمون تی زوجی تفاوت میانگین هر یک از سازه ها در مراحل قبل و بعد از آموزش مورد بررسی قرار میگیرد. برای تعیین رابطه بین هر یک از سازه ها و رفتار از آزمون همبستگی پیرسون استفاده میشود، برای بررسی تفاوت میانگین آگاهی و هر یک از سازه ها در دو گروه در مراحل قبل و بعد از آموزش از آزمون تی مستقل استفاده میشود،قابل ذکر است سطح معنی داری 5 درصد در نظر گرفته میشود گروه مداخله- کنترل متغییر مداخله N= شاهد N= قبل از مداخله Mean+-sd بعد ازمداخله Mean+-sd تغییرات Mean+-sd قبل از مداخله Mean+-sd بعد از مداخله Mean+-sd تغییرات Mean+-sd حساسیت درک شده شدت درک شده منافع درک شده موانع درک شده خودکارآمدی راهنمایی برای عمل آگاهی رفتار |
| ملاحظات اخلاقی | کدهای مصوب شماره 1-8-12-13-17-28-31کمیته کشوری اخلاق در پژوهش در علوم پزشکی در تحقیق مذکور رعایت میشود که در ذیل آمده است
1- هدف اصلی هر پژوهش باید ارتقاء سلامت انسانها توام با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد. 8- طراحی و اجرای پژوهش هایی که بر روی آزمودنی انسانی انجام می گیرند،باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده بر اساس دانش روز و مبتنی بر مرور کامل منابع علمی موجود و پژوهش های قبلی باشد. 1 12- انتخاب آزمودنی های بالقوه از میان جمعیت بیماران یا هر گروه جمعیتی دیگر،باید منصفانه باشد،به نحوی که توزیع بارها(خطرات یا هزینه ها) و منافع شرکت در پژوهش، در آن جمعیت و کل جامعه ،تبعیض آمیز نباشد. 13- کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا می شود،الزامی است .این رضایت باید به شکل کتبی باشد.در مواردی که اخذ رضایت آگاهانه ی کتبی غیر ممکن یا قابل صرف نظر باشد،باید موضوع با ذکر دلایل به کمیته ی اخلاق منتقل شود.در صورت تایید کمیته ی اخلاق،اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود. 17- پژوهشگر ارشد مسئول مستقیم ارائه ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی،اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده،و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا به دلیلی،نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنی ها،این اطلاع رسانی از طریق شخص دیگری انجام میگیرد،این پژوهشگر ارشد است که مسئول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کارو حصول اطمینان از تامین شرایط مذکور در این بند است. 28- پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش های خود را صادقانه،دقیق و کامل منتشر کنند.نتایج،اعم از منفی یا مثبت،و نیز منابع تامین بودجه،وابستگی سازمانی،و تعارض منافع- درصورت وجود- باید کاملا آشکار سازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش ،هیچ گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافته هایی که از نظر حمایت کننده ی پژوهش مطلوب نیست،بپذیرند. 31- روش پژوهش نباید با ارزش های اجتماعی ،فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد. |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | عدم همکاری احتمالی بعضی از مدیران که سعی میشود با تعامل و برنامه ریزی آموزشی به طریقی که مانعی برای دروس دانش آموزان ایجاد نشود این مشکل بر طرف گردد |
| کلمات کلیدی | آموزش بهداشت،مدل اعتقاد بهداشتی ، بیماری وبا |
| فهرست منابع و مراجع | 1- عطایی،رمضان علی .مهرابی توانا،علی.قربانی،غلامعلی.تحلیلی بر اپیدمی وبا در تابستان 1384 در ایران.طب نظامی،تابستان 1384،شماره7(2) ،صفحات185-177 sc@dehyariha.com2- آشنایی با ماهیت بیماری وبا سرویس علمی ماهنامه پژوهشی،آموزشی و ترویجی دهیاری.شماره 31 صفحه16 تا18 3- عشرتی،بابک.رضایی آشتیانی،علی اکبر.خزاعی،فیروزه.ترکمانی،فضه.عظیمی،میهن سادات.عوامل موثر بر اپیدمی وبای استان مرکزی در تابستان 1384،مجله تخصصی اپیدمیولوژی ایران،1386،دوره3،شماره 2 و 1: صفحات51-47 4-پزشکی،زهرا.زهرایی،سید محسن.تفضلی شادپور،محمد.امیدی،ابراهیم.بروز بیماری وبا و ارتباط آن با شرایط اقلیمی کشور طی سالهای1385-1374 فصلنامه بیماریهای عفونی و گرمسیری وابسته به انجمن متخصصین بیماریهای عفونی و گرمسیری. سال چهاردهم،شماره 45،صفحات 11 تا 15 ،تابستان 1388 5- محمدزایی،هدایت الله.شهرکی زارع،مرضیه.شامی وظیفه،فاطمه.طایفی،ادریس.بررسی همه گیری بیماری وبا در سیستان و بلوچستان،سالهای 1390- 1385مجله تشخیصی آزمایشگاهی آبان1391 ،شماره82 صفحه 28 تا 34 6- ایزدی، شاهرخ.طباطبایی،سید مهدی.میرادی،محمدرضا.شیخ زاده،خداداد.امیرآبادی،علیرضا.راههای انتقال وبا در طغیان تابستان1382 در شهرستان زاهدان.طبیب شرق ، سال ششم ، شماره3، پاییز83،صفحات181- 173 7- عزیزی،فریدون.جانقربانی،محسن.حاتمی،حسین.اپیدمیولوژی و کنترل بیماری های شایع در ایران،انتشارات خسروی.ویرایش سوم.چاپ دوم سال1390 8-رهبر،محمد.صبوریان،رقیه.صارمی،مهناز.عباسی،محمد.معصومی اصل،حسین.سروش،محمود.بررسی جنبه های همه گیر شناسی و مقاومت آنتی بیوتیکی ویبریوکلرا،بیوتایپ التور سروتایپ اینابا در همه گیری تابستان 1384 در ایران.مجله علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اردبیل.دوره هفتم،شماره اول،بهار1386 صفحات 41 تا 45 9- دهقانی،روح الله .داوری، بهروز.اکبری،حسین.سلیمی،سوریه.خداویسی،صادق.بررسی میزان آگاهی و نگرش دانش آموزان دختر مقطع متوسطه شهر قم در مورد بیماری وبا در سال1388 .تشخیص آزمایشگاهی سال چهاردهم، آبان و آذر1390شماره74صفحات 24 تا 31 10- جوانمرد،عباس. شیرزادی،محمدرضا.سروش،محمود.توزیع سنی،جنسی و جغرافیایی بیماری وبا در کشور در سال 1383 11- Z. Pezeshki, M. Tafazzoli-Shadpour, A. Mansourian, B. Eshrati, E. Omidi , I.nejadgoli. Model of cholera dissemination using geographic information system s and fuzzy clustering means: Case study, Chabahar ,Iran public health 126 ( 2 0 1 2 ) 881e887 12- Sharifirad Gh,Hassavei MM,Hasanzadeh A,et al.The Effect of Health Education Based on HBM Model on Preventive Actions of Smoking In Grade One,Middle School Students.Rahavard Danesh Journal of Arak University of Medical Sciences Health Services .2007; 17(65):59-66. (Persian) 13- Alla Verdi pours H. a look at traditional health education and moving towards health education according to theory. Health Education &Promotion magazine. 2005; 1(3):75-79. (Persian) 14- Noori K, Shojaei zadeh D. health and behavior change. First edition .Neshane Pub. Tehran .2005;14. (Persian) 15- Rahmati F, Niknami SH, Aminshokravi F, etal.Evaluation HBM Model on Planning Preventive of HIV/AIDS in the Students Tehran University. The 3re National Congress on Health Education &Promotion. Hamedan; Hamedan University of Medical Sciences, 2008. (Persian) 16- Shafiec F (Translated by): Health Behavior and health education theory research and practice. Vol. 1. 1st ed. Tehran: Ladan Pub. 1997: 64. (Persian) 17- Campbell C. Health Curriculum Research, Mississippi Cooperative Extension Service. Health & Nutrition: Human Health, Health Education Behavior Models and Theories, A Review of The Literature, Part 1, Individual (Intrapersonal). Health Behavior Models/ Theories, Health belief Model. AvailableFrom:http://msucares.com/health/health/appa1.htm.at:20/5/2006. 18- Mississippi State University is an equal opportunity institution.1-Health education behavior model and theories –A review of the literature. Available From: http://msucares.com/health/health/appa1.htm.at:10/7/2006 19-صفاری ،محس.شجاعی زاده،داود.غفرانی پور،فضل الله.حیدرنیا،علیرضا.پاکپور،حاجی آقا.نظریه ها،مدل ها و روش های آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت.انتشارات آثار سبحان.چاپ اول بهار1388 20- Taghdisi M, Nejadsadeghi E. Evaluation of pregnant women in the field of Urinary Tract Infection according to the components of Health Belief Model. Journal of Jahrom Uiversity of Medical Sciences [Original article]. 2011;3(4):36-42. 21- محمود کریمی،دکتر ایرج ضاربان،دکتر علی منتظری،دکتر فرخنده امین شکروی.بررسی تاثیر آموزش بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی بر رفتارهای پیشگیری کننده از بارداری ناخواسته مجله زنان مامایی و نازایی ایران.دوره پانزدهم،شماره بیست و سوم صفحه18 تا27 هفته اول آبان 1391 22- آسیه پیر زاد،دکتر غلامرضا شریفی راد. اثر آموزش بر آگاهی و سازه های مدل اعتقاد بهداشتی در دانش آموزان دختر دبیرستانی شهر اصفهان در ارتباط با سندروم نقص ایمنی اکتسابی(ایدز)،مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی گرگان،پاییز1391،دوره 14،شماره 3،پی در پی43 23- خزاعی پول،مریم.عبادی فرد آذر،فربد.صلحی،مهناز. اسدی لاری،محسن.عبدی،نسرین. بررسی تاثیر آموزش از طریق مدل اعتقاد بهداشتی بر ادراکات تغذیه ای دانش آموزان دختر سال چهارم دبستان های شهرستان نوشهر درباره صرف صبحانه و میان وعده غذایی،فصل نامه پژوهشی دانشکده بهداشت یزد،سال هفتم،شماره اول و دوم،بهار وتابستان 1387 ،شماره مسلسل24-23 24- لطفی ماین بلاغ.بهروز،رخشانی.فاطمه،ضاربان.ایرج،منتظری فر.فرزانه،علیزاده سیوکی.هادی،پرویزی.زهرا،تاثیر آموزش همسالان مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی بر رفتارهای تغذیه ای دانش آموزان پسر مقطع ابتدایی در زاهدان،مجله تخصصی پژوهش و سلامت،مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقای سلامت گناباد،دوره ی2،پاییز و زمستان 1391 25-- وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی،معاونت سلامت مرکز سلامت محیط و کار،راهنمای کنترل ویبریوکلرا در آب آشامیدنی سال 1384 26- صفاری محسن، شجاعی زاده داوود، غفرانی پور فضل الله،حیدرنیا علیرضا، پاکپور حاجی آقا امیر.نظریه ها،مدلها و روشهای آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت،انتشارات آثار سبحان، بهار 1388 27-karen Glanz,barbara K.Rimer,and frances Marcus Lewise Health Bihavior and Health Education foreword by Noreen M.clark.3th ed.2002 28- حلم سرشت.پریوش،دل پیشه.اسماعیل،آموزش بهداشت و اولویت های بهداشتی جهت آموزش،چاپ سوم ،انتشارات چهر،1385،ص 3-1 29 - علی دوستی.معصومه،دلارام.معصومه،رئیسی.زیبا،تاثیر اموزش مبتنی بر الگوی اعتقاد بهداشتی در زنان خانه دار اصفهانی بر پیشگیری از عفونت هلیکوباکتر پیلوری،مجله دانشگاه علوم پزشکی فسا،سال دوم،شماره2،تابستان1391 |
| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| proposal 1.docx | 1392/10/15 | 111510 | دانلود |
| 1.docx | 1392/10/15 | 23368 | دانلود |
| rezayat.doc | 1393/02/13 | 86016 | دانلود |
| eslahye proposal pas az shora.docx | 1393/02/21 | 956396 | دانلود |
| eslahye proposal pas az shora1.docx | 1393/04/01 | 965746 | دانلود |
| eslahye proposal pas az shora2.docx | 1393/04/07 | 965059 | دانلود |
| porseshname.docx | 1393/04/07 | 23368 | دانلود |
