بررسی ارتباط طول تلومر با پلی مورفیسم های ژنی hTERT در بیماران مبتلا به سرطان خون کودکان (ALL) و مقایسه آن با کودکان سالم

Association of telomere length and hTERT gene polymorphism in patients with childhood Acute Lymphoblastic Leukemia (ALL) and compare that with healthy subjects


چاپ صفحه 		پژوهان
صفحه نخست سامانه		 مجری و همکاران
مجری و همکاران		 اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی		 دانلود
دانلود 		علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان: ابراهیم اسکندری نسب

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 6509
عنوان فارسی طرح بررسی ارتباط طول تلومر با پلی مورفیسم های ژنی hTERT در بیماران مبتلا به سرطان خون کودکان (ALL) و مقایسه آن با کودکان سالم
عنوان لاتین طرح Association of telomere length and hTERT gene polymorphism in patients with childhood Acute Lymphoblastic Leukemia (ALL) and compare that with healthy subjects
نوع طرح کاربردی
محل اجرای طرح مرکز تحقیقات ژنتیک در بیماریهای غیرواگیر
رسته مطالعاتی مورد شاهدی
دانشکده/مرکز دانشگاه علوم پزشکی
زمان اجرا -روز 365

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
ابراهیم اسکندری نسبمجرینظارت بر آزمایش نمونه هاکارشناس ارشدeenasab@yahoo.com
محمد هاشمیهمکارمشاور طرحدکترا - PHDmhd.hashemi@gmail.com
محبوبه ابراهیمیمجری اولانجام PCRکارشناس ارشدebrahimi.m22@gmail.com
شادی امینی نیامجری دومهمکاری در جمع آوری اطلاعاتکارشناس ارشدshadi_am65@yahoo.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی بررسی ارتباط طول تلومر با پلی مورفیسم های ژنی hTERT در بیماران مبتلا به سرطان خون کودکان (ALL) و مقایسه آن با کودکان سالم
خلاصه طرح به لاتینAssociation of telomere length and hTERT gene polymorphism in patients with childhood Acute Lymphoblastic Leukemia (ALL) and compare that with healthy subjects
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهشAcute lymphoblastic leukemia (ALL) یکی از شایع ترین بدخیمی های دوران کودکی است. ALL یک بیماری کلونال از لنفوبلاست هاست که مقادیر تولید لوکوسیت ها بالاتر از حد معمول است و معمولا مغز استخوان از سلول های نابالغ رده های سلولی پر شده است.این بیماری در اثر تکثیر و تکامل ناقص گلوبول های سفید خون و پیش سازهای آن در خون و مغز استخوان ایجاد می‌شود. [1-2]
لوسمی حاد31% سرطان های تشخیص داده شده در کودکان را شامل می شود که 80% آن از نوع لنفوبلاستیک (ALL) است.شیوع این بیماری به میزان 1% در سال در دو دهه اخیر افزایش یافته است.در ایالات متحده حدود 3/250 مورد لوسمی حاد در سال تشخیص داده می شوند.اکثریت ALL ها از نوع فنوتیپ pre-B-cell هستند یعنی مارکر های سطح سلولی pre-B-cell های نرمال را نشان می دهند[3]. علت دقیق و پاتوژنیسیته انواع لوسمی دوران کودکی هنوز ناشناخته مانده است.علت کمتر از 5% موارد آن را سندروم های زمینه ساز ژنتیکی مثل سندروم داوون بیان کرده اند. پژوهش‌های انجام شده روند بدخیمی بیماری لوسمی را به زمینه های ژنتیکی ، اشعه های یونیزه کننده و رادیواکتیو و برخی داروهای شیمی درمانی خاص ارتباط می دهند[4-5]. حدود 60 سال قبل لوسمی حاد عموما کشنده بود که به لطف آزمایشات بالینی و تحقیقات بنیادی علمی پیشرفت چشمگیری در این زمینه ایجاد شد و میزان درمان لوسمی از 10% به 85% افزایش یافت[6-7].
پلی مورفیسم تک نوکلئوتیدی یا SNP (single nucleotide polymorphism) تغییرات تک نوکلئوتیدی در توالی DNA است که سبب ایجاد ژنوتیپ های مختلف می شود. طبق مطالعات انجام شده این تغییرات ژنتیکی ممکن است ریسک ابتلا به برخی بیماری ها از جمله سرطان ها را در جمعیت هایی با ژنوتیپ خاصی افزایش دهند[8].
human telomerase reverse transcriptase (hTERT) این ژن زیرواحد کاتالیتیک پروتئینی آنزیم تلومراز را کد می کند. تلومراز آنزیمی نوکلئوپروتئینی است که در انسان توالی تلومری TTAGGG)) را در انتهای کروموزوم ها سنتز می کند که به طور معمول در سلول های سوماتیک سرکوب میشود. در خلال تکثیر سلولی، کرووزوم ها به نحو پیوسته ازانتهای تلومر در حال کوتاه شدن هستند که این کوتاه شدن درازای تلومر، در نهایت به توقف چرخه سلولی cell arrest)) و مرگ سلولی cell death)) می انجامد. تلومراز نوکلئوپروتئینی است که انتهای کروموزوم را در برابر تخریب محافظت کرده و از اتصال کروموزوم های مجاور با هم جلوگیری می نماید .تلومراز در سلولهای تمایز نیافته و نیز سلولهای سرطانی شده فعال است و می تواند با ساخت تلومر به بقای سلول سرطانی کمک کند. در سلولهای سوماتیک تلومراز فعالیت خود را با افزایش سن از دست می دهد اما در سلول سرطانی تلومراز فعال است. جزء RNA تلومراز به عنوان الگویی برای سنتز تلومر مورد استفاده قرار می گیرد به همین دلیل تلومراز به عنوان یک ترانس کریپتاز معکوس عمل می کند. hTERT نزدیک به تلومر کروموزوم 5 واقع شده (5p15.33) دارای 16 اگزون و15 اینترون می باشد که فعالیت پلی مرازی و هلیکازی دارد. در حدود 90 % از سلول های سرطانی دارای سطح بالایی از آنزیم تلومراز هستند. این سلول ها به کمک آنزیم تلومراز، کوتاه شدن تلومر را که در پی تقسیم های متوالی روی می دهد جبران می کنند. در مجموع تلومراز می تواند یک هدف مناسب در درمان و مهار سرطان به حساب آید وتاکنون روش های گوناگونی مانند مهار مستقیم تلومراز و ایمنی درمانی تلومراز برا ی مهار این آنزیم پیشنهاد شده است[9]. موتاسیون یا پلی مورفیسم در ژن کد دهنده ی این پروتئین میتواند منجر به فعال شدن بیش از حد آن شود[10-12].
hTERT rs2736098 G>A :این پلی مورفیسم در بخش 3'UTR مربوط به پروتئینhTERT (human telomerase reverse transcriptase)واقع است که در موقعیت 5p15.33 قرار دارد و زیر واحد کاتالیتیک تلومراز را کد می کند. نقش این پروتئین در تنظیم تکثیر و نیز کارسینوژنز می باشد. ارتباط بین جایگاه rs2736098 G>A و سرطانهای پروستات [13], پوست, مثانه [14], ریه [15] و روده[16] گزارش شده است اما تا کنون ارتباط این جایگاه با ریسک ابتلا به سرطان ALL کودکان مورد بررسی قرار نگرفته است.
.hTERT rs2735940 C/T :این جایگاه در رابطه با سرطان ریه در کره ی جنوبی و نژاد آفریقایی –آمریکایی و نیز سرطان سینه در زنان آمریکایی ارتباط معنی داری نشان داد[17-19]. و ما به بررسی اهمیت این جایگاه در کودکان مبتلا به سرطان ALL می پردازیم .
تلومر که در سال 1938 برای اولین بار شناسایی شد، ساختار انتهایی کروموزوم در یوکاریوت ها است که وظیفه حیاتی حفاظت از انتهای کروموزوم را بر عهده دارد. در انسان و مهره داران تلومر از هزاران تکرار 5'-TTAGGG-3 که به شکل پشت سر هم در انتهای کروموزوم قرار دارند، تشکیل شده است و وظیفه اصلی آن حفاظت و پایداری کرموزوم می باشد. تلومر انتهای کرموزوم را از تجزیه شدن، نوآرایی و الحاق انتهایی حفظ می کند. در سلولهای سوماتیک تلومراز فعالیت خود را با افزایش سن از دست می دهد اما در سلول سرطانی تلومراز فعال است. موتاسیون یا پلی مورفیسم در ژن کد دهنده ی این پروتئین میتواند منجر به فعال شدن بیش از حد آن شود[10-12]. در هر تقسیم سلولی به شکل پیوسته بخشی از درازای تلومر کوتاه میشود. کوتاه شدن مداوم تلومر به توقف چرخه سلولی و مرگ سلولی می انجامد. کارکردهای تلومر شامل : 1.جلوگیری از چسبندگی انتهای کروموزوم ها (الحاق انتهایی) 2 .مانع تخریب انتهای کروموزوم ها توسط اگزونوکلئازها 3 .نقش در مکان یابی و جایگیری کروموزوم در هسته 4 .خاموشی انتخابی ژن های مجاور خودش 5 .اجازه می دهد که همانند سازی انتهای کروموزوم به درستی انجام گیرد[9] .
سه مکانیسم کلی برای افزایش درازای تلومر در موجودات یوکاریوت وجود دارد و مکانیسم غالب استفاده از آنزیم تلومراز است. تلومرازآنزیمی است که بدون نیاز به الگو موجب سنتز تلومر میشود.
در مطالعه ای که در سال 2010 در انگلستان انجام شد رابطه ای معنا دار بین طول تلومر لکوسیتی (LTL ) و تغییرات ژنی UCP2( پروتئینی موجود در میتوکندری سلولها)و استرس اکسیداتیو در بیماران مبتلا به دیابت 2 (T2D) مشاهده گشت[20]. و نیز در کاری که در سال 2013 روی بیماران دچار فشار خون بالا و هایپرتروفی بطن چپ بودند انجام شد؛مشاهده گشت که طول تلومر با پلی مورفیسم (I/D)ژن ACE(انزیم مبدل انژیوتانسین) در ارتباط میباشد[21] . در سال 2011 نیز مطالعه ای مشابه در جمعیت هان چین مورد بررسی قرار گرفت که ارتباط چند پلی مورفیسم مجاور ژن TERC با LTL را میسنجید و ارتباط معنی داری دراین تحقیق نیز مشاهده گشت [22] و در مطالعه ای دیگر که در سال 2012 انجام شد ،بین هاپلوتایپ های عملکردی ژن hTERT و کوتاهی تلومر لکوسیتی و خطر ابتلا به PAD(بیماری سرخرگی محیطی)رابطه وجود دارد[23] . اما در سال 2011 نیز مطالعه ای توسط اقای Liu روی سرطان سر و گردن انجام شد که بر خلاف سایر کارها،رابطه ی معنی داری بین طول تلومرو پلی مورفیسم های عملکردی ژن hTERT در رابطه با بیماری مذکور یافت نشد[24].
حال با توجه به اهمیت روز افزون کوتاه شدن طول تلومر در ایجاد انواع سرطان ما برآن شدیم که ارتباط بین انواع پلی مورفیسم های ژن hTERT و طول تلومر و همچنین ریسک ابتلا به بیماری ALL کودکان را مورد ارزیابی قرار W., et al., Functional haplotypes of the hTERT gene, leukocyte telomere length shortening, and the risk of peripheral arterial disease. PLoS One, 2012. 7(10): p. e47029.
24. Liu, Z., et al., Telomere length and TERT functional polymorphisms are not associated with risk of squamous cell carcinoma of the head and neck. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev, 2011. 20(12): p. 2642-5.


دهیم.
سوالات و / یا فرضیات پژوهشفراوانی پلی مورفیسم rs2736098 hTERTدر کودکان مبتلا بهALL و کودکان سالم متفاوت است.
فراوانی پلی مورفیسم rs2735940 hTERTدر کودکان مبتلا بهALL و کودکان سالم متفاوت است.
طول تلومر در کودکان مبتلا بهALL و کودکان سالم متفاوت است.
هدف کلی طرحتعیین ارتباط طول تلومر با پلی مورفیسم های ژنی hTERT در بیماران مبتلا به سرطان خون کودکان (ALL) و مقایسه آن با کودکان سالم
اهداف اختصاصیتعیین فراوانی پلی مورفیسم rs2736098 hTERTدر کودکان مبتلا بهALL و کودکان سالم
تعیین فراوانی پلی مورفیسم rs2735940 hTERTدر کودکان مبتلا بهALL و کودکان سالم.
تعیین طول تلومر در کودکان مبتلا بهALL و کودکان سالم
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح
تعریف واژه های تخصصیپلی‌مورفیسم: اختلاف توالی بازهای DNA در افراد یا گروه های مختلف
پلی‌مورفیسم تک نوکلئوتیدی (single nucleotide polymorphism: SNP): اختلاف فقط یک باز در DNA. ساده ترین و شایع ترین نوع پلی‌مورفیسم می باشد
نوع مطالعهموردی-شاهدی
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)نمونه هایی که از کودکان مبتلا بهALL قبلاً جمع آوری شدند و نمونه های جدید که هم اکنون تشخیص داده شده و مراجعه می کنند.
حجم نمونه و روش محاسبه آنبرای بررسی پلی مورفیسم ژنی٬ کودکان مبتلا به ALLدر زاهدان که قبلا از آنها خون گرفته شده وموارد جدید که هم اکنون تحت درمان می باشند به تعداد حداقل 80 نفر مورد مطالعه هستند. گروه شاهد از نمونه های خون کودکان سالم که قبلاً در طرح بررسی شیوع سندروم نفروتیک وارد مطالعه شده اند انتخاب شده است (حداقل 100نمونه).
روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) نمونه خون از تعداد مورد نظر بیماران مبتلا به سرطان سینه دارای معیارهای فوق‌الذکر و نیز همان تعداد افراد سالم گرفته وجهت بررسی‌ها به آزمایشگاه فرستاده می‌شود.
روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)مشاهده و بررسی‌های آزمایشگاهی
روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)نمونه خون تام در 20- درجه سانتی‌گراد نگهداری می‌شود . DNA ژنومی از خون تام به روش salting out تخلیص میشود. پرایمرهای اختصاصی جهت بررسی پلی مورفیسم های ژنی طراحی می‌شود سپس شرایط PCR و real-time PCR بهینه می‌شود و سنجش طول تلومرو بررسی پلی مورفیسم های ژنی با این روشها مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.
روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)پس از گردآوری اطلاعات لازم، یافته‌ها در نرم افزار آماری17 SPSS وارد گشته و با استفاده از آزمون آماری Chi square و One-way ANOVA داده‌ها مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت.
ملاحظات اخلاقی با رضایت کامل از بیماران نمونه گیری می شود و تعهد می شود نام ومشخصات بیماران در هیچ گزارشی قید نشود. انجام آزمایشات هیچ گونه هزینه ای برای بیمار نخواهد داشت (باتوجه به کد های اخلاقی شماره های 1، 2،20،17 و 24).
کد24 : شرکت گروههای صغار، عقب ماندگان ذهنی، مبتلایان به زوال عقل و بیماران روان پریش در کلیه تحقیقات به شرط کسب رضایت کتبی از ولی قانونی آنها و اثبات ضرورت انجام چنین تحقیقاتی بلامانع است.
محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها- عدم همکاری بیمار
-مشکل تهیه مواد وامکان طولانی شدن زمان دریافت آنها
کلمات کلیدیسرطان ALL، پلی‌مورفیسم تک‌نوکلئوتیدی، ژن hTERT, طول تلومر
ALL, hTERT , genetic polymorphism, Telomere Length
فهرست منابع و مراجعه : منابع و مراجع
1. Gatta, G., et al., Survival and cure trends for European children, adolescents and young adults diagnosed with acute lymphoblastic leukemia from 1982 to 2002. Haematologica, 2013. 98(5): p. 744-52.
2. Lo Nigro, L., Biology of childhood acute lymphoblastic leukemia. J Pediatr Hematol Oncol, 2013. 35(4): p. 245-52.
3. Karimi, M., et al., The prevalence of signs and symptoms of childhood leukemia and lymphoma in Fars Province, Southern Iran. Cancer Detect Prev, 2008. 32(2): p. 178-83.
4. Seewald, L., et al., Acute leukemias in children with Down syndrome. Mol Genet Metab, 2012. 107(1-2): p. 25-30.
5. Scheede-Bergdahl, C. and R.T. Jagoe, After the chemotherapy: potential mechanisms for chemotherapy-induced delayed skeletal muscle dysfunction in survivors of acute lymphoblastic leukaemia in childhood. Front Pharmacol, 2013. 4: p. 49.
6. Vasekar, M., et al., Emerging molecular therapies for the treatment of acute lymphoblastic leukemia. Adv Exp Med Biol, 2013. 779: p. 341-58.
7. Zwaan, C.M. and R. Sposto, Cure trends in acute lymphoblastic leukemia: is it time for a revised concept of cure? Haematologica, 2013. 98(5): p. 655-6.
8. Zhang, K., et al., The TLR4 gene polymorphisms and susceptibility to cancer: a systematic review and meta-analysis. Eur J Cancer, 2013. 49(4): p. 946-54.
9. Blackburn, E.H., Telomerase and Cancer: Kirk A. Landon--AACR prize for basic cancer research lecture. Mol Cancer Res, 2005. 3(9): p. 477-82.
10. Dong, J., et al., [hTERT single nucleotide polymorphism is associated with increased risks of hepatocellular carcinoma and tumor metastasis]. Nan Fang Yi Ke Da Xue Xue Bao, 2011. 31(1): p. 49-52.
11. Liu, M., et al., Noninvasive imaging of human telomerase reverse transcriptase (hTERT) messenger RNA with 99mTc-radiolabeled antisense probes in malignant tumors. J Nucl Med, 2007. 48(12): p. 2028-36.
12. Zhang, C., et al., hTERT rs2736098 genetic variants and susceptibility of hepatocellular carcinoma in the Chinese population: a case-control study. Hepatobiliary Pancreat Dis Int, 2013. 12(1): p. 74-9.
13. Cooper, P.R., et al., Prostate cancer risk alleles and their associations with other malignancies. Urology, 2011. 78(4): p. 970 e15-20.
14. Gago-Dominguez, M., et al., Genetic variations on chromosomes 5p15 and 15q25 and bladder cancer risk: findings from the Los Angeles-Shanghai bladder case-control study. Carcinogenesis, 2011. 32(2): p. 197-202.
15. Li, C., et al., Genetic variations in TERT-CLPTM1L genes and risk of lung cancer in Chinese women nonsmokers. PLoS One, 2013. 8(5): p. e64988.
16. Hofer, P., et al., Association of genetic variants of human telomerase with colorectal polyps and colorectal cancer risk. Mol Carcinog, 2012. 51 Suppl 1: p. E176-82.
17. Choi, J.E., et al., Polymorphisms in telomere maintenance genes and risk of lung cancer. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev, 2009. 18(10): p. 2773-81.
18. Pellatt, A.J., et al., Telomere length, telomere-related genes, and breast cancer risk: the breast cancer health disparities study. Genes Chromosomes Cancer, 2013. 52(7): p. 595-609.
19. Walsh, K.M., et al., Fine-mapping of the 5p15.33, 6p22.1-p21.31, and 15q25.1 regions identifies functional and histology-specific lung cancer susceptibility loci in African-Americans. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev, 2013. 22(2): p. 251-60.
20. Salpea, K.D., et al., Association of telomere length with type 2 diabetes, oxidative stress and UCP2 gene variation. Atherosclerosis, 2010. 209(1): p. 42-50.
21. Fyhrquist, F., et al., Telomere length is associated with ACE I/D polymorphism in hypertensive patients with left ventricular hypertrophy. J Renin Angiotensin Aldosterone Syst, 2013. 14(3): p. 227-34.
22. Shen, Q., et al., Common variants near TERC are associated with leukocyte telomere length in the Chinese Han population. Eur J Hum Genet, 2011. 19(6): p. 721-3.
23. Zhang,

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
Name Grant.jpg1392/10/30144005دانلود
Response to referees queries.docx1393/02/2712845دانلود
Proposal Eslah shodeye Commiteye Akhlaq.docx1393/03/09152319دانلود