
| کد طرح | 6519 |
| عنوان فارسی طرح | ارزیابی شدت روشنایی مصنوعی خوابگاه های پردیس دانشگاه علوم پزشکی زاهدان |
| عنوان لاتین طرح | assessment of artificial illumination in pardis dormitories of zahedan university of medical sciences |
| نوع طرح | |
| محل اجرای طرح | |
| رسته مطالعاتی | مقطعی- توصیفی |
| دانشکده/مرکز | دانشکده بهداشت زاهدان |
| زمان اجرا -روز |

| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| فاطمه رحیمی | مجری اول | کارشناسی | rahimif7091@yahoo.com | |
| سمیه ایوبی | مجری دوم | somayeh.a7191@yahoo.com | ||
| علی صادق زاده | همکار | کارشناسی | ali_sadeghzadeh1371@yahoo.com | |
| رمضان میرزائی | مشاور | دکترای تخصصی | rammir_277@gmail.com | |
| راحله هاشمی حبیب آبادی | استاد راهنمای اول طرح دانشجویی | دکترای تخصصی | habybabady_568@yahoo.com |

| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | ارزیابی شدت روشنایی مصنوعی خوابگاه های پردیس دانشگاه علوم پزشکی زاهدان |
| خلاصه طرح به لاتین | assessment of artificial illumination in pardis dormitories of zahedan university of medical sciences |
| محل اول بکارگیری نتایج تحقیق | |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | بدون شک یکی از مهمترین و حیاتی ترین حواس انسان بینایی است و هر کدام از ما جهت انجام فعالیتهای روزمره نیازمند روشنایی در محیط زندگی و کارمان هستیم، این روشنایی در هنگام روز بوسیله نور خورشید تامین می گردد(1) ازنور نه تنها جهت رویت اشیاء وانجام کارها بلکه به عنوان عاملی برای ایجاد یک محیط کارمطبوع ودلپذیر استفاده می شود.(2)
روشنایی روز د ارای تاثیرات روانی قابل ملاحظه ای میباشد به طوریکه در محیط های داخلی موجب احساس آرامش درانسان میشود(5) یک شخص بالغ در طی شبانه روز در حدود شانزده ساعت از چشم خود استفاده می نماید، بنابراین مقدارروشنایی محیط کار باید در سطحی باشد که دیدن را آسان کرده و احساس راحتی و آسایش بینایی را فراهم سازد.(2) درتامین روشنایی اماکن مسکونی ،عمومی ومحیط کار استفاده از نور خورشید اولویت داردزیرا طیف آن کامل است وسازگاری مناسبی با افراد از نظر فیزیکی ،فیزیولوژیکی وروانی دارد(9) ولی با رشد تکنولوژی نمی توان خیلی از فعالیتها را در طول روز انجام داد بنابر این نیازمند روشنایی مصنوعی در زمان نبود نور خورشید برای محل فعالیتهای خود هستیم.(1) روشنایی محیط کار باید شرایطی مناسب برای انجام کارهای عادی و وظایف روزمره کارکنان فراهم سازد.نور تامین شده نباید تحت هیچ شرایطی برای افراد ایجاد خطر کندعلاوه براین سیستم روشنایی باید در زمان خاموشی وقطعی برق شرایط امنی برای خروج افراد فراهم کند.(3) نورناکافی وبد در محیط کار ،گذشته از تاثیر ضایعات فیزیولوژیک بر روی سیستم بینایی،ناراحتی های جنبی دیگری از قبیل :زخم معده،عوارض قلبی و عروقی،ناراحتی های اسکلتی،کاهش بهره وری،افزایش غیبت های ناشی از کار و بروز حوادث را نیز باعث میشود.(10) هدف اصلی سیستم روشنایی این است که مارا قادر به دیدن سازد .چنان چه فرد در معرض شرایط روشنایی نا مناسب قرار بگیرد ممکن است اطلاعات واقعی از بین برود و احتمال اشتباه افزایش یابد.(3)حتی افرادی که دارای چشم های سالم ودید خوب هستند به علت غلط بودن سیستم روشنایی علاوه بر اثر نامطلوب فیزیولوژیکی ،عصبی وروانی دچار حوادث ناگوار شده اند(4) خوابگاه محلی است که معمولا دانشجویان برای مدت زمان طولانی به استراحت و مطالعه(در اتاق یا سالن مطالعه) می پردازد،وجود روشنایی مناسب و توزیع بهینه آن در چنین محیط هایی می تواند بروز خستگی چشم و کاهش دقت و بی حوصلگی را به تاخیر اندازد(1) این مطالعه با هدف اندازه گیری و ارزیابی روشنایی مصنوعی خوابگاه های دخترانه وپسرانه پردیس دانشگاه علوم پزشکی زاهدان انجام خواهد شد تا ضمن تعیین حدود شدت روشنایی مصنوعی اتاق ها وقسمت های مختلف خوابگاه با مقادیر استاندارد مقایسه نموده و در صورت اضافه یا کمبودن مقادیر شدت روشنایی و محاسبه هزینه احتمالی هم سلامت دانشجویان وهم سلامت اقتصادی مورد توجه قرار گیرد. هم چنین به دلیل گرمای ناشی از منابع روشنایی میزان تهویه ی لازم برای خنثی سازی گرمای حاصل ازاین منابع باید اندازه گیری شود. درمطالعه ای که توسط دکتر کاکوئی وهمکاران باهدف ارزیابی روشنایی در صنایع الکتریکی تهران در سال 1385انجام گردید.مشاهده شدکه از کل پست های کاری جامعه آماری 8/19% ازروشنایی کافی و1/46%از روشنایی متوسط برخوردار بودند.7/29 %از پست های کار دارای روشنایی ناقص وناکافی برای کارهای خیلی ظریف بودند.خیرگی درجامعه مورد مطالعه با1/47 %ازکارهای خیلی ظریف تا کارهای خشن سیرنزولی داشت وبرای رفع این مشکل مشخص شد که باید درخشندگی وتباین اصلاح گردد.وهمچنین ارتقای کمی وکیفی روشنایی در صنایع می تواند منجر به کاهش بار کارها وافزایش بهروری وکاهش حوادث گردد.(6) درمطالعه که توسط سمیرابرکات در دانشگاه غلوم پزشکی اصفهان به منظورارزیابی شدت روشنایی سالن های مطالعه خوابگاه ها (24عدد)در سال 1389 انجام گرفت.پس از تهیه نقشه ساده از سالن ها واندازه گیری ابعاد(طول ،عرض وارتفاع)،برای ارزیابی شدت روشنایی از روش شبکه ای استفاده شدوبرای اندازه گیری روشنایی از دستگاه نورسنج مدل HAGNERودر ارتفاع 60سانتی متری اززمین استفاده شد.داده ای جمع آوری شده بااستفاده ازنرم افزارSPSSنسخه 16مورد تجزیه وتحلیل قرارگرفت درنهایت مشخص شد که روشنایی روزسالن های مطالعه بامیانگین 567لوکس درحداستانداردبودند. اماروشنایی شب به دلیل حذف منابع طبیعی واستفاده ازمنابع مصنوعی بامیانگین 229لوکس وضیت مناسبی نداشتند. برای پیشگیری ازپیامدهای ناخوسته کمبودروشنایی نظیربروزخستگی بینایی وخواب آلودگی پیشنهادشد که نظافت وگردگیری دوره ای چراغ هاوتعویض به موقع لامپ های سوخته بادرنظرگرفتن طول عمرلامپ هاانجام گرفت.(3) مجیدی وهمکاران درمطالعه به اندازه گیری شدت روشنایی کتابخانه های دارای اشکال هندسی نامنظم درشهرزنجان با استفاده ازروش GISدرسال 1388انجام شدنشان داد که میزان شدت روشنایی کلی ،طبیعی ومصنوعی به ترتیب 51درصد ،80درصد و99درصدازکل سطح کتابخانه های مورد مطالعه کمتراز30لوکس (استاندارد IESNA)است .ودرنهایت این مطالعه نشان دادکه با اصلاح نواقص سیستم روشنایی وبابهره گیری ازفن آوری پایانه ای GISمی توان شدت روشنایی مصنوعی وبه تبع آن شدت روشنایی کلی رابه میزان حداقل 300لوکس استاندارد IESNAرساند.(7) درمطالعه ای که توسط حامد ندری وهمکاران درخوابگاه های دانشجویی (7عدد) دانشگاه علوم پزشکی قزوین به منظوراندازه گیری وطراحی شدت روشنایی عمومی صورت گرفت که جمعادر81اتاق خوابگاه وتمامی سالن های مطالعه به صورت تصادفی اندازه گیری شدت روشنایی عمومی بااستفاده ازروش شبکه ای ودرمرکزایستگاه های اندازه گیری ودرارتفاع 75سانتی مترازسطح زمین ودرشب درشرایطی که تمام لامپ های موجودروشن بودن صورت گرفت نتایج نشان دادکه 81/74 درصدازاتاق های خواب دارای شدت روشنایی کمترازحدکمینه کشوری (150لوکس)بودند.و100درصدسالن های مطالعه دارای شدت روشنایی کمتراز300لوکس ،حد کمینه استاندارد کشوری وانجمن مهندسی آمریکای شمالی (IESNA)بودند.روشنایی نامناسب خوابگاه های مذکورعمدتابه علت کمبودوچیدمان نامناسب لامپ هابودکه نهایت در این مطالعه با استفاده از نرم افزارDLALUX،تعدادوچیدمان لامپ ها درسالن های مطالعه واتاق های خواب برای روشنایی مناسب طراحی وارائه گردید.(1) درمطالعه ای که توسط رستم گلمحمدی وهمکاران باهدف ارزیابی روشنایی داخلی کارگاههای بالای 20 نفر کارگر در 5 منطقه صنعتی کشوردرسال 1383انجام شدنشان داد که در267کارگاه صنعتی مورد مطالعه، تعداد 15976 نفر کارگر مشغول کار بود ه اند و براساس نتایج تحقیق محدوده متوسط شدت روشنایی عمومی کارگاههای مورد بررسی برابر288 -88 لوکس و محدود متوسط روشنایی عمومی مورد نیاز ) استاندار) آن صنایع 308-178لوکس بوده است.ازمجموع کارگاه های موردمطالعه 223کارگاه صنعتی(معادل5/83%)روشنایی نامطلوب داشته اند که در آن کارگاهها 11137 نفر کارگر (معادل 7/69% ازکل کارگران مورد مطالعه(مشغول به کار بود ه اند. در کارگاههای مورد بررسی از نظردرجه نگهداری چراغها و سیستم روشنایی داخلی تنها 96 کارگاه ) معادل 36%) در وضعیت خوب و مابقی در وضعیت نگهداری متوسط و ضعیف بود ه اند.(2) |
| مشکل جاری که سیاست گزار با آن مواجه است کدام است؟ | |
| روش های موجود کدامها هستند؟ | |
| پیشنهاد اول نحوه کاربرد | |
| محل دوم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | - سئوالات پژوهش (باتوجه به اهداف طرح(
1- نوع و تعداد لامپ ها در خوابگاه های دانشگاه علوم پزشکی چگونه است؟ 2- میزان تهویه لازم برای خنثی سازی گرمای حاصل از منابع روشنایی چقدر می باشد؟ فرضیات: 1- شدت روشنایی مصنوعی در خوابگاه های دانشگاه علوم پزشکی کمتر ازحد استاندارد است 2-میزان انرژی مصرفی ناشی از روشنایی منابع روشنایی در خوابگاه های دانشگاه علوم پزشکی زاهدان به ازای هر متر مربع بیش از استاندارد است. |
| هدف کلی طرح | تعیین میزان روشنایی مصنوعی خوابگاه های پردیس دانشگاه علوم پزشکی زاهدان |
| منافع و مضرات روشهای موجود کدامند؟ | |
| چرا پیام تحقیق شما حلال مشکل جاری است؟ | |
| اهداف اختصاصی | 1- مقایسه شدت روشنایی مصنوعی در خوابگاه های دانشگاه علوم پزشکی با استاندارد
2- تعیین نوع و تعداد لامپ ها در خوابگاه های دانشگاه علوم پزشکی 3-تعیین میزان انرژی مصرفی ناشی از روشنایی منابع روشنایی در در خوابگاه های دانشگاه علوم پزشکی به ازای هر متر مربع 4- تعیین میزان تهویه لازم برای خنثی سازی گرمای حاصل از منابع روشنایی |
| پیشنهاد دوم نحوه کاربرد | |
| محل سوم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | کلیه خوبگاه های موجود در کشور می توانند از نتایج آن استفاده نمایند |
| پیام تحقیق شما چه منافعی از نظر هزینه، کارایی و بهره وری برای مدیر دارد؟ | |
| برای اجرای راه حل پیشنهادی شما چه موانع و حمایتهایی وجود دارند؟ | |
| تعریف واژه های تخصصی | شدت روشنایی مصنوعی:میزان شدت روشنایی که در ارتفاع 75.6 سانتی متری(30 اینچ) سطح زمین دستگاه نشان میدهد |
| پیشنهاد سوم نحوه کاربرد | |
| محل چهارم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| نوع مطالعه | مقطعی - توصیفی |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | کلیه خوابگاه های پسرانه ودخترانه واقع در پردیس دانشگاه علوم پزشکی |
| پیشنهاد چهارم نحوه کاربرد | |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | کل خوابگاه ها (اتاق ها، راهرو ها، سالن مطالعه و... ) بر اساس اصول مهندسی روشنایی با معیار شبکه ای بازای هر 2 متر مربع یک نمونه |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | نداریم |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | اندازه گیری و مشاهده |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | شدت روشنایی با استفاده از فتومتر هگنر انجام خواهد شد و اندازه گیری در شب از هر نقطه یک بار بعد ازساعت 18 در ارتفاع 76 سامتی متر برای روشنایی عمومی و ارتفاع سطح میز(سالن مطالعه) و کف زمین(اطاق ها) برای روشنایی اختصاصی بر اساس اصول مهندسی روشنایی انجام خواهد شد ومیانگین شدت روشنایی اندازه گیری شده در هر محل با مقادیر کمینه و پیشنهادی حدود استاندارد مقایسه خواهد شد. در ضمن کلیه مشخصات محل اندازه گیری از قبیل ساعت اندازه گیری، شرایط جوی و ضریب انعکاس سطوح و غیره... به تفصیل گزارش خواهد گردید
وبراساس اهداف تجزیه وتحلیل آماری روی داده ها انجام خواهد شد. برآورد انرژی مصرفی بازای متر مربع و میزان تهویه لازم برای خنثی سازی گرمای حاصل از بار حرارتی منابع روشنایی نیز با محاسبات لازم و مقایسه با معیار های کشوری انجام میگیرد. روش محاسبه تن هوای مورد نیازبرای خنثی سازی بارگرمایی ناشی از منابع روشنایی مصنوعی: Watt=3.414BTU 1Kwatt=3414BTU کیلووات لامپ ها×3414×تعداد لامپ ها=گرمای تولیدی در ساعت برحسب BTU تن هوای مورد نیاز برای خنثی سازی بار گرمایی ناشی منابع روشنایی مصنوعی = (BTU(British Thermal Unit )=واحد گرمایی انگلیسی )(8) میزان هزینه ناشی از منابع روشنایی براساس میزان کیلواتی که اداره برق برحسب ریال تعیین کرده است محاسبه می شود. 1تن بر ساعت*0.59 = فوت مکعب در هر دقیقه |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | این مطالعه توصیفی براساس میانگین و انحراف معیار داده ها در اتاقهاو سالنهای مطالعه (روشنایی اختصاصی وعمومی)و سایر قسمتها روشنایی عمومی ومقایسه با استاندارد هاانجام خواهد شد. میانگین انرژی مصرفی بازای متر مربع و میزان تهویه لازم برای خنثی سازی گرمای حاصل از بار حرارتی منابع روشنایی نیز با معیار های کشوری انجام میگیرد. |
| ملاحظات اخلاقی | اندازه گیری از اتاقها براساس فرم رضایت دانشجویان هر اتاق در زمانهای مورد نظرکه مشگلی برای استراحت و آموزش آنها نداشته باشد،انجام خواهد شد. |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها |
احتمال دارد برخی از دانشجویان با اندازه گیری میزان روشنایی اتاق هایشان موافقت نداشته باشند که درصورت موافقت معاونت دانشجویی وفرهنگی دانشگاه واعلام آن به سرپرست های خوابگاه احتمالا مشکل حل شود. |
| کلمات کلیدی | روشنایی،روشنایی مصنوعی ،خوابگاه، |
| فهرست منابع و مراجع | 1-ندری ح وهمکاران .اندازه گیری و طراحی شدت روشنایی عمومی در خوابگاه های دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی قزوین . مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی ایلام،1391؛2(4)،87-81.
2-گلمحمدی ر و همکاران، ارزیابی روشنایی داخلی کارگاههای بالای 20 نفر کارگر در 5 منطقه صنعتی کشور؛ چهارمین همایش سراسری بهداشت حرفه ای ایران ،1383 ،115-107. 3-برکات س و همکاران.ارزیابی شدت روشنایی سالن های مطالعه خوابگاه های دانشگاه علوم پزشکی.مجله تحقیقات سلامت،1392؛9(1):103-96. 4-رنجبریان م.ارزیابی روشنایی کارگاه های قالی وبافی استان.چهارمین همایش سراسری بهداشت حرفه ای ایران ،1383، 46-43. 5-شکاری سلیمانلو ش ،گلمحمدی ر.برآورد روشنایی کافی روزوروشنایی مفید روزدرشهرک های صنعتی استان تهران .1388؛6(4)،34-26. 6-کاکویی ح،پورنجف ع.ارزیابی روشنایی در صنایع الکتریکی تهران .مجله دانشکده بهداشت دانستیتوتحقیقات بهداشتی ،1385؛2(4)،87-81. 7-مجیدی ف ،عظیمی پیرسرایی ر،ارقامی ش .اندازه گیری شدت روشنایی کتابخانه های دارای اشکال هندسی نامنظم درشهرزنجان با استفاده ازروش GIS،1388؛66(17)،70-61. |
| معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش (عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود. | |
| خون گیری (آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر) | |
| نحوه همکاری/ مزایا ی طرح (در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد) | |
| عوارض جانبی (منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است) | |
| جبران عوارض احتمالی (برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينههاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود. | |
| هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی (تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. ) | |
| روش های جایگزین در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد | |
| محرمانه بودن بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگهداشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی ميتواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد. | |
| پاسخگویی به پرسش ها در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود | |
| حق نپذیرفتن یا انصراف بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبتهاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش ميتواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد. | |
| رضایت او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوقالذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام ميکنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد ميگردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم | |
| پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی |

| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| rezayat nameh2.doc | 1392/10/25 | 71680 | دانلود |
| rezayat.docx | 1392/10/25 | 56981 | دانلود |
| lighting.doc | 1392/11/27 | 282624 | دانلود |
| poropozal eslahi.doc | 1392/12/17 | 281600 | دانلود |