
| کد طرح | 6573 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی ارتباط تراکم استخوانی و میزان کلسیم و فسفات بزاق در افرادمبتلا به پریودنتیت مزمن |
| عنوان لاتین طرح | Evaluation of the relationship between bone density & Calcium and Phosphate salivary level in chronic periodontitis patients |
| نوع طرح | |
| محل اجرای طرح | دانشکده دندانپزشکی |
| رسته مطالعاتی | کاربردی |
| دانشکده/مرکز | دانشکده دندانپزشکی زاهدان |
| زمان اجرا -روز |

| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| سمیه انصاری مقدم | مجری | دکترای تخصصی | s_a_moghadam@yahoo.com | |
| زهرا ذاکری | همکار | فوق تخصص | ||
| سعیده سلیمی | همکار | دکترای تخصصی | sasalimi@yahoo.com | |
| علیرضا انصاری مقدم | همکار | دکترای تخصصی | ansariaLireza@yahoo.com | |
| شیوا علمی | همکار | shiva68.elmi@gmail.com |

| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | بررسی ارتباط تراکم استخوانی و میزان کلسیم و فسفات بزاق در افرادمبتلا به پریودنتیت مزمن |
| خلاصه طرح به لاتین | Evaluation of the relationship between bone density & Calcium and Phosphate salivary level in chronic periodontitis patients |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | استئوپروز یک بیماری وابسته به سن است که به عنوان یک مشکل سیستمیک اسکلتال مطرح میشود و با افزایش مداوم شکنندگی استخوان همراه است.(1) طبق آمار، بیشترین میزان پوکی استخوان فمور در ایران 43% گزارش شده که در بین زنان یزدی بوده است. (2) پریودونتیت یک بیماری مولتی فاکتوریال است که بافت های پریودونشیوم را درگیر میکند و با تشکیل پلاک و تحلیل لثه همراه است. (3) بیماریهای پریودونتال و استئوپروز هر ساله باعث عوارض، مرگ ومیر و صرف هزینه های زیاد در کشور میشوند. در هر دو بیماری از دست رفتن استخوان مشاهده میشود. ثابت شده که هم فاکتورهای سیتمیک و هم فاکتورهای موضعی بر از دست رفتن استخوان، تاثیر گذار است.(4)بزاق از غدد بزاقی مختلف به داخل دهان ترشح میشود و حاوی پروتئین ها و الکترولیت های مختلف از جمله کلسیم وفسفات است. McGehee JW Jr وJohnson RB. نشان دادند که بیومارکرهای turnover استخوان مثل دئوکسی پپیریدونیوم و استئوکلسین در بزاق قابل ردیابی هستند و ازآنها میتوان برای بررسی وضعیت turnover استخوان استفاده کرد. (5)مطالعات مختلف ارتباط بین استئوپروز و ازدست دادن دندان و بیماری های پریودونتال را نشان داده اند (4, 6, 7)و در گذشته استئوپروز به عنوان یک ریسک فاکتور برای پریودونتیت در نظر گرفته میشد ولی در حال حاضر برخی از دانشمندان این موضوع را قبول ندارند. (8)
مریم ربیعی و همکاران (2013) مطالعه ای با هدف معرفی روش اندازه گیری کلسیم بزاق به عنوان روش غربالگری استئوپروز و محاسبه حساسیت، اختصاصی بودن و ارزش تفکیکی این روش در استئوپروز طراحی کردند. آنها 80 زن یائسه ی 41-75 ساله را که برای اندازه گیری تراکم استخوانی به دانشگاه علوم پزشکی گیلان مراجعه کرده بودند را وارد مطالعه کردند. هیچ کدام از آن ها هورمون درمانی، SERMیا دیورتیک مصرف نکرده بودند. همچنین سیگاری و یا چاق (BMIبیشتر از 24) و مبتلا به بیماری سیستمیک نبودند. 40 نفر از افرادکه استئوپروز داشتند (T-score کمتر از -2.5 S.D) به عنوان گروه مطالعه و 40 نفر با T-score بیشتر از -1 S.D به عنوان گروه کنترل در نظر گرفته شدند. به همه شرکت کنندگان گفته شد که از مسواک و نخ دندان استفاده و 2 ساعت قبل از نمونه گیری از خوردن و اشامیدن خودداری کنند. از همه آنها بعد از شست و شوی دهان به وسیله آب مقطر، به روش استاندارد بزاق گرفته و کلسیم آن با روش اسپکتروفتومتری اندازه گیری شد. با استفاده از آزمون T-test نشان داده شد که میزان کلسیم بزاق گروه مطالعه به صورت معناداری بیشتراز گروه کنترل بود. همچنین Positive LR=1.688، negative LR=0.542 و odd ratio برای زنان مبتلا به استئوپروز که کلسیم بالای cut of point (6.1) داشتند، 3.8 بود. به علاوه نتایج نشان داد که ارتباطی بین زمان یائسگی و میزان کلسیم بزاق وجود دارد. ریسک ابتلا به استئوپروز در زنان یائسه که کلسیم آن ها بیش از میزان cut of point بود 3.8 برابر بیشتر از دیگران محاسبه شد. آن ها نتیجه گرفتند که حساسیت این روش 67.5 و اختصاصیت آن 0.6 است. (9) Buduneli و همکاران (2008 ) مطالعه ای با هدف بررسی تاثیر احتمالی مصرف مکمل کلسیم و ویتامین D همراه/بدون مصرف alendronateبر غلظت الکترولیت های بزاق و تشکیل جرم بالای لثه ای در زنان مبتلا به استئوپروز انجام دادند. آنها معتقد بودند چون ساختار و ترکیب کلکولوس دندانی مشابه سنگهای ادراری است وبزاق منبع کلسیم کلکولوس دندانی است، این ارتباط ممکن است. در این راستا، 31 زن مبتلا به استئوپروز را برای حداقل 3 سال مورد بررسی قرار دادند. 18 نفر آنان کلسیم، ویتامین D و alendronate مصرف میکردند. 13 نفر نیز فقط ویتامین D و کلسیم استفاده میکردند. 11 نفر هم خانم های سالم بودند که به صورت داوطلبانه وارد مطالعه شدند. نمونه های بزاق قبل از هرگونه مداخله پریودونتال از آن ها گرفته شد. PI, PD, CAL, BP و کلکولوس ایندکس در 6 قسمت همه دندان های موجود محاسبه و اندازه گیری شد. غلظت کلسیم، پتاسیم، سدیم و منیزیم بزاق نیز به روش اسپکتروفتومتری اندازه گرفته شد. ولی نتایج تفاوت معنی داری بین 3 گروه مورد مطالعه نشان نداد. با این وجود نویسندگان اعتقاد دارند که زمان بیشتری برای بررسی تاثیر این مکمل ها بر تشکیل کلکولوس و تغییر غلظت الکترولیت های بزاق نیاز است. (10) Liisi Sewón و همکاران (2003) تاثیر سیگار بر کلسیم بزاق و تراکم استخوان را با مقایسه سطح کلسیم بزاق و ultrasound scale تراکم استخوان در سیگاری های سنگین و غیر سیگاری ها بررسی کردند. آنها اطلاعات مربوط به سلامت عمومی، داروهای مصرفی و مصرف تنباکوی(میزان و مدت زمان مصرف) 603 زن بالای 50 سال را گرفتند. گروه بندی بر اساس مصرف سیگار (میزان مصرف در درجه اول) صورت گرفت. افراد با مشکلات سیستمیک یا تجت درمان های پزشکی(فشار خون بالا، هورمون درمانی، مصرف دارو) در دو گروه پخش شدند. بعد از حذف افرادی که پاسخ روشن نداده بودند و افرادی که به صورت نامنظم سیگار مصرف میکردند، تراکم استخوان پاشنه راست 577 نفر، با استفاده از تکنیک اولتراسوند اندازه گیری شد. واحد اندازه گیری اولتراسوند، SOS(Speed Of Sound) و BUA(broad-band ultrasound attenuation) بود که تبدیل به T-score شد(T-score کمتر از -1.0 S.D : کاهش یافته، T-scoreبین -1.0 S.D و -2.5 S.D : استئوپنی، T-score کمتر از -2.5 S.D : استئوپروز) بزاق غیر تحریکی با روش های استاندارد از بیماران گرفته و flow rate اندازه گیری شد. غلظت کلسیم با استفاده از تکنیک اسپکتروفتومتری جذب اتمی اندازه گرفته شد. نتایج بیان کرد که تراکم استخوان در سیگاری های سنگین کمتر از غیر سیگاری ها بود و T-score سیگاری های سنگین نزدیک به مرز استئوپنی قرار داشت(-0.779) که این فرضیه را ثابت میکند که سیگار یک ریسک فاکتور برای استئوپروز است. فرضیه این مطالعه این بود که کاهش تراکم استخوانی با افزایش میزان کلسیم بزاق همراه است که زیاد بودن غلظت کلسیم بزاق افراد سیگاری سنگین نسبت به غیر سیگاری ها با فرضبه مطالعه همگام شد. با این که فسفر یک بخش مهم از سیستم اسکلتال است ولی در این تحقیق ارتباط معناداری میان فسفر بزاق و سیگار دیده نشد. در دیگر مطالعات استئوپروز به دلیل تاثیر بر استخوان آلوئول به عنوان ریسک فاکتور پریودونتیت مطرح شده بود.. (8) Gur A و همکاران (2003) ارتباط از دست دادن دندان با تراکم استخوانی، تعداد سال های یائسگی، سطح تحصیلات، مصرف سیگار، intake روزانه کلسیم و تعداد بارداری را در خانم یائسه مبتلا به استئوپروز در ترکیه بررسی کردند. افراد شرکت کننده در مطالعه 1171 خانم 40-86 ساله یائسه بودند که اطلاعات زیر از آن ها گرفته شد: پارامترهای مربوط به شیوه زندگی، فاکتورهای خطر، وزن و قد. افراد براساس تعداد دندان های باقیمانده به 3 گروه تقسیم شدند: 1. گروه بی دندان (457نفر) 2. 10 یا کمتراز 10 دندان (232نفر) و 3. بیشتر از 10 دندان (482نفر) بر اساس نتایج تفاوت معنی داری بین 3 گروه در میانگین سن و سن یائسگی مشاهده نشد. BMI گروه اول بیشتر از گروه دوم بود (p<0.01) سطح تحصیلات بین 3 گروه تفاوت معنی داری داشت: گروه 1و 2 p<0.001، گروه 1 و3 p<0.0001 و گروه 2و 3 p<0.001. سطح تحصیلات در گروه 1 از همه کمتر و در گروه 3 از همه بیشتر بود. برخلاف میزان کم مصرف سیگار ولی عادت مصرف سیگار در گروه 3 شایع تر و در گروه 2 از همه کمتربود. خانم هایی که کلسیم کافی میگرفتند، در گروه 1 به صورت معنی داری کمتر از دو گروه دیگر بودند(p<0.001) ولی میانگین intake کلسیم در همه گروه ها مشابه بود. تعداد حاملگی در گروه 1 به صورت معنی داری بیشتر بود (p<0.001). تفاوت معنی داری بین BMD گردن فمور گروه 1و 3 دیده نشد ولی گروه 2 BMD کمتری داشتند (p<0.001) آن ها نتیجه گرفتند بهبود فاکتورهای زندگی و استراتژی های تغذیه ای برای درمان و پیشگیری استئوپروز میتواند تاثیر مثبت بر کاهش از دست دادن دندان داشته باشد. (7) Laine MA و همکاران ( 2002 ) تاثیر مصرف هورمون استروئید و تنباکو را بر محتویات غیر آلی بزاق بررسی کردند. آنها برای این کار از 1013 خانم 30-59 ساله که در یک برنامه pre-screen استئوپروز شرکت کرده بودند استفاده کردند و از همه آنها نمونه بزاق تهیه کردند. غلظت کلسیم، منیزیوم، سدیم، فسفات، total protein و flow rate بزاق آنان به روش مناسب اندازه گیری شد. افراد شرکت کننده در دو گروه قرار گرفتند: افراد جوان شامل 413 نفر که کمتر از 45 سال داشتند و گروه افراد مسن که متشکل از 600 خانم مساوی یا بیشتر از 50 سال میشدند. نتایج نشان داد در گروه افراد مسن، مصرف کنندگان استروئید پروتئین بزاق کمتری داشتند. مصرف سیگار نیز در این گروه همراه با افزایش غلظت کلسیم، منیزیم و پتاسیم بزاق بود. ولی هیچ کدام از این ها در گروه افراد جوان تغییر معنی داری در ترکیب بزاق ایجاد نکرده بود. در نتیجه بر اساس این مطالعه، مصرف سیگار بر محتویات بزاق بیشتر از مصرف استروئید تاثیر گذار است ولی این تاثیر در افراد جوان تر مشهود نیست. (11) K. Inagaki و همکاران (2001) در مطالعه خود تراکم استخوان متاکارپ، وضعیت پریودونتال و از دست دادن دندان را در زنان premenopausal و post-menopausal بررسی کردند. از 232 نفر، 42زن به دلیل مصرف استروژن جایگزین، ابتلا به بیماری های استخوانی و سابقه بعضی جراحی ها مثل گاسترکتومی یا هیسترکتومی از مطالعه خارج شدند. از 190 زن باقیمانده 89 نفر premenopausal (میانگین سنی 39.1) و 101 نفر post-menopausal (میانگین سنی 62.9) اطلاعات مورد نیاز از آنها گرفته و تراکم استخوانیشان(m-BMD) به وسیله X-Ray دنسیتومتری اندازه گیری شد. همه X-Rayها توسط یک ناظر blind نسبت به وضعیت پریودونتال افراد بررسی گردید. بر اساس وضعیت یائسگی، سن و m-BMD افراد در 7 گروه تقسیم شدند. افراد premenopausal در 3 گروه قرار گرفتند: m-BMD نرمال (میزان m-BMD بیشتر از 1)، m-BMD بوردرلاین (m-BMD بین -1 و 2.3) و m-BMD خیلی کم (m-BMD بیشتر از 2.3). افراد post-menopausal در 4 گروه قرار گرفتند: m-BMD نرمال (m-BMD بیشتر از 2.3)، m-BMD بوردرلاین(m-BMD بین 2.3 و 1) m-BMD کم (m-BMDبین 1 و -1) و m-BMD خیلی کم (m-BMD کمتر از 1). معاینات دهانی توسط افراد blind نسبت به وضعیت تراکم استخوانی برای همه انجام گرفت. تعداد دندان های موجود، پوسیدگی ها و ترمیم ها و PD بررسی و افرادی که نمره آن ها در سیستم CPITN نمره 4 گرفتند به عنوان مبتلا به پریودونتیت و افراد با نمره 0 و 1 و 2 به عنوان سالم یا ژنژیویت در نظر گرفته شدند. بر اساس یافته ها تفاوت معنی داری بین میزان m-BMD و اندازه گیری ها فیزیکی یا مصرف سیگار وجود نداشت. سن یائسگی در افرادی که m-BMD کم داشتند دیرتر از بقیه بود. درصد پوسیدگی و ترمیم در گروه ها مشابه بود. اما تعداد دندان های موجود در post-menopaus هایی که m-BMD خیلی کم داشتند به صورت معنی داری کم تر از post-menopaus با m-BMD نرمال بود. صرف نظر از وضعیت یائسگی، افراد با m-BMD کمتر، بیشتر پریودونتیت داشتند. ارتباطی بین سیگار و تعداد دندان های باقیمانده یا پوسیدگی ها و ترمیم ها وجود نداشت.(1) Mine Tezal و همکاران (2000) ارتباط بین تراکم استخوانی و بیماری های پریودونتال را بررسی کردند. آنها 70 زن یائسه 51-78 ساله را مورد مطالعه قراردادند. تراکم مینرال استخوان (BMD) به وسیله DXA در گردن، تروکانتر، اینترتروکانتر، مثلث وارد، فمور و مهره های کمری اندازه گیری شد. وضعیت پریودونتال براساسCAL ، PD، پلاک بالای لثه ای، BP و کلکولوس ارزیابی گردید. میانگین CAL ارتباط با تراکم استخوان را در همه نقاط نشان داد ولی در هیچکدام این ارتباط معنی دار نبود. (4) کلسیم و فسفر از تشکیل دهنده های اصلی ساختار استخوان به حساب می آیند. نقش آن ها در remodeling استخوان و تراکم آن بسیار مورد توجه قرار گرفته است. تحلیل استخوان ها، استئوپروز و استئوپنی از مشکلاتی است که میتواند به دلیل کاهش intake این دو الکترولیت به وجود بیاید. مصرف تنباکو و سیگار به عنوان ریسک فاکتور ابتلا به استئوپروز مطرح شده است. از طرفی ابتلا به پریودونتیت می تواند باعث تحلیل استخوان گردد. با توجه به نتایج متناقض مطالعات پیشین، انجام نشدن مطالعه مشابه در ایران و میزان بالای اعتیاد به سیگار و افزایش شیوع بیماری های پریو دنتال و استئوپروز در کشور ما مطالعه فوق جهت بررسی الکترولیت های کلسیم و فسفات و تراکم استخوانی در افراد سیگاری و غیر سیگاری مبتلا به پریودنتیت و سالم طراحی شده است . |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش |
1-غلظت کلسیم وفسفات بزاق در افراد سالم چقدر است؟ 2-غلظت کلسیم و فسفات بزاق در افراد مبتلا به پریودنتیت چقدر است؟ 3- غلظت کلسیم و فسفات بزاق در افراد مبتلا به پریودنتیت مزمن با افراد سالم متفاوت است. 4-تراکم استخوانی در افراد سالم چقدر است؟ 5-تراکم استخوان در افراد مبتلا به پریودنتیت چقدر است؟ 6- تراکم استخوانی در افراد مبتلا به پریودنتیت مزمن با افراد سالم متفاوت است. 7- ارتباط بین تراکم استخوانی با غلظت کلسیم و فسفات بزاق در افراد مبتلا به پریودنتیت مزمن باافراد سالم متفاوت است . |
| هدف کلی طرح | تعیین ارتباط تراکم استخوانی با غلظت کلسیم و فسفات بزاق در افراد مبتلا به پریودونتیت مزمن و افراد سالم |
| اهداف اختصاصی |
1-تعیین غلظت کلسیم وفسفات بزاق در افراد سالم 2-تعیین غلظت کلسیم و فسفات بزاق در افراد مبتلا به پریودنتیت مزمن 3- مقایسه غلظت کلسیم و فسفات بزاق در افراد مبتلا به پریودنتیت مزمن با افراد سالم 4-تعیین تراکم استخوانی در افراد سالم 5-تعیین تراکم استخوان در افراد مبتلا به پریودنتیت مزمن 6-مقایسه تراکم استخوانی درافراد مبتلا به پریودنتیت مزمن با افراد سالم 7-تعیین ارتباط بین تراکم استخوانی و غلظت کلسیم و فسفات بزاق در افراد مبتلا به پریودنتیت مزمن و افراد سالم |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | دانشگاه علوم پزشکی زاهدان |
| تعریف واژه های تخصصی | پریودنتیت مزمن شدید : پریودنتیت مزمن شایع ترین فرم پریودنتیت است ودر کل بیماری آهسته پیشرونده به حساب می آید که می تواند تحت تاثیر عوامل سیستمیک ومحیطی پیشرفت بیماری سریع تر شود،در صورتی که میزانAttachment loss بیشتر یا برابر با 5 میلی مترشود به آن پریودنتیت مزمن شدید اطلاق می گردد
Bone Mineral Density(BMD): میزان تراکم استخوانی است که با روش Absorptiometry Dual Energy X ray(DEXA) برحسب gr/cm² اندازه گیری می شود. |
| نوع مطالعه | مورد-شاهدی |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | بیماران مراجعه کننده به بخش پریودونتولوژی دانشکده دندانپزشکی زاهدان، پس از معاینه و تایید متخصص مربوطه، برای آن ها چارت پریودنتال (ضمیمه1)پر میشود. در صورت تشخیص پریودوننتیت مزمن شدید، وارد مطالعه میشوند
افراد سالم از بین همراهان مراجعه کنندگان انتخاب میشوند.. از این افراد شرح حال اخذ شده و پس از معاینه و رد بالینی پریودنتیت وارد مطالعه می گردند . افراد گروه سالم از نظر بالینی هیچگونه علامتی دال بر التهاب لثه نداشته،و فرد سالم کاملاً فاقد جرم می باشد ولی ممکن است دارای پلاک باشند(چون حتی در افراد سالم نیز پلاک صددرصد صفر نمی باشد) و این افراد نیاز به درمان پریودنتال پیشرفته ندارند معیار ورود: 1. افراد از لحاظ سیستمیک سالم باشند. 2. در 6ماه اخیر درمان پریودونتال دریافت نکرده باشند. 3. عدم سابقه مصرف دارو در 1ماه اخیر معیار خروج: 1. عدم رضایت فرد برای شرکت در مطالعه 2. عوامل زمینه ای که خود باعث تشدید یا بهبود وضعیت پریودونتال میشوند: مانند خشکی دهان، استفاده منظم از دهانشویه، شیمی درمانی یا رادیوتراپی |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | با در نظر گرفتن0.05 = αو0.2=β
در هر گروه حداقل 40 نفر وارد مطالعه میشوند وبا توجه به اطلاعات به دست آمده از مطالعه شماره (4) و فرمول Z1-ɑ/2 + Z1-β)²(S1²+ S2²)) X1-X2)²) Z1-ɑ∕2= 1.96 Z1-β= 0.85 |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | نمونه گیری به روش آسان از افراد مراجعه کنننده و همراهان آنان تا رسیدن به حجم نمونه ی مورد نظر، انجام میشود. دو گروه از لحاظ سن و جنس همسان سازی میگردند. (به صورت گروهی)
|
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) |
معاینه ی پریودونتال و پرکردن چک لیست پریودونتال برای بیماران(ضمیمه 1) جمع اوری نمونه های بزاق به روش spitting، توسط دانشجو از شرکت کنندگان در طرح گرفتن اطلاعات مربوط به سلامت عمومی و مصرف سیگار با استفاده از پرسشنامه (ضمیمه2) تعیین میزان کلسیم و فسفر بزاق در آزمایشگاه بیوشیمی دانشکده پزشکی زاهدان به روش اسپکتروفتومتری تعیین تراکم استخوانی به روش استئودنسیتومتری در مرکز سنجش تراکم استخوان پاستور |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | بیماران بعد از مراجعه به بخش پریو دردانشکده دندان پزشکی زاهدان و معاینه و تشخیص بیماری ایشان به وسیله دانشجو و تایید استاد انتخاب می شوند و براساس معیار های ورود و خروج ، در گروه های سالم و پریودنتیت مزمن شدید قرار می گیرند. فرم رضایت نامه(در پیوست شماره3 پروپوزال موجود است) به وسیله خود بیمار و در صورت بی سواد بودن ایشان به وسیله همراه ایشان در ابتدا پر خواهد شد . در صورت رضایت بیماران، چارت پریودنتال (در پیوست شماره1پروپوزال موجود است) برای هر یک از آن ها با استفاده از پروب ویلیامز با دقت یک میلی متر ، آینه و سوند توسط دانشجو پر می گردد و این چارت بعد از معاینه بیمار به وسیله اساتید در صورت تایید ، در پرونده بیمار قرار خواهد گرفت .
گروه شاهد از همراهان بیماران که حاضر به شرکت در مطالعه هستند انتخاب می شوند . از این افراد شرح حال اخذ شده و پس از معاینه و رد بالینی پریودنتیت وارد مطالعه می گردند.افراد گروه سالم از نظر بالینی هیچگونه علامتی دال بر التهاب لثه نداشته،و فرد سالم کاملاً فاقد جرم می باشد ولی ممکن است دارای پلاک باشند(چون حتی در افراد سالم نیز پلاک صددرصد صفر نمی باشد) و این افراد نیاز به درمان پریودنتال پیشرفته ندارند. بعد از انتخاب افراد، بزاق غیر تحریکی به روش spitting جمع آوری میشود. به این ترتیب که از شرکت کنندگان خواسته میشود 90 دقیقه قبل از نمونه گیری از خوردن، آشامیدن و مسواک زدن بپرهیزند. همه نمونه ها بین ساعت 9 تا 11 صبح جمع آروی میشوند. هنگام جمع آوری نمونه ها، فرد باید در حالت نشسته باشد و کمی به سمت جلو خم شده باشد و بزاق خود را در مدت 10 دقیقه و در هر دقیقه 1-2 بار در لوله آزمایش (گاما کانتر) که از قبل استریل شده، خالی کند. (12) بعد از جمع آوری بزاق در لوله های آزمایش، با بیوفیلم محکم بسته و کدگذاری میشود تا در اسرع وقت به ازمایشگاه بیوشیمی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان فرستاده شود. کلسیم و فسفات با روش اندازه گیری اسپکتروفتومتری با کیت های شرکت پارس آزمون ایران انجام میگیرد.تراکم استخوانی افراد شرکت کننده نیز به روش استئودنسیتومتری اندازه گیری میشود. در انتها بیماران تحت درمانهای SRP(جرم گیری) و Planing Root (تسطیح سطح ریشه) قرار خواهند گرفت و در صورت نیاز جراحی فلپ بر روی آنها ، انجام خواهد شد. |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | برای آنالیز آماری از تست t دانشجویی و ضریب همبستگی پیرسون و در صورت نیاز از سایر آزمونهای پارامتری یا ناپارامتری مرتبط استفاده خواهد شد. |
| ملاحظات اخلاقی | در کلیه مراحل، محققان موظف به رعات اصول اخلاقی هستند. رضایت نامه ی شرکت در طرح توسط همه شرکت کنندگان پر و امضا خواهد شد. (ضمیمه 1)
کدهای 1و3و5و17 کمیته کشوری اخلاق که مرتبط با رضایت آگاهانه و حفظ اطلاعات شرکت کنندگان میباشد در این طرح رعایت میگردد. 1- کسب رضایت آگاهانه درکلیه تحقیقاتی که برروی آزمودنی انسانی انجام می گیرد ضروری است در مورد تحقیقات مداخله ای ، کسب رضایت آگاهانه باید کتبی باشد. 3- کسب رضایت آگاهانه بایستی فارغ ازهرگونه اجبار ، تهدید ، تطمیع و اغوا انجام گیرد ، درغیراینصورت رضایت اخذ شده باطل و هیچ اثر قانونی بر آن مترتب نیست و درصورت بروز هرگونه خسارت ، مسئولیت آن متوجه پژوهشگر خواهد بود. 5- درانجام تحقیقات علوم پزشکی اعم از درمانی و غیردرمانی ، محقق مکلف است اطلاعات مربوط به روش اجراء و هدف ازانجام تحقیق ، زیانهای احتمالی ،فواید ، ماهیت و مدت تحقیق را به میــزانی که با آزمودنی ارتباط دارد به وی مفهوم نموده و به سئوالات او پاسخ های قانع کننده دهد و مراتب مذکور را دررضایت نامه قید نماید. 17-محقق موظف است که اطلاعات مربوط به آزمودنی را بعنوان راز تلقی و آن را افشاء ننموده و ضمناً شرایط عدم افشاء آن را نیز فراهم کند، مگر آنکه در این مسیر محدودیتی داشته باشد که در اینصورت باید قبلاً آزمودنی را مطلع نماید. فرم رضایت نامه توسط خود فرد شرکت کننده و در صورت عدم توانایی فرد در این امر توسط همراهی او پر میشود. در صورت نبودن همراه، فرم توسط دانشجوی همکار طرح پر شده و توسط فرد شرکت کننده امضا می گردد. |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | عدم همکاری افراد جهت شرکت در مطالعه که با افزایش زمان مطالعه قابل حل میباشد. |
| کلمات کلیدی | تراکم استخوانی، پریودونتیت مزمن، بزاق |
| فهرست منابع و مراجع | 1- Inagaki K, Kurosu Y, Kamiya T, Kondo F, Yoshinari N, Noguchi T, et al. Low metacarpal bone density, tooth loss, and periodontal disease in Japanese women. Journal of dental research 2001;80(9):1818-22. PubMed PMID: 11926240. Epub 2002/04/03. eng.
• 2- باقری پ, حقدوست ع, درتاج ر, حلیمی ل, وفائی ز, فرهنگ ن ,et al شیوع پوکی استخوان در زنان ایرانی . (مرور سیستماتیک و متا آنالیز). • 3- Page RC. Milestones in periodontal research and the remaining critical issues. Journal of periodontal research 1999;34(7):331-9. PubMed PMID: 10685357. Epub 2000/02/24. eng. • 4- Tezal M, Wactawski-Wende J, Grossi SG, Ho AW, Dunford R, Genco RJ. The relationship between bone mineral density and periodontitis in postmenopausal women. Journal of periodontology 2000;71(9):1492-8. PubMed PMID: 11022780. Epub 2000/10/07. eng. • 5- McGehee JW, Jr., Johnson RB. Biomarkers of bone turnover can be assayed from human saliva. The journals of gerontology Series A, Biological sciences and medical sciences 2004;59(3):196-200. PubMed PMID: 15031303. Epub 2004/03/20. eng. • 6- Tanaka M, Ejiri S, Toyooka E, Kohno S, Ozawa H. Effects of ovariectomy on trabecular structures of rat alveolar bone. Journal of periodontal research2002;37(2):161-5. • 7- Gur A, Nas K, Kayhan O, Atay MB, Akyuz G, Sindal D, et al. The relation between tooth loss and bone mass in postmenopausal osteoporotic women in Turkey: a multicenter study. Journal of bone and mineral metabolism 2003;21(1):43-7. PubMed PMID: 12491093. Epub 2002/12/20. eng. • 8- Sewón L, Laine M, Karjalainen S, Doroguinskaia A, Lehtonen-Veromaa M. Salivary calcium reflects skeletal bone density of heavy smokers. Archives of oral biology 2004;49(5):355-8. • 9- Rabiei M, Masooleh IS, Leyli EK, Nikoukar LR. Salivary calcium concentration as a screening tool for postmenopausal osteoporosis. International Journal of Rheumatic Diseases 2013;16(2):198-202. • 10- Buduneli N, Saygan BH, Karaduman U, Sarac F, Karaduman M, Aycelik N. Calcium, vitamin D supplements with or without alendronate and supragingival calculus formation in osteoporotic women: a preliminary study. Expert opinion on pharmacotherapy 2008;9(12):2015-20. PubMed PMID: 18671457. Epub 2008/08/02. eng. • 11- Laine MA, Sewon LA, Karjalainen SM, Helenius H, Doroguinskaia A, Lehtonen-Veromaa M. Salivary variables in relation to tobacco smoking and female sex steroid hormone-use in 30 to 59-year-old women. Acta odontologica Scandinavica2002;60(4):237-40. PubMed PMID: 12222649. Epub 2002/09/12. eng. • 12- Navazesh M. Methods for Collecting Saliva. Annals of the New York Academy of Sciences 1993;694(1):72-7. |
| معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش (عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود. | |
| خون گیری (آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر) | |
| نحوه همکاری/ مزایا ی طرح (در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد) | |
| عوارض جانبی (منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است) | |
| جبران عوارض احتمالی (برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينههاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود. | |
| هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی (تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. ) | |
| روش های جایگزین در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد | |
| محرمانه بودن بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگهداشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی ميتواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد. | |
| پاسخگویی به پرسش ها در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود | |
| حق نپذیرفتن یا انصراف بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبتهاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش ميتواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد. | |
| رضایت او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوقالذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام ميکنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد ميگردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم | |
| پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی |

| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| markaz tahghighat.docx | 1392/11/21 | 1829963 | دانلود |
| tarh markaz.docx | 1393/01/23 | 1821292 | دانلود |
| eslahie shora tarh.docx | 1393/03/26 | 1821347 | دانلود |
| komite akhlagh.docx | 1393/04/14 | 1812504 | دانلود |