تاثیر آموزش ارگونومی بر تغییر سطح ریسک و فراوانی درد کارگران بسته بندی کارخانه آریا شیمی به روش ارزیابی RULA و پرسشنامه نوردیک

The impact of ergonomics training on risk levels and the prevalence of pain packing plant workers Aria chemistry RULA assessment questionnaire and Nordic.


چاپ صفحه 		پژوهان
صفحه نخست سامانه		 مجری و همکاران
مجری و همکاران		 اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی		 دانلود
دانلود 		علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان:

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 6671
عنوان فارسی طرح تاثیر آموزش ارگونومی بر تغییر سطح ریسک و فراوانی درد کارگران بسته بندی کارخانه آریا شیمی به روش ارزیابی RULA و پرسشنامه نوردیک
عنوان لاتین طرح The impact of ergonomics training on risk levels and the prevalence of pain packing plant workers Aria chemistry RULA assessment questionnaire and Nordic.
نوع طرح
محل اجرای طرح
رسته مطالعاتی مورد شاهدی
دانشکده/مرکز دانشکده بهداشت زاهدان
زمان اجرا -روز

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
نرگس شه بخشمجری اولدانشجو Narges.shahbakhsh@yahoo.com
رویا خسرویمجری دومدانشجوکارشناسیr.khosravi.s@gmail.com
بی بی عایشه مالکیهمکاردانشجوکارشناسیayeshemaleki@yahoo.com
رمضان میرزائیاستاد راهنمای اول طرح دانشجوییاستاد راهنمادکترای تخصصی rammir_277@gmail.com
مهناز شهرکی پورمشاورمشاور آمارکارشناسی ارشدmahnaz@gmail.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی تاثیر آموزش ارگونومی بر تغییر سطح ریسک و فراوانی درد کارگران بسته بندی کارخانه آریا شیمی به روش ارزیابی RULA و پرسشنامه نوردیک
خلاصه طرح به لاتینThe impact of ergonomics training on risk levels and the prevalence of pain packing plant workers Aria chemistry RULA assessment questionnaire and Nordic.
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهشمقدمه و بیان مسئله
امروزه روند رو به رشد تکنولوژی و فن آوری مخصوصا در کشورهای در حال توسعه و همچنین ارائه خدمات ماشینی باعث ارتقاء سطح کیفی کار و محصولات شده است. در عین حال در انجام این فعالیت بالاجبار عوامل زیان آوری وجود دارد که بر سلامتی نیروی کار اثر گذاشته و سلامتی او را تهدید می کند .(1) انسان در محیط کار خود همیشه تحت تاثیر عوامل زیان آور مختلفی است که همه آنها باعث خستگی و فرسودگی و تحلیل زودرس و در نگاهی اقتصادی تر باعث از بین رفتن وقت و افزایش هزینه های معمولی او میگردد.وظیفه کارفرمایان و متخصصین امر ایجاد تعامل و تعادل بین انسا نها و محیط کار او در نهایت بهینه سازی فضای کار است .( 2) اختلالات اسکلتی – عضلانی مرتبط با کار، بخش عمده ای از بیماری های ناشی از کار را در محیط های کاری به خود اختصاص می دهد(3). شیوع این ناراحتی ها باعث کاهش توان و کیفیت کار، افزایش هزینه های درمانی، افزایش زمان های از دست رفته کاری و از کارافتادگی زودرس افراد میشود(3،4) و یکی از بزرگترین معضلات بهداشت حرفه ای در کشورهای صنعتی است و ازجمله مهمترین مسائلی است که ارگونومیست ها در سراسر جهان با آن روبرو هستند(5)یکی از مباحث مهم دانش ارگونومی ،ارزیابی فاکتورهای موثر در ایجاد اختلالات اسکلتی عضلانی می باشد(6 ) که شیوع این اختلالات در زنان نسبت به مردان بیشتر است(7).در یک بررسی(عمدتا از مطالعات مقطعی )بدست آمده است که ارگونومی ایستگاه های کاری ضعیف می باشند و با مشکلات اسکلتی عضلانی در گیرند(8). وضعیت یا حالت بدن در حین کار، بار ایستایی مشخصی را به دستگاه اسکلتی عضلانی وارد می کند که مقدار این بار به عواملی نظیر تکرار و طول مدت انقباض،تعداد و اندازه های گروههای ماهیچه ای درگیر و میزان اعمال نیرو در طول کار ثابت بستگی دارد . در طول کار ایستا گردش خون و سوخت وساز در عضلات بدن دچار اختلال می شود و در نتیجه بازده ماهیچه کاهش می یابد(9) .با توجه به اهمیت موضوع NIOSH بیماری ها و عوارض ناشی از کار را بر اساس اهمیت ملی آنها (از لحاظ شیوع،شدت و امکان پیشگیری )طبقه بندی نموده که در آن WMSDs (work-related Musculoskeletal Disorders ) پس از بیماری های تنفسی در رتبه دوم قرار دارد (Tayyariand smith- 1997)( 9،6،5،4،3).
بر پایه تحقیقات انجام شده بر خلاف گسترش فزاینده ی فرایندهای مکانیزه و خودکار، اختلالات اسکلتی- عضلانی مرتبط با کار (WMSDs) عمده ترین عامل از دست رفتن زمان کار، افزایش هزینه ها و آسیب ها ی انسانی نیروی کار(12،11،10،7 ،5،4)و در نتیجه تحمیل هزینه های مالی و پزشکی (13) به شمار می آیند.
اختلالات اسکلتی عضلانی مرتبط با کار معمولا دراثر فشارهای(استرس های)طولانی مدت یا تکراری در بافت های نرم بدن انسان مثل اعصاب ،عضلات ،تاندون ها و مفاصل (14)، اعصاب محیطی وعروق خونی (15)و باعث در گیری کمر،ستون فقرات گردنی و اندام های فوقانی می گردد (16،15،9،6). مطالعات در سال 1989 نشان داد که علت کیفی یعنی از غیبتها در محیط کار اختلالات اسکلتی عضلانی می باشد(17،15،10،5،4)
اختلالات اسکلتی – عضلانی7% کل بیماری ها در جامعه، 14% مراجعیت به پزشکان و19%موارد بستری در بیمارستان را به خود اختصاص می دهند و 62% مبتلایان به بیماری های اسکلتی – عضلانی به نوعی دچار محدودیت حرکت می باشند(3).
بر خلاف بسیاری از بیماری های ناشی از کار که منشاء انها تماس با یک ماده خطر ناک مشخص است،اغلب اختلالات اسکلتی عضلانی چند عاملی(Multi-factorial) هستند(17،12) .نتایج مطالعات علمی مختلف فاکتورهای فیزیکی،روانی-اجتماعی /سازمانی و فردی را به عنوان ریسک فاکتورهای بروز اختلالات اسکلتی عضلانی ناشی از کار شناسایی کرده اند.از جمله ریسک فاکتورهای فیزیکی مهم در بروز این گونه اختلالات می توان به اعمال نیرو،پوسچر غیر طبیعی ،ارتعاش ،حرکات تکراری{RMD(repetitive motion Disorder)واژه ایست که برای یک سری اختلالات که بر دستها،مچ، بازو،گردن،پشت و شانه اثر می گذارد،به کار می رود(6)} و مدت زمان انجام کار اشاره کرد که در این میان پوسچر فاکتور اصلی در ارزیابی ریسک میباشد(19،18،16،15،12،11،7،3).
بسیاری از مشکلات اسکلتی عضلانی را در محیط کار می توان با انجام مداخلات ارگونومیکی ساده و مناسب رفع کرد. از جمله این مداخلات آموزش مسائل ارگونومیکی مرتبط با هر نوع کار می باشد(7). آموزش یکی از اساسی ترین ابزارها و روش های پیشگیری از اختلالات اسکلتی –عضلانی و همراه همیشگی ارگونومی است(12).تحقیقات بیشماری تاثیر تمرین و آموزش را بر کاهش اختلالات کمر، شانه و اندام فوقانی نشان داده اند(17).همچنین محققین دیگر به بررسی این مطلب پرداختند که مداخلات ارگونومیکی می تواند سبب کاهش دردهای ناحیه پشت و کمر و به طور کلی اختلالات اسکلتی عضلانی باشند(17،10).
آموزش برای کارکنان و مدیران جهت استفاده صحیح از راهکارهای شناخته شده ضروری است . این آموزش ها باید به زبانی قابل فهم برای کلیه کارکنان ارائه شود. بازآموزی می تواند در تقویت آموزش های اولیه و توسعه محیط کار جدید موثر باشد.در آموزش ارگونومی می توان مسائل ایمنی و بهداشت را مطرح کرد(4).
در مطالعات مختلف تاثیر مثبت آموزش بر افزایش سطح آگاهی افراد تایید شده است(7).به عنوان مثال بردلیت به بررسی برنامه های آموزشی ارگونومی در پیشگیری از درد پشت پرداخت و به این نتیجه رسید که برنامه های مداخله ای باید قبل از بروز مشکلات انجام شود.کیندبولم تاکید می کندکه برنامه های آموزشی پیشگیری بر روی کارگران که چندین سال کار می کنند و اجرای تکنیک های کاری ارگونومیک باعث افزایش مهارت ها و کاهش مشکلات اسکلتی و عضلانی خواهد شد(10).
در مطالعه ای که بر روی خیاطان در شهرستان یزد برای ارزیابی ریسک اختلالات اسکلتی و عضلانی به روش رولا انجام گرفت مشخص گردید که اختلاف معنی داری در امتیاز نهایی پوسچر ها وجود دارد. پس از آموزش های ارگونومیک که مجددا ارزیابی پوسچر صورت گرفت کاهش نمره رولا در 2 وظیفه چرخ کاری و جا دکمه زنی دیده شد(7).
در مطالعات مختلف کشوری مانند مطالعه ای که در یکی از صنایع تولید کننده لوازم خانگی تهران به روش QEC در سال 82-1381 انجام پذیرفت، ارتباط معنی داری بین شیوع کمر درد و گروه های کاری نشان داده شد. وبین کار دیگر قسمت های بدن گروه های کاری ارتباط معنی داری وجود نداشت.( 14).
بیماری های اسکلتی عضلانی هر ساله هزینه هنگفتی را بر صاحبان صنایع و اقتصاد کشورها تحمیل می کند به طوری که هزینه مستقیم بیماری اسکلتی عضلانی در امریکا در سال 1997 ،20 بیلیون دلار گزارش شده است(1).
بر اساس گزارش دفتر آمار فنلاند 46 % از بیماری های ناشی از کار مربوط به دستگاه اسکلتی – عضلانی می باشد(3).
با توجه به اثر قرار گرفتن وضعیت های بدنی در میزان سطح ریسک و فراوانی درد در اعضای مختلف بدن در این مطالعه در نظر داریم تاثیر آموزش ارگونومی بر تغییر سطح ریسک و فراوانی درد کارگران بسته بندی کارخانه آریا شیمی به روش ارزیابی RULA و پرسشنامه نوردیکدر دو گروه مورد وشاهد و در قبل وبعد از آموزش مورد ارزیابی قرار دهیم.
در کانادا اختلالات اسکلتی- عضلانی مربوط به کار مسوول 10 درصد ا ز هزینه های ناتوان کننده کوتاه مدت و 39 درصداز هزینه های ناتوان کننده بلند مدت شناخته شده ا ند (Bu¨ltmann et al., 2007; Health Canada, 1998)(18).
همچنین طبق گزارش مرکز تحقیقات ملی بهداشت و ایمنی شغلی آمریکا (NIOSH)آسیب های اسکلتی - عضلانی نزدیک به 48% از کل بیماری های ناشی از کار و رتبه دوم را در رده بندی مشکلات مربوط به سلامتی بدست آوردند ،به طوری که بیش از2/1میلیارد دلار هزینه های مستقیم و 90 میلیون دلار هزینه های غیر مستقیم را تشکیل می دهد(18).
دفتر آمار نیروی کار ایالات متحده آمریکا (BLS)در سال 1997 در ایالات متحده 65% از بیماری های شغلی را اختلالات اسکلتی- عضلانی بیان کرده است (Piligian et al., 2000)( 18).در ایران نیز با وجود اینکه دادههای قابل اطمینانی در دست نیست ولی براساس گزارش ستاد معاونت درمان تامین اجتماعی در سالهای 1370 تا 1373 بیماری اسکلتی عضلانی علت 14.4 درصد از کار افتادگی ها کلی در کشور بوده است که در این زمینه رتبه ی چهارم را داشته است(19،4).
آشنایی با خصوصیات روش های ارزیابی شرایط ارگونومیک کار، توانایی ها و نقاط ضعف آن و مهم تر از همه شناخت نیاز واقعی صنایع کشور و ارائه برنامه های مهارت آموزی مناسب؛ از جمله مواردی است که انتظار میرود بصورت مدون و مستمر از سوی متولیان سلامت و منابع علمی جامعه گسترش یابد. در طی بررسی بعمل آمده از مسئولین ایمنی و بهداشت حدود 40 صنعت نسبتاً بزرگ کشور، حتی در یک مورد از روشهای علمی ارزیابی پست کاری بصورت روتین استفاده نمی شود و تأسف بار تر آنکه بدانیم این روشها در ضمن دروس آکادمیک به صورت اثر بخش بحث و مهارت آموزی نمی شود و به طور قطع آنچه تب نیاز صنایع را فرو می نشاند اجرا و تسری روشی سهل، سریع و مناسب شرایط کار است تا برآوردی نزدیک به واقع را ارائه نماید. در واقع تلاش محققین نیز تدوین روشی ایده آل در ارزیابی پست کاری بوده است تا علاوه بر وجود اعتبار و اعتماد لازم، از سهولت و سرعت کار آن در صنعت نیز برخوردار باشد (20).
روش های QEC ، OWAS ،REBA وRULA از جمله این روش ها هستند. در بیشتر روش های فوق ارزیابی بدن به کمک عکس برداری یا فیلم برداری انجام می شود(21،11).

در مطالعه ای تحت عنوان بررسی و ارزشیابی وضعیت های انجام کار به روش RULA در یک کارخانه ی تولید لوازم الکتریکی و الکترونیکی که در سال 1381 توسط جبرائیل نسل سراجی و سایر همکاران انجام گردید،شیوع اختلالات اسکلتی عضلانی بین 120 مرد و 120 زن در واحد تولید کارخانه مورد بررسی قرار گرفت.سپس 35گروه شغلی شناسایی شده و به روش رولا ارزیابی از این مشاغل انجام گردید.نتایج بدست آمده نشان داد که 11درصد از گروه های شغلی واحد تولید دارای امتیاز 7 که در سطح اقدامات چهارم قرار گرفته و بایستی سریعا تغییرات و اصلاحات در پست های کاری صورت پذیرد. 20 درصد گروه های شغلی دارای امتیاز 5 و6 که در سطح اقدامات سوم قرار گرفته وباید سریعا تغییرات و اصلاحات در پست های کاری صورت پذیرد و 69 درصد دارای امتیاز 3و4 هستند که در سطح اقدامات دوم قرار دارند وباید تحقیقات بیشتری بر روی پوسچر صورت بگیرد و احتمالا ایجاد تغییرات لازم است.(1)
در مطالعه ای تحت عنوان ارزیابی ارگونومی ایستگاه کاری بسته بندی دارو به روش رولا که توسط مهران قلعه نوری وسایر همکاران انجام گردید، با استفاده از فیلمبرداری از محل کار،آنالیز شغل،Plible،RULA روش کار صورت گرفت. پس از انجام آنالیز شغل برای پی بردن به اینکه کدام روش جهت ارزیابی مناسب میباشد از روش Plible استفاده گردید و نتایج حاصل از آن نشان داد که بیشترین ریسک خطر در اندام فوقانی میباشد وچون کار به صورت نشسته بوده است روش رولا جهت ارزیابی انتخاب گردید. نتیجه بدست آمده از رولا(3) نشان داد که نیاز به بررسی بیشتری در آینده دارد(2).
در مطالعه ی توصیفی تحلیلی تحت عنوان ارزیابی ارگونومیکی ریسک فاکتورهای اختلالات اسکلتی- عضلانی در کارگران ساختمانی به روش PATH که توسط رجبعلی حکم آبادی و سایر همکاران در سال1391انجام گردید، وضعیت های کاری 60 کارگر ساختمانی شهرهای اسفراین و بجنورد ارزیابی شد.آنالیز آماری با نرم افزار SPSS.16 انجام شد.وضعیت تنه در بین مراحل کاری از نظر آماری تفاوت معنی داری را نشان داد( P . بررسی وضعیت تنه و پاها نشان داد که وضعیت خنثی تنه و پاها حدود 50% و وضعیت خنثی دست حدود 80% زمان کاری کارگران را تشکیل می دهد. وحدود 51% از کارگران نیز در زمان انجام کار هیچ وزنی را حمل نمی کردند(3).
در مطالعه ای تحت عنوان بررسی تاثیر مداخله ارگونومی بر اختلالات اسکلتی -عضلانی کارکنان بیمارستان علیمرادیان نهاوند انجام گردید، پرسش نامه نوردیک برای 46 نفر از کارکنان 4 بخش که بیشترین شکایات را از ناراحتی های اسکلتی عضلانی داشتند قبل و بعد از مداخله آموزشی تکمیل شد. از اهم نتایج می توان به بالا بودن شیوع اختلالات اسکلتی عضلانی در بین کارکنان بخصوص اختلالات کمر ،شانه ،مچ و .... اشاره کرد که کمر درد بیشترین شیوع را داشته است. مداخله آموزشی به تنهایی تاثیر چندانی در کاهش اختلالات اسکلتی –عضلانی کارکنان بیمارستان نداشت 0.05)>p)(4) .

در مطالعه ی مقطعی مشاهده ای تحت عنوان ارزیابی وضعیت بدن در حین کار از نظر ارگونومیکی در کارگران کارخانه ی مهیامان به روش OWAS که توسط احسان الله حبیبی وسایر همکاران در اصفهان صورت گرفت ، 200کارگر کارخانه در 254 فازکاری جمعیت مورد مطالعه را شامل شدند. روش گردآوری داده ها به صورت مشاهده ی انجام کار و ثبت کدهای مربوطه در فرم OWASبوده است.در نتایج نهایی مربوط به گروه بندی OWAS مشاهده گردید که 184 کارگر (72.4% افراد) وضعیت بدنی آنها در گروه عملیاتی یک ( بدون نیاز به اصلاح ) 54 کارگر (21.2% افراد) وضعیت بدنی آن ها در گروه عملیاتی دو (اصلاح در آینده) 7 کارگر (2.7% افراد) وضعیت بدنی آنها در گروه عملیاتی سه (اصلاح به زودی) و 9 کارگر (3.5% افراد) وضعیت بدنی آنها در گروه چهار (قطع کار و اصلاح فوری) قرار دارند (5).
در مطالعه ی توصیفی تحلیلی تحت عنوان ارزیابی ریسک های ارگونومیکی ناشی ازکار از طریق بررسی شاخص فعالیت های تکراری شغلی ( OCRA) در صنعت مونتاژ که توسط احسان الله حبیبی و سایر همکاران در استان اصفهان انجام شد، 166شاخص OCRA در دو خط مونتاژ محاسبه گردید. . در این تحقیق از روش استاندارد نوردیک ، نرم افزار OCRA و نرم افزار آماری SPPS10 و آزمون های Paired- t- test و Chi-square استفاده گردید .در خط مونتاژB بیشترین ریسک دست راست 66% بوده که به سطح ریسک 3(ریسک کم) و بیشترین ریسک دست چپ53.19% بوده که به سطح ریسک 3 و در خط مونتاژA بیشترین ریسک دست راست44% بوده که به سطح ریسک 4(ریسک قابل توجه) و بیشترین ریسک دست چپ 38%بوده که به سطح ریسک 3مربوط میگردد.پس از مقایسه ی شاخص OCRAمیان دست راست و چپ اختلاف معنی داری بین شاخص مواجهه ی دو دست مشاهده گردید( P .نتایج نشان داد که بیشترین شکایات مونتاژکاران مربوط به قسمت مچ دست (86.6%) وانگشتان دست (62.2%) بوده است.همچنین بین سن وسابقه کار با اختلالات اسکلتی عضلانی اندام های فوقانی ارتباط معنی داری بدست آمد( P .(6)

در مطالعه ا ی تحت عنوان گزارش مربوط به شرایط ارگونومی واحد های کاری و پیش آگهی عوامل مؤثر بر اختلالات اسکلتی- عضلانی:BIT پیگیری مطالعه در کارکنان اداری که توسط B Juul-Kristensen وسایر همکاران در سال 1999 در دانمارک صورت گرفت،پرسشنامه پایه به5033 کارمند دفتری در 11 شرکت تحویل داداه شد.از آزمون رگرسیون لجستیک برای شناسایی فاکتورها برای برئز علائم در سه منطقه از بدن مکورد استفاده گردید.یافته ها نشان داد که39% ،47% 51% افرادی که در آن ها بروز علائم می باشد در مناطق گردن، کمر،آرنج/دست می باشد و این علائم در تمام مناطق گفته شده در مردان بیشتر از زنان بوده است(8).

در مطالعه ی توصیفی تحلیلی تحت عنوان بررسی ناراحتی های اسکلتی –عضلانی وعوامل مرتبط در کارگران یکی از میدان های نفتی جنوب که توسط فریده صادقیان و سایر همکاران در سال1386انجام گردید، 60 نفر از کارکنان مورد مطالعه قرار گرفتند.داده ها با استفاده از پرسشنامه نوردیک جمع آوری و تجزیه و تحلیل آن با استفاده از نرم ازار آزمون های x2 و رگرسیون لجستیک انجام شد.میانگین سنی کارگران 9.8±35 بوده و 48.3% بیش از 5 سال سابقه کار داشتند.83.3% از کارکنان در شغل خود حرکات تکراری مچ و انگشتان،خم شدن تکراری آرنج و کار کردن با دست در ارتفاع بالاتر از شانه و 83.3% بلند کردن بار بیش از 25 کیلوگرم را گزارش کردند.86.7%حداقل یک ناراحتی اسکلتی –عضلانی را در 12 ماه گذشته گزارش کردند.شایعترین ناراحتی زانودرد(71.1%) و سپس کمر درد(61.7%) وشانه درد (51.7%) بدست آمد. تحلیل رگرسیون نشان داد بین کمر درد با حمل بار،درد شانه و آرنج با تحصیلات و زانو درد با شغل حفاری ارتباط معنی داری وجود دارد(P )(9).

در مطالعه ای تحت عنوان تاثیر آموزش اصول ارگونومی بر اختلالات اسکلتی و عضلانی کاربران رایانه که توسط طاهره یکتایی و سایر همکاران در شهرستان رشت در سال 90 انجام شد 283 کاربر رایانه زن به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (23 نفر ) و کنترل (23 نفر )انجام گردید قرار گرفتند برای گروه آزمایش به مدت سه ماه آموزش های نظری و عملی و مداخلات ارگونومی اجراء گردید . یافته ها نشان داد بیشترین شیوع میزان اختلالات اسکلتی عضلانی به ترتیب در زانوی راست (27.91%) ، گردن (27.20%) ، کمر و شانه راست (26.14%)، زانوی چپ (25.79%) و پشت (23.67%) مشاهده شد.آموزش های ارگونومیک منجر به کاهش معنا دار اختلالات اسکلتی و عضلانی کاربران رایانه شد(10).
در مطالعه ی توصیفی تحلیلی تحت عنوان ارزیابی ارگونومیک خطر ابتلا به اختلالات اسکلتی- عضلانی به روش QECدر یک کارخانه لاستیک سازی که توسط علیرضا چوبینه و سایر همکاران در سال 1384 در شیراز انجام شد، تمام بخش های خط تولید شامل 16 واحد به عنوان نمونه انتخاب ودر هر واحد ودر هر شیفت50% نیروی کار شاغل (454نفر)به طور تصادفی انتخاب و به مطالعه راه یافتند.در این مطالعه از پرسشنامه نوردیک وروش QEC استفاده گردید. نتایج حاصله نشان داد که 73.6% از افراد مورد مطالعه حداقل در یک ناحیه از بدن دچار اختلالات اسکلتی عضلانی بوده اند.بیشترین اختلالات در ناحیه کمر(50.2%) زانو(48.5%) و پشت (38.1%) گزارش شده است و نیز آزمون های آماری نشان داد که بین اختلالات اسکلتی عضلانی و سطح ریسک ارتباط معنی داری وجود دارد( P به گونه ای که اختلالات در افرادی که سطح ریسک بسیار بالا دارند بیشتربوده است(11).

در مطالعه تحت عنوان تاثیر مداخله آموزشی بر ارتقای آگاهی ، نگرش و رفتارهای ارگونومی کارگران که توسط دکتر عیسی محمد زیدی و سایر همکاران در سال 1387 در قزوین انجام شد ، 150 کارگر از شهرک صنعتی البرز قزوین به طور تصادفی به دو گروه مداخله (75 نفر) و شاهد (75 نفر ) تقسیم شدند برنامه آموزش ارگونومی در 5 جلسه برگزار شد . اطلاعات قبل و 3 ماه پس از مداخله از طریق پرسشنامه خود گزارشی و برگه ارزیابی جمع آوری شد یافته ها نشان دادند که نمره آگاهی کارگران در 3 ماه پس از اجرای مداخله آموزشی از 2.91±7.97 به 1.98±14.07 و نگرش آنها از 6.5 ±14.29 به 4.7 ±21.61 افزایش یافت 0.05)>p) . تغییر آماری معنا داری در گروه شاهد مشاهده نشد در رابطه با خطر ارگونومیکی، یافته ها اشاره به تغییر معنا داری در حالت عمومی بدن ، پا ، تنه ، گردن ، مچ و دست ها داشت در حالی که سایر عوامل خطر بدون تغییر باقی ماندند(12).


در مطالعه ی تحلیلی مقطعی تحت عنوان بررسی ارتباط اختلالات اسکلتی عضلانی با عوامل ارگونومیکی در پرستاران ، که توسط سید حمید شریف نیا و سایر همکاران در سال 1388 در بیمارستان های شهر آمل انجام گردید، 400 نمونه به روش سرشماری از میان 438 پرستار شغل ،مورد بررسی قرار گرفتند جهت جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه تغییریافته ی نوردیک و مطالعه ی ییپ استفاده شد. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که 81% طی یک سال گذشته حداقل یک بار کمردرد ، 29.5% مچ درد ، 50% گردن درد ، 35.5% شانه درد و 63.5% زانودرد را تجربه کرده اند . زن بودن شانس گردن درد و کمردرد را به ترتیب 122% و203% افزایش می دهد(13).


در مطالعه ی تحت عنوان اختلالات اسکلتی عضلانی مرتبط با کار : بحث و شواهد اپیدمیولوژیک که توسط
Laura Punnett و سایر همکاران در سال 2001 انجام شد .در این مطالعه اشاره به بحث تفاوت های عمده ی مهمی که توسط US (کنگره ایالات متحده ) اخیرا در گزارشاتی که از شورای ملی تحقیقات ( NRC ) و موسسه پزشکی
IOM آمده است اشاره گردیده دیگر داوران بین المللی به این نتیجه رسیدند که مطالعه IOM \ NRC اتیولوژی عوامل استرس زای ارگونومیک شغلی برای بروز اختلالات اسکلتی عضلانی از کمر و اندام فوقانی اهمیت دارد(15).

در مطالعه ای تحت عنوان مطالعه ی اپیدمیولوژیک جهت بررسی پتانسیل تعامل بین عوامل فیزیکی و روانی در کار که ممکن است افزایش دهنده ی خطر بروز نشانه های اختلالات اسکلتی عضلانی در ناحیه گردن و اندام فوقانی باشد که توسط JJ Devereux و سایر همکاران صورت گرفت ، از 869 پرسشنامه ی پاسخ داده شده ،564 نفر در 4 گروه زیر قرار گرفتند:1-مواجهه با ریسک فاکتورهای فیزیکی و روانی بالا.2- مواجهه با ریسک فاکتورهای فیزیکی پایین و روانی بالا.3- مواجهه با ریسک فاکتورهای فیزیکی بالا و روانی پایین.4- مواجهه با ریسک فاکتورهای فیزیکی و روانی پایین. آنالیز نهایی نشان داد که بیشترین و مهمترین افزایش اختلالات اسکلتی عضلانی برای واندام فوقانی و مچ دست و دست به دلیل ریسک فاکتورهای گروه اول یعنی گروهی که با عوامل فیزیکی و روانی بالاموجهه داشته اند، بوده است(16).

در مطالعه ای تحت عنوان تاثیر هشت هفته تمرینات اصلاحی منتخب بر اختلالات اسکلتی – عضلانی مرتبط با کار معلمان شهر اصفهان با مداخله ارگونومی که توسط اعظم جان بزرگی و سایر همکاران انجام گردید از پرسش نامه نوردیک و روش QEC استفاده گردید .نتایج نشان داد که تفاوت معنا داری بین نواحی مختلف بدن مشاهده شد(0.05>p). در نواحی کمر (62.2%) ،گردن (47.4%)،شانه(%45.2)،زانو(42.2%) و پا / قوزک پا (37.8%) بیشتر بود. مچ /دست (36.1%)،باسن – ران (23.5%)،نواحی پشت (13.9%)و آرنج (4.3%) در مراحل بعدی قرار گرفتند.بر اساس نتایج QEC،75% از وظایف مورد مطالعه ی معلمان در سطح ریسک خطر بالا قرار داشت.به دنبال 8 هفته تمرینات اصلاحی و مداخلات ارگونومی میزان اختلالات کمر،شانه،گردن و دست /مچ بهبودی معنی داری مشاهده شد(0.05>p)،به طوری که درنواحی گردن (70%)،کمر(66.6%)،شانه(33.5%)و مچ دست (50%)معلمان کاهش قابل توجهی در درد مشاهده شد(17).

در مطالعه ی توصیفی مقطعی تحت عنوان بررسی شیوع اختلالات اسکلتی عضلانی و ارزیابی ریسک شغلی حمل دستی بار شاغلین صنعت خودروسازی سایپا کاشان به روش شاخص کلیدی در سال 1390که توسط داوود اسکندری وسایر همکاران بر روی 37 فعالیت و84 وظیفه کاری در بین کارگرانی که وظیفه ی حمل بار را بر عهده داشتند انجام گرفت، شناسایی اختلالات اسکلتی عضلانی از پرسشنامه ی بدن (Body Map)استفاده گردید و ریسک فاکتورهای شغلی مربوط نیز با استفاده از روش شاخص کلیدی (KIM) بدست آمد وداده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و Excel تجزیه و تحلیل گردیدند . یافته ها نشان داد که بیشترین شیوع اختلالات اسکلتی عضلانی بین گروه های شغلی در نواحی کمر و قسمت فوقانی پشت (92 درصد )بوده است ونتایج به دست آمده از روش شاخص کلیدی به این صورت است که 3نفر(3.6%)سطح ریسک 1.40 نفر(47.6%) سطح ریسک 38.2نفر (45.2%) سطح ریسک 3 و نیز 3 نفر(3.6%)سطح ریسک 4 را کسب نمودند(18).
در مطالعه ی توصیفی تحلیلی تحت عنوان ارزیابی خطر ابتلا به اختلالات اسکلتی عضلانی در یک شرکت صنعتی با استفاده از روش هایLUBA و QEC و مقایسه ی نتایج آنها که توسط ایرج محمد فام وسایر همکاران انجام شد ، 115 اپراتور در 15 ایستگاه کاری مورد بررسی قرار گرفتند و نیز برای تعیین میزان شیوع اختلالات اسکلتی عضلانی از پرسشنامه ی نوردیک استفاده شده و داده ها با استفاده ازآمارهای همبستگی اسپرمن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند . بر اساس نتایج حاصله از پرسشنامه ی نوردیک، 81.4 درصد افراد مورد مطالعه حداقل در یکی از نواحی 9گانه دستگاه اسکلتی عضلانی دچار درد و ناراحتی بوده اند و نتایج حاصل از ارزیابی با استفاده از دو روش LUBA و QEC نشان داد که به ترتیب 71.3 و 24.35درصد از گروه های کاری در سطح اولویت اقدام اصلاحی چهارم قرار دارند.ارزیابی ها در این مطالعه نشان داد که میزان مطابقت یافته های پرسشنامه ی نوردیک با سطح اولویت تعیین شده به وسیله QECنسبت به LUBA بیشتر است(19).
در مطالعه ی تحلیلی مقطعی تحت عنوان بررسی همبستگی نتایج دو روش QEC و RULA در ارزیابی ریسک مواجهه با عوامل مؤثر بر سیستم اسکلتی عضلانی که توسط وحید غفاریان وسایر همکاران در یکی از صنایع حومه تهران در سال 1382صورت پذیرفت، نشان داد که بین نتایج دو روش ارزیابی ، همبستگی خطی(r=0.68) با اختلاف معنی دار(P‹0.001) وامتیاز روایی قابل قبول(Reliability Analysis α =0.81)برقرار است.ضریب تغییرات این دو روش نیز مشخص می کند که توزیع نتایج حاصل از هر دو روش نزدیک به هم و کم و بیش یکسان است(20).
در مطالعه ی تحت عنوان سیستم ابتکاری برای زمان واقعی بازخورد ارگونومیک در تولید صنعتی که توسط NICOLAS VIGNAIS وسایر همکاران انجام گرفت. این مطالعه با نرم افزار RULA انجام شد. و سطح ریسک های بالا گزارش شد. در این مطالعه حجم نمونه(N=12) کاربر به عنوان گروه مورد با گروه شاهد مقایسه شد .فرایند جمع آوری براساس یک شبکه حسگر روی بدن و مدل بیومکانیکی در اندام فوقانی انجام شد و سپس اساس محاسبات ارگونومیکی روی جداول رولا شرح داده شده است. نتایج نهایی نشان که به طور متوسط نمره شرکت کنندگان گروه مورد به طور قابل توجهی پایین تر است.(0.83 ± 3.95 ) و گروه شاهد دارای نمره(0.54 ±4.35 ) P(0.05)بودند.
نمره رولا برای قسمت راست و چپ بدن در گروه شاهد بیشتر بود Left= 4.31±0.046) (right=4.4±0.65, و برای گروه مورد (Left=3.9±0.88 ,right=3.99±0.81) وتفاوت قابل توجهی مشاهده نشد(21).

در مطالعه ای تحت عنوان بررسی وضعیت بدن برنجکاران (پوسچر) منطقه بابلکنار شهرستان بابل به روش OWAS که توسط محمود علیزاده وسایر همکاران انجام گردید ، برای تعیین پوسچرهای برنجکاران از روش مشاهده ای OWAS استفاده شد. نتایج ویافته ها نشان داد که در مجموع 33 نوع پوسچر مختلف مشاهده و ثبت گردیده وبیشترین پوسچر مشاهده شده مربوط به کد 2141(کمر در وضعیت خمیده ، هر در بازو پایین تر از سطح شانه ، هر دو پا خمیده و نیروی اعمال شده کمتر از 10 کیلوگرم) بوده که حدود 9.91% کل مشاهدات را به خود اختصاص داد.همچنین 13.54%پوسچرها در گروه عملیاتی یک، 28.35%در گروه عملیاتی دو، 33.16% در گروه عملیاتی سه،24.96%در گروه عملیاتی چهار قرار داشته اند(22).




سوالات و / یا فرضیات پژوهشسطح ریسک کارگران بسته بندی کارخانه مورد به روش ارزیابی RULA در گروه مورد چگونه است؟
فراوانی درد بر حسب ناحیه درد (کمر، آرنج، شانه، گردن، شانه، پشت، مچ دست، مچ پا) کارگران بسته بندی کارخانه مورد با استفاده از پرسشنامه نوردیک در گروه مورد چقدر است؟
سطح ریسک کارگران بسته بندی کارخانه شاهد به روش ارزیابی RULA چگونه است؟
فراوانی درد بر حسب ناحیه درد (کمر، آرنج، شانه، گردن، شانه، پشت، مچ دست، مچ پا) کارگران بسته بندی کارخانه موردبا استفاده از پرسشنامه نوردیک در گروه شاهد چگونه است؟
سطح ریسک کارگران بسته بندی کارخانه مورد به روش ارزیابی RULA گروه مورد با شاهدمتفاوت است.
فراوانی درد بر حسب ناحیه درد (کمر، آرنج، شانه، گردن، شانه، پشت، مچ دست، مچ پا) کارگران بسته بندی کارخانه مورد با استفاده از پرسشنامه نوردیک گروه مورد با شاهد متفاوت است.
سطح ریسک کارگران بسته بندی کارخانه مورد به روش ارزیابی RULA درقبل و بعد از 3ماه آموزش متفاوت است.
فراوانی درد بر حسب ناحیه درد (کمر، آرنج، شانه، گردن، شانه، پشت، مچ دست، مچ پا) کارگران بسته بندی کارخانه مورد با استفاده از پرسشنامه نوردیک درقبل و بعد از 3ماه آموزش متفاوت است.
هدف کلی طرح تعیین تاثیر آموزش ارگونومی بر تغییر سطح ریسک و فراوانی درد کارگران بسته بندی کارخانه آریا شیمی به روش ارزیابی RULA و پرسشنامه نوردیک
اهداف اختصاصیتعیین سطح ریسک کارگران بسته بندی کارخانه مورد به روش ارزیابی RULA در گروه مورد
تعیین فراوانی درد بر حسب ناحیه درد (کمر، آرنج، شانه، گردن،شانه، پشت، مچ دست، مچ پا) کارگران بسته بندی کارخانه مورد با استفاده از پرسشنامه نوردیک در گروه مورد
تعیین سطح ریسک کارگران بسته بندی کارخانه نان رضوی به روش ارزیابی RULA در گروه شاهد
تعیین فراوانی درد بر حسب ناحیه درد (کمر، آرنج، شانه، گردن، شانه، پشت، مچ دست، مچ پا) کارگران بسته بندی کارخانه شاهد با استفاده از پرسشنامه نوردیک در گروه شاهد
مقایسه سطح ریسک کارگران بسته بندی کارخانه شاهد به روش ارزیابی RULA گروه مورد با شاهد
مقایسه فراوانی درد بر حسب ناحیه درد (کمر، آرنج، شانه، گردن، شانه، پشت، مچ دست، مچ پا) کارگران بسته بندی کارخانه شاهد با استفاده از پرسشنامه نوردیک گروه مورد با شاهد

مقایسه سطح ریسک کارگران بسته بندی شاهد به روش ارزیابی RULA درقبل بعد از 3 ماه آموزش
مقایسه فراوانی درد بر حسب ناحیه درد (کمر، آرنج، شانه، گردن، شانه، پشت، مچ دست، مچ پا) کارگران بسته بندی کارخانه شاهد با استفاده از پرسشنامه نوردیک درقبل و بعد از 3 ماه آموزش
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرحدانشگاه علوم پزشکی زاهدان, وزارت صنایع و معادن
تعریف واژه های تخصصیمداخله ارگونومی:یاد دادن روش های صحیح وضعیت های بدنی حین کار در ایستگاه کاری با استفاده از پوستر و پمفلت آموزشی
اختلالات اسکلتی عضلانی:
داشتن ونداشتن درد بر اساس پاسخ فرد در پرسشنامه
RULA : ارایه‌ روشی برای غربالگری سریع جمعیت کاری که با ریسک فاکتورهای اختلالات اسکلتی-عضلانی اندام فوقانی مواجهه دارند.
نوع مطالعهمورد شاهدی
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) کارگران بخش بسته بندی یک کارخانه به عنوان مورد و کارگران بخش بسته بندی کارخانه دیگر به عنوان شاهد
حجم نمونه و روش محاسبه آنکل کارگران بخش بسته بندی کارخانه آریا شیمی وهمان تعداد از کارگران یک واحد بسته بندی کارخانه نان رضوی به عنوان گروه شاهد مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت.
روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)سر شماری
روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)مشاهده و ثبت وضعیت های بدنی هنگام کار با روش رولا و پرسشنامه نوردیک خواهد بود
روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)با توجه به اثر قرار گرفتن وضعیت های بدنی در میزان سطح ریسک و فراوانی درد در اعضای مختلف بدن در این مطالعه وضعیت های صحیح قرار گیری بدن در ایستگاه های کاری در یک کارخانه در واحد بسته بندی را به کارکنان در طی یک ماه و در هرهفته، بر اساس زمانی که مدیریت موافقت نمایند بطور حضوری و با استفاده از پاور پوینت و پمفلت آموزش خواهیم داد. قبل از دوره آموزشی و 3 ماه بعد از آموزش با استفاده از روش ارزیابی RULA و پرسشنامه نوردیک سطح ریسک و فراوانی درد در اعضای بدن گروه مورد و گروه شاهد را (گروهی که آموزش داده نشده ) مورد ارزیابی قرار خواهیم داد. گروه مورد کارگران بسته بندی و گروه شاهد کارگرانی یک واحد تولیدی دیگر خواهد بود . پس از استخراج داده ها تجزیه وتحلیل های لازم براساس اهداف انجام خواهد گرفت.در این مطالعه کارگرانی که با مشکل جسمی استخدام شده اند و یا به هر دلیل نمی توانند در وضعیت نرمال فعالیت نمایند، کاکنان زن باردار و سایر مشکلات زنانه در زمان پر نمودن پرسشنامه ونیز کسانی که نخواهند در انجام طرح همکاری نمایند، جزو گروه مورد ارزیابی نخواهند بود. در ضمن بمنظور همسان سازی بین گروه مورد وشاهد ارزیابی بین افرادی انجام خواهد شد که میانگین سنی وسابقه کار در دوگروه از نظر آماری اختلاف معنی داری نداشته باشد.
روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)با استفاده از روش های آماری توصیفی (جداول توزیع فراوانی،رسم نمودار،تعیین شاخص های مرکزی و پراکندگی)وروشهای آمار استنباطی(آزمونTمستقل ،آزمون کای دو) و با استفاده از نرم افزار spss داده ها تجزیه و تحلیل خواهد شد.



جدول توزیع فراوانی و تعیین ارتباط بین اختلالات اسکلتی عضلانی بر حسب جنسیت در جامعه مورد بررسی





جنس کل افراد مورد مطالعه اختلالات اسکلتی عضلانی



p-value





دارد ندارد

مرد

زن



ملاحظات اخلاقی 3- کسب رضایت آگاهانه بایستی فارغ ازهرگونه اجبار ، تهدید ، تطمیع و اغوا انجام گیرد ، درغیراینصورت رضایت اخذ شده باطل و هیچ اثر قانونی بر آن مترتب نیست و درصورت بروز هرگونه خسارت ، مسئولیت آن متوجه پژوهشگر خواهد بود.
5- درانجام تحقیقات علوم پزشکی اعم از درمانی و غیردرمانی ، محقق مکلف است اطلاعات مربوط به روش اجراء و هدف ازانجام تحقیق ، زیانهای احتمالی ،فواید ، ماهیت و مدت تحقیق را به میــزانی که با آزمودنی ارتباط دارد به وی مفهوم نموده و به سئوالات او پاسخ های قانع کننده دهد و مراتب مذکور را دررضایت نامه قید نماید.
8- محقق باید به آزمودنی اعلام نماید که می تواند در هر زمان که مایل باشد از شرکت در تحقیق منصرف شود. بدیهی است در صورت انصراف پژوهشگر مکلف است مواردی را که ترک تحقیق ، تبعات نامطلوبی نصیب آزمودنی می نماید به ایشان تفهیم نموده و او را حمایت کند.
11- شرکت دادن آزمودنی در پژوهش بدون ارائه اطلاعات مربوط به پژوهش ممنوع است مگر اینکه آزمودنی ، آگاهانه از حق خود درکسب اطلاعات صرف نظر کرده باشد.
15- عملی بودن ، ساده بودن ، راحت بودن ، سریع بودن، اقتصادی بودن و مشابه آن نمی تواند توجیهی برای مواجه نمودن آزمودنی با ضرر و زیان اضافی در تحقیق باشد.
20-انجام روشهای گوناگون تحقیق نباید مغایر با موازین دینی و فرهنگی آزمودنی وجامعه باشد.


محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنهاعدم مؤافقت مسئولین زیربط در خصوص اجرای برنامه وعدم همکاری ازسوی شرکت کنندگان درپژوهش .
راه حل:دادن اگاهی از شدت واهمیت مسئله وقانع کردن آنها .

کلمات کلیدیمداخله ارگونومی،اختلالات اسکلتی عضلانی،RULA
فهرست منابع و مراجع1-نسل سراجی جبرائیل، فحول محمد جواد، گلبابایی فریده، لحمی محمد علی، علیمحمدی ایرج. بررسی و ارزشیابی وضعبت انجام کار به روش رولا(RULA) در یک کارخانه ی تولیدی لوازم الکتریکی و الکترونیکی در سال 1381. فصلنامه سلامت کار ایران. 1386؛(3و4): 16-10.
2-قلعه نوری مهران، طراز منفرد زینب، کمانکش رضا. ارزیابی ارگونومی ایستگاه کاری بسته بندی دارو به روش رولا. چهارمین همایش سراسری بهداشت حرفه ای ایران – همدان. 1383؛504-501.
3-حکم آبادی رجبعلی، فلاح حسین. ارزیابی ارگونومیکی ریسک فاکتورهای اختلالات اسکلتی- عضلانی در کارگران ساختمانی به روش PATH. مجله دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی. 1392؛5(1):61-55.
4-علی عربیان فرشید، معتمد زاده مجید، گلمحمدی رستم، مقیم بیگی عباس، پیر حیاتی فرشته.بررسی تاثیر مداخله ارگونومی بر اختلالات اسکلتی – عضلانی کارکنان بیمارستان علیمرادیان نهاوند.
مجله ارگونومی.1392؛1(1):31-23.
5-حبیبی احسان الله، فرخی زهره، احمدی نژاد پروین. ارزیابی وضعیت بدن در حین کار از نظر ارگونومیکی در کارگران کارخانه ی مهیامان به روش OWAS. چهارمین همایش سراسری بهداشت حرفه ای ایران – همدان. 1383؛481-475.
6-حبیبی احسان الله، کریمی سارا، حسن زاده اکبر. ارزیابی ریسک های ارگونومیکی ناشی از کار از طریق بررسی شاخص فعالیت های تکراری شغلی(OCRA) در صنعت مونتاژ. فصلنامه سلامت کار ایران. 1387؛ 5(1و2): 75-70.
7- جعفری سید محمد، فضلی بابک،نورانی مرضیه، شریف پور زهرا، سلطانی گرد فرامرزی رضیه.
ارزیابی ریسک اختلالات اسکلتی عضلانی به روش RULA و بررسی تاثیر آموزش ارگونومیک بر وضعیت انجام کار خیاطان. فصلنامه علمی تخصصی طب کار . 1392؛5(2):43-50.

8-B Juul-Kristensen, C Jensen. Self-reported workplace related ergonomic conditions as prognostic factors for musculoskeletal symptoms: the ‘‘BIT’’ follow up study on office workers. Occup Environ Med. 2005;62:188–194

9-صادقیان فریده، دلوریان زاده مهری، صادقیان علی، کسائیان امیر. بررسی ناراحتی های اسکلتی –عضلانی وعوامل مرتبط در کارگران یکی از میدان های نفتی جنوب. فصلنامه دانش و تندرستی. 1389؛5(2و3): 41-37.

10- یکتایی طاهره، طباطبایی قمشه فرهاد، پیری لیلا. تاثیر آموزش اصول ارگونومی بر اختلالات اسکلتی و عضلانی کاربران رایانه. مجله توان بخشی. 1391؛ 13(4):115-108.

11-چوبینه علیرضا، مختار زاده عباس، صالحی مریم، طباطبایی سید حمید رضا. ارزیابی ارگونومیک خطر ابتلا به اختلالات اسکلتی- عضلانی به روش QECدر یک کارخانه لاستیک سازی. مجله علمی پزشکی. 1387؛ 7(1): 63-54 .

12-محمدی زیدی عیسی، حیدرنیا علیرضا، نیکنامی شمس الدین، صفری واریانی علی، ورمزیار سکینه.تاثیر مداخله آموزشی بر ارتقای آگاهی،نگرش و رفتارهای ارگونومی کارگران. مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی قزوین. 1389؛14(1پی در پی54):40-34.

13-حمید شریف نیا، حق دوست علی اکبر،حاجی حسینی فاطمه، حجتی حمید. بررسی ارتباط اختلالات اسکلتی- عضلانی با عوامل ارگونومیکی در پرستاران. مجله کومش، 1390؛ جلد12،4(پیاپی 40): 378-372.
14- میر محمدی میر تقی، نسل سراجی جبرائیل، شاه طاهری سید جمال الدین، لحمی محمد علی، قاسم خانی مهدی. بررسی ریسک فاکتورهای ایجاد کننده اختلالات اسکلتی- عضلانی شاغلین یکی از صنایع تولید کننده لوازم خانگی به روش .QECچهارمین همایش سراسری بهداشت حرفه ای ایران – همدان. 1383؛197-189.


15-Laura Punnett, David H. Wegman.Work-related musculoskeletal disorders: the epidemiologic evidenceand the debate.Journal of Electromyography and Kinesiology.2004;14 : 13–23
16- J J Devereux, I G Vlachonikolis and P W Buckle.Epidemiological studyto investigate potentialinteraction between physicaland psychosocialfactors at work thatmay increase the risk ofsymptoms of musculoskeletaldisorder of theneck and upper limb. Occup Environ Med.2002;59: 269-277
17- جان بزرگی اعظم، رهنما نادر، قاسمی غلامعلی، افضل پور محمد اسماعیل، ایل بیگی سعید،کریمیان راضی. تاثیر هشت هفته تمرینات اصلاحی منتخب بر اختلالات اسکلتی – عضلانی مرتبط با کار معلمان شهر اصفهان با مداخله ارگونومی . مجله تحقیقات نظام سلامت . 1392؛9(5):528-521
18-اسکندری داود، نوری زاده نجف، سعادتی هادی، محمد پور سعید، غلامی عبدالله. بررسی شیوع اختلالات اسکلتی عضلانی و ارزیابی ریسک شغلی حمل دستی بار شاغلین صنعت خودروسازی سایپا کاشان به روش شاخص کلیدی در سال1390.فصلنامه بهداشت ایمنی و کار. 1391؛ 3(پیاپی سوم): 36-27.
19-محمد فام ایرج، کیانفر علی، افسر طلا بهزاد. ارزیابی خطر ابتلا به اختلالات اسکلتی عضلانی در یک شرکت صنعتی با استفاده از روش های LUBAو QEC و مقایسه ی نتایج آنها. فصلنامه سلامت کار ایران. 1389؛ 7(1): 60-54.

20-غفاریان وحید، امیدی مسیح الله، صیادلی شهرام. بررسی همبستگی نتایج دو روش QEC و RULA در ارزیابی ریسک مواجهه با عوامل مؤثر بر سیستم اسکلتی عضلانی. چهارمین همایش سراسری بهداشت حرفه ای ایران – همدان. 1383؛ 96-91.
21-Nicolas Vignais, Markus Miezal, Gabriele Bleser, Katharina Mura, Dominic Gorecky,
Frédéric Marin.Innovative system for real-time ergonomic feedback in industrial manufacturing.Applied Ergonomics.2013; 44: 566-574

22-علیزاده محمود، موعودی محمد امین، عقیلی نژاد ماشاءالله. بررسی وضعیت بدن برنجکاران (پوسچر) منطقه بابلکنار شهرستان بابل به روش OWAS. چهارمین همایش سراسری بهداشت حرفه ای ایران – همدان. 1383؛424-417.
معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش
(عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود.
خون گیری
(آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر)
نحوه همکاری/ مزایا ی طرح
(در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد)
عوارض جانبی
(منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است)
جبران عوارض احتمالی
(برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينه‌هاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود.
هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی
(تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. )
روش های جایگزین
در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد
محرمانه بودن
بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگه‌داشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی مي‌تواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد.
پاسخگویی به پرسش ها
در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود
حق نپذیرفتن یا انصراف
بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبت‌هاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش مي‌تواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد.
رضایت
او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوق‌الذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام مي‌کنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد مي‌گردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم
پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
daneshjooe3e.doc1392/12/13895488دانلود