مقایسه کوتینین بزاق در افراد مصرف کننده قلیان و passive smoker’s

Comparsion of salivary cotinine in water pipe smoker’s and passive smoker’s


چاپ صفحه 		پژوهان
صفحه نخست سامانه		 مجری و همکاران
مجری و همکاران		 اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی		 دانلود
دانلود 		علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان: طاهره نصرت زهی

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 6823
عنوان فارسی طرح مقایسه کوتینین بزاق در افراد مصرف کننده قلیان و passive smoker’s
عنوان لاتین طرح Comparsion of salivary cotinine in water pipe smoker’s and passive smoker’s
نوع طرح
محل اجرای طرح دانشکده دندانپزشکی
رسته مطالعاتی کاربردی
دانشکده/مرکز دانشکده دندانپزشکی زاهدان
زمان اجرا -روز 365

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
طاهره نصرت زهیاستاد راهنمای اول پایان نامه دانشجوییاستاد راهنمامتخصصnosratzehim@yahoo.com
ابراهیم علیجانیاستاد راهنمای دوم پایان نامه دانشجوییاستاد راهنمادکترای تخصصی ebrahimalijani@yahoo.com
حسن تاجداری دانشجودندان پزشکی عمومیhassan.tajdari@gmail.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی مقایسه کوتینین بزاق در افراد مصرف کننده قلیان و passive smoker’s
خلاصه طرح به لاتینComparsion of salivary cotinine in water pipe smoker’s and passive smoker’s
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهشکوتینین اصلی ترین متابولیت حاصل از تجزیه نیکوتین است ،نیکوتین در کبد توسط سیستم p450سیتوکروم تجزیه می شود .به طور متوسط 9% نیکوتین به طور کامل دفع می شود و 70 تا 80 % آن به کوتینین تبدیل می شود (1)،از آنجاییکه کوتینین طول عمر بالاتری (حدود 20 ساعت ) نسبت به نیکوتین (حدود 2 ساعت ) دارد و در بدن به مدت طولانی تری باقی می ماند بنابراین در مایعات مختلف بدن از جمله پلاسما ،ادرار ،بزاق،مایع شیار لثه ،عروق قابل اندازه گیری است (2)(3).از لحاظ فارماکوکنیتیک کوتینین تفاوت قابل ملاحظه ای در بزرگسالان و افراد میانسال ندارد اما در افراد مسن ناشی از فیلتراسیون گلومرولی 20% کاهش در کلیرانس کلیوی دیده می شود.کوتینین با روش های مختلفی قابل اندازه گیری است از جمله ایمونواسی ،رادیوایمونواسی کروماتوگرافی گاز مایع ، الایزا و کروماتوگرافی مایع (4).کوتینین یکی از حساس ترین و متداول ترین بیومارکر جهت نشان دادن افرادی که در معرض دود سیگار و قلیان قرار گرفته اند ، استفاده می شود (5).
امروزه استعمال دخانیات به عنوان یک معضل بهداشتی فراگیر در دنیا مطرح می باشد،به طوری که تا سال 2020 میلادی سبب یک مرگ از هر 3 مرگ بالغین خواهد بود(3).
قلیان یک روش قدیمی استعمال دخانیات است که جهت استفاده از توتون به کار می رود ،قلیان به نام هایی چون water pipe ،hookah ،narghila ،shishapipe ، شناخته می شود که از یک سر که محل و جایگاه تنباکو و یک بدنه که تا نیمه از آب پر می شود و یک محل جهت استنشاق دود تنباکو است تشکیل شده است ، به طور عمومی تنباکو باید مرطوب ،مطبوع و طعم دار باشد که به وسیله زغال گرم می شود . قلیان وسیله برای کشیدن تنباکو است که در خاورمیانه و شرق آسیا محبوب است ،زغال در قلیان بصورت غیر مستقیم با تنباکو در ارتباط است و دود قلیان مستقیماً وارد ریه ها می شود ،بسیاری از مردم خاورمیانه فکر می کنند که دود قلیان بی ضرر هست و قلیان جایگزین مناسبی بجای سیگار می باشد ، اما مطالعات زیاد نشان می دهد که دود قلیان حاوی مواد سمی مثل مونواکسید کربن، فلزات سنگین ، نیکوتین ومواد سرطان زا می باشد(6) .سازمان بهداشت جهانی مصرف دخانیات ، بخصوص قلیان و تنباکو را به عنوان یک تهدید جهانی اعلام کرده است(7) . میزان دودی که به وسیله قلیان تولید می شود به مراتب بیشتر از سیگار می باشد ، دود تولید شده به وسیله قلیان 50000 میلی لیتر است در حالی که کشیدن سیگار 500-600 میلی لیتر دود تولید می کند ، مقدار نیکوتین خون مصرف کنندگان روزانه قلیان در مشابه افرادی است که روزانه 10 نخ سیگار مصرف می کنند ، اگرچه نیاز بیشتری برای مطالعات اپیدمیولوژی وجود دارد ، اما مضررات قلیان از قبیل سرطان ،بیماری های قلب و عروق و اعتیاد به نیکوتین کاملاً مشخص است(8).
واژه smoking اشاره به رفتار سیگار کشیدن فعال دارد ،یعنی یک فرد سیگاری اقدام به کشیدن عمدی سیگار می کند ، واژه passive smoking (سیگار کشیدن غیرفعال)به استنشاق ناخواسته دود سیگار توسط افراد غیرسیگاری اطلاق می شود ، این واژه در سال 1970 ابداع شد از آن پس توجه بیشتری به رابطه بین بیماری ها و افرادی که در معرض دود سیگار قرار دارند گردید ، بین سال های 2000 تا 2010 تعداد افراد سیگاری به 4/1میلیارد نفر در جهان رسیده است ، که در نتیجه هر فردی ممکن است در شرایط passive somking قرار گرفته باشد (5)(9).
در مطالعه seifi و همکارانش در سال 2014 تغییرات سیتولوژی مخاط دهان در افراد سیگاری و افراد مصرف کننده قلیان ارزیابی شد ،این مطالعه در 40 فرد سیگاری ،40 فرد مصرف کننده قلیان ،40 فرد سالم انجام گردید افزایش در سایز هسته و نسبت هسته به سیتوپلاسم در افراد سیگاری و افراد مصرف کننده قلیان دیده شدآنها دریافتند که اپی تلیوم مخاط دهان در افراد سیگاری و مصرف کننده قلیان مستعد تغییرات بدخیمی می باشد و سیگار کشیدن اثرات مخرب بیشتری در تغییر سیتوپلاسمیک نسبت به قلیان دارد(6).
Nuca و همکاران در سال 2012 در مطالعه ای با هدف تعیین کوتینین بزاق در افراد مصرف کننده تنباکو و افراد Passive smoker ، در رومانی بر روی 286 مورد انجام شد در این مطالعه cross-sectional افراد به گروه های سیگاری فعال ،غیر سیگاری و سیگاری غیرفعال تقسیم شدند ،که بر این اساس 06/44%(126=n)افراد سیگاری ، 43/16 (47=n) افراد سیگاری و 5/39% (113=n )افراد سیگاری غیرفعال(درمعرض)بودند(2).
Pascale و همکاران در سال 2009 با انجام مطالعه ای به منظور تعیین کوتینین بزاق و مونواکسید کربن در افراد مصرف کننده قلیان 3 گروه را انتخاب کردند گروه اول 43 نفر افراد غیر سیگاری ، گروه دوم 103 نفر مصرف کننده قلیان و گروه سوم 42 نفر سیگاری بودند.سطح کوتینین بزاق در افراد مصرف کننده قلیان پایین تر از افراد سیگاری بود ، اما به طور قابل توجهی بالاتر از افرادی بود که هرگز سیگار نکشیدند ،آنها دریافتند که میزان کوتینین بزاق تحت تأثیر دفعاتی است که فرد قلیان استعمال می کند و همچنین اندازه قلیان در وابستگی و اعتیاد به قلیان به طوری قابل ملاحظه ای تحت تأثیر BMI و تعداد افرادی است که در منزل یا محیط کار سیگار می کشند (10).
bacha و همکارانش در سال 2007 کوتینین بزاق را در افراد مصرف کننده قلیان بررسی کردند، 3 گروه شامل 20 نفر غیر سیگاری ،15 نفر قلیانی و 20 نفر سیگاری وارد مطالعه شدند . میانگین کوتینین بزاق در افراد سیگاری و افراد مصرف کننده قلیان بسیار نزدیک بود(به ترتیب ng/ml 7/82±1/87 ng/ml4/110±8/77)آنها دریافتندکه قد و وزن افراد و همچنین اندازه قلیان ،کوتینین بزاق را تحت تأثیر قرار می دهد و همچنین قلیان به اندازه سیگار مضر است و اندازه گیری کوتینین بزاق می تواند به عنوان ابزاری خوب جهت تشخیص افراد مصرف کننده قلیان و سیگار مورد استفاده قرار گیرد(11).
Shafagoj و همکارانش نیکوتین در پلاسما ،بزاق و ادرار افراد قلیانی را اندازه گرفتند آنها 14 فرد سالم مرد با میانگین سن 8±28 سال و وزن 53/13±7/82 کیلوگرم که عادت کشیدن را به مدت 9/1±29/3سال که حداقل 3 بار در هفته با میانگین gr20 تنباکو و مدت زمان کشیدن 50-40 دقیقه ای در هربار کشیدن را داشتند وارد مطالعه شدند بزاق این افراد در ابتدای کشیدن قلیان (زمان 0) و انتهای کشیدن قلیان (زمان 45 دقیقه ) جمع آوری شد نتایج با استفاده از روش کروماتوگرافی نشان داد که میزان کوتینین بزاق به طور قابل ملاحظه ای از ng/ml79/0 ±79/0 به ng/ml 04/75± 49/238 افزایش یافته بود(12).
Yamamoto و همکارانش در سال 2005 همراهی بین سیگار کشیدن فعال و غیر فعال و کوتینین بزاق و پریودنتیت را نشان دادند، میانگین کوتینین بزاق در افراد سیگاری ng/ml 223 در افراد سیگاری غیرفعال ng/ml 113 بود ،که در افراد سیگاری فعال بالاتر از افراد سیگاری غیرفعال گزارش شد(13).
Arbes و همکارانش در سال 2001 گزارش کردند که افراد که در معرض در سیگار یا تنباکو هستند (افرادpassive smoker ) 6/1برابر بیشتر در معرض بیماری ها پریودنتال می باشد(14).
به دلیل شیوع بالای استفاده افراد این منطقه از سیگار و قلیان بر آن شدیم که میزان کوتینین بزاق را در افراد مصرف کننده قلیان و افرادی که در معرض دود تنباکو یا سیگار هستند با افراد سالم مورد مقایسه قرار دهیم.
سوالات و / یا فرضیات پژوهش
1-‌‌ میزان کوتینین بزاق در بین افراد مصرف کننده قلیان و افراد سالم متفاوت است.
2- میزان کوتینین بزاق در بین افراد passive smoker و افراد سالم متفاوت است .
3- میزان کوتینین بزاق در افراد مصرف کننده قلیان و passive smoker متفاوت است.
هدف کلی طرحتعیین سطح کوتینین بزاق در افراد مصرف کننده قلیان و passive smoker .
اهداف اختصاصی1- مقایسه میزان کوتینین بزاق در بین افراد مصرف کننده قلیان و افراد سالم .
2- مقایسه میزان کوتینین بزاق در بین افراد passive smoker و افراد سالم.
3- مقایسه میزان کوتینین بزاق در بین افراد مصرف کننده قلیان و passive smoker .
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرحندارد
تعریف واژه های تخصصیکوتینین بزاق : یکی اصلی ترین متابولیت حاصل از تجزیه نیکوتین است ،نیکوتین در کبد توسط سیستم p450 سیتوکروم تجزیه می شود .به طور متوسط 9% نیکوتین به طور کامل دفع می شود و 70 تا 80 % آن به کوتینین تبدیل می شود (1).
Passive smoker’s : واژه passive smoking (سیگار کشیدن غیرفعال)به استنشاق ناخواسته دود سیگار توسط افراد غیر سیگاری اطلاق می شود (5).
قلیان : یک روش قدیمی استعمال دخانیات است که جهت استفاده از توتون به کار می رود(6).
ETS (Enviromental Tobacco Smoke) :شامل پرسشنامه ای استاندارد(فرم ضمیمه شماره 3) است که اگر ETS ›2 باشد افراد به عنوان passive smoker’s شناخته می شوند(1).
BMI (Body Mass Index ): شاخص توده ی بدن می باشد.
نوع مطالعهموردی-شاهدی
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)جامعه مورد بررسی شامل بیماران مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی که تاریخچه مصرف قلیان را گزارش می کنند و افرادی که در معرض دود تنباکو یا سیگار می باشند (passive smoker’s ) و افرادی سالمی که جهت درمان های دندانپزشکی به کیلینیک دانشکده مراجعه می کنند.
معیار ورود به مطالعه :
1.داشتن سن 40-13 سال.
2.افراد نرمال (غیر سیگاری ،غیر قلیانی و هر گونه مصرف دخانیات)که هرگز از سیگار یا قلیان و یا هرگونه دخانیات استفاده نکردند.
3.تاریخچه مصرف قلیان را حداقل یکبار در روز به مدت 80-20 دقیقه به مدت5-3 سال گزارش می کنند.
4.افرای که در خانه یا محل کار در معرض دود تنباکو یا سیگار می باشند (2‹ETS ).
معیار خروج از مطالعه :
1.وجود هرگونه ضایعه دهانی.
2.وجود هر نوع بیماریهای سیستمیک و یا مصرف دارو.
3.وجود دنچر ثابت و یا پارسیل.
4.هرفردی که هم سیگار و هم قلیان و یا هر نوع دخانیات دیگری استفاده می کند
5. 20‹BMI خارج از استاندارد.
6.افرادی که رضایت نامه کتبی آگاهانه را امضا ننمودند.
حجم نمونه و روش محاسبه آنمشابه با مطالعه bacha و همکارانش که میزان کوتنین بزاق را در 15 نفر مصرف کننده قلیان و 20 نفر سیگاری را با افراد سالم مقایسه کرده بودند (11) ، ما حجم نمونه را برای هریک از گروه ها (افراد سالم ،قلیانی و passive smoker’s) 30 نفر در نظر می گیریم.
روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)آسان در دسترس کلیه افرادی که شرایط ورود به مطالعه را داشته باشند تا رسیدن به حجم نمونه به مطالعه وارد خواهند شد.
روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)با استفاده از فرم اطلاعاتی میزان کوتینین بزاق هر فرد در هر 3 گروه ثبت می شود (فرم ضمیمه 1).
روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)در این مطالعه مورد-شاهدی افرادی که تاریخچه مصرف قلیان را حداقل یکبار در روز به مدت 80-20دقیقه و به مدت5-3 سال را دارند(30 نفر) و افرادی که در خانه و یا محل کار در معرض دود تنباکو یا سیگار می باشند(30 نفر بر اساس پرسشنامه ETS>2 دارند) و افراد نرمالی که هرگز از سیگار یا قلیان و یا هرگونه دخانیات استفاده نکردند (30 نفر) ، پس از کسب رضایت نامه آگاهانه از بیمار(فرم ضمیمه شماره 2) نمونه بزاق تحریکی افراد گرفته می شود .گروه کنترل نیز از نظر سن ، جنس و BMI با گروه مورد هماهنگ خواهد شد ، افراد بایستی 90 دقیقه قبل از نمونه گیری از خوردن و آشامیدن و مسواک زدن اجتناب کنند .تمام نمونه ها 11-9 صبح جمع آوری خواهد شد.بزاق غیرتحریکی از تمام افراد مورد و شاهد به روش spitting جمع آوری می شود، بعد از جمع آوری بزاق در لوله آزمایش ،درب آن با پارفیلم بسته و کدگذاری می شود. نمونه ها در شرایط 20- درجه سانتیگراد تا زمان اجرای آزمایش نگهداری می شوند تا به آزمایشگاه دانشگاه علوم پزشکی زاهدان منتقل شوند.اندازه گیری کوتینین بزاق با استفاده از روش الایزا انجام خواهد شد.
روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)داده های به دست آمده توسط نرم افزار آماری spss18 محاسبه و برای توصیف داده ها از جداول فراوانی و آمار توصیفی شامل میانگین و شاخص های پراکنندگی استفاده می شود و در نهایت برای بیان ارتباط آماری آنها از آزمون t-test یا آزمون نان پارامتری معارل آن استفاده می گردد
ملاحظات اخلاقی راهنمای عمومی اخلاق درپژوهشهای علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی کد 13،15 ،16 ، 18، 22، 25 ، 27
محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنهاندارد
کلمات کلیدیکوتینین بزاق ،سیگار کشیدن غیرفعال ، قلیان

salivary cotinine،passive smoker’s ،water pipe

فهرست منابع و مراجع1- Florescu A, Ferrence R, Einarson T, Selby P,Soldin O, Koren G. Methods for quantification of exposure to cigarette smoking and environmental tobacco smoke:
focus on developmental toxicology. Ther Drug Monit 2009; 31(1): 14-30.
2- Nuca C, Amariei C, Badea V,,et al. Salivary cotinine biomarker of tobacco consumption in the assessment of passive smoking prevalence.Farmacia Jurnal, 2012; 60(5).
3- Julia J.Smith . Renee F.Robinson.Burhan A.Khan.Connie S.Sosnoff.Denise A. Dillard.Estimating cotinine associations and a saliva cotinine level to identify active cigarette smoking in alaska native pregnant women.Jurnal Matern Child Health .2013
4- Cok I. Ozturk R.Urinary cotinine levels of smokeless tobacco users.Human & Experimental Toxicology. 2000; 19:650-655.
5- Dhavan P, Bassi S, Stigler MH, et al. Using salivary cotinine to validate self-reports of tobacco use by Indian youth living in low-income neighborhoods. Asian Pac J Cancer Prev 2011; 12(10) :2551-4.
6- Seifi S, Feizi F, Mehdizadeh M, Khafri S, Ahmadi B. Evaluation of cytological alterations of oral mucosa in smokers and waterpipe users. Cell J. 2014; 15(4): 302-309.
7- Mackay J ,Eriksen M.The tobacco atlas united kingdom WHO :Myriad edition limited;2002.p.4-5.32-33,36.
8- Primack BA, Walsh M, Bryce C, Eissenberg T. Water-pipe tobacco smoking among middle and high school students in Arizona. Pediatrics. 2009; 123(2): e282-e288.
9- Schneider N, Jacob P, Nilsson F, Leishcow S, Benowitz N, Olmstead R. Saliva cotinine levels as a function of collection method. Addiction. 1997; 92(3): 347-51.
10- Pascale S, Bacha A , Mirna W. Saliva cotinine and exhaled carbon monoxide in real Life waterpipe smokers. Tobacco Use Insights. 2009:2.
11- Bacha A , Pascale S, Mirna W. Saliva cotinine and exhaled carbon monoxide levels in natural environment waterpipe wmokers.Inhalation Toxicology Journal. 2007; Vol. 19, No. 9 , Pages 771-777 .
12- Shafagoj Y, Mohammed F, Hadidi K. Hubble-bubble (water pipe) smoking: levels of nicotine and cotinine in plasma, saliva and urine. International Journal of Clinical Pharmacology and Therapeutics. 2002: 40(6):249-255.
13- Yamamoto Y, Nishida N. Association between passive and active smoking evaluated by salivary cotinine and periodontitis. Journal of Clinical Periodontology.2005;V 32, Issue 10, pages 1041–1046.
14- Arbes S, Agústsdóttir H, Environmental tobacco smoke and periodontal disease in the United States. Am J Public Health. 2001; 91(2): 253–257.

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
eslahat-propozal.rar1393/04/161316369دانلود
komite akhlagh.docx1393/07/29116812دانلود