بررسی تأثیر مداخله ای آموزش ارگونومی بر وضعیت بدنی کارکنان شاغل در دانشگاه علوم پزشکی زاهدان به روش QEC در سال 1393

The effect of intervention program on body position in Zahedan university of medical science stuff using QEC in 1393


چاپ صفحه 		پژوهان
صفحه نخست سامانه		 مجری و همکاران
مجری و همکاران		 اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی		 دانلود
دانلود 		علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان: سمیه حامی مهکویه

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 6838
عنوان فارسی طرح بررسی تأثیر مداخله ای آموزش ارگونومی بر وضعیت بدنی کارکنان شاغل در دانشگاه علوم پزشکی زاهدان به روش QEC در سال 1393
عنوان لاتین طرح The effect of intervention program on body position in Zahedan university of medical science stuff using QEC in 1393
نوع طرح
محل اجرای طرح دانشکده بهداشت
رسته مطالعاتی مقطعی
دانشکده/مرکز دانشکده بهداشت زاهدان
زمان اجرا -روز 180

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
سمیه حامی مهکویهمجریاجراء طرح S_hse90@yahoo.com
حسین زارعهمکاراجراء طرحکارشناسیh.zare2012@yahoo.com
بابک فضلی اوچ حصاراستاد راهنمای اول طرح دانشجوییاستاد مشاوردکترای تخصصی fazli_babak@yahoo.com
حسین انصاریاستاد راهنمای دوم طرح دانشجوییمشاور آماردکترای تخصصی smithepi@gmail.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی بررسی تأثیر مداخله ای آموزش ارگونومی بر وضعیت بدنی کارکنان شاغل در دانشگاه علوم پزشکی زاهدان به روش QEC در سال 1393
خلاصه طرح به لاتینThe effect of intervention program on body position in Zahedan university of medical science stuff using QEC in 1393
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهشاختلالات اسکلتی عضلانی به شرایطی گفته می شود که عضلات، تاندون ها و اعصاب آسیب دیده و علایم به صورت درد، ناراحتی و کرختی در اندام ظاهر می شود(1).
با وجود این که علم و فناوری وظایف شغلی را به سمت اتوماسیون سوق می دهد، تقریبا در همه ی مشاغل فعالیت ها به علت وضعیتی که به بدن می دهند موجب ایجاد فشار می شوند(2, 3).
علت بیش از نیمی از غیبت ها در محیط کار، اختلالات اسکلتی عضلانی است(4).
موسسه ایمنی وسلامت شغلیNIOSH ، بیماری ها و عوارض شغلی ناشی از کار را براساس اهمیت آنها از نظر شیوع، شدت وامکان پیشگیری طبقه بندی نموده است که در آن WMSDs پس از بیماری های تنفسی شغلی در رتبه دوم قرار دارد(5).
بر پایه تحقیقات انجام گرفته شده بر خلاف گسترش فزاینده ی فرایندهای مکانیزه و خودکار، اختلالات اسکلتی عضلانی مرتبط با کار(WMSDs) یک مشکل عمده بهداشتی، اجتماعی و اقتصادی در همه ی جوامع است و از جمله مهم ترین مسائلی است که ارگونومیست ها در سراسر جهان با آن روبرو هستند(6-8).
ریسک فاکتورهای گوناگونی در وقوع این آسیب ها نقش دارند که می توان آنها را به ریسک فاکتورهای ارگونومیکی و فیزیکی نظیر پوسچر نامناسب و کارهای توام با حرکات تکراری (پوسچ استاتیک و ثابت) نیرو(بلند کردن، کشیدن و حمل بارهای سنگین)، عوامل محیطی(گرما، سرما)، عوامل روانی، فردی(سن، جنسیت، قد و..)، سازمانی، ارتعاش تمام بدن، عدم فرصت کافی جهت استراحت بین مراحل کار، سرعت زیاد انجام کار، نوبت کاری و... می باشد(8-12).
در حال حاضر با بررسی منابع گوناگون می توان بسیاری از مشکلات مطرح شده در محیط کار را با استفاده از شیوه های ارگونومیکی از میان برداشت زیرا ارگونومی مطالعه ی چگونگی اثر مقابل انسان با محیط کار در جهت دستیابی به اهداف می باشد(13).
لذا کاربرد ارگونومی در طراحی فرایندها و نظام های مکانیکی تاثیر شایان توجهی بر افزایش تولید، کاهش هزینه های درمانی و پزشکی، کاهش فشارهای روانی، افزایش رضایت شغلی، افزایش بهره وری و به طور کلی افزایش منابع ملی و منافع اقتصادی دارد به طوری که در ارزیابی ارگونومیک ایستگاه کادر آزمایشگاهی بیمارستان های دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه ، 339 مورد درد یا ناراحتی اسکلتی عضلانی به علت نادیده گرفتن ملاحضات ارگونومیک در اندام های بدن گزارش شده است از طرفی در طول یک سال 3247 روز کاری از دست رفته وجود دارد که این میزان معادل 12% نیروی کار شاغل در آزمایشگاه می باشد(14).
در یک تحقیق انجام شده در بین پرستاران مشخص گردید که آموزش ورزش و توصیه های ارگونومیک همراه با هم تاثیر معنا داری بر کاهش درد و ناتوانی در ناحیه کمر دارند.
اما متاسفانه در ایران ملاحضات ارگونومیک محدودی در بیمارستان ها با بهره گیری از شیوه های علمی مورد توجه قرار گرفته است و لذا آمار و ارقامی که گویای وضعیت بدنی پرسنل بیمارستان ها اختلالات اسکلتی و کاهش بهره وری ناشی از عدم توجه به اصول ارگونومی در این محیط باشد وجود ندارد(15).
مطابق آمار ارائه شده از طرف مرکز ملی آمار فنلاند تقریبا 46% بیماری های شغلی در سال 1989 در گروه بیماری های اسکلتی عضلانی طبقه بندی شده است(6, 16, 17).
در آمریکا این گونه صدمات باعث از بین رفتن کار در بیش از 600000 نفر از کارکنان در سال شده و بین 45-54 میلیارد دلار هزینه داشته است(6, 17).
Genaidy و همکاران بر این باورند که اختلالات اسکلتی عضلانی عامل اصلی آسیب منابع انسانی نیروی کار، کاهش بهره وری و زیان های اقتصادی هستند که این اختلالات دلیل یک سوم در خواست های غرامت برای مشکلات ناشی از کار می باشند(18). بر اساس گزارش معاونت درمان سازمان تامین اجتماعی در سال های 1370 تا 1373 بیماری های اسکلتی عضلانی علت 14.4% از کار افتادگی ها ی کلی در کشور بوده است که در این زمینه پس از بیماری های مغز و اعصاب (16.8%) ، بیماری های روانی (16.1%) و سرطان ها (16% ) رتبه چهارم را داشته است(19)، بر اساس گزارش این معاونت، در سال 1379 بیشترین تعداد مراجعات به کمیسیون پزشکی بدوی سازمان تامین اجتماعی به علت ناراحتی اسکلتی عضلانی بوده است(19).
روش ارزیابی سریع مواجهه QEC یکی از روش های ارزیابی است که امکان ارزیابی مواجهه ی کارگر با طیفی از ریسک فاکتورهای اختلالات اسکلتی عضلانی را فراهم می آورد(12, 20).
بر پایه روش QEC اندام های بدن بر اساس وضعیت هایی که ممکن است داشته باشند، دسته بندی شده و یک کد مخصوص می گیرند. با ثبت حالت های مختلف قرار گرفتن در هنگام کار می توان به خطرات اسکلتی عضلانی کار پی برد و اقدام به پیشگیری نمود.
برخی از مزایای این روش که سبب گسترش آن گردیده عبارتند از:
1. حساسیت بالای این روش برای ارزیابی وضعیت استقرار بدن در کارهای مختلف
2. ارزیابی سریع در روش QEC
3. روایی روش QECنسبتا بالاست
4. کاربرد ساده و نیاز به حداقل لوازم و ابزار
و در نهایت، QEC با یک نگرش فراگیر امکان ارزیابی مواجهه کارگر با طیف گسترده ای از ریسک فاکتورهای WMSDs را فراهم می آورد(21).
از آنجا که پوسچر نامناسب هنگام کار یکی از مهمترین ریسک فاکتورهای اختلالات اسکلتی عضلانی به ویژه در کادر اداری می باشد و با توجه به عدم آگاهی پرسنل نسبت به تاثیر بکارگیری ارگونومی در کاهش ریسک اختلالات اسکلتی عضلانی، این مطالعه با هدف ارزیابی این اختلالات در کادر اداری دانشکده های دانشگاه علوم پزشکی زاهدان با هدف شناسایی ریسک فاکتورهای بروز این اختلالات و کاهش نمره ریسک QEC انجام می گردد.

بررسی متون
طی مطالعه ای تحت عنوان اثر بخشی آموزشی ارگونومی در اصلاح وضعیت بدنی، عوامل خطر ارگونومی و شدت درد های اسکلتی – عضلانی در کاربران رایانه که توسط دکتر عیسی محمدی و دیگر همکاران انجام گرفت نتایج نشان داد که اگر آموزش ارگونومی پیشگیرانه به عنوان جزئی از مداخله های چند بخشی باشد که دست کم دو مورد از موارد و حذف عوامل خطر، کنترل های مهندسی و کنترل های اجرایی را در بر داشته باشد موفق خواهد بود(22).
با مطالعه ای تحت عنوان اثر بخشی مداخله آموزشی نظریه محور در اصلاح حالت های بدنی کاربران رایانه که توسط دکترعیسی محمدی و همکاران در سال 91 انجام شد یافته ها نشان دادند که مداخله ارگونومی مبتنی بر تئوری ممکن است بتواند حالت های بدنی را بهبود بدهند ولی به تنهایی قادر به کاهش عوامل خطر ارگونومی به سطوح کم مواجهه نیستند.اگرمداخله آموزشی به صورت جزئی از مداخلات چند جانبه که حداقل شامل دو جزء آنالیز و حذف عوامل خطر، کنترل های مهندسی، کنترل های مدیریتی باشد در نظر گرفته شود اقدامات ارگونومی پیشگیرانه موفق تر خواهند بود(23).
با مطالعه ای تحت عنوان ارزیابی ریسک اختلالات اسکلتی عضلانی به روش RULA و بررسی تاثیر آموزش ارگونومیک بر وضعیت انجام کار خیاطان که توسط بابک فضلی و همکاران در سال 92 انجام گرفت نشان داد نتایج ارزیابی شرایط کاری در 4 وظیفه با استفاده از روش RULA قبل و بعد از آموزش نشان دهنده تاثیر آموزش های ارگونومیک در اصلاح وضعیت بدنی خیاطان در ایستگاه های کاری چرخکاری و جا دکمه زنی بوده است(24).
با مطالعه ای تحت عنوان تاثیر آموزش اصول ارگونومی بر اختلالات اسکلتی و عضلانی کاربران رایانه توسط طاهره یکتایی ودیگر همکارانش انجام گرفت نتایج نشان داد که براساس یافته های پژوهش می توان نتیجه گرفت که آموزش و آگاه کردن کاربران رایانه و انجام مداخلات ارگونومیک جهت تصحیح نامناسب پوسچر، کاهش زمان کار، استفاده از تکیه گاه بازو و تکیه گاه پا و انجام تمرینات کششی و تنظیم ایستگاه کاری نقش موثری در کاهش اختلالات اسکلتی و عضلانی کاربران رایانه خواهد داشت(25).
با مطالعه ای تحت عنوان ارزیابی مقایسه ای آموزش ورزش و توصیه های ارگونومی در درمان کمر درد مزمن :یک مطالعه بالینی تصادفی در پرستاران که توسط دکتر محمد علی محسنی بندپی و دیگر همکاران انجام گرفت نتایج نشان داد آموزش ورزش و توصیه های ارگونومی می تواند تاثیر معنی دار بر کاهش درد و ناتوانی ناشی از کمر درد داشته باشد. بنابراین انجام ورزش های منظم و رعایت اصول ارگونومیک در حین انجام خدمات پرستاری و تاکید بر تداوم آن توصیه می شود(26).
سوالات و / یا فرضیات پژوهش1. توزیع فراوانی سطح اولویت اقدام اصلاحی از نظر پوسچر بدنی قبل از مداخله در کارکنان چگونه است؟
2. توزیع فراوانی سطح اولویت اقدام اصلاحی در گروه آموزش دیده بعد از مداخله از نظر پوسچر بدنی در کارکنان چگونه است؟
3. توزیع فراوانی سطح اولویت اقدام اصلاحی از نظر پوسچر بدنی در گروه آموزش ندیده بعد از مداخله در کارکنان چگونه است؟
4. فراوانی سطح اولویت اقدام اصلاحی از نظر پوسچر بدنی در گروه آموزش دیده قبل و بعد از مداخله متفاوت است.
5. فراوانی سطح اولویت اقدام اصلاحی از نظر پوسچر بدنی بعد از مداخله در گروه آموزش دیده و آموزش ندیده متفاوت است.
هدف کلی طرحتعیین تأثیر مداخله ای آموزش ارگونومی بر وضعیت بدنی در کارکنان شاغل دانشگاه علوم پزشکی زاهدان به روش QEC در سال 1393
اهداف اختصاصی1. تعیین توزیع فراوانی سطح اولویت اقدام اصلاحی از نظر پوسچر بدنی قبل از مداخله در کارکنان
2. تعیین توزیع فراوانی سطح اولویت اقدام اصلاحی در گروه آموزش دیده بعد از مداخله از نظر پوسچر بدنی
3. تعیین توزیع فراوانی سطح اولویت اقدام اصلاحی از نظر پوسچر بدنی در گروه آموزش ندیده بعد از مداخله در کارکنان
4. مقایسه فراوانی سطح اولویت اقدام اصلاحی از نظر پوسچر بدنی در گروه آموزش دیده قبل و بعد از مداخله
5. مقایسه فراوانی سطح اولویت اقدام اصلاحی از نظر پوسچر بدنی بعد از مداخله در گروه آموزش دیده و آموزش ندیده
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرحدانشگاه علوم پزشکی زاهدان
تعریف واژه های تخصصی
نوع مطالعهمقطعی از نوع مداخله ای
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)این مطالعه بر روی کارکنان اداری شاغل چهار دانشکده پیراپزشکی، بهداشت، توانبخشی و پزشکی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان که معیار ورودکارکنان اداری به مطالعه شامل سابقه کاری حداقل 2 سال و پوسچر کاری در وضعیت نشسته را دارند انجام خواهد شد.
ایستگاه ها را بررسی کرده و ایستگاه هایی که شرایط یکسانی که از نظر صندلی، میز، زیرپایی، کیبورد و مانیتور مورد استفاده را دارند (تقریبا مشابه باشند) برای ورود نمونه ها انتخاب می شوند.
از فرد پرسیده می شود که اگر در یکی از اندام های بدن(گردن، کمر، شانه، مچ دست) به علل مختلف قبل از مطالعه دچار آسیبهای اسکلتی عضلانی شده است ومبتلا به درد می باشد از نمونه خارج می شود.
حجم نمونه و روش محاسبه آنبا توجه به مطالعه انجام شده (بررسی تأثیر مداخله ای آموزش ارگونومی بر اختلالات اسکلتی – عضلانی در کارکنان شاغل دانشگاه علوم پزشکی زاهدان به روش QEC)در سطح اطمینان 95٪ حجم نمونه به شرح ذیل محاسبه گردیده است.
و بر اساس فرمول زیر حداقل حجم نمونه 195نفر برآورد می گردد.
Z1-α/2=1.96
P=0.53
D=0.07

n= ((Z1 - α/2 * p(1-p))/d2 )~195
روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)آسان و در دسترس
روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)در این تحقیق جمع آوری اطلاعات با استفاده از روش های مشاهده ای QECبه منظور تعیین و ارزیابی میزان مواجهه با اختلالات اسکلتی-عضلانی ناشی از کار در کل بدن و برای هر یک از نواحی چهارگانه بدن (پشت و کمر – مچ دست – گردن – شانه/بازو) و اطلاعات مربوط به سن، سابقه کاری، وزن، قد، انجام خواهد گرفت.
روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)درنگرش ارگونومیک، به منظورکاهش آسیب های اسکلتی – عضلانی در محیط کار بایسته است تمام عناصر تشکیل دهنده ی سامانه ی کار که می توانند در وقوع این آسیب ها نقش داشته باشند مورد ارزیابی فراگیر قرار گیرند. این نگرش فراگیر می تواند زمینه سازدست یابی به راه حل بهینه جهت حذف یا کاهش شیوع آسیب های اسکلتی – عضلانی در محیط کار شود.
این مطالعه مطابق مراحل زیر انجام خواهد گرفت:
أ.با مراجعه حضوری و پس از تعیین وضعیتهای کاری به منظور ارزیابی ابتلا به اختلالات اسکلتی – عضلانی توسط نرم افزارQEC مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت.
ب. پمفلت های آموزشی تهیه شده توسط محققین بین کارکنان شاغل توزیع و همزمان برای کارکنان شاغل گروه مورد مداخله توضیحاتی نسبت به اصول ارگونومی مورد نیازجهت بهبود وضعیت های بدنی بطور حضوری ارائه خواهد شد.
سر فصل های پمفلت شامل:
شیوه های صحیح کار– پوسچرهای مناسب - تعدادی نرمش حین کار ویا در پایان کار و...
ت.حد اقل یک ماه بعد از آموزش مرحله (ت) به منظور ارزیابی پتانسیل خطرابتلا به اختلالات اسکلتی – عضلانی توسط نرم افزارQEC ، مجدد کل کارکنان گروه های مورد مداخله و شاهد مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت.
ث. داده های مراحل بر اساس روشهای ارزیابی شده استخراج و با راهنمایی استاد راهنما و مشاور آماری و با استفاده از نرم افزار های آماری مورد تجزیه وتحلیل، مقایسه و ارزیابی قرار خواهد گرفت.
روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)برای توصیف داده ها از آمار توصیفی شامل جداول و نمودارهای آماری و شاخص های مرکزی و پراکندگی و برای توصیف داده ها از آزمون tمستقل و آزمون مجذور کای و آنالیز رگرسیون استفاده خواهد شد
ملاحظات اخلاقی از دفترچه اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی استفاده گردید. کدهای استخراج شده به شرح ذیل می باشد:
1، 5، 7، 10، 11، 12، 13، 15، 16، 17، 19، 25، 27، 28، 29، 31
محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنهادر ساعت مراجعه به اتاق کارکنان برای ارزیابی پوسچر و یا آموزش، ممکن است کارکنان حضور نداشته باشند. در ساعات یا روز های بعد مراجعه می شود.
کلمات کلیدیپوسچر بدنی، QEC، آموزش ارگونومی
فهرست منابع و مراجع1. Lemasters G, Atterbury M, Booth-Jones A, Bhattacharya A, Ollila-Glenn N, Forrester C, et al. Prevalence of work related musculoskeletal disorders in active union carpenters. Occupational and environmental medicine. 1998;55(6):421-7.
2. SHAHNAVAZ H. Workplace injuries in the developing countries. Ergonomics. 1987;30(2):397-404.
3. Genaidy A, Al-Shedi A, Shell R. Ergonomic risk assessment: preliminary guidelines for analysis of repetition, force and posture. Journal of human ergology. 1993;22(1):45-55.
4. M AA. Body Mechanic and principle of work station design. 2009:46-50.
5. Tayyari F, Smith JL. Occupational ergonomics: principles and applications: Chapman & Hall London; 1997.
6. Maul I, Läubli T, Klipstein A, Krueger H. Course of low back pain among nurses: a longitudinal study across eight years. Occupational and environmental medicine. 2003;60(7):497-503.
7. Spielholz P, Silverstein B, Morgan M, Checkoway H, Kaufman J. Comparison of self-report, video observation and direct measurement methods for upper extremity musculoskeletal disorder physical risk factors. Ergonomics. 2001;44(6):588-613.
8. Ohlsson K, Attewell R, Skerfving S. Self-reported symptoms in the neck and upper limbs of female assembly workers. Scand J Work Environ Health. 1989;15(1):75-80.
9. Meier E. Ergonomic standards and implications for nursing. JANNETTI PUBLICATIONS, INC EAST HOLLY AVENUE, BOX 56, PITMAN, NJ 08071-0056 USA; 2001.
10. Putz-Anderson V. Musculoskeletal disorders and workplace factors: a critical review of epidemiologic evidence for work-related musculoskeletal disorders of the neck, upper extremity, and low back: US Dept. of Health and Human Services, Public Health Service, Centers for Disease Control and Prevention, National Institute for Occupational Safety and Health; 1997.
11. Kee D, Karwowski W. LUBA: an assessment technique for postural loading on the upper body based on joint motion discomfort and maximum holding time. Applied Ergonomics. 2001;32(4):357-66.
12. Buckle P, Li G, editors. A practical approach musculoskeletal risk assessment in the real workplace. From experience to innovation Proceedings of the 13th Triennial Congress of the International Ergonomics Association Helsinki: Finish Institute of Occupational Health; 1997.
13. Wears RL, Perry SJ. Human factors and ergonomics in the emergency department. Annals of emergency medicine. 2002;40(2):206-12.
14. Chobineh A, editor. Torani S. Heidariyan K, Gharegozlo F Evalution of Ergonomic in Hospital Labratories of Kermanshah Universty of Medical Science and It's Relation with Musculoskeletal Disorders and Manpower Productivity Tehran: Ergonomi in Industry and Production Congress; 2003.
15. Mohseni Band Pey M FM, Ahmad Shirveni M, Bagheri Nami M, Khaliliy AR. A Comparative Evaluation of an Exercise Program and Ergonomic Advices in the Treatment of Low Back Pain: A Randomised Controlled Clinical Trial in Nursing Population. Journal of Medical Faculty Guilan University of Medical Sciences 2007:16(62):58-66.
16. A Review of Biomechanical and Psychophysical Research on Risk Factors Assciated with Low Back Pain. 2006. www.Oshaslc.gov/ergonomics:Standard/heapps.html. Accessed: Jul 5 2007.
17. Malone RE. Ergonomics, policy, and the ED nurse. Journal of Emergency Nursing. 2000;26(5):514-5.
18. Genaidy AM, Al-Shedi AA, Karwowski W. Postural stress analysis in industry. Applied Ergonomics 1994;25(2):77-87
19. Social support organization, treatment vice chancellor, a statistical report of the medical commisions, 2000.
20. Li G, Buckle P. The development of a practical tool for musculoskeletal risk assessment. Contemporary ergonomics. 1997:442-8.
21. kohan sal S, kohpaei A, gharli por gharghani Z, habibi P, zeyaei M, gilasi H, et al . Ergonomic evaluation of musculoskeletal disorders among kitchen workers by QEC technique in the Tehran University of Medical Sciences . journal of ilam university of medical sciences. 2013; 20 (5) :18-23.
22. Mohammadi Zeidi E, Farmanbar R, Morshedi H, Mohammadi Zeidi B, Karbord A. Effectiveness of an Ergonomic Education to Modify of Body Posture, Ergonomic Risk Factors and Musculoskeletal Pain Severity in Computer Users. Journal of Guilan University of Medical Sciences. [Research]. 2010;19(74):15-28.
23. Mohammadi Zeidi I, Morshedi H, Mohammadi Zeidi B. Effectiveness of a Theory-Based Educational Intervention on Modifying Body Posture of Computer Users in Iran. Journal of Rafsenjan University of Medical Sciences. [Research]. 2012;11(2):145-58.
24. Jafari SM, Fazli B, Nurani M, Sharifpoor Z, Soltani gerdfaramarzi R. Risk assessment of musculoskeletal disorder by RULA method, and effect evaluation of ergonomic training on tailor working conditions. OCCUPATIONAL MEDICINE Quarterly Journal. [Applicable]. 2013;5(2):43-50.
25. Yektaee T, Tabatabaee Ghomshe F, Piri L. The Effect of Ergonomic Principles Education on Musculoskeletal Disorders among Computer Users. Quarterly Journal of Rehabilitation. [Applicable]. 2013;13(4):108-16.
26. Mohseni Band pey MA, Fakhri M, Ahmad Shirveni M, Bagheri nami M, Khaliliyan AR. A Comparative Evaluation of an Exercise Program and Ergonomic Advices in the Treatment of Low Back Pain: A Randomised Controlled Clinical Trial in Nursing Population. Journal of Guilan University of Medical Sciences. [Research]. 2007;16(62):58-66.

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
Publication1 (2).pub1393/07/09430080دانلود
QEC.doc1393/08/17360448دانلود
Forme Ettelaat.docx1393/08/1716091دانلود
6838.doc1394/03/03366080دانلود