مقایسه میزان کوتینین بزاق در افراد مصرف کننده تنباکوی غیرتدخینی و افراد سیگاری

Comparison between salivary cotinine level in smokeless tobacco users and smokers


چاپ صفحه 		پژوهان
صفحه نخست سامانه		 مجری و همکاران
مجری و همکاران		 اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی		 دانلود
دانلود 		علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان: ماریه هنرمند

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 6859
عنوان فارسی طرح مقایسه میزان کوتینین بزاق در افراد مصرف کننده تنباکوی غیرتدخینی و افراد سیگاری
عنوان لاتین طرح Comparison between salivary cotinine level in smokeless tobacco users and smokers
نوع طرح
محل اجرای طرح دانشکده دندانپزشکی
رسته مطالعاتی کاربردی
دانشکده/مرکز دانشکده دندانپزشکی زاهدان
زمان اجرا -روز 365

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
ماریه هنرمندمجری دکترای تخصصی honarmand56@yahoo.com
علیرضا نخعیمشاور دکترای تخصصی alireza_nakhaee@yahoo.com
محمد مرادی دانشجو mohammadmoradi46@yahoo.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی مقایسه میزان کوتینین بزاق در افراد مصرف کننده تنباکوی غیرتدخینی و افراد سیگاری
خلاصه طرح به لاتینComparison between salivary cotinine level in smokeless tobacco users and smokers
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهشبر اساس برآورد سازمان جهانی بهداشت تا سال 2015، 10% تمامی مرگ ها در جهان مرتبط با مصرف تنباکو خواهد بود که این میزان بیشتر از مرگ و میر به دلیل ایدز است.(1)
مصرف تنباکو مسؤل تقریباً50000 مرگ سالانه در ایران است (2) و هر سال 5 میلیون نفر در جهان در اثر بیماری های ناشی از تنباکو جان خود را از دست می دهند. برآورد می شود که میزان آن تا سال 2030 به 10 میلیون مرگ در سال برسد که 70 درصد آن در کشورهای در حال توسعه رخ خواهد داد. این رقم بیش از مرگ و میر ناشی از ایدز، سوء مصرف مواد مخدر، حوادث جاده ای، قتل و خودکشی است (3و4).
سیگار حاوی ترکیباتی مانند مواد سرطان زا ( نیتروزامین ها، بتانفتیلامین و ... )، سموم و عوامل تحریک کننده سلول ها (آمونیاک و ...)، مونوکسیدکربن و نیکوتین می باشد.(5) اما ماده ای که سبب اعتیاد به سیگار می گردد، نیکوتین است.(6) نیکوتین پس از ورود به خون، در کبد به وسیله آنزیم سیتوکروم p450 متابولیزه می شود. کوتینین به عنوان متابولیت اصلی نیکوتین و داشتن نیمه عمر طولانی تر نسبت به نیکوتین (نیمه عمر نیکوتین در بدن 2 ساعت می باشد اما نیمه عمر کوتینین 22-6 ساعت می باشد)(7) به عنوان یک مارکر استاندارد جهت آزمایش در افراد در مواجهه با دود سیگار در نظر گرفته می شود.(8)
از انواع تنباکوی غیرتدخینی اسناف (snuff) ، تنباکوی جویدنی chewing tobacco)) و پان یا Betel Quid را می توان نام برد.(9) پان شامل arecuanut (دانه نوعی نخل آسیایی)، آهک مرده، catecho ( عصاره نوعی درخت آسیایی ) و تنباکو به همراه شیرین کننده و ادویه است (10).
اگر چه اعتقاد مردم بر این است که مصرف تنباکوی بدون دود ضرری ندارد ولی شواهد علمی نشان می دهد که به اندازه سیگار مضر و اعتیادآور بوده(3) و به عنوان ریسک فاکتور ایجاد سرطان دهان محسوب می شود (4و3). سرطان های مرتبط با تنباکو حدود یک سوم همه سرطان ها را در جنوب آسیا تشکیل می دهد (4) و علاوه بر این، تنباکوی بدون دود، ریسک فاکتور افزایش فشار خون، دیس لیپیدمی، سقط جنین، تولد نوزادکم وزن، دیابت و تشدید حمله ی آسم محسوب می شود (4و3) .جنوب آسیا از مراکز بزرگ تولید و صادرات تنباکو است و یک سوم تنباکوی مصرفی در این ناحیه از نوع بدون دود می باشد (11).
شناخت محتوای بزاق از نظر مولکولی و بیوشیمیایی و بررسی تغییرات ساختاری و عملکردی ترکیبات موجود در آن در اثر عوامل مختلف از جمله دود سیگار می تواند بسیار حائز اهمّیت بوده و در پیشگیری، تشخیص و درمان انواع بیماری ها موثر باشد.(12) کوتینین را می توان در مایعات بدن مانند سرم، بزاق، ادرار اندازه گیری نمود.(13) اندازه گیری کوتینین در بزاق روش بی خطر و مناسب جهت بررسی مواجهه ی فرد با نیکوتین می باشد.(14)
در مطالعه ی kulza و همکاران که در سال 2012 صورت گرفت سطح کوتینین بزاق در بخش غدد درون ریز دانشکده علوم پزشکی لهستان روی 18 بیمار سیگاری بررسی شد، میانگین غلظت کوتینین ml\ng240 گزارش شد.(15)
Robson و همکارانش در سال 2010 غلظت نیکوتین و کوتینین را در بزاق تحریکی و غیرتحریکی بررسی کردند. در این مطالعه 12 فرد سیگاری انتخاب شد که میانگین سن 34سال داشتند و روزانه به طور متوسط 13نخ (2-20) سیگار می کشیدند. میزان نیکوتین در بزاق تحریکی ng/ml 1070.6 و در بزاق غیرتحریکی ng/ml 2348.7 بود. اما غلظت کوتینین در بزاق تحریکی ng.ml 387.9 در مقایسه با بزاق غیرتحریکی ng/ml 257.5 به طور قابل توجهی بیشتر بود.(16)
در مطالعه ی Ferketich و همکاران در سال 2007 در ایالت Ohio Appalachian در مجموع 256 مرد مصرف کننده تنباکوی غیرتدخینی با متوسط مصرف 4.6 بسته در هفته که هر بار 70 دقیقه در دهان قرار می دادند شرکت کردند، میانگین غلظت کوتینین در بزاق ml\ng 460 گزارش شد.(17)
در مطالعه ای که در سال 2001 توسط Vartiainen و همکاران در یک نمونه تصادفی 5846 نفر از افراد سیگاری بین 25 تا 64 سال در فنلاند صورت گرفت غلظت کوتینین mg\ng10 و یا بالاتر در سرم بود.(18)
در مطالعه انجام شده توسط post و همکاران در سال 2006 بر روی 520 دانش آموز استکهلم سوئد با میانگین سنی 15 و سابقه مصرف سیگار یا ناس و یا هر دو، غلظت کوتینین بزاق بالاتر از ml\ng 5 بود.(19)
در مطالعه ی ربیعی و همکاران که بر روی 48 نفر (16 سیگاری و 16 قلیانی و 16نرمال) صورت گرفت بیشترین کوتینین بزاقی، متعلق به افراد سیگاری با میانگین و انحراف معیار 181/56± 223/74 نانوگرم بر میلی لیتر، افراد قلیانی۱۳۵/23±106/24، و افراد نرمال 1.24±/73 بود.(20)
با توجه به عوارض دهانی گوناگون مصرف سیگار و تنباکوی غیرتدخینی و اینکه نیکوتین موجود در این مواد یکی از عوامل ایجاد این عوارض است، هدف از مطالعه حاضر بررسی میزان کوتینین بزاق در افراد مصرف کننده تنباکوی غیرتدخینی و افراد سیگاری می باشد.
سوالات و / یا فرضیات پژوهش1 . میزان کوتینین بزاق در افراد سیگاری و مصرف کننده تنباکوی غیرتدخینی متفاوت است.
هدف کلی طرحمقایسه میزان کوتینین بزاق در افراد مصرف کننده تنباکوی غیرتدخینی و افراد سیگاری
اهداف اختصاصی1 . مقایسه میزان کوتینین بزاق در دو گروه مورد مطالعه
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرحبرنامه ریزان استانی و کشوری جهت کنترل مصرف تنباکوی غیر تدخینی
تعریف واژه های تخصصیتنباکوی غیر تدخینی : نوعی از تنباکو که کشیدنی نیست و به صورت اسناف یا تنباکوی جویدنی وجود دارد(12).
نوع مطالعهcross-sectional(توصیفی- تحلیلی)
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)معیارهای ورود: افراد مورد مطالعه از مراجعه کنندگان به بخش بیماری های دهان دانشکده دندانپزشکی زاهدان انتخاب خواهند شد که:
1- افراد سیگاری که روزانه 20-5 نخ سیگار با مارک بهمن و حداقل به مدت 3ماه مصرف کنند.

2- افراد مصرف کننده تنباکوی غیرتدخینی که 3بار در روز به مدت 3 ماه حداقل یک ساعت بسته تنباکوی غیر تدخینی با مارک BT را در دهان نگه می دارند.
3- افراد بین 25-18 سال

4- در نه ساعت گذشته از سیگار و یا تنباکوی غیرتدخینی استفاده نکرده باشند. )20)

5- BMI افراد بین 25-5/18 باشد.
معیارهای خروج از مطالعه به شرح زیر است:
1- سابقه ابتلا به بیماری سیستمیک که بر میزان بزاق تاثیرگذار می باشد.
2- سابقه مصرف دارو که بر میزان بزاق تاثیرگذار می باشد.
حجم نمونه و روش محاسبه آنZα=1.96 و Zβ=1.64 or 0.85
X1=5.4 SD1= 1.22 in saliva Nonsmokers
X2=12.9 SD2=6.67 in saliva of Smokers


حداقل تعداد نمونه در هر گروه 11 نفر محاسبه شد که پیشنهاد می شود این تعداد در هر گروه به 30 نفر افزایش یابد.
روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)آسان در دسترس، تا رسیدن به حجم نمونه افراد واجد شرایط وارد مطالعه خواهند شد.
روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)با استفاده از فرم اطلاعاتی میزان کوتینین هر فرد در هر گروه ثبت می شود.(ضمیمه شماره 1)
روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)در این مطالعه توصیفی- تحلیلی از افراد مراجعه کننده به کلینیک دانشکده دندانپزشکی زاهدان در سال 1393 ، آقایانی که سیگار و تنباکوی غیرتدخینی مصرف می کنند و معیارهای ورود به مطالعه را داشته باشند ، قبل از انجام هرگونه کار دندانپزشکی نمونه بزاق تحریکی گرفته می شود . تمام نمونه ها توسط دانشجو در ساعات 11-9 صبح جمع آوری می شود. پس از کسب رضایت آگاهانه ، دهان افراد با آب شستشو داده شده و از آنها خواسته می شود آدامس بدون طعم را یک دقیقه بجوند و بزاق خود را به مدت 5 دقیقه در لیوان یکبار مصرف جمع آوری نمایند .. سپس بزاق به لوله های آزمایش انتقال داده می شود و پس از بستن درب لوله با پارافیلم به آزمایشگاه بیوشیمی دانشکده پزشکی منتقل و تا زمان آزمایش در دمای 70- درجه سانتیگراد نگهداری خواهد شد. اندازه گیری کوتینین تمام نمونه ها در یک روز با استفاده از کیت کوتینین کوآنتی تیتیو آنزیم ایمونواسید به روش الایزای رقابتی بر اساس پروتوکل شرکت سازنده کیت انجام خواهد شد. 50 میکرولیتر از هر یک از نمونه ها به مدت 5 دقیقه، سانتریفیوژ می شود. سپس 100 میکرولیتر از بزاق به چاهک پلیت الایزا منتقل و یک ساعت در دمای محیط انکوبه می شود. سپس 120 میکرولیتر کونژوگه و 120 میکرولیتر آنتی سرم اضافه کرده و به مدت 1 ساعت در دمای محیط انکوبه می شود. مرحله بعد سوبسترای الایزا به هر کدام از چاهک ها اضافه و در دمای محیط در تاریکی نگهداری می شود. سپس با اضافه کردن اسیدسولفوریک 2.5 مولار واکنش متوقف و جذب چاهک ها می شود. با استفاده از الایزا ریدر (خانشگر الایزا) قرائت شده و غلظت کوتینین هر یک از نمونه ها با استفاده از منحنی استاندارد محاسبه خواهد شد.
روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)- مقایسه میزان کوتینین بزاق در افراد مصرف کننده تنباکوی غیرتدخینی و افراد سیگاری
کوتینین
گروه میانگین انحراف معیار P-value
افراد سیگاری
افراد مصرف کننده تنباکوی غیرتدخینی

برای توصیف داده ها از جداول فراوانی و درصد و آمار توصیفی شامل میانگین استفاده می شود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS19 وآزمون t زوج یا معادل ناپارامتری آن انجام می شود.
ملاحظات اخلاقی راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی، دارای آزمودنی انسانی، کدهای 1-2-3-4-5-7-8-10-11-12-13-14-15-16-17-18-19-21-22-23-24-25-26-27-28-29-30-31
محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنهاعدم همکاری بیماران که بایستی تا رسیدن به حجم مورد نظر بیمار جدید پذیرش شود.
کلمات کلیدیتنباکوی غیر تدخینی ، کوتینین ، بزاق
Smokeless Tobacco, Cotinine , Saliva
فهرست منابع و مراجع1. Mathers CD, Loncar D. Projections of global mortality and borden of disease from 2002 to 2030. Plos Med 2006؛ 3(11):442-447.
2. Mohammad K. Assessment of smoking cigarettes in Iran. Iranian Medical J 1998; 16: 33-7.
3. Rozi S, Akhtar S. Prevalence and predictors of smokeless tobacco use among high school males in Karachi. East Mediterr Health 2007; 13(4): 916-24.
4.Sardar Z, Haq N, Yasir J, Aqueel H. Use of smokeless tobacco among groups of Pakistani medical students: a cross sectional study . BMC Public Health 2007; 7 (2):231-240.
5. رابینز، استنلی، آسیب شناسی پایه، علیرضا فتح اللهی، خسرو سبحانیان، مسعود خدایی. تهران: ارجمند، 1387. 305-307.
6. Shiffma S, Paty JA, Gnys M, Kassel JD, Elash C Nicotin withdrawal in chippers and regular smokers: subjective and cognitive effects. Health psychol 1995; 14:301-309
7. Miller EI, Norris HR, Rollins DE, Tiffany ST, Moore CM, Vincent MJ, Agrawal A, Wilkins DG. Identification and Quantification of nicotine biomarkers in human oral fluid from individuals receiving low-dose transdermal nicotine: A preliminary study. J analytical toxicology 2010; 34:357-361.
8. Ferketich A, Wee A, Sholtz J, Wewer ME. Smokeless tobacco and salivary cotinine concentration. Addict Be nav 2007;32(12):2953-2962.
9. Green berg Ms. Glick M. Burkets Oral Medicine : Diagnosis & Treatment. Lothed. Hamilton: Bc Deker 2003:203-5
10- Neville BW, Damm DD, Allen CM, Bouqout JE. Oral & Maxillofacial pathology. 2nd ed. philadelphia ,W.B: Saunders, 2002; P357.
11. Sinha DN, Gupta PC, Pednekar MS. Tobacco use among students in the eight North-eastern states of India. Indian J Cancer 2003; 40(2): 43-59.
12. Banderas MA, Tarabay JA, Zacarios IG, Gadonor JR. Electrophoretic analysis of whole saliva and prevalence of dental caries. Arch Med Res 2002;33:499-505.
13. Aliva-tang E, AL-Delaimy W, Ashley D, Benowitz N, Bernert J, Kim S, Samet J, Hecht S. Assessing second hand smoke using biological markers. Tobacco control 2013; 22: 164-171.
14. Pickett KE, Rathouz PJ, Kaszak K, Wakschloy CS, Wright R. Self-reported smoking, cotinine level and patterns of smoking in pregnancy. J pediater perinat epidemiol 2005;19(5):368-76.
15. Kulza M, Woźniak A, Seńczuk-Przybyłowska M, Czarnywojtek A, Kurhańska-Flisykowska A, Florek E. Saliva cotinine determination using high-performance liquid chromatography with diode - array detection. Przegl Lek 2012;69(10):837-40.
16. Robson N, J Bond A, Wolff K. Salivary nicotine and cotinine concentrations in
unstimulated and stimulated saliva. African Journal of Pharmacy and Pharmacology 2010. 4(2: 061-065.
17. Amy K, Alvin G. Shultz J، Wewers M. Smokeless Tobacco Use and Salivary Cotinine Concentration. Addict Behav 2007 ; 32(12): 2953–2962.

18. Vartiainen E, Seppälä T, Lillsunde P, Puska P. Validation of self reported smoking by serum cotinine measurement in a community-based study. J Epidemiol Community Health 2002;56:167-170 .
19. Post A , Gilljam H, Rosendahl I, Meurling L, Bremberg S، Galanti MR. Validity of self reports in a cohort of Swedish adolescent smokers and smokeless tobacco (snus) users. Tobacco Control 2005;14:114–117.

20. ربیعی م، رهبر طارمسر م، صادق خانجانی م، کاظم نژاد دلیلی ا، مسعودی راد ح، جعفری فرشامی م. مقایسه مقادیر کوتینین بزاقی در افراد سیگاری و قلیانی با افراد بدون استعمال دخانیات. مجله دندانپزشکی جامعه اسلامی دندانپزشکان، 1392؛ 25(4): 329-336.

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
propozal.moradi.doc1393/03/121147392دانلود
propozal.moradi (1) (1).doc1393/04/301171456دانلود
eslahe shora dr moradi.doc1393/08/061160192دانلود
komite akhlagh.doc1393/09/161155584دانلود