چاپ صفحه |  صفحه نخست سامانه |  مجری و همکاران |  اطلاعات تفضیلی |  دانلود | علوم پزشکی زاهدان |
| کد طرح | 6901 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی شیوع اختلال بلع در بیماران مبتلا به سکته مغزی در بیمارستانهای آموزشی شهر زاهدان |
| عنوان لاتین طرح | The Prevalence of Dysphagia in Patients with acute stroke in Educational Hospitals of zahedan |
| نوع طرح | |
| محل اجرای طرح | |
| رسته مطالعاتی | توصیفی- تحلیلی |
| دانشکده/مرکز | دانشکده توانبخشی زاهدان |
| زمان اجرا -روز | 120 |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| فائزه اسداله پور کوتنائی | مجری | تدوین طرح | دکترای تخصصی | faezeh.asadollahpour66@gmail.com |
| کوثر باغبان | همکار | دکترای تخصصی | baghban.kowsar@gmail.com | |
| مریم دهقانی | همکار | کارشناسی | t.dehghani@ymail.com |
| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | بررسی شیوع اختلال بلع در بیماران مبتلا به سکته مغزی در بیمارستانهای آموزشی شهر زاهدان |
| خلاصه طرح به لاتین | The Prevalence of Dysphagia in Patients with acute stroke in Educational Hospitals of zahedan |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | تغذیه یکی از اساسی ترین نیازهای زیستی انسان است که طی آن مواد غذایی لازم برای تولید انرژی و رشد بافتهای بدن تأمین می گردد، همانطور که می دانیم برای اینکه هریک از سلولهای بدن انسان بتوانند از این مواد غذایی برای رشدونمو خود استفاده کنند باید این مواد به شکلی درآیند که قابل جذب به داخل خون باشند. تبدیل غذا به مواد قابل جذب به خون طی فرآیند گوارش انجام می شود که بلع را می توان اولین مرحلة این فرایند دانست (1). اختلال در بلع به معنای مشکل درحرکت لقمة غذا از دهان به معده با علت عمده ناهنجاریهای عصبی حرکتی در مراحل بلع می باشد (3،2). سکته مغزی با ایجاد نقصان در عملکرد دهان، زبان، کام، حنجره، حلق یا قسمت فوقانی مری موجب مشکلاتی در بلع می شود، بیماران سکته مغزی باید از نظر حملات سرفه، خارج شدن غذا از دهان یا هدایت آن به یکطرف دهان، ماندن غذا به مدت طولانی در دهان، یا رگوژیتاسیون مایعات از بینی مورد مشاهده قرار بگیرند (4). اختلال در بلع می تواند بر کیفیت زندگی فرد به شدت تأثیر گذارد. این مشکل می تواند تجربیات لذت بخش زندگی را به شکنجه تبدیل کند و بیماران را در تغذیه به دیگران و یا ابزارهای تغذیه ای غیر دهانی وابسته کند. از آنجایی که اختلالات بلع میتواند پیامدهایی جدی به همراه داشته باشد، شناسایی شیوع آن و همچنین گروههای در معرض خطر ابتلا به این اختلال، بسیار ضروری است. در چنین شرایطی می توان قبل از اینکه بیماران، عوارض شدید اختلال بلع مثل سوء تغذیه، پنومونی و آسپیراسیون را نشان دهند، درمانهای پزشکی و توانبخشی را آغاز کرده و از افزایش ناتوانی و وابستگی بیماران جلوگیری نمود (5). هر چند که اختلال بلع مستقیماً جزء اختلالات ارتباطی و گفتاری نمی باشد، اما به دلیل وابستگی این اختلالات با مکانیسمهای دخیل در گفتار (تنفس، صداسازی و تلفظ) لازم است گفتاردرمانگر به عنوان سرگروه تیم توانبخشی درمان اختلالات بلع فعالیت کند (7،6). نقش اصلی گفتاردرمانی در اختلالات بلع مربوط به حیطة ارزیابی و تشخیص میزان ناتوانیهای عصبی حرکتی دهان و بلع و همچنین انجام تمرینات توانبخشی در قالب رویکردهای درمانی حسی_حرکتی برای نواحی دهان و حلق می باشد (8). نمونه هایی از مطالعات داخلی و خارجی انجام شده پیرامون اختلال بلع شامل مطالعه لاگمن و همکاران می باشد. آنها پژوهشی را بر روی بیماران مبتلا به سکته، افراد دچار سرطان های سر و گردن و جراحات مهره ای انجام دادند. 200 نفر از افراد مسن با میانگین سنی 65 سال، با استفاده از تاریخچه گیری و بلع آزمایشی مورد معاینه قرار گرفتند، نتایج به دست آمده از این تحقیق نشان داد که میزان فراوانی آسپیراسیون 5/53 درصد، میزان فراوانی اختلال در مرحله دهانی 5/52 درصد، میزان تأخیر حلقی 50 درصد و میزان فراوانی اختلال در مرحله حلقی 5/57 درصد بود (9). کارتن و همکاران (2002) مطالعه ای را با عنوان شیوع سنجی اختلال بلع در بیماران MS انجام دادند مشخص شد که 34-24 درصد افراد مبتلا به MS اختلال بلع دارند (10). مطالعه ای دیگر توسط کواتس و همکاران (1997) با عنوان بررسی شیوع اختلال بلع در بیماران پارکینسون انجام شد، مشخص شد که 81 درصد افراد مبتلا به پارکینسون اختلال بلع دارند (11). مطالعه ای نیز ساندارز در سال 1993 در خردسالان انجام داد مشخص شد 2درصد کودکان دچار اختلال بلع هستند (12). ربه کا در سال 2006 مطالعه ای انجام داد که حاکی از شیوع قابل توجه اختلال بلع در جمعیت سالخورده بود او عنوان کرد جمعیت هایی که به طور مستقل زندگی می کنند وبالای 65 سال سن دارند ممکن است تا 15 درصد دیسفاژی داشته باشند، در جمعیت هایی که به صورت وابسته زندگی می کنند شیوع دیسفاژی بالاتر از 40 درصد است (13). در ایران نیز مطالعه ای در سال 1390 توسط علی باریک رو و همکاران به منظور شیوع سنجی اختلال بلع در سالمندان در اصفهان انجام شد پژوهشگران اعلام کردندکه 2/41 درصد سالمندان دارای بلع بودند. (14). مطالعه ای نیز در سال 1388 توسط مرضیه پورجواد و همکاران به منظور بررسی عوامل مختلف با انواع اختلات بلع در بیماران مبتلا به مالتیپل اسکلروزیس انجام شد شد به این نتیجه رسیدند که دیسفاژی دهانی با میزان ناتوانی بیمار و همین طور طول دوره ی بیماری در ارتباط بود. همچنین احتمال ابتلای بیماران به تاخیر بلع حلقی نیز با افزایش طول دوره ی بیماری به طور معناداری افزایش یافت(15). با بررسی مقالات مختلف مشاهده شد مطالعات پایه ای در خصوص شیوع اختلال در بلع در بیماری های زمینه ای مختلف مانند پارکینسون و مالتیپل اسکلروزیس سرطان حنجره ، همچنین در میان گروه های مختلف سنی به خصوص سالمندان صورت پذیرفته است، اما مطالعه ای چندانی درباره شیوع سنجی اختلال بلع در میان بیماران سکته مغزی در ایران صورت نگرفته است. می دانیم یکی از علل به وجود آورنده اختلال بلع سکته های مغزی می باشند اما هنوز درصد و آمار دقیقی از شیوع این اختلال بعد از سکته مغزی در دست نیست. درحالیکه اولین گام در برنامه ریزی جهت مداخلات درمانی در هر جامعه ای شناسایی میزان شیوع آن اختلال در آن جامعه می باشد. |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | میزان شیوع اختلال بلع در بین بیماران سکته مغزی چگونه است؟
میزان شیوع اختلال بلع در زنان و مردان متفاوت است. شدت اختلال بلع به اختلالات همراه بیمار بستگی دارد. |
| هدف کلی طرح | بررسی شیوع اختلال بلع (دیسفاژی) در بیماران مبتلا به سکته مغزی در بیمارستانهای آموزشی شهر زاهدان در نیم سال دوم سال 1393 |
| اهداف اختصاصی | - بررسی شیوع اختلال بلع بعد از سکته مغزی
2- مقایسه شیوع اختلال بلع بعد از سکته مغزی بر اساس جنسیت 3- مقایسه نسبت اختلال بلع با ناتوانی های همراه بیمار |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | بیمارستانها، مراکز توانبخشی، گفتاردرمانی |
| تعریف واژه های تخصصی | بیمارستانهای آموزشی : بیمارستانهایی که تحت نظارت دانشگاه علوم پزشکی است و دانشجویان در آنجا آموزش می بینند.
شیوع : شیوع اصطلاحی در پزشکی و همه گیرشناسی است و به بسامد موارد موجود از یک بیماری یا حالت در یک جمعیت مورد بررسی در زمان یا بازهٔ زمانی مشخص گفته میشود. بلع : یک مکانیسم پیچیده است که در طول غذایی که در دهان گذاشته میشود از نظر حجم وغلظت تغییر یافته تا بتواند به راحتی از طریق حلق و مری برای مراحل بعدی گوارش وارد معده شود . دیسفاژی : dys به معنای بد و دشوار و phag به معنای بلع است و دیسفاژی به معنای دشواری در بلع میباشد. سکته مغزی : آسیب عصبی حاد ناشی از اختلال خونرسانی به قسمتی از بافت مغز که ناشی از انسداد رگ مغزی به وسیله یک لخته خونی و یا پارگی یکی از عروق تغذیه کننده آن قسمت بافت مغز میباشد.. آسپیراسیون : ورود مواد غذایی به سیستم تنفس دهیدراسیون : از دست دادن آب بدن رگوژیتاسیون : برگشت جریان یک مایع به عقب، یعنی در جهتی خلاف جهت طبیعی آن |
| نوع مطالعه | مطالعة یک بررسی مقطعی و توصیفی- تحلیلی بوده که در بیمارستانهای خاتم الانبیا و علی بن ابیطالب شهر زاهدان بر روی 91 بیمار مبتلا به سکته مغزی انجام خواهد شد. |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | جامعه مورد مطالعه بیمارانی که دچار سکته مغزی شده و در بیمارستانهای آموزشی درمانی خاتم الانبیا و علی بن ابیطالب شهر زاهدان بستری شوند می باشد. بیمارانی وارد این پژوهش خواهند شد که حتما دچار سکته مغزی شده باشند و بیش از شش ماه از سکته مغزی شان نگذشته باشد. همچنبن بیمار قبل از سکته دارای مشکلات بلع نباشد. بیمارانیکه از خوردن و آشامیدن غیر طبیعی شان شکایت دارند یا هنگام خوردن یا آشامیدن مواد غذایی از دهانشان بیرون می ریزد.
همچنین مواردی که دارای مشکلات پزشکی مزمن، دیزآرتریا و... باشند، افرادی که در بیهوشی به سر ببرند یا از لوله غذایی استفاده کنند و مواردی که دارای سرطان حنجره یا سرطان مری باشند، از نمونه های پژوهش حذف خواهند شد. |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | با بررسی مقالات مشابه حجم نمونه شامل 91 بیمار دچار سکته مغزی که کمتر از شش ماه از سکته شان گذشته است، انتخاب شد. حجم نمونه از فرمول زیر محاسبه شد:N=((Z1-α/2+ Z1-β)2 .( S1^(2 )-S2^2))/〖(X1-X2)〗^2 |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | ابتدا به طور تصادفی دو بیمارستان از بیمارستانهای آموزشی شهر زاهدان جهت نمونه گیری انتخاب خواهد شد. سپس به بخش نورولوژی این بیمارستانها رفته و پس از انجام هماهنگی های لازم، معیارهای ورود و خروج در بین بیماران اعمال خواهد شد وبیماران دارای شرایط، وارد پژوهش خواهند شد. |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | روش جمع آوری داده ها به صورت پرکردن پرسشنامه توسط محقق و بررسی پرونده بیماران خواهد بود.(پرسش نامه ضمیمه شد) |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | برای تعیین وجود یا عدم وجود اختلال بلع در بیماران سکته مغزی، ازپرسشنامة تعیین و تشخیص علایم اختلال بلع با نام Northwestern Dysphagia Patient Check Sheet با همبستگی پایایی و روایی بالا (r>0/70) استفاده خواهد شد. این چک لیست شامل ٢٨ متغیر جهت تشخیص دیسفاژی توسط لاگمن و همکارانش ( ١٩٩٩) اعتبارسنجی می باشد و نحوة نمره دهی در این آزمون به این صورت است که نتایج و عملکرد بیماران در مورد هر یک از آیتم های ارزیابی بلع به صورت ( ناسالم ) یا ( سالم ) گزارش میشود. پرسش نامه به پرستاران بخش داد می شود و روند کامل انجام پژوهش برای آنها بیان خواهد شد. پرسشنامه توسط محقق و بر بالین بیمار پر خواهد شد . همچنین پرونده بیماران بررسی خواهد شد، بر اساس اطلاعات مندرج در پروندة بیماران، اطلاعات دموگرافیک موجود با اطلاعات پرسشنامه ای مطابقت داده می شود و عوامل مورد تأکید در مطالعه و پرسش نامة تحقیقاتی مانند: سن، جنس، مدت زمان بستری، وجود یا عدم وجود اختلال بلع، رابطه بین اختلال بلع و ناتوانایی های همراه بیمار استخراج و از طریق شاخصهای آمار توصیفی و آزمون ها مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت. |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | پس از کامل شدن پرسش نامه ها، داده های به دست آمده وارد نرم افزار آماری spss 16 می شود و در صورت نرمال بودن توزیع داده ها از آزمون های پارامتریک و در صورت نرمال نبودن توزیع داده های از آزمون های ناپارامتریک استفاده می شود. |
| ملاحظات اخلاقی | کدهای اخلاقی زیر در پژوهش رعایت خواهند گردید:
کد 13 : کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در پژوهش انجام میشود. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. کد 15:پژوهشگر از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل میکند. برای این منظور، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده بهعنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که میتوانند در تصمیمگیری او مؤثر باشند، بهنحو مناسبی آگاه سازد کد 16: پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. کد 25: پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل میکند. هرگونه انتشار دادهها یا اطلاعات بهدست آمده از بیماران بر اساس رضایت آگاهانه انجام میگیرد. کد 27: در پایان پژوهش، هر فردی که بهعنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که دربارهی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روشهایی که سودمندیشان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهرهمند شود. کد 28: پژوهشگران نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر میکنند. کد29 : نحوهی گزارش نتایج پژوهش ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنیها و مؤسسهی حمایت کنندهی پژوهش می باشد. |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | یکی از محدودیت های اجرای طرح نداشتن دستگاه ویدئوفلورسکوپی برای ارزیابی دقیق بلع در بیماران است .
از دیگر محدودیتها ومشکلات نداشتن گفتار درمان شاغل در بیمارستانهای زاهدان جهت همکاری در قسمت های مختلف پژوهش است که این موضوع میتواند یکی از بزرگترین مشکلات پیش بینی شده باشد (به دلیل عدم شناخت کافی پرستاران و شاغلین بیمارستان از نقش و مسئولیت های گفتاردرمان وعدم همکاری لازم با وی). برای رفع این محدودیت میتوان جلسات توجیحی برای آنها گذاشت و توضیحاتی در مورد پژوهش و اهداف آن برای آنها داد تا رغبت آنها برای همکاری بیشتر گردد. |
| کلمات کلیدی | اختلال بلع، بیمارستان آموزشی، گفتاردرمانی، شیوع |
| فهرست منابع و مراجع | • 1- Rosenbek JC, Jones HN. Dysphagia in movement disorders. San Diego: Plural Pub; 2009. P. 3-12. (clinical dysphagia series;Vol 1).
• 2- Logemann JA. Evaluation and treatment of swallowing disorders. 2nd ed. Austin, Tex: PRO-ED; 1998. • 3- Provencio-Arambula M, Provencio D, Hegde MN. Assessment of dysphagia in adults: resources and protocols in English and Spanish. San Diego: Plural Pub; 2007. p. 2-8. • 4- Smeltzer, Suzann C. oconnell: Brunne and Suddarth,s textbook of medical – surgical nursing, 10 th ed,2004. • 5- Perlman AL, Schulze-Delrieu KS. Deglutition and Its Disorders: Anatomy, Physiology, Clinical Diagnosis And Management. 1st ed. London: Singular; 1996. • 6- Bloem BR, Lagaay AM, van Beek W, Haan J, Roos RA, Wintzen AR. Prevalence of subjective dysphagia in community residents aged over 87. BMJ 1990;300(6726):721-2. • 7- Haynes WO, Pindzola RH. Diagnosis and evaluation in speech pathology. 6th ed. Boston: Pearson/Allyn and Bacon; 2004. P. 264-6. • 8- Logemann JA. Update on clinical trials in Dysphagia. Dysphagia 2006;21 (2):116-20. • 9- Logemann JA, Veis S, Colangelo L. A screening procedure for oropharyngeal dysphagia. Dysphagia 1999;14(1):44-51. • 10-CAROLINE GORDON, Dysphagia in acute stroke. BRITISH MEDICAL JOURNAL VOLUME 295 15 AUGUST 1987 • 11- coates c,bakheit AM. Dysphagia in Parkinson’s disease.Eur neurol [serial online] 1997; 112:1488-56 • 12-nancy S. Alonoff.Behavioral treatment of feeding problems: aprogram evaluation. [dissertation ]. Chicago school;2002 lindgren, gunnar • 13-Rebecca S.Dysphagia in the Elderly;2006 • 14- باریک رو، ع "شیوع اختلال بلع دهانی حلقی در میان سالمندان مقیم آشایشگاه های شهر اصفهان"دانشگاه علوم پزشکی اصفهان ،شماره 2، (1390) • 15- Poorjavad M, Derakhshandeh F, Etemadifar M, Soleymani B. [Associated Factors with swallowing disorders in patients with multiple sclerosis]. J Isfahan Med Sch 2010;28(104):40-6. [In Persian] |
| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| ham 6901.jpg | 1393/07/30 | 1346577 | دانلود |
| s.jpg | 1393/07/30 | 123574 | دانلود |
| n-sh.jpg | 1393/07/30 | 88054 | دانلود |
| r 6901.doc | 1393/07/30 | 95232 | دانلود |
| final Proposal 6901.doc | 1393/09/23 | 336384 | دانلود |
