چاپ صفحه |  صفحه نخست سامانه |  مجری و همکاران |  اطلاعات تفضیلی |  دانلود | علوم پزشکی زاهدان |
| کد طرح | 6941 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی فراوانی مصرف مواد و نقش شروع کنندگی قلیان در مصرف کنندگان مواد در شهر زاهدان در سال 1393 |
| عنوان لاتین طرح | Survey of frequency of substance use and effect of hookah on the onset among users in Zahedan, 2014. |
| نوع طرح | |
| محل اجرای طرح | زاهدان |
| رسته مطالعاتی | مقطعی |
| دانشکده/مرکز | دانشکده بهداشت زاهدان |
| زمان اجرا -روز | 1 |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| حسین انصاری | مجری | دکترای تخصصی | smithepi@gmail.com | |
| مهدی محمدی | همکار | دکترای تخصصی | memohammadi@yahoo.com | |
| علیرضا انصاری مقدم | همکار | دکترای تخصصی | ansariaLireza@yahoo.com |
| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | بررسی فراوانی مصرف مواد و نقش شروع کنندگی قلیان در مصرف کنندگان مواد در شهر زاهدان در سال 1393 |
| خلاصه طرح به لاتین | Survey of frequency of substance use and effect of hookah on the onset among users in Zahedan, 2014. |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | سوء مصرف مواد یکی از علل عمده بیماری های قابل پیشگیری و مرگ زودرس در دنیا می باشد(1). علی رغم تلاشهای قانونی برای جلوگیری از استفاده از آن، مصرف مواد همچنان هزینه های اقتصادی قابل توجهی را به جوامع انسانی تحمیل می کند.(2)طبق تعریف سازمان جهانی بهداشت، سوء مصرف مواد عبارتست از "استفاده مضر و خطرناک از مواد روانگردان (3)وبر اساس برآوردهای سال 2008، 3.5 تا 5.7 درصد مردم 15 تا 64 ساله جهان از نوعی ماده روانگردان مثل حشیش،آمفتامین،کوکایین،مواد افیونی استفاده می کنند، با این توضیح که در سطح جهان حشیش بیشترین ماده ی مورد استفاده می باشد. پس از حشیش نیز به ترتیب محرکهای آمفتامینی و کوکایین و مواد افیونی مصرف بیشتری نسبت به سایر مواد دارند.(4) همچنین بر اساس آمارهای سال 2010 بین 153 تا 300 میلیون نفر از افراد 15 تا 64 ساله از نوعی مواد مخدر و غیر قانونی استفاده کرده اند و برآورد می شود که در سال 2010 بین 99000 تا 253000 مرگ در سراسر دنیا به علت مصرف داروهای غیرقانونی بوده است.(5) نوع ماده ی مصرفی در بخش های مختلف جهان و حتی در شهرهای یک کشور متفاوت می باشد بطور مثال در جنوب آمریکا بیشترین نوع ماده مصرفی(59 درصد) کوکایین، در اروپا و آسیا موادافیونی مثل هرویین(62 درصد)،در آفریقا حشیش(64 درصد)، در شمال آمریکا نیز حشیش(45 درصد) بیشترین نوع ماده مصرفی می باشند (6).
هر چند سیر صعودی مصرف مواد در کشورهای صنعتی و به خصوص آمریکا تا حدودی کاهش یافته است و در حال حاضر سیر نزولی در میان جوانان دارد.(7، 8، 9،10) اما به نظر میرسد در کشور ایران سوء مصرف مواد میان جوانان سیر پیشرونده ای را طی می کند.(11) به عنوان مثال بر اساس مطالعه ای، شیوع 18.5 درصد مصرف اکستازی در بین جوانان 15 تا 25 ساله شهر تهران از اروپا و برزیل بیشتر می باشد که همین مساله جای نگرانی داشته و نیازمند توجه بیشتری در این زمینه می باشد. (12) دلایلی که می تواند توجیه کننده این پدیده در ایران باشد این است که اولا کشورهای آسیایی همچنان به عنوان عمده ترین تولید کننده مواد مخدر در جهان مطرح می باشند(،13،14،15،7) ، ثانیا کشور ایران بخاطر هم مرز بودن با بزرگترین مرکز تولید مواد مخدر نه تنها به عنوان یکی از مسیرهای اصلی ترانزیت مواد مخدر مطرح است بلکه خود نیز بازاری مناسب برای مصرف مواد مخدر تولید شده در افغانستان تبدیل شده است.(7) اما علی رغم پیشگیری هایی که در کشور ایران در این زمینه انجام می شود، افزایش سوء مصرف مواد در بین جوانان به یک دغدغه بزرگ برای سیاست گذاران و برنامه ریزان تبدیل شده است.(13) کشور ایران را می توان از نظر وضعیت اعتیاد به سه منطقه اصلی تقسیم کرد: اول، مناطقی که مصرف مواد در آنجا به شدت خلاف هنجارهای اجتماعی است مانند اردبیل که شیوع مصرف مواد در این مناطق کم است. دوم، مناطقی که به لحاظ تاریخی وفرهنگی مصرف مواد در آنجا رایج است و در این مناطق مصرف مواد در گروههای مختلف جامعه دیده می شود. سوم، مناطقی که مصرف مواد درآنجا با آسیبهای دیگر اجتماعی همراه است مانند تهران و حاشیه کلان شهرها، در این مناطق مصرف مواد عمدتا در گروههای مهاجر دیده می شود(17). در این بین مصرف قلیان یک روش قدیمی استعمال دخانیات به شمار می رود که در مبدا آن اختلاف نظر وجود دارد. در حالی که در سال های نه چندان دور، مصرف قلیان بین بزرگسالان، به ویژه مردان مسن در بعضی جوامع آسیایی و آفریقایی خصوصا خاور میانه و کشورهای عربی رواج داشته است، امروزه به نظر می رسد این پدیده مجددا افزایش یافته و در بین جوانان محبوبیت یافته است و مصرف آن به طور چشمگیری افزایش یافته است.(18و19) مطالعات بیانگر ارتباط روند صعودی مصرف قلیان با افزایش مصرف توتون های میوه ای یا طعم دار می باشد.(20)در ایران نیز به نظر می رسد طی چند سال اخیر افزایش گرایش به مصرف قلیان علاوه بر عرضه این نوع توتون ها با گسترده شدن قهوه خانه ها و چایخانه های سنتی همراه بوده است. مطالعات بر روی مصرف کنندگان قلیان در هرمزگان نشان داده است که قلیان به صورت گروهی استفاده می شود و یک رفتار اجتماعی است (21و 22). با توجه به عوامل ذکر شده مصرف کنندگان قلیان در خطر مصرف مواد مخدر و داروها نیز قرار دارند. عوامل متعددی می تواند پدیده ی مصرف مواد را تحت تاثیر خود قرار دهد که به عوامل ریسک فاکتور و عوامل محاظت کننده مشهور شده اند. عوامل ریسک فاکتور نشان می دهند که افزایش در یک متغیر خاص با احتمال افزایش در میزان مصرف و سوء مصرف مواد مرتبط می باشد.(14) عوامل خطر مصرف مواد بطور کلی به چهار دسته اجتماعی، تحصیلی، خانوادگی، هم سالان یا فردی تقسیم می شوند(15)طبق تقسیم بندی شریل و همکاران عوامل اجتماعی شامل عدم دلبستگی به محله محل زندگی، محله از هم گسیسخته، جابجایی و تغییر محل زندگی، هنجارهای جامعه نسبت به مصرف مواد، در دسترس بودن مواد می باشد. بر اساس این تقسیم بندی عوامل خانوادگی شامل مدیریت ضعیف خانوادگی، نزاع خانوادگی، سابقه مصرف مواد در اعضای خانواده، نگرش مثبت والدین نسبت به مصرف مواد، نگرش مثبت والدین نسبت به رفتارهای ضد اجتماعی می باشد. همچنین عوامل تحصیلی شامل افت تحصیلی و تعهد پایین نسبت به تکالیف تحصیلی و در نهایت عوامل همسالان یا فردی شامل سرکشی و تمرد، نگرش مثبت نسبت به رفتارهای ضد اجتماعی، نگرش مثبت نسبت به مصرف مواد، دوستی با همسالان ضد اجتماع، داشتن دوستان مصرف کننده مواد، هیجان خواهی، رفتارهای ضد اجتماعی می باشد. (16) طبق مطالعات صورت گرفته در ایران سن معمولی شروع مصرف هر گونه مواد دخانی 13 تا 20 سالگی است(23،24،25)و بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت از سال 2003 تا 2005 میلادی در ایران شیوع مصرف قلیان در مردان 10 تا 18 سال از 35.5 درصد به 40.9 درصد و در زنان 10 تا 18 سال از 19.7 درصد به 26.1 درصد افزایش یافته است. (23 و 26) مطالعات انجام شده نشان داده اند که مصرف کنندگان منظم قلیان نسبت به مصرف کنندگان سیگار در خطر بالاتر وابستگی به نیکوتین قرار دارند.(27) همچنین مصرف قلیان با افزایش خطر ایتلا به سرطانهای دهان، معده، مری، ریه، کاهش عملکرد دستگاه تنفسی و کاهش باروری مرتبط است)28) بر اساس مطالعات صورت گرفته، مصرف کنندگان قلیان در مقایسه با غیر مصرف کنندگان میزان بیشتری از کربوکسی هموگلوبین را در خون خود نشان داده اند.(29) همچنین با توجه به اشتراک گذاشتن قلیان در قلیان سراها خطر انتقال بیماریهای ویروسی نیز در مصرف کنندگان قلیان وجود دارد(30، 31، 32). مصرف قلیان باعث افزایش خطر مصرف سایر مواد از جمله حشیش و الکل می شود (33). علاوه بر این احتمال مصرف همزمان قلیان و سایر مواد نیز وجود دارد. برای مثال در مطالعه ای در اسرائیل6 درصد پاسخ دهندگان قرص های توهم زای پودر شده را به تنباکوی قلیان اضافه می کنند و ترکیب آنها را می کشند(34). همچنین نتایج سایر مطالعات نشان داده اند که مصرف کنندگان قلیان، شراب و سایر نوشیدنی های الکلی را به مخزن آب قلیان اضافه می کنند تا اثرات و بوهای متفاوتی ایجاد کند(35). براساس شواهد موجود بین مصرف قلیان و سیگار نیز ارتباط وجود دارد بطوریکه کشیدن سیگار می تواند دریچه ای به مصرف قلیان باشد و همچنین مصرف مکرر قلیان منجر به استعمال سیگار شود هر چند که تصور عمومی این است که مصرف قلیان زیان کمتری نسبت به سیگار کشیدن دارد اما شواهد نشان می دهند که قلیان هم مواد مضر و احتمال اعتیادآوری مشابهی با سیگار دارد (36). علاوه بر مطالب ذکر شده مطالعات نشان داده اند که مصرف قلیان نیز منجر به اعتیاد می شود. برای مثال مطالعه اسفار و همکارانش نشان داد که مردانی که به طور معمول قلیان را در هنگام جمع شدن دور هم می کشند، به مرور در هنگام تنهایی نیز قلیان مصرف می کنند. تبدیل شدن از یک مصرف کننده در جمع به مصرف کننده در هنگام تنهایی به عنوان نشانه اعتیاد مطرح شده است. همچنین مصرف کنندگان در تنهایی، عادات مصرف شدیدتری دارند تا مصرف کنندگان در جمع، که نشان می دهد مصرف زیادتر منجر به اعتیاد می شود(36). با توجه به اینکه مصرف قلیان به عنوان یکی از رفتارهای پرخطر محسوب می شود و مصرف آن با خطرات زیادی همراه است و همچنین از آنجایی که مطالعات محدودی در این زمینه تا کنون در ایران در این خصوص انجام شده و مطالعه ای در این زمینه در زاهدان انجام نشده است این مطالعه با هدف بررسی فراوانی سوء مصرف مواد و نقش شروع کنندگی قلیان در سو مصرف مواد در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان انجام خواهد گرفت، تا ضمن ارائه امار مصرف این ماده در این شهر و تعیین نقش ان در شروع کنندگی مصرف مواد ضمن ارائه راهکارها برای کاهش مصرف، پیشنهاداتی در جهت تدوین هرچه بیشتر و بهتر برنامه های آموزشی ارئه دهیم. به طور کلی با مشخص شدن فراوانی سوء مصرف مواد در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان وسعت مشکل مشخص خواهد شد و همچنین با تعیین عوامل خطر آن، گروههای پرخطر مشخص خواهند شد تا بتوان با توجه به عوامل خطر مشخص شده و تمرکز در گروههای پرخطر مداخلاتی را در جهت کاهش سوء مصرف مواد در این قشر از جوانان طراحی و اجرا کرد تا شیوع مصرف آن در جوانان کاهش یابد. همچنین با تعیین نقش قلیان در شروع مصرف مواد و نشان دادن تاثیر مصرف قلیان به عنوان یکی از رفتارهای پرخطر در گرایش به مصرف مواد مخدر می توان تدابیر پیشگیرانه ای را برای جلوگیری از گرایش جوانان به مصرف قلیان طراحی و اجرا نمود. |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | سئوالات و/ یا فرضیات پژوهش :
1. فراوانی مصرف قلیان در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان چقدر می باشد؟ 2. فراوانی مصرف سیگار در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان چقدر می باشد؟ 3. فراوانی مصرف الکل در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان چقدر می باشد؟ 4. فراوانی مصرف مواد افیونی شامل تریاک و سوخته آن، شیره، هروئین/کراک در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان چقدر می باشد؟ 5. فراوانی مصرف مواد محرک شامل متامفتامین (شیشه) و آمفتامینها در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان چقدر می باشد؟ 6. فراونی مصرف مواد توهم زا ( اکستازی) در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان چقدر می باشد؟ 7. فراوانی مصرف حشیش یا ترکیبات مشابه در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان چقدر می باشد؟ 8. فراوانی مصرف کوکایین در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان چقدر می باشد؟ 9. فراوانی مصرف پان در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان چقدر می باشد؟ 10. فراوانی مصرف ناس در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان چقدر می باشد؟ 11. فراوانی مصرف داروهای اپیوئیدی بدون تجویز پزشک (شامل مورفین، متادون و ترامادول) در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان چقدر می باشد؟ 12. دلایل شروع و گرایش مصرف قلیان از دید مصرف کنندگان کدامند؟ 13. بین شروع مصرف قلیان و شروع مصرف مواد اعتیاد آور در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان رابطه وجود دارد. 14. بین وضعیت خانوادگی مصرف و مصرف انواع مواد اعتیادآور ذکر شده رابطه وجود دارد 15. بین مصرف انواع مواد با متغیرهای جمعیت شناختی ذکر شده در جدول متغیرها (شامل سن، محل سکونت، وضعیت تاهل و ....) در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان رابطه وجود دارد |
| هدف کلی طرح | تعیین فراوانی سوء مصرف مواد و نقش شروع کنندگی قلیان در سو مصرف مواد در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان |
| اهداف اختصاصی | اهداف اختصاصی :
1. تعیین توزیع فراوانی دفعات مصرف قلیان در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان 2. تعیین توزیع فراوانی مصرف سیگار در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان 3. تعیین توزیع فراوانی مصرف الکل در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان 4. تعیین توزیع فراوانی مصرف مواد افیونی شامل تریاک و سوخته آن، شیره، هروئین/کراک در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان 5. تعیین توزیع فراوانی مصرف مواد محرک شامل متامفتامین (شیشه) و آمفتامینها در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان 6. تعیین توزیع فراونی مصرف مواد توهم زا شامل اکستازی در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان 7. تعیین توزیع فراوانی مصرف حشیش یا ترکیبات مشابه در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان 8. تعیین توزیع فراوانی مصرف کوکایین در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان 9. تعیین توزیع فراوانی مصرف پان در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان 10. تعیین توزیع فراوانی مصرف ناس در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان 11. تعیین توزیع فراوانی مصرف داروهای اپیوئیدی بدون تجویز پزشک (شامل مورفین، متادون و ترامادول،) در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان 12. تعیین توزیع فراوانی دلایل شروع مصرف قلیان از دید مصرف کنندگان در شهر زاهدان 13. تعیین رابطه بین وضعیت خانوادگی مصرف و مصرف انواع مواد اعتیادآور ذکر شده 14. تعیین رابطه مصرف انواع مواد با متغیرهای جمعیت شناختی ذکر شده در جدول متغیرها (شامل سن، محل سکونت، وضعیت تاهل و ....) در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان 15. تعیین رابطه بین شروع مصرف قلیان و شروع مصرف مواد اعتیاد آور در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | 1- دانشگاه علوم پزشکی زاهدان 2- وزارت ورزش و جوانان |
| تعریف واژه های تخصصی | مصرف سیگار: شخصی که گهگاهی سیگار مصرف میکند(در کل بیش از 100 نخ سیگار مصرف کرده است) یا هرروز یا بیشتر روزهای هفته سیگار مصرف می کند.
مصرف مواد: تجربه مصرف حداقل از یکی از مواد مخدر یا روانگردان مثل تریاک، حشیش، هروئین، اکستازی، شیشه و ... . مصرف قلیان: فردی که حداقل یک بار درماه قلیان می کشد و برای کشیدن قلان به قلیان سرا مراجعه کرده است مصرف الکل: مصرف حداقل یک بار نوشیدنی الکلی در 30 روز گذشته. |
| نوع مطالعه | مطالعه حاضر یک مطالعه مقطعی)توصیفی-تحلیلی) است که در پاییز و زمستان سال 1393 در مصرف کنندگان قلیان در شهر زاهدان انجام خواهد گرفت. |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | مصرف کنندگان قلیان زاهدان |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | برآورد حجم نمونه با در نظر گرفتن فرمول زیر محاسبه گردید:
با توجه به اینکه مطالعه ی مشابهی در ایران یافت نشد و همچنین با توجه به قابلیت تعمیم نتایج (Generalizability) به کل مصرف کنندگان قلیان در شهر ز اهدان و طبق نظر 20 نفر از مصرف کنند گان قلیان که به صورت آسان و در دسترس در اختیار بوده و مورد سوال قرار گرفتند، مقدار P( در صد شروع مصرف قلیان قیل از مواد و یا درصدی از قیانی ها که حداقل یک مورد از مواد ذکر شده را مصرف می کنند) برابر p=0.5 در نظر گرفته شد برای دستیابی به حداکثر نمونه و مقدار خطای نوع اول (α ) 0.05 و دقت (d=0.05) حجم نمونه مورد نیاز به صورت زیر برآورد گردید: به لحاظ پراکنده بودن مراکز نمونه گیری و خوشه ای بودن محل های نمونه گیری این تعداد نمونه در یک اثر طرح 4/1 ضرب و تعداد نمونه نهایی 540 نفر برآورد شد. لازم به ذکر است که این تعداد نمونه صرفا مربوط به پسران می باشد. به لحاظ اینکه آمار قلیان سراهای مشترک در دسترس نمی باشد، بنابراین در صورت مشاهده جنس مونث در یک قلیان سرا اطلاعات مربوط با آن نیز جمع اوری خواهد شد که اضافه بر نمونه حاضر می باشد. و طبق نظر سنجی اولیه از مصرف کنندگان قلیان نسبت جنسی مصرف 1 به 10 می باشد که انتظار می رود 50 تا 60 نفر جنس مونث نیز به این نمونه اضافه شود. |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | روش نمونه گیری برای قلیان سراهای مشترک و قلیان سراهای مردانه بصورت زیر خواهد بود:
با توجه به اینکه قلیان سراها دارای تابلو و یا آدرس یا لیست مشخصی نمی باشند، ابتدا طبق نقشه شهری زاهدان به 5 منطقه شمالی، جنوبی، شرقی، غربی و مرکزی تقسیم خواهد شد. سپس بک نقطه شروع (با توجه به اسم خیابان) به طور تصادفی از روی تقشه انتخاب خواهد شد. با مراجعه به منطقه مورد نظر و با پرس و جو، اولین قلیان سرا پیدا خواهد شد و تمامی افراد درون قلیان سرا در یک روز کاری، وارد مطالعه شده و با پرسشنامه و مصاحبه اقدام به جمع آوری اطلاعات از آنها خواهد شد. همچنین بر اساس دفعات مراجعه افراد مصرف کننده قلیان به قلیان سرای مذکور نمونه گیری تا حد اشباع(پوشش تقریبا صددرصدی تمامی مراجعه کنندگان) ادامه خواهد یافت و بنابراین ممکن است در قلیان سرای مذکور جمع آوری اطلاعات تا چند روز ادامه داشته باشد. در قسمت بعدی از افراد مورد مطالعه آدرس نزدیک ترین قلیان سرای بعدی پرسیده خواهد شد و نمونه گیری از قلیان سرای بعدی نیز به همین ترتیب ادامه خواهد یافت تا تمامی پرسشنامه ها تکمیل گردند و جمع آوری اطلاعات به محض اتمام پرسشنامه ها متوقف خواهد شد. سعی بر این است که پرسشنامه ها به طور سهمیه ای درمناطق توزیع شوند ولی به هر حال اگر در یک متطقه قلیان سرا کم بود، بقیه پرسشنامه ها از سایر قلیان سراهای سایر مناطق تکمیل خواهد شد. |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | در این مطالعه برای گردآوری اطلاعات مورد نظر از روش مصاحبه و پرسشنامه، استفاده خواهد شد که شامل موارد زیر است:
1-اطلاعات دموگرافیک: در این قسمت اطلاعات لازم در زمینه سن، جنس، ، وضعیت تاهل و ... جمع آوری خواهد شد. 2- اطلاعات مربوط به مصرف مواد: پرسشنامه ای که برای جمع آوری اطلاعات مرتبط با مصرف مواد مورد استفاده قرار خواهد گرفت، برگرفته از پرسشنامه (Youth Risk Behavior Survey)YRBS است، که در 2 مطالعه که یکی توسط نورمحمد بخشانی و همکاران و دیگری توسط مومن نسب و همکاران مورد بررسی و پس از تایید روایی و پایایی آن مورد استفاده قرار گرفته شده است.( 30 و 32) همچنین در مطالعه ای که توسط مجریان طرح انجام گرفته بود نیز پایایی این پرسشنامه با انجام مطالعه پایلوت تایید شده بود و همچنین جهت بررسی روایی نیز از پنل خبرگان استفاده گردیده بود(31).برای سنجش روایی پرسشنامه مورد استفاده در این طرح، تعداد چند نسخه از آن در میان افراد مجرب در این زمینه توزیع خواهد گردید و همچنین با توجه به تغییرات جزئی و ویرایش پرسشنامه، برای بررسی مشکلات عملی تکمیل پرسشنامه، مطالعه پایلوت در حدود 30 نفر از افراد گروه هدف انجام خواهد شد. این قسمت از پرسشنامه دارای بخشهای زیر است: -اطلاعات مربوط به مصرف دخانیات: اطلاعاتی در خصوص نوع سیگاری بودن فرد( فعال، غیر فعال، سیگاری قهار و ...) و وضعیت مصرف قلیان فرد بدست خواهد آورد. -اطلاعات مربوط به مصرف الکل: سوالات این قسمت اطلاعاتی در مورد سن شروع مصرف الکل و مصرف الکل در سال گذشته و 6 ماه گذشته و 30 روز گذشته را بدست می آورد. -اطلاعات مربوط به مصرف حشیش و ترکیبات مشابه: سوالات این قسمت اطلاعاتی در مورد سن شروع مصرف حشیش و مصرف حشیش در سال گذشته 6 ماه گذشته و 30 روز گذشته را بدست می آورد. -اطلاعات مربوط به مصرف مواد افیونی شامل تریاک و سوخته آن، شیره، هروئین/کراک سوالات این قسمت اطلاعاتی در مورد مصرف غیر پزشکی(بدون تجویز) داروهای اپیوئیدی در طول عمر و سال گذشته و 6 ماه گذشته و 30 روز گذشته را بدست خواهد آورد. -اطلاعات مربوط به مواد محرک شامل متامفتامین (شیشه) و آمفتامینها سوالات این قسمت اطلاعاتی در مورد مصرف مواد محرک شامل متامفتامین (شیشه) و آمفتامینها در سال گذشته و 6 ماه گذشته و 30 روز گذشته را بدست می آورد. -اطلاعات مربوط به مواد توهم زا شامل اکستازی سوالات این قسمت اطلاعاتی در مورد مصرف داورهای توهم زا در سال گذشته و 6 ماه گذشته و 30 روز گذشته را بدست می آورد. -اطلاعات مربوط به مصرف حشیش یا ترکیبات مشابه سوالات این قسمت اطلاعاتی در مورد مصرف حشیش و ترکیبات مشابه در سال گذشته و 6 ماه گذشته و 30 روز گذشته را بدست می آورد. -اطلاعات مربوط به مصرف پان سوالات این قسمت اطلاعاتی در مورد مصرف حشیش و ترکیبات مشابه در سال گذشته و 6 ماه گذشته و 30 روز گذشته را بدست می آورد. -اطلاعات مربوط به مصرف ناس سوالات این قسمت اطلاعاتی در مورد مصرف حشیش و ترکیبات مشابه در سال گذشته و 6 ماه گذشته و 30 روز گذشته را بدست می آورد. -اطلاعات مربوط به مصرف کوکایین: سوالات این قسمت اطلاعاتی در مورد مصرف کوکایین در طول عمر را بدست می آورد. - اطلاعات مربوط به مصرف قلیان: در این قسمت اطلاعاتی در خصوص مصرف قلیان و تاثیر آن در گرایش به مصرف مواد مخدر بدست خواهدآمد. |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | در این تحقیق ، محقق با استفاده از پرسشنامه YRBS (Youth Risk Behavior Survey)که توسط مرکز پیشگیری و کنترل بیماریهای آمریکا (CDC)منتشر گردیده است، و تطبیق آن با موضع مورد مطالعه، به جمع آوری اطلاعات مربوطه خواهد پرداخت. برای جمع آوری اطلاعات، پس از توجیه نمودن افراد شرکت کننده در مطالعه درباره هدف اصلی مطالعه، با استفاده از پرسشنامه و مصاحبه اقدام به جمع آوری اطلاعات خواهد نمود. پس از جمع آوری اطلاعات، داده های بدست آمده با استفاده از نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل شده و برای رسم نمودارهای مربوطه از برنامه Excel استفاده خواهد شد. در انجام این تحقیق همه اطلاعات اخذ شده از افراد شرکت کننده در مطالعه بصورت محرمانه نگهداشته خواهد شد و همچنین اطلاعات بصورت کلی مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت.
اگر بنابه دلایلی فردی حاضر به همکاری نشد، ابتدا سعی خواهد شد که توجیه شوند، در غیر این صورت از مطالعه کنار گذاشته خواهد شد. |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | با استفاده از آمار توصیفی فراوانی رفتارهای پرخطر با حدود اطمینان 95% محاسبه خواهد شد و همچنین برای متغیرهای کمی میانگین و انحراف معیار مشخص خواهد شد. برای بررسی رابطه فراوانی مصرف مواد با متغیرهای کیفی از آزمون² χ (مجذور کای) و با متغیرهای کمی از آزمونهای آماری t-test و آنالیز واریانس یک طرفه استفاده خواهد شد. همچنین نرمال بودن توزیع متغیرها با آزمونهای کلوموگروف اسمیرونف و Shapiro-wilk بررسی خواهد شد که در صورت نرمال نبودن توزیع از آزمونهای ناپارامتری مرتبط در بررسی روابط استفاده خواهد شد. نرم افزار مورد استفاده نیز Stata.12 خواهد بود. |
| ملاحظات اخلاقی | در هر صورت کدهای 1 و2و3و4و8و9و10و11و14و15و16 از ملاحظات مربوط به راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی و کدهای 1 و 2 و3 و4 و 5 و 6 و7 و8 و9 و10و 11و 14و17و18و 19 و 20 از بین 26 کد مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی مدنظر قرار خواهند گرفت. |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | • عدم پاسخ به مواردی از سوالات، راه حل: توجیه کامل شرکت کندگان و اطمینان آنان از اینکه اطلاعاتشان تحت هیچ شرایطی فاش نخواهد شد.
• عدم پاسخگویی درست به سوالات، راه حل: توجیه کامل شرکت کنندگان و اطمینان آنان از اینکه اطلاعاتشان تحت هیچ شرایطی فاش نخواهد شد. • سوگرایی یادآوری اطلاعات |
| کلمات کلیدی | سوء مصرف مواد ، قلیان ، زاهدان |
| فهرست منابع و مراجع | 1. Unseld M, Dworschak G, Tran US, Plener PL, Erfurth A, Walter H, et al. The concept of temperament in psychoactive substance use among college students. Journal of Affective Disorders. 2012.
2. Galea S, Nandi A, Vlahov D. The social epidemiology of substance use. Epidemiologic reviews. 2004;26(1):36-52. 3. WHO. Substance Abuse Substance Abuse. [Internet]. Available from: http://www.who.int/topics/substance_abuse/en/. 4. United Nations Office on DC, Vienna International, Ctr Austria,. UNODC Annual Report 2009. 2009. 5. United Nations Office on DC, Vienna International, Ctr Austria,. World Drug Report, 2011. No: ISBN 978-92-1-148262-1.272. 6. Robertson EB, David SL, Rao SA. Preventing drug use among children and adolescents: A research-based guide for parents, educators, and community leaders: Diane Publishing Company; 2003. 7. Noohi S, Azar M, Behzadi AH, Sedaghati M, Panahi SA, Dehghan N, et al. A Comparative Study of Characteristics and Risky BehaviorsAmong the Iranian Opium and Opium Dross Addicts. Journal of addiction medicine.2011;5(1):74. 8. Mohamed MN, Marican S, Elias N, Don Y. Pattern of substance and drug misuse among youth in Malaysia. Journal Antidadah Malaysia. 2008;3:1-56. 9. Marti CN, Stice E, Springer DW. Substance use and abuse trajectories across adolescence: A latent trajectory analysis of a community-recruited sample of girls. Journal of Adolescence. 2010;33(3):449-61. 10. Ahmadi J, Hasani M. Prevalence of substance use among Iranian high school students. Addictive behaviors. 2003;28(2):375-9 11. Dehghani k. Adolescents and Ecstasy/Amphetamine Abuse]. 3rd ed. Yazd, Addiction National Congress 3XE 12. Hashemi A. Substance Abuse (Drug Research). 2005;4(17):7-53[in Persian] 13. Ahmadi J, Benrazavi L, Ghanizadeh A. Substance abuse among contemporary Iranian medical students and medical patients. The Journal of nervous and mental disease. 2001;189(12):860-1. 14. Swadi H. Individual risk factors for adolescent substance use. Drug and alcohol dependence. 1999;55(3):209-24. 15. Beyers JM, Toumbourou JW, Catalano RF, Arthur MW, Hawkins JD. A cross-national comparison of risk and protective factors for adolescent substance use: the United States and Australia. Journal of Adolescent Health. 2004;35(1):3-16. 16. Hemphill SA, Heerde JA, Herrenkohl TI, Patton GC, Toumbourou JW, Catalano RF. Risk and protective factors for adolescent substance use in Washington State, the United States and Victoria, Australia: a longitudinal study. Journal of adolescent health. 2011;49(3):312-20. 17. Kavian M, Lavasani F, Rahimimoagar A, Hoseini M, Goldian J, Tehrani A, et al. Substance abuse prevention guide for media practitioners. UNDCP. 2001 18. Kandela P. Narghile smoking keeps Arabs inwonderland. Lancet 2000; 365: 1175 19. Hadidi KA, Mohammed FI. Nicotine content intobacco used in hubble-bubble smoking. SaudiMedical Journal 2004; 25: 912-1 20. Rastam S, Ward KD, Eissenberg T, Maziak W.Estimating the beginning of waterpipe epidemic inSyria. BMC Public Health 2004; 4: 32 21. Patterns of waterpipe smoking among adolescent students: a cross-sectional study in district 13 of Tehran. Payesh Journal, Year 6: Issue 2, 1386: pp. 135-144[in persion] 22. Majdzade SR. Survey of tendency of Hormozganpeople to using of Hubble-Bubble smoking. Hakim J.2001; 4(3):298-304. [Persian] 23. Masooleh HA, colleagues: I.R. Iran global youth tobacco survey (GYTS) report 2007[http://www.who.int/tobacco/surveillance/Iran%20GYTS2007%20final%20report2.pdf] 24. Kelishadi R, Mokhtari MR, Tavasoli AA, Khosravi A, Ahangar-Nazari I, Sabet B, Kazemi A, Amini A: Determinants of tobacco use among youths in Isfahan, Iran. Int J Public Health 2007, 52:173–179. 25. Sarraf-Zadegan N, Boshtam M, Shahrokhi S, Naderi GA, Asgary S, Shahparian M, Tafazoli F: Tobacco use among Iranian men, women and adolescents. Eur J Public Health 2004, 14:76–78. 26. Momenan AA, Etemadi A, Ghanbarian A, Azizi F: The rising prevalence of waterpipe smoking among Iranian adolescents: Tehran lipid and glucose study. Presentation at 13th World Conference on Tobacco OR Health; 2006. [http://2006.confex.com/uicc/wctoh/techprogram/P4562.HTM] 27. Maziak W, Rastam S, Ibrahim I, Ward KD, Shihadeh A, Eissenberg T: CO exposure, puff topography, and subjective effects in waterpipe tobacco smokers. Nicotine Tob Res 2009,11:806–811. 28. Akl EA, Gaddam S, Gunukula SK, Honeine R, Jaoude PA, Irani J: The effects of waterpipetobacco smoking on health outcomes: A systematic review. Int J Epidemiol. 2010, 39:834–857. 29. Ansari R, Khosravi A., Mokhtari M R. Prevalence of smoking in medical students. Journal of Semnan University of Medical Sciences. 1386, Volume 9, Number 1 (25): Pages 21 to 26[in persion] 30. Momen-nasab M, Najafi S, Kaveh M, Ahmad Pour F. Prevalence of risky health behaviors among the students of Khorramabad universities . Yafteh. 2007; 8 (2) :23-29[in persion] 31. Mohammadpoorasl, A., Ghahramanloo, A. A., & Allahverdipour, H. (2013). Risk-Taking Behaviors and Subgrouping of College Students A Latent Class Analysis. American journal of men's health. 32- بخشانی ن، لشکری پور ک، بخشانی س، حسین بر م. شیوع رفتارهای پرخطر مرتبط با آسیبهای عمدی و غیر عمدی در دانش آموزان دبیرستانی سیستان و بلوچستان.مجله طبیب شرق، دوره 9، شماره 3، پاییز 86، صفحات 199تا208. 33. Martinasek MP, et al. Waterpipe (Hookah) Tobacco smoking among youth Current Problems of Pediatric & Adolescene Health care, February 2011; 41: 34-57. 34. Varsano S, Ganz I, Eldor N, Garenkin M. Water-pipe tobacco smoking among school children in Israel: frequencies, habits, and attitudes [in Hebrew]. Harefuah. 2003;142:736–741 35. Jackson D, Aveyard P. Waterpipe smoking in students: prevalence, risk factors, symptoms of addiction, and smoke intake.Evidence from one British University. Biomed Centr Publ Health. 2008;8:174 36. Asfar T, Ward KD, Eissenberg T, Maziak W. Comparison of patterns of use, beliefs, and attitudes related to waterpipe between beginning and established smokers. Biomed Centr Publ Health. 2005;5:19 |
| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| informed consent.doc | 1393/03/27 | 177152 | دانلود |
| questionnire.docx | 1393/03/27 | 93762 | دانلود |
| grant-ansari-hookah.doc | 1393/09/05 | 441344 | دانلود |
| response -2.docx | 1393/09/05 | 16206 | دانلود |
| revised proposal.docx | 1393/10/09 | 228264 | دانلود |
