بررسی تغییر رفتارهای خطرپذیر و پیشگو کننده های آن در زیر گروههای دانشجویان دانشگاههای شهر زاهدان در طول اولین سال تحصیلی

The survey of risk-taking behaviors changing and its predictors in students’ subgroups during first academic year in universities of Zahedan city


چاپ صفحه 		پژوهان
صفحه نخست سامانه		 مجری و همکاران
مجری و همکاران		 اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی		 دانلود
دانلود 		علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان: حسین انصاری

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 6942
عنوان فارسی طرح بررسی تغییر رفتارهای خطرپذیر و پیشگو کننده های آن در زیر گروههای دانشجویان دانشگاههای شهر زاهدان در طول اولین سال تحصیلی
عنوان لاتین طرح The survey of risk-taking behaviors changing and its predictors in students’ subgroups during first academic year in universities of Zahedan city
نوع طرح
محل اجرای طرح زاهدان
رسته مطالعاتی اپیدمیولوژیک تحلیلی
دانشکده/مرکز دانشکده بهداشت زاهدان
زمان اجرا -روز 18

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
حسین انصاریمجری دکترای تخصصی smithepi@gmail.com
مهدی محمدیهمکار دکترای تخصصی memohammadi@yahoo.com
علیرضا انصاری مقدمهمکار دکترای تخصصی ansariaLireza@yahoo.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی بررسی تغییر رفتارهای خطرپذیر و پیشگو کننده های آن در زیر گروههای دانشجویان دانشگاههای شهر زاهدان در طول اولین سال تحصیلی
خلاصه طرح به لاتینThe survey of risk-taking behaviors changing and its predictors in students’ subgroups during first academic year in universities of Zahedan city
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهشتعامل ویژگیهای نوجوانی و جوانی و محیط پیچیده، رفتارهای مرتبط با سلامت افراد را تحت تاثیر قرار می دهد. تغییرات در معیارهای اجتماعی، جنسی و فناوری ارتباطات، خطر انجام رفتارهای غیر سالم، پرخطر و بیماریهای جدید را افزایش داده است. نوجوانان و جوانان معمولا در معرض تغییرات شدید شرایط اجتماعی می باشند که در سالهای اخیر روی داده اند. این تغییرات می توانند تاثیر عمیقی روی سلامتی و رفتارهای آسیب زا و پرخطر داشته باشند(1، 2). رفتارهای پرخطر که باعث افزایش خطر مرگ زودهنگام، ناتوانی و بیماریهای مزمن می شوند در کشورهای در حال توسعه، در حال گسترش روزافزون است(5-3). علت این رشد شاید این باشد که هنوز کشورهای در حال توسعه به این نتیجه نرسیده اند که باید انرژی بی پایان و جاه طلبی جوانان را درک کرده و به خلق فرصتهای واقعی برای آنان بپردازند. گذر از کودکی به نوجوانی و جوانی با تغییرات بارزی همراه است. توجه به رفتارهای پرخطر در دوره نوجوانی و جوانی به دو دلیل از اهمیت خاصی برخوردار است: اولا چندین عامل مرگ و بیماری در دوره ی جوانی با رفتارهای آنان ارتباط دارند(6). ثانیا دوره جوانی مرحله مهم گذر از دوره تحت کنترل والدین به مرحله استقلال است(7).
با توجه به ویژگیهای خاص دوره جوانی و همراهی این دوره با رفتارهای مشکل دار و نیز اهمیت این دوره در سلامت و توسعه جامعه این دوره می تواند زمان منحصر به فردی در بررسی رفتارهای پرخطرباشد، لذا در بعضی کشورها بصورت منظم و دوره ای به بررسی رفتارهای پرخطر در سنین جوانی و نوجوانی پرداخته می شود(8 ، 9 ).
رفتارهای پرخطر شامل مصرف مواد (مصرف سیگار- مصرف الکل-مصرف مواد مخدر- مصرف ماری جوانا و سایر داروهای ممنوعه)، خالکوبی، صدمات و خشونت، رژیمهای غذایی نامناسب (مصرف غذاهای آماده، غذاهای کم فیبر ، غذاهای پرچرب)، عدم تحرک فیزیکی، رفتارهای جنسی پرخطر (رفتارهای جنسی محافظت نشده، همجنس بازی، داشتن ارتباط جنسی با شرکای جنسی متعدد و رفتارهای جنسی پیش از موعد) و حوادث ناشی رانندگی های پرخطر (عدم استفاده از کلاه ایمنی هنگام موتور سواری- نبستن کمربند ایمنی ) است(5-3، 11-10).
از میان رفتار های پر خطر ذکر شده در بالا، مصرف سیگار، مصرف مواد و الکل از اهمیت خاصی برای بهداشت عمومی برخوردار هستند و همچنین با توجه به جامعه ایران و فرهنگ حاکم برجامعه، نسبت به موارد دیگر از قبیل رفتارهای پرخطر جنسی، قابل بررسی هستند. همچنین با توجه به داشتن اطلاعات بسیار کم درخصوص مصرف قلیان و گسترش روزافزون مصرف آن در بین جوانان ایرانی، بررسی مصرف قلیان نیز اهمیت ویژه ای دارد (12،13).
حدود 25 درصد مرگ ها میان جوانان آمریکایی در هر سال بطور مستقیم و غیرمستقیم به سوء مصرف مواد ربط داده شده است(14). طبق گزارشCDC در آمریکا 79 درصد جوانان مشروبات الکلی، 72 درصد سیگار و 1/47 درصد حشیش را تجربه کرده اند(15).
در مطالعه ای که توسط محمدپوراصل و همکارانش (16) در سال 1390 در دانشجویان شهر تبریز انجام شده است، شیوع مصرف سیگار، مصرف قلیان، مصرف الکل در ماه گذشته و تجربه مصرف مواد به ترتیب 8/15%، 5/8%، 0/8% و 6/7% گزارش شده است.
شیوع مصرف سیگار در ایالات متحده 8/20% ، در انگلستان 22% و در ایران 5/17 % گزارش شده است(17، 18). شیوع مصرف سیگار در دانشجویان نیز بین 6/8% تا 6/28 % گزارش شده است(21-19). این دامنه بیشتر بدلیل تفاوت در تعریف سیگاری بودن و محل انجام مطالعات است. در مطالعه ای که بر روی دانشجویان شهر شیراز صورت گرفته است، 6/18 درصد دانشجویان دختر و 7/54 درصد دانشجویان پسر حداقل یکبار تجربه مصرف مواد را داشته اند و 3/9 درصد دانشجویان در طول یکماه گذشته مصرف منظم داشته اند(22). در مطالعه ی دیگری در دانشجویان شهر آستارا ، شیوع مصرف حشیش و تریاک 6/4 درصد و سابقه مصرف الکل 8/24 درصد ذکر شده است (23).
مصرف قلیان یکی از این روشهای سنتی مصرف دخانیات در بسیاری از کشور های جهان به خصوص در خاور میانه و آفریقا می باشد .. این روش قدیمی مصرف تنباکو در مناطق مختلف دارای نامهای گوناگون(Hookah، Shisha، Arghile، Narghile، Water-pipe، Hubble-bubble و... ) ، اشکال متفاوت و اندازه های مختلفی می باشد که وجه اشتراک تمامی آنها عبور دود از آب قبل از تنفس آن توسط مصرف کننده است(24). بر خلاف تصور اکثر مصرف کنندگان قلیان و حتی پزشکان که فکر می کنند که عبور دود از آب موجب فیلتر شدن عوامل مضر تنباکو می شود (25). نتایج مطالعاتی که بر روی ذرات ناشی از کشیدن قلیان پرداخته اند، نشان از غلظت بالای مونوکسیدکربن (Co)، نیکوتین، تار و فلزات سنگین می باشد (25،26، 27).
مطالعات انجام شده در مورد مضرات قلیان، ارتباط مصرف آن را در افزایش خطر ابتلا به سرطان دهان(28)، سرطان معده و سرطان مری (29) سرطان ریه (30)، افزایش کادمیوم در مو و ناخن (31)،کاهش عملکرد دستگاه تنفسی (32،33) و کاهش باروری(34) نشان داده اند.
در سال 2006 مطالعه ای که در فلسطین اشغالی برای مرور مطالعات مبتنی بر مضرات قلیان انجام شده نشان داد که مصرف قلیان در فرایند اکسیداسیون مداخله ایجاد می کند همچنین خطر ایجاد بدخیمی،بیماریهای عفونی رانیز علاوه بر موارد فوق بالا می برد (35).
همچنین مصرف کنندگان قلیان در مقایسه با مصرف کنندگان سیگار، میزان بیشتری از کربوکسی هموگلوبین را در خون خود نشان داده اند(36). برخی مطالعات نیز نشان داده اند که میانگین وزن نوزادان مادرانی که در دوران بارداری مصرف قلیان داشته اند کمتر از سایر نوزادان است (37).
در سال های اخیر افزایش شدیدی در مصرف قلیان در جنوب غرب آسیا و شمال آفریقا به ویژه در گروه نوجوانان و جوانان رخ داده است (38، 39). بر اساس نتایج مطالعات انجام شده در کشور مصر شیوع مصرف قلیان در افراد بزرگسال 11درصد می باشد (40). همچنین میزان مصرف در کشور هند در مطالعه ای که در هندوستان برروی 278 نفر از جمعیت بالای 15 سال صورت گرفت ( میزان پاسخدهی 82 درصد ) 70 درصد افراد سیگار مصرف می کردند که از بین این افراد 50 درصد منحصرا قلیان مصرف می کردند که افراد مصرف کننده از تمام گروههای سنی بغیر از بالای 70 سال بودند .البته مطالعات جدید میزان مصرف خانگی را در هند 6/2 گزارش کرده اند (41). این میزان در کشور لبنان 12درصد در مردان و 13درصد در زنان گزارش شده است(42). استعمال دود قلیان همچنین در شبه جزیره عربستان، ترکیه، هند، پاکستان، بنگلادش و مناطقی از چین نیز رواج دارد. در مطالعه ای که توسط دکتر مومنان و همکاران در بین نوجوانان دانش اموز در منطقه 13 تهران صورت گرفت شیوع کلی مصرف فعلی قلیان در نوجوانان 7/25 درصد (CI=24.4-27 ) بر آورد گردید. 58 درصد از مصرف کنندگان فعلی ،معمولا قلیان را به ترتیب همراه با خانواده و دوستان کشیده بودند(43). دو نوبت طرح ملی سلامت و بیماری که در سال های 1370و 1378 صورت گرفته، نشان می دهند که در کشور ما مصرف قلیان در گروه سنی 24- 15 ساله رو به افزایش است (39). مصرف قلیان در کل کشور حدود3/5 درصد و در شهر های جنوبی 2/8 درصد است(42-44).
در حالی که نیمی از جمعیت کشور ما در سنین جوانی به سر می برند، آمار دقیقی از شیوع رفتارهای پرخطر در گروه های سنی مختلف بویژه در دانشجویان خصو صا در سیستان و بلوچستان در دسترس نمی باشد. همچنین در خصوص تغییر در رفتار های خطر پذیر در دوره دانشگاه، علیرغم اهمیت آن، مطالعه جامع طولی صورت نگرفته است. از این رو مطالعه حاضر با هدف بررسی فراوانی رفتارهای پرخطر، تعیین زیر گروههای دانشجویان از نظر رفتار های خطر پذیر، تغییر در زیر گروهها در طول سال اول تحصیلی و پیشگوکننده های آن در دانشگاه های شهر زاهدان های با روش های جدید تحلیل آماری و مدلسازی در سال تحصیلی 94-1393 انجام می شود.
نتایج این مطالعه کمک خواهد کرد تا شیوع رفتارهای پرخطر در دانشجویان دانشگاههای منتخب زاهدان مشخص شود. با تعیین شیوع رفتارهای پرخطر، وسعت مشکل مشخص می شود. همچنین در این مطالعه با تعیین میزان تغییر در زیر گروهها در طول سال اول تحصیلی در دانشگاه، سرعت رخ دادن مشکل نشان داده می شود. با تعیین پیشگو کننده های تغییر در زیر گروهها می توان با تمرکز بر آنها، برنامه های مداخله ای مناسبی طراحی و اجرا کرد تا میزان رفتارهای خطر پذیر در دانشجویان کاهش یابد.
سوالات و / یا فرضیات پژوهش1-شیوع رفتار های خطر پذیر در دانشجویان دانشگاههای زاهدان در زمان ورود به دانشگاه چقدر است؟
2- شیوع رفتار های خطر پذیر در دانشجویان دانشگاههای زاهدان در یکسال بعد از تحصیل در دانشگاه چقدر است؟
3- زیر گروههای دانشجویان از نظر رفتار های خطر پذیر کدامند؟
4- میزان تغییر در زیر گروهها در طول سال اول تحصیلی چقدر است؟
5 –تغییر در زیر گروهها در طول سال اول تحصیلی در دانشگاه با پیشگوکننده ها (متغیرهای مستقل ذکر شده در جدول متغیرها) رابطه معنی داری دارد.
هدف کلی طرحتعیین تغییر در زیر گروههای دانشجویان از نظر رفتارهای خطرپذیر در طول اولین سال تحصیلی در دانشگاه و پیشگو کننده های آن
اهداف اختصاصی1-تعیین شیوع رفتار های خطر پذیر در دانشجویان دانشگاههای زاهدان در زمان ورود به دانشگاه
2- تعیین شیوع رفتار های خطر پذیر در دانشجویان دانشگاههای زاهدان در یکسال بعد از تحصیل در دانشگاه
2- تعیین زیر گروههای دانشجویان از نظر رفتار های خطر پذیر
3- تعیین میزان تغییر در زیر گروهها در طول سال اول تحصیلی در دانشگاه
4 – تعیین رابطه بین تغییر در زیر گروهها در طول سال اول تحصیلی در دانشگاه با پیشگوکننده های مدنظر در این مطالعه (متغیرهای مستقل ذکر شده در جدول متغیرها)
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح1- دانشگاه علوم پزشکی زاهدان 2- وزارت ورزش و جوانان
تعریف واژه های تخصصیرفتارهای خطر پذیر: در این مطالعه منظور از رفتارهای خطرپذیر مصرف سیگار، مصرف مواد مخدر،مصرف قلیان ومصرف الکل است که به تعریف هرکدام می پردازیم.
مصرف سیگار: شخصی که گهگاهی سیگار مصرف میکند(در کل بیش از 100 نخ سیگار مصرف کرده است) یا هرروز یا بیشتر روزهای هفته سیگار مصرف می کند.
مصرف مواد: تجربه مصرف حداقل از یکی از مواد مخدر یا روانگردان مثل تریاک، حشیش، هروئین، اکستازی، شیشه و ... .
مصرف قلیان: فردی که حداقل یک بار درماه قلیان می کشد.
مصرف الکل: مصرف حداقل یک بار نوشیدنی الکلی در 30 روز گذشته.
نوع مطالعهاین مطالعه به صورت آینده نگرprospective می باشد ولی مرحله اول مطالعه را می توان به عنوان یک مطالعه مقطعی جداگانه در نظر گرفت.
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)دانشجویان دانشگاههای شهر زاهدان
حجم نمونه و روش محاسبه آنحجم نمونه بر اساس فرمول ، با در نظر گرفتن 076/0=P (شیوع نادرترین رفتار خطر پذیر(مصرف مواد) در مطالعات قبلی در ایران(16)، 05/0=α و 02/0=d ، 674 نفر، براورد گردید و با توجه به مقایسه دو جنس این عدد به دو برابر یعنی 1348 افزایش می یابد. با توجه به خوشه ای بودن نمونه گیری(3/1=Design effect)، این تعداد به 1752 نفر افزایش یافت (1348 * 3/1). همچنین بعلت طولی بودن مطالعه و نیاز به پیگیری نمونه ها 15 % برای ریزش نمونه در نظر گرفته شد(1984 نفر). بنابراین از کل دانشجویان ورودی مهر ماه 93 دانشگاههای علوم پزشکی، سیستان و آزاد شهر زاهدان 1984 نفر بصورت نمونه گیری خوشه ای تناسبی طبقه بندی شده بصورت تصادفی انتخاب خواهد شد.
روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)روش نمونه گیری بدین صورت خواهد بود که ابتدا تعداد کل دانشجویان ورودی مهر ماه 93 دانشگاههای منتخب شهر زاهدان محاسبه شده و با توجه تعداد نمونه لازم برای این مطالعه سهم نمونه گیری مشخص خواهد شد و با توجه به سهم نمونه گیری در هر دانشگاه تعدادی کلاس بصورت تصادفی با در نظر گرفتن رشته تحصیلی و مقطع دانشجویان انتخاب خواهد شد. با توجه به حساس بودن موضوع مورد بررسی و لزوم ناشناخته ماندن پاسخ دهنده ها، کل دانشجویان کلاسهای منتخب بصورت خوشه ای وارد مطالعه خواهند شد.
روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)جمع آوری اطلاعات به وسیله پرسشنامه رفتارهای خطر پذیر و پرسشنامه شادکامی آکسفورد به صورت سوال های مجزا صورت می گیرد. که دراین مطالعه محدوده ی سوالات رفتارهای خطرپذیر شامل سیگار، موادمخدر، قلیان و الکل می باشد. این پرسشنامه قبلا در ایران مورد استفاده قرار گرفته است. به هر حال روایی سوالات با استفاده از روایی محتوا(استفاده از نظرات افراد متخصص و صاحب نظر) مورد تایید قرار گرفته است و حداقل پایایی برای سوالات 76/0 بدست آمده است.
روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)با توجه به طولی بودن مطالعه انتظار داریم حدود 10 الی 20 % از موارد بدلایل مختلف (ترک تحصیل، غیبت ، مهاجرت و ...) پیگیری نشوند که ممکن است بر اعتبار مطالعه تاثیر بگذارد. در این مطالعه این افراد را با دانشجویان پیگیری شده از نظر متغیرهایی که با رفتارخطرپذیر شدیداً ارتباط دارند، مقایسه خواهیم کرد تا از عدم سوء گیری اطمینان داشته باشیم.
نحوه پیگیری دانشجویان: در این مطالعه برای اینکه دانشجویان از پاسخهایی که می‌دهند نگران نباشند، از آنها خواسته می شود تا اسم خود را در روی پرسشنامه ننویسند. هر دانشجو با یک کد 5 رقمی شناسایی می‌شود. اولین رقم از سمت چپ نشان دهندة دانشگاه، دومین رقم نشان دهندة دانشکده و سومین رقم نشان دهندة کلاس در آن دانشکده و دو رقم آخر نشان دهندة شماره فرد در آن کلاس می‌باشد. بنابراین قبل از وارد شدن به کلاس، سه رقم اول کد هر دانشجو مشخص است فقط کافی است ما یک کد دو رقمی به هر دانشجو اختصاص دهیم. اعداد 11 تا 55 بر روی کارت‌های کوچکی نوشته خواهد شد و هر دانشجو در کلاس یکی از این کدهای اختصاصی را بطور شانسی خواهد برداشت و از آنها خواسته خواهد شد تا این کد را در جای مخصوص روی پرسشنامه بنویسند. همچنین به آنها توضیح داده خواهد شد که آنها فقط از روی این کد شناخته می‌شوند و کسی جز خود آنها، از این کد باخبر نیست و لازم است که این کد را تا سال بعد در پیش خودشان نگه دارند یا در ذهن خود حفظ کنند و در مرحله بعد بر روی پرسشنامه همین کد را وارد کنند تا اطلاعات دو مرحله به همدیگر متصل شود.
بدلیل امکان فراموشی و گم کردن کدهای دو رقمی، یک کد 6 رقمی مجازی دیگری با استفاده از اطلاعات ثابت دانشجویان در هر دو مرحله ساخته می شود تا در صورت ننوشتن کد دو رقمی در مرحله دوم مطالعه، با استفاده از کد مجازی، کد دو رقمی پیدا شود. برای ساختن کد 6 رقمی مجازی از سواد پدر و مادر، تعداد عمو، تعداد عمه ، تعداد دایی و تعداد خاله استفاده خواهد شد.
روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)در این مطالعه تمرکز ما بر تعیین زیر گروههای دانشجویان از نظر رفتار های خطر پذیر به عنوان یک متغیر نهفته (latent) خواهد بود که اینکار با روش Latent Class Analysis (LCA) انجام خواهد شد و سپس در یک مدل Latent Transition Analysis (LTA) پیشگوکننده های تغییر در زیر گروههای دانشجویان از نظر رفتار های خطر پذیر مطالعه خواهد شد.

LCA و LTA هر دو مدل های متغیر نهفته هستند. در تحلیل عاملی (Factor Analysis) یک ماتریکس کوواریانس آنالیز می شود تا ساختار نهفته پایه مشخص شود. در تحلیل عاملی متغیر نهفته پیوسته است و نمرات آن توزیع پیوسته ای را شکل می دهد. LCA و LTA از نظر مفهومی شبیه تحلیل عاملی هستند ولی از نظر عملیاتی متفاوت هستند. در LCA و LTA متغیر نهفته گسسته است و جامعه را به طبقه های دو به دو ناسازگار و جامع تقسیم می کند. برای مثال جایی که تحلیل عاملی یک توزیع پیوسته از "نمرات مهارت" را ایجاد می کند، LCA جامعه را به طبقات نهفته گسسته مثل "مهارت بالا" ، "مهارت متوسط" و " غیر ماهر" تقسیم می کند.

در LCA متغیر نهفته ایستا یا بدون تغییر است و بنابراین در یک مرحله اندازه گیری می شود(مناسب برای داده های مقطعی). LTA بسط LCA است که در آن می توان متغیر نهفته در حال تغییر را مدل کرد. به عبارت دیگر در اینجا تغییرات در طبقات متغیر نهفته در طول زمان مدل می شود. بنابراین LTA روی داده های طولی (Longitudinal Data) کار می کند. LTA احتمال انتقال در طبقات را مشخص می کند و همچنین با مقایسه احتمال انتقال در طبقات در گروه های مختلف، می تواند پیشگوکننده های انتقال را مشخص کند.

نرم افزار مورد استفادهSAS Version 9.1 با اضافه کردن پروسیجرهای LCA و LTA بنام LCA PROC (برای latent class analysis) و LTA PROC (برای latent transition analysis) خواهد بود.

ملاحظات اخلاقی کدهای 1 و2و3و4و8و9و10و11و14و15و16 از ملاحظات مربوط به راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی و کدهای 1 و 2 و3 و4 و 5 و 6 و7 و8 و9 و10و 11و 14و17و18و 19 و 20 از بین 26 کد مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی مدنظر قرار خواهند گرفت.
محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنهامحدودیت این مطالعه می تواند Underestimate کردن باشد که بعلت حساس بودن موضوع مورد مطالعه (رفتارهای خطرپذیر) است. در این مطالعه اقداماتی برای معتبرسازی داده های کسب شده، به شرح زیر صورت خواهد گرفت:
1- به دانشجویان اطمینان داده خواهد شد که اطلاعات کاملا محرمانه خواهد ماند.
2- به دانشجویان آگاهی داده خواهد شد که شرکت در مطالعه اختیاری است و آنها می توانند در مطالعه شرکت نکنند یا بعضی از سوالات را پاسخ ندهند.
3- از نوشتن مشخصات شناسایی پرهیز خواهد شد.
کلمات کلیدیدانشجویان ، رفتار خطر پذیر ، زاهدان
فهرست منابع و مراجع
1- Eaton DK, Kann L, Kinchen S, et al. Youth risk behavior surveillance. United States. MMWR Surveill Summ. 2006.55(5):1-108
2- سازمان جهانی بهداشت.بهداشت سلامتی جوانان،ترجمه گیتی کریم خان لویی؛انتشارات سرانجام، 1379.
3-Grunbaum J.A, Kann L, Kinchen S,Ross J, Hawkins J, Lowry R, and et al. Youth risk behavior surveillance-united stats/2003. Mortality and morbidity weekly report. May 21,2004.53,2-29
4-Six critical health behavior: health topic. www.cdc.gov/healthy youth.
5- Measuring behaviors that Endanger Health. www.cdc.gov/healthy youth/ yrbs/
6- Cowell J M, Mark B A. Health behavior in adolescents.In: D.S. Gochman(ed) Handbook of health behavior research Vol. 3. Demography, development and diversity. New York: plaenum press, 1997:43-96
7- Brooks-Gunn. Why do adolescents have difficulty adhering to health regimes? In N.A. Krasnegor, L. Epstein S.B.Johnson8, S.J.Yaffe (eds). Developmental asects of health compliance behavior. Hillsdale; 1993:125-152
8-Lee LK, Chen PC, Lee k, Kaur J.Violence- related behaviors among Malaydian adolescentd: a cross sectional survey among secondary sdhool students . Ann Acad Med Singapore. 2007. 36(3):74-169
9-Yach D, Hawkes C, Gould CL, Hoffman KJ. The global burden of chronic disease: overcoming impediments to prevention and control. JAMA.2004; 291: 2616-2622
10- Kathleen E. Energydrinks, race, and problem behavior among college students. Journal of adolescent health. 2008; 43: 490-497
11- Levy SH, SHerritt L, Gabrielli J, et al. Screening adolescents for substance use-relate high-risk sexual behaviors. Journal of adolescent health. 2009; 45: 473-477

12- Timothy A, Auinger P, Slterly A. Body piercing and high-risk behavior in adolescents. Journal of adolescent health. 2004; 34: 224-229
13- Elizabeth C,Jane park M, Thomson J, Kristin A. Risky behavior in late adolescence:co-occurrence, preditors, and consequences. Journal of adolescent health. 2009; 45: 253-261
14- Winks C, Norman RL, Epidemiology, In: Lowinson JH, Ruiz P,Millman RB, Langord JB(eds). Substance abuse: A comprehensive textbook. 4th ed. Baltimore: William& Wilkins, 2005: 15-21.
15- Sneed CD, et al(2001), Patterns of adolescent alcohol, cigarette, and marijuana use over a 6-month period, Addictive behaviors 26, 415-423
16- Mohammadpoorasl A , Abbasighahremanloo A, Allahverdipour H. Risk Taking Behaviors and Subgrouping of College Students: A Latent Class Analysis. Annals of Epidemiology 2012,
17- Rock, V. J., Malarcher, A., Kahende, J. W., Asman, K., Husten, C., & Caraballo, R. (2007). Cigarette smoking among adults in United States, 2006. MMWR Morb Mortal Wkly Rep, 56(44), 1157-1161.
18- WHO. (2009). WHO report on the global tobacco epidemic, 2009: implementing smoke-free environments. Geneva: WHO.
19- Koura, M. R., Al-Dossary, A. F., & Bahnassy, A. A. (2011). Smoking pattern among female college students in Dammam, Saudi Arabia. Journal of Family and Community Medicine, 18(2), 63.
20- Haddad, L. G., & Malak, M. Z. (2002). Smoking habits and attitudes towards smoking among university students in Jordan. International journal of nursing studies, 39(8), 793-802.
21- Wakgari, D., & Aklilu, A. (2011). Substance use and its predictors among undergraduate medical students of Addis Ababa University in Ethiopia. BMC Public Health, 11, 660.
22- Ahmadi, J and Javadpour, A and Pridmore, S, Epidemiology of substance use among dentistry students (Shiraz-Iran), Iranian Journal of Psychiatry, 2009;4 (3): 25-28.
23- Amiri ZM, Shakib AJ, Moosavi AK. Prevalence and risk factors of ecstasy use among college students in Astara, Islamic Republic of Iran. East Mediterr Health J. 2009;15(5):1192-200.
24- Maziak, W., et al., Tobacco smoking using a water pipe: A re-emerging strain in a global epidemic. Tob Control 2004. 13(4): p. 327-333.
25- Kandela, P., Sings of trouble for hubble bubble. lancet, 1997. 349: p. 1460.
26- Shihadeh, A., Investigation of mainstream smoke aerosol of the argileh water pipe. Food and Chemical Toxicology 2003. 41: p. 143-152.
27- Shihadeh, A. and R. Saleh, Polycyclic aromatic hydrocarbons, carbon monoxide, “tar”, and nicotin in the mainstream smoke aerosol of the nargile water pipe. Food and Chemical Toxicology, 2005. 43: p. 655-661.
28- Gupta , P., P. Murti, and R. Bhonsle, Epidemiology of cancer by tobacco products and the significance of TNSA. Crit Rev toxicol 1996. 26(2): p. 183-198.
29- Gunaid, A., et al., Oesophageal and gastric carcinoma in the repulic of Yemen. Br J Cancer .1995. 71(2): p. 409-410.
30- Lubin, J., et al., quantitative evaluation of the radon and lung cancer association in a case control study Chinese tin miners. Cancer Res 1990. 50(1): p. 174-180.
31- Sukumar, A. and R. Subramanian, Elements in hair and naile of residents from a village adjacent to New Delhi. Influence of place of occupation and smoking habits. Biol Trace Elem Res, 1992. 34: p. 99-105.
32- Ehteshami Afshar, A., et al., Evaluation of the Effects of Hubble-Bubble(Waterpipe) Smoking on Pulmonary Function in Patients with Respiratory Symptoms Referred to Hazrat Rasoul and Haft-e-Tir Hospitals in Tehran. 2006. 13(52).
33- Al-Fayez SF, et al., . Effects of shisha and cigarette smoking on pulmonary function of Saudi males and females. Trop Geogr Med, 1988. 40(2): p. 115-23.
34- Inhorn , M. and K. Buss, Ethnography, epidemiology and infertility in Egypt. Soc Sci Med 1994. 39(5): p. 671-681.
35- Urkin, J., R. Ochaion, and A. Peleg, Hubble bubble equals trouble: the hazards of water pipe smoking. ScientificWorldJournal, 2006. 6: p. 1990-7.
36- Zahran , F., M. Ardawi, and S. al-Fayez, Carboxyhaemoglobin concentrations in smokers of sheesha and cigarette in Saudi Arabia. BMJ, 1985. 291: p. 1768-1770.
37- Nuwayhid, I., et al., Narghile (hubble-bubble) smoking, low birth weight, and other pregnancy outcomes. Am J Epidemiol., 1998. 148(4): p. 375-83.
38- Attah, K., Smoke the dull hours away through argilehs. The star, Emerging Markets Datafile, 1997. 28 agust(jordan).
39- Shediac-Rizkallah, M., et al., Adolescent health related behaviors in post war Lebanon: finding among students at the American University of Beirut. International Quarterly of Community Health Education, 2002. 20(2): p. 115-131.
40- Lancaster, J., Smoking through the bubbles. Final ed Washington post 1996,. April 8; sect A: 17.
41- Cecily, S.R., The hooka -the indian waterpipe. current science 2009. 96(10): p. 1319-1323.
42- Mohammad, K., et al., Trend of smoking prevalence in iran from 1991 to 1999 based on two national survey Hakim Research Journal 2001. 3(4): p. 290-297.
43- Momenan , A., et al., Pattern of waterpipe (ghalyan) use among intermediate and high school students: a cross-sectional study in Tehran, Iran. Payesh, Journal of The Iranian Institute For Health Sciences Research 2007. 2(6): p. 135-144.
44- Majdzadeh, S., G. Zamani , and S. Kazemi Qualitative survey on the factors affecting tendency to Hookah in Hormozgan province and appropriate campaign methods against it. Hakim Research Journal, 2002. 5(3): p. 183-187.

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
grant-ansari-LTA.doc1393/03/27366592دانلود
informed consent.doc1393/03/27179200دانلود
jadavel.doc1393/03/2759904دانلود
questionnaire-high risk 92-4-29.docx1393/03/2777610دانلود
article-ISI.pdf1393/03/27708478دانلود
revised- proposal-ansari.doc1393/10/30398336دانلود
name-response.docx1393/10/3017882دانلود