بررسی سطح برخورداری از مهارت های زندگی در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان سال 1393

Assessment of Life Skills’ Level of Students in Zahedan University of Medical Sciences, 2014


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی
دانلود
دانلود
علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان:

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 6944
عنوان فارسی طرح بررسی سطح برخورداری از مهارت های زندگی در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان سال 1393
عنوان لاتین طرح Assessment of Life Skills’ Level of Students in Zahedan University of Medical Sciences, 2014
نوع طرح
محل اجرای طرح
رسته مطالعاتی مطالعات مروری(مطالعه کمی)
دانشکده/مرکز دانشکده بهداشت زاهدان
زمان اجرا -روز 1394

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
محمود خرممجری اول mrx_bayson2020@yahoo.com
علی سلیمانی نژادمجری دوم solimanynejad@yahoo.com
حسین انصاریاستاد راهنمای اول طرح دانشجویی دکترای تخصصی smithepi@gmail.com
علیرضا انصاری مقدممشاور دکترای تخصصی ansariaLireza@yahoo.com
محمد صادق معصومیهمکارجمع آوری نمونه هاکارشناسیsadegh.pers.1993@gmail.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی بررسی سطح برخورداری از مهارت های زندگی در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان سال 1393
خلاصه طرح به لاتینAssessment of Life Skills’ Level of Students in Zahedan University of Medical Sciences, 2014
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهشمهارت به معنی استفاده ماهرانه و توانمندانه از دانش است .سازمان بهداشت جهانی ،مهارت های زندگی را توانایی انجام رفتار سازگاران و مثبت به گونه ای که فرد بتواند با مشکلات و ضروریات زندگی روزمره کنار بیایدچنین تعریف نموده است. مهارتهای اصلی شامل خودآگاهی(Self-awareness ) ، ارتباط (Communication)، مهارت های میان فردی (Interpersonal skills)، تصمیم گیری(Decision Making)، حل مسئله(Problem Solving)، تفکر خلاق(Creative Thinking)، تفکر انتقادی(Critical Thinking)، مقابله با هیجانات (Coping with emotions)، و مقابله با استرس (Coping with Stress) را به عنوان مهارت های اصلی زندگی معرفی کرده است.(1،2،3)
یونیسف مهارتهای زندگی را در سه سطح دسته بندی می نماید: سطح اول شامل مهارتهای پایه ای و اساسی روانی –اجتماعی میباشد. سطح دوم:مهارتهایی هستند که در موارد خاص مورد استفاده قرار می گیرند وسطح سوم مهارت هایی که در زندگی کاربردی می باشند(4).
مهارتهای زندگی ، توانایی های روانی،اجتماعی برای رفتار انطباقی و موثر هستند که افراد را قادر می سازند تا به طور موثرتری با مقتضیات و چالشهای زندگی روزمره مقابله کنند(5). مهارتهای زندگی شامل ده مهارت اصلی و اساسی هستند که غالبا بصورت جفت جفت طبقه بندی می شوند ، زیرا بین هر جفت ارتباط طبیعی وجود داشته و در حقیقت به منزله دو روی سکه هستند . و این مهارتها عبارتند از: خودآگاهی و همدلی که خود آگاهی به معنای توانایی و ظرفیت فرد در شناخت خویشتن و شناساییخواسته ها ، نیازهاو احساسات خویش است وهمدلی عبارت است از فراگیری نحوه درک احساسات دیگران.
ارتباط و روابط بین فردی که ارتباط این مهارت به معنای ابراز احساسات،نیازها ونقطه نظر های فردی به صورت کلامی و غیر کلامی است و روابط بین فردی مهارتی است که جهت تعامل مثبت با افراد به ویژه اعضای خانواده در زندگی روزمره برقرار می شود. مهارت پنجم شامل شامل تصمیم گیری است که در این مهارت افراد می آموزند که تصمیم گیری چیست و چه اهمیتی دارد. مهارت بعد که همگام با تصمیم گیری است و ارتباط تنگاتنگی با آن دارد حل مسئله می باشد که عبارت است از تعریف دقیق مشکلی که فرد با آن روبرو است .شناسایی و بررسی راه حل های موجود و برگزیدن و اجرای راه حل مناسب .
در مهارت تفکر خلاق افراد فرا می گیرند که به شیوه ای متفاوت بیاندیشند و راه حل هایی را خلق کنند که خاصو ویژه ی خودشان است و تفکر انتقادی عبارت است از توانایی تحلیل عینی اطلاعات موجود با توجه به تجربه های شخصی و شناسایی اثرات ارزشهای اجتماعی ،گروه همسالان ورسانه های گروهی بر رفتار فرد.
نهمین مهارت مقابله با هیجان است این مهارت شامل شناخت هیجان و تاثیر آنها بر رفتار می باشد و با مهارت مقابله با استرس رابطه دارد و این مهارت عبارت است از توانایی تحلیل عینی اطلاعات موجود با توجه به تجربه های شخصی و شناسایی اثرات ارزشهای اجتماعی ،گروه همسالان ورسانه های گروهی بر رفتار فرد(6).
این مطالعه در دانشگاه های تهران در سال 87 نیز انجام شده و نتایج مطالعه آقای خوشابی و همکاران، در بررسی میزان آگاهی دانشجویان دختر دانشگاهای تهران از مهارت های زندگی نشان می دهد. 5/47 درصد دانشجویان در حد متوسط و 2/43 درصد دانشجویان در حد زیاد از مهارت های زندگی آگاهی داشتند(7).
یک مطالعه مشابه در دانشگاه علوم پزشکی مازندران نیز انجام شده بر اساس نتایج مطالعه ، مهارت زندگی دانشجویان درحد متوسط بوده است(8). توچیندا نیز در پژوهشی که در کشور تایلند انجام داد، مشخص نمود که 6/20 درصد دانش آموزان آگاهی مطلوبی از مهارت های زندگی داشتند(9). در مطالعه ای دیگر رزام نیا 5/2 درصد دانش آموزان را دارای آگاهی مطلوب از مهارت های زندگی دانسته است(10).

وال و همکاران (2011) در پژوهشی تحت عنوان " برنامه جهانی مدرسه مرتبط با پیشگیری از افسردگی و بالا بردن مهارت های زندگی" مورد بررسی قرار دادند. نتایج حاکی از آن بود که با آموزش مهارت های زندگی بطور معمول اثرات مثبتی روی شرکت کنندگان، شبکه های اجتماعی وعلائم افسردگی و رفتار پرخاشگری نشان داده است(11) .
زندگی اجتماعی، پیشرفت صنعتی و تحولات عظیم در فن آوری اطلاعات و رسانه ها زندگی بشر امروزی را به وضعیت سردرگم و پیچیده ای تبدیل کرده است، که سازگار شدن با این شرایط مستلزم آگاهی از نحوه کنار آمدن با مشکلات می باشد. کنار آمدن با فشارهای زندگی و کسب مهارت های فردی و اجتماعی همواره بخشی از واقعیت های زندگی انسان بوده و در ادوار مختلف زندگی به اشکال گوناگونی تجلی می یابد. در دوره کودکی تعارض ها جلوه چندانی ندارد، اما همگام با افزایش سن، مواجهه با دشواریهای ویژه سنین نوجوانی و جوانی، کشمکش های درونی و محیطی تظاهر بیشتری پیدا میکند. متاسفانه انسان ها همواره در مسیر بهنجار رشد، روانی و اجتماعی قرار نمی گیرند و به دلایل گوناگون، تعداد زیادی از جوانان توان دریافت محرک های بیرونی و ایجاد توازن بین آثار این محرک ها و انگیزه های درونی خود را ندارند، و به این ترتیب رشد موزون و همه جانبه که هدف اصلی تعادل انسان به طور کامل یا حتی نسبی است، تحقق نمییابد. در این میان هر چه جامعه پیچیده تر و اطلاعات بین فردی و اجتماعی وسیع تر باشد، تعارض های درونی و محیطی نیز سیر صعودی داشته که سبب سرگشتگی و آشفتگی بیشتر می گردند. اعتیاد به سیگار، الکل و مواد مخدر، پناه بردن به انواع داروهای اعصاب، رفتارهای متنوع و پیچیده جامعه ستیزانه و انواع اختلالات روانی و عاطفی محصول چنین فرآیندی هستند (12). از طرفی دوره نوجوانی و جوانی، دوره بحرانی است که تغییرات عمده ای در فرد ( از لحاظ فیزیولوژیکی، شناختی و روانی ) و محیط بین فرد ی(فشار همسالان، انتقال از محیط کوچک مدرسه به محیط بزرگتر جامعه و مواجهه با هنجاره ا) به وجود می آید. کار، تحصیل و فشارهای روانی از جمله مسا یلی میباشندکه اغلب نوجوانان و جوانان با آن روبرو هستند . توانایی حل مسایل مذکور و مشکلات مشابه از جمله مهارتهای مفیدی است که نقش تعیین کننده ای در تامین سلامت روانی ، موفقیت و در نتیجه زندگی سالم و اثر بخش دارند(13). درحال حاضر جوانان شاغل به تحصیل در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی تحت تاثیر شرایط اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی حاکم در جامعه، در بسیاری از موارد توانایی لازم جهت برخورد با مشکلات و چالش ها را نداشته و در معرض بسیاری از آسیب ها و ناهنجاری های اخلاقی و رفتاری قرار می گیرند. کسب مهارتهای زندگی در کنار کسب علم و دانش و تغییر متناسب نگرش ها ، ارزش ها و تقویت رفتارهای مناسب به رفتارهای سالمی می انجامد که خود، مشکلات و موانع سلامتی را کاهش می دهد و در نتیجه بهداشت روانی را ارتقاء می بخشد(14).
با توجه به اهمیت ارتقای این مهارت ها در دوران دانشجویی ( به دلیل جدایی از خانواده و ورود به محیط دانشگاه و حجم زیاد دروس ارائه شده و نگرانی در مورد مسائل اقتصادی و آینده شغلی و زندگی در خوابگاه) و بعد از فارغ التحصیلی نیاز است برنامه های آموزشی مناسب جهت افزایش این مهارت ها برگزار شود. در نهایت اطلاع یافتن از آگاهی دانشجویان درباره مهارتهای زندگی ما را جهت برنامه ریزی برای ارگانهای آموزشی به منظور آموزش مهارتهای زندگی به این محدوده سنی کمک می کند.
سوالات و / یا فرضیات پژوهش
1- توزیع فراوانی سطوح مهارت در حیطه های مختلف مهارت در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان چگونه است؟
2- توزیع فراوانی سطوح مهارت خودآگاهی در دانشجویان به تفکیک جنس، رشته تحصیلی، ترم تحصیلی، مقطع تحصیلی، معدل، وضعیت اقتصادی اجتماعی خانوار، محل سکونت، تعداد اعضای خانوار و مصرف سیگار چگونه است؟
3- توزیع فراوانی سطوح مهارت روابط بین فردی در دانشجویان به تفکیک جنس، رشته تحصیلی، ترم تحصیلی، مقطع تحصیلی، معدل، وضعیت اقتصادی اجتماعی خانوار، محل سکونت، تعداد اعضای خانوار و مصرف سیگار چگونه است؟
4- توزیع فراوانی سطوح مهارت حل مسأله و تصمیم گیری در دانشجویان به تفکیک جنس، رشته تحصیلی، ترم تحصیلی، مقطع تحصیلی، معدل، وضعیت اقتصادی اجتماعی خانوار، محل سکونت، تعداد اعضای خانوار و مصرف سیگار چگونه است؟
5- توزیع فراوانی سطوح مهارت تفکر انتقادی و تفکر خلاق در دانشجویان به تفکیک جنس، رشته تحصیلی، ترم تحصیلی، مقطع تحصیلی، معدل، وضعیت اقتصادی اجتماعی خانوار، محل سکونت، تعداد اعضای خانوار و مصرف سیگار چگونه است؟
6- توزیع فراوانی سطوح مهارت مقابله با استرس در دانشجویان به تفکیک جنس، رشته تحصیلی، ترم تحصیلی، مقطع تحصیلی، معدل، وضعیت اقتصادی اجتماعی خانوار، محل سکونت، تعداد اعضای خانوار و مصرف سیگار چگونه است؟
7- توزیع فراوانی سطوح مهارت ارتباط موثر در دانشجویان به تفکیک جنس، رشته تحصیلی، ترم تحصیلی، مقطع تحصیلی، معدل، وضعیت اقتصادی اجتماعی خانوار، محل سکونت، تعداد اعضای خانوار و مصرف سیگار چگونه است؟
8- سطح مهارت خودآگاهی در دانشجویان با متغیرهای جنس، رشته تحصیلی، ترم تحصیلی، مقطع تحصیلی، معدل، وضعیت اقتصادی اجتماعی خانوار، محل سکونت، تعداد اعضای خانوار و مصرف سیگار ارتباط دارد
9- سطح مهارت روابط بین فردی در دانشجویان با متغیرهای جنس، رشته تحصیلی، ترم تحصیلی، مقطع تحصیلی، معدل، وضعیت اقتصادی اجتماعی خانوار، محل سکونت، تعداد اعضای خانوار و مصرف سیگار ارتباط دارد
10- سطح مهارت حل مسأله و تصمیم گیری در دانشجویان با متغیرهای جنس، رشته تحصیلی، ترم تحصیلی، مقطع تحصیلی، معدل، وضعیت اقتصادی اجتماعی خانوار، محل سکونت، تعداد اعضای خانوار و مصرف سیگار ارتباط دارد
11- سطح مهارت تفکر انتقادی و تفکر خلاق در دانشجویان با متغیرهای جنس، رشته تحصیلی، ترم تحصیلی، مقطع تحصیلی، معدل، وضعیت اقتصادی اجتماعی خانوار، محل سکونت، تعداد اعضای خانوار و مصرف سیگار ارتباط دارد
12- سطح مهارت مقابله با استرس در دانشجویان با متغیرهای جنس، رشته تحصیلی، ترم تحصیلی، مقطع تحصیلی، معدل، وضعیت اقتصادی اجتماعی خانوار، محل سکونت، تعداد اعضای خانوار و مصرف سیگار ارتباط دارد
13- سطح مهارت ارتباط موثر در دانشجویان با متغیرهای جنس، رشته تحصیلی، ترم تحصیلی، مقطع تحصیلی، معدل، وضعیت اقتصادی اجتماعی خانوار، محل سکونت، تعداد اعضای خانوار و مصرف سیگار ارتباط دارد
هدف کلی طرحتعیین سطح مهارت های زندگی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان سال 1392
اهداف اختصاصی1- تعیین توزیع فراوانی سطوح مهارت در حیطه های مختلف مهارت در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان
2- تعیین رابطه مهارت خودآگاهی در دانشجویان با متغیرهای جنس، رشته تحصیلی، ترم تحصیلی، مقطع تحصیلی، معدل، وضعیت اقتصادی اجتماعی خانوار، محل سکونت، تعداد اعضای خانوار و مصرف سیگار
3- تعیین رابطه مهارت روابط بین فردی در دانشجویان با متغیرهای جنس، رشته تحصیلی، ترم تحصیلی، مقطع تحصیلی، معدل، وضعیت اقتصادی اجتماعی خانوار، محل سکونت، تعداد اعضای خانوار و مصرف سیگار
4- تعیین رابطه مهارت حل مسأله و تصمیم گیری در دانشجویان با متغیرهای جنس، رشته تحصیلی، ترم تحصیلی، مقطع تحصیلی، معدل، وضعیت اقتصادی اجتماعی خانوار، محل سکونت، تعداد اعضای خانوار و مصرف سیگار
5- تعیین رابطه مهارت تفکر انتقادی و تفکر خلاق در دانشجویان با متغیرهای جنس، رشته تحصیلی، ترم تحصیلی، مقطع تحصیلی، معدل، وضعیت اقتصادی اجتماعی خانوار، محل سکونت، تعداد اعضای خانوار و مصرف سیگار
6- تعیین رابطه مهارت مقابله با استرس در دانشجویان با متغیرهای جنس، رشته تحصیلی، ترم تحصیلی، مقطع تحصیلی، معدل، وضعیت اقتصادی اجتماعی خانوار، محل سکونت، تعداد اعضای خانوار و مصرف سیگار
7- تعیین رابطه مهارت ارنباط موثر در دانشجویان با متغیرهای جنس، رشته تحصیلی، ترم تحصیلی، مقطع تحصیلی، معدل، وضعیت اقتصادی اجتماعی خانوار، محل سکونت، تعداد اعضای خانوار و مصرف سیگار
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرحدانشگاه علوم پزشکی زاهدان، سازمان ملی جوانان
تعریف واژه های تخصصی
نوع مطالعهمقطعی - توصیفی تحلیلی
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زاهدان
حجم نمونه و روش محاسبه آنبا استفاده از مطالعه انجام گرفته در تهران 47 درصد از دانشجویان از مهارت کافی در حیطه خودآگاهی برخوردار بودند. با در نظر گرفتن این درصد و با هدف برآورد این درصد در حیطه های مختلف تغداد نمونه 380 نفر برآورد شد


P=0.47
α=.05
d=.05
روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)طبقه بندی تصادفی: هر دانشکده به عنوان یک طبقه در نظر گرفته شده و به نسبت دانشجویان موجود در هر دانشکده به روش تصادفی ساده یا سیستماتیک (بر اساس لیست دانشجویان که در اداره آموزش موجود می باشد) نمونه گیری به عمل آمد .
روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)ابزار گرد آوری داده ها پرسشنامه پیوست می باشد. این پرسشنامه شامل اطلاعات دموگرافیک و سوالات مربوط به مهارت در حیطه های مختلف می باشد. سوالات این پرسشنامه بر اساس مقیاس 5 گزینه ای طراحی شده است که شامل 7 حیطه است. حیطه خودآگاهی 6 گویه، حیطه مقابله با استرس 7 گویه، حیطه روابط بین فردی گویه 13، حیطه حل مسأله و تصمیم گیری 10 گویه، حیطه تفکر خلاق 6 گویه، حیطه تفکر انتقادی6 گویه و حیطه ارتباط مؤثر 9 گویه می باشد. این پرسشنامه توسط 30 دانشجو تکمیل خواهدگردید و به فاصله 3 هفته دوبار تکمیل خواهد شد و پایائی پرسشنامه در جامعه مورد نظر با استفاده از روش آزمون-آزمون مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)پس از آماده سازی پرسشنامه، دانشجویان انتخاب شده برای مطالعه شناسایی می شوند. پس از توجیه دانشجویان درمورد اهداف طرح و نحوه تکمیل پرسشنامه، پرسشنامه ها با مراجعه حضوری در دانشکده ها به دانشجویان تحویل و پس از تکمیل جمع آوری خواهد شد. اگر دانشجویی حاضر به همکاری نشد یک دانشجوی هم ترمی و هم رشته ای و هم دانشکده ای و حتی المقدور هم جنس جایگزین خواهد شد. داده ها پس از جمع آوری، وارد نرم افزار Stata.10 شده و تحلیل می گردد. برای گروهبندی افراد از نظر سطح مهارت از نمرات به دست آمده در هر حیطه استفاده خواهد شد. به طوری که تقسیم بندی بر اساس انحراف معیار نمرات خواهد بود.
روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)برای توصیف داده ها ار آمار توصیفی شامل جداول و نمودارهای اماری و همچنین از شاخص های مرکزی و پراکندگی استفاده خواهد شد. برای تحلیل تک متغیره داده ها از آزمون مجذر کای و برای تحلیل چند گانه از رگرسیون رتبه ای به روش هازمر-لمشو استفاده خواهد شد. در ضمن مخدوش کنندگی و اثر متقابل بین متغیرها نیز به روش راتمن و وولف با استفاده از نرم افزار DaGity مورد تحلیل قرار خواهد گرفت.
ملاحظات اخلاقی کدهای 1 و2و3و4و8و9و10و11و14و15و16 از ملاحظات مربوط به راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی و کدهای 1 و 2 و3 و4 و 5 و 6 و7 و8 و9 و10و 11و 14و17و18و 19 و 20 از بین 26 کد مصوب کمیته کشوری اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی مدنظر قرار خواهند گرفت.
محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنهاعدم همکاری دانشجویان: در این صورت یا دانشجو توجیه شده و یا یک دانشجوی هم ترمی و هم دانشکده ای و هم رشته ای جایگزین خواهد شد.
کلمات کلیدیمهارت زندگی، دانشجویان، علوم پزشکی زاهدان
فهرست منابع و مراجع1- Erawan P. Developing Life Skills Scale for High School Students through
Mixed Methods Research. European Journal of Scientific Research. 2010; 47(2): 169-86.
2- Khanifar H, Pourhoseini M. [Life Skills]. Qom: Hajar; 2010. [Persian]
3- Taromian F. [Life Skills]. Tired edition. Tehran: Monadye tarbiat; 2000. [Persian]
4- Unicef. Which Skills are Life Skills?. [Cited 2012 Feb 28]. Available from:
http://www.unicef.org/lifeskills/index_whichskills.html
5.Taken from http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=مهارت‌های_زندگی&oldid=9649274
6. Taken from http://fa.wikipedia.org/w/index.php?title=مهارت‌های_زندگی&oldid=9649274
7. Khushabi K, Nikkhah HR, Moradi Sh. [An investigation of the life skills knowledge among female students of ehran city universities]. Scientific Journal of Hamadan University of Medical Sciences. 2008; 15(3): 67-72. [Persian]
8.Vahidshahi K, Khajeghiasi R, Salehiomran E. [Students’ Life Skills] . mazandaran: University of medical science,2012.[Persian]
9. Tochinda S. The knowledge and attitudes toward life skill and relation with high-risk behaviors in Thai students. Paper presented at London, November 1998.
10. Razzamnia M. [Investigating and diagnosing of inner organizational factors in high school students to achieve life skills in Golestan province]. Gorgan: Educating organization, 2001. Persian
11. Wahl, S.M, Patak M.A, Possel. P & Hautzinger, M. (2011). A school-based universal program to prevent depression and to build up life skills. Journal Public Health, 4: 621-629.
12. Aghajani M. [The influence of life skills’ education on mental health and locus of control in adolescents].[dissertation].Tehran:Alzahra University, 2005. Persian
13. Akbarzade M.[Passing through adolescence to aging]. Tehran: Authors, 2000. Persian.
14. Asgharnejhadfarid A. [Need for educating life skills in guidance schools of Tehran]. Tehran: Center for mental health studies, 2004. Persian

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
informed consent.doc1393/03/28124416دانلود
questionnair.docx1393/03/2824978دانلود
life skills-proposal.doc1393/03/31451584دانلود
revised-life skills-proposal.doc1393/12/08466432دانلود
response.docx1393/12/0827591دانلود
revised-questionnair.docx1393/12/0829148دانلود