چاپ صفحه |  صفحه نخست سامانه |  مجری و همکاران |  اطلاعات تفضیلی |  دانلود | علوم پزشکی زاهدان |
| کد طرح | 6957 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی اثر عصاره هیدروالکلی برگ تره خوراکی بر میزان گلوکز و لیپیدهای سرم در موشهای صحرائی دیابتی شده با استرپتوزوسین |
| عنوان لاتین طرح | Survery the effect of hydroalcoholic extract of leaves leek Allium porrum L. on serum glucose and serum lipid in streptozotocin-diabetic rats |
| نوع طرح | |
| محل اجرای طرح | مدیریت توسعه فناوری سلامت |
| رسته مطالعاتی | بنیادی- کاربردی |
| دانشکده/مرکز | دانشکده پزشکی زاهدان |
| زمان اجرا -روز |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| محمدرضا شهرکی | استاد راهنمای اول پایان نامه دانشجویی | اجراء طرح | دکترای تخصصی | mrshahrakim@gmail.com |
| غلامرضا کمیلی | استاد راهنمای دوم پایان نامه دانشجویی | اجراء طرح | متخصص | rkomeili@gmail.com |
| مهناز شهرکی پور | مشاور | مشاور آمار | کارشناسی ارشد | mahnaz@gmail.com |
| صفورا مقدم نسب | همکار | s.moghadamnasab@yahoo.com |
| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | بررسی اثر عصاره هیدروالکلی برگ تره خوراکی بر میزان گلوکز و لیپیدهای سرم در موشهای صحرائی دیابتی شده با استرپتوزوسین |
| خلاصه طرح به لاتین | Survery the effect of hydroalcoholic extract of leaves leek Allium porrum L. on serum glucose and serum lipid in streptozotocin-diabetic rats |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | اصطلاح دیابت از کلمه یونانی دیابینین گرفته شده و به معنی افزایش حجم ادرار است (1)دیابت بیماری پیش رونده مزمنی است که در اثر افزایش گلوکز خون و به دلیل عدم پاسخ فیزیولوژیکی نسبت به گلوکز ایجاد می شود. در این بیماری علاوه بر سطح گلوکز، سطح سرمی تری گلیسرید ، کلسترول ، LDL ، VLDL خون نیز افزایش می یابد ولی سطح HDL که لیپوپروتئین مفید است ، کاهش می یابد و هر کدام مشکلات خاص خود را به دنبال دارد(2,3). به موجب آمار در سال 2000 تعداد 177 میلیون بیمار دیابتی در جهان وجود داشته و درسال 2010 میلادی این آمار به میلیون 8/284نفر رسیده است (5،4) . و در ایران حدود 8% افراد بین 25 تا 64 سال به آن مبتلا هستند (6).این بیماری با علائمی مانند هیپرگلیسمی ، پرادراری ، پر نوشی ، کاهش وزن ، تاخیر در التیام رخم ها ، تاری دید ، افزایش گلوکز ادرار و برخی علائم دیگر مشخص می گردد(7). هیپرگلیسمی مزمن می تواند ضایعات فراوان و جبران ناپذیری را در چشم ها ، اعصاب وکلیه ها ، قلب و عروق و سایر اعضای بدن بوجود آورد(8). در حال حاضر درمان اصلی و موثر برای دیابت قندی استفاده از انسولین و عوامل هیپوگلیسمیک است. ولی این ترکیبات دارای عوارض نامطلوب متعدد نظیر افزایش ذخایر چربی ، تحلیل رفتن بافت چربی در محل تزریق و بروز شوک هیپوگلیسمیک بوده و در دراز مدت بر روند ایجاد عوارض ناتوان کننده تاثیری ندارد(9). با توجه به افزایش دانش بشری در مورد هتروژنیته این بیماری، نیاز برای یافتن ترکیبات موثر با حداقل عوارض جانبی در درمان دیابت و اختلالات ناشی از آن شدیدا احساس می گردد (10). بعلاو در افراد مبتلا به دیابت قندی چند شکل از دیس لیپیدمی دیده میشود. به علت خطرات قلبی-عروقی ناشی از هیپرگلیسمی و هیپرلیپیدمی، اختلالات لیپیدها را باید به عنوان بخشی از درمان جامع دیابت به سرعت تشخیص داده درمان نمود.شایع ترین الگوی دیس لیپیدمی، افزایش تری گلیسریدها و کاهش کلسترولHDL میباشد (11). افزایش مبتلایان به دیابت، این بیماری را به عنوان یک عامل جدی تهدید سلامتی در قرن 21 مطرح ساخته است(12). از آنجا که استفاده از گیاهان دارویی از دیر باز رواج داشته و درمان بیماری های مختلف از یک یا چند گیاه یا عصاره های گیاهی استفاده می شده است، نقش بسیار مفید برخی از این گیاهان در درمان بیماری ها مشخص بوده وکاربرد این گیاهان در درمان بیماریهای مختلف همچنان رو به افزایش است. تحقیقات زیادی در سال های اخیر نشان داده اند که برخی از ترکیبات گیاهی اثر ضد دیابت دارند و لذا می توانند در افراد مبتلا به دیابت به منظور پایین آوردن قند خون، مورد استفاده قرار گیرند(13). از طرف دیگر سازمان جهانی بهداشت به کشورهای پیشرفته استفاده از داروهای گیاهی را به دلیل سالم بودن، اثربخشی بیشتر و استاندارد بودن آنها توصیه می کند(14).گیاه تره خوراکی از گونه وحشی Allium ampeloprasum منشاء می گیرد و در پرتقال و شمال افریقا می روید و تا ترکیه و ایران و تاجیکستان نیز رویش آن گسترش یافته است.تره یک گیاه برگ سبز خوراکی است که در سرتاسر ایران کشت می شود. برگ های تره دارای آنزیم های مالتازدکسترنیاز،انورتاز و ترکیبات امولیسیونه هست. مصرف گیاه تره جهت درمان مشکلات هضمی،آتریواسکلوروز درد مفاصل، التهاب تنفسی و سنگ کلیه اثر دارد(15).
مریم عیدی و همکاران در سال 1385 به بررسی اثر هیپوگلیسمیک برگ تره خوراکی (Allium porrum L.) بر موش های آزمایشگاهی نر نژاد NMRI سالم و دیابتی شده توسط استرپتوزوسین پرداختند و نشان داد که عصاره اتانولی برگ تره موجب کاهش گلوکز سرم در موش های دیابتی شده توسط استرپتوزوسین میگردد که این اثر در حیوانات سالم مشاهده نشد(16). در مطالعه ای که توسط احمد موحدیان در اصفهان برروی اثر هیپولیپیدمیک تره خوراکی در خرگوش های تغذیه شده با کلسترول صورت گرفت، تغییراتی در توزیع کلسترول ، HDL و LDL پیدا شده بود و کلسترول LDL در همه ی گروه های تحت درمان با عصاره تره ، به طور قابل توجهی کاهش یافته بود (17). در مطالعه ای که مهرداد روغنی انجام داد و اثر مصرف خوراکی تره کوهی را بر میزان گلوکز، تری گلیسرید و کلسترول توتال سرم در موش صحرایی دیابتی در دانشکده پزشکی شاهد مطالعه نمود ، به این نتیجه دست یافت که که تجویز خوراکی تره کوهی به مدت یک ماه موجب کاهش معنی دار سطح گلوکز، تری گلیسرید و کلسترول توتال سرم در مدل تجربی دیابت قندی القاء شده توسط استرپتوزوتوسین در موش های صحرایی می گردد(18). با توجه به این که تا کنون روی عصاره هیدر الکلی برگ تره خوراکی هیچ تحقیقی صورت نگرفته هدف این بررسی مطالعه اثر خوراکی عصاره هیدروالکلی برگ تره خوراکی (Allium porrum L.) بر قند خون و لیپو پروتئین های سرم در موش های صحرایی نر دیابتی شده با استرپتوزوتوسین می باشد |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | - بین میانگین سطح سرمی گلوکز در گروه های مورد بررسی(کنترل، کنترل دیابتی، سالم تحت تیمار و دیابتی تحت تیمار با عصاره) تفاوت معنی دار وجود دارد.
2- بین میانگین سطح سرمی LDL در گروه های مورد بررسی تفاوت معنی دار وجود دارد. 3- بین میانگین سطح سرمی HDL در گروه های مورد بررسی تفاوت معنی دار وجود دارد. 4- بین میانگین سطح سرمی کلسترول تام در گروه های مورد بررسی تفاوت معنی دار وجود دارد. 5- بین میانگین سطح سرمی تری گلیسرید در گروه های مورد بررسی تفاوت معنی دار وجود دارد |
| هدف کلی طرح | بررسی اثر عصاره هیدروالکلی برگ تره خوراکی بر میزان گلوکز و لیپیدهای سرم در موشهای صحرائی دیابتی شده با استرپتوزوسین |
| اهداف اختصاصی | - تعیین و مقایسه میانگین گلوکز سرم در گروه های مورد بررسی
2- تعیین و مقایسه میانگین LDL-C سرم گروه های مورد بررسی 3- تعیین و مقایسه میانگین HDL-C سرم گروه های مورد بررسی 4 - تعیین و مقایسه میانگین کلسترول تام سرم گروه های مورد بررسی 5- تعیین و مقایسه میانگین تری گلیسرید سرم در گروه های مورد بررسی |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و سایر مراکز تحقیقاتی این نتایج فقط منحصر به دانشگاه علوم پزشکی زاهدان است |
| تعریف واژه های تخصصی | دیابت : در مطالعه حاضرافزایش قند خون در حالت طبیعی و غیرناشتا به میزان بیش از 250 میلی گرم بر دسی لیتر نشان دهنده دیابتی شدن حیوان خواهد بود.(19) |
| نوع مطالعه | مطالعه تجربی (Experimental Study) |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | جمعیت مورد مطالعه: 80 سر موش صحرایی نر سالم و بالغ از نژاد Wistar Albinoمی باشند که در اتاق حیوانات دانشگاه علوم پزشکی زاهدان نگهداری می شود.معیار ورود موش های نر سالم و بالغ است. |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | تعداد حیوانات مورد مطالعه80 سرموش صحرایی نروبالغ از نژاد Wistar Albinoمی باشند که پس از توزین در قفس جداگانه نگهداری میشوند و سپس به صورت تصادفی به8گروه (n=10)تقسیم می شوند.(16) |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | حیوانات مورد مطالعه با استفاده از معیارهای ورود و خروج ذکر شده در بالا انتخاب می شوند ، بدین ترتیب 80سر موش صحرایی نر را وارد مطالعه میکنیم و سپس انها را بطور تصادفی به 8گروه 10تایی تقسیم می کنیم(16). |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | در این مطالعه وزن حیوانات را در شروع و پایان مداخله اندازه گیری می کنیم، میزان مصرفی آب و غذای روزانه حیوانات را در طول مطالعه اندازه گیری می کنیم همچنین در پایان مداخله در حالت ناشتا میزان گلوکز و هموگلوبین گلیکوزیله و پروفایل لیپیدی (کلسترول تام، تری گلیسرید،HDL-C) سرم را با استفاده از کیت ( پارس آزمون ، تهران ) و بر اساس دستورالعمل های مربوطه اندازه گیری می کنیم ، مقدار LDL-C را با استفاده از فرمول فریدوالد (LDL-Chol = Total Chol - HDL-Chol - (Triglycerides ÷ 5 ) اندازه گیری می کنیم (20).
اطلاعات حاصل از این بررسی که بوسیله روش های آزمایشگاهی، دستی و مشاهده فردی بدست خواهد آمد، در فرم های اطلاعاتی خاص ثبت می گردد و در نهایت تمام آنها مورد آنالیز قرار می گیرد. |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | حیوانات مورد بررسی موش های صحرایی نر از نژاد ویستار آلبینو خواهند بود که در اتاق حیوانات نگهداری خواهند شد. این حیوانات پس از توزین ، به 8گروه 10 تایی تقسیم شده و هر موش در یک قفس جداگانه نگهداری خواهد شد. حیوانات مورد بررسی دسترسی کامل به آب و غذا دارند و در شرایط 12 ساعت روشنایی و 12 ساعت تاریکی و دمای 3±22 درجه سانتیگراد که به طور مصنوعی تهیه می شود قرار خواهند گرفت و پس از یک هفته فرصت سازگاری با محیط ، مطالعه شروع خواهد شد.
گیاه مورد نظر از یک فروشگاه محلی در شهر زاهدان خریداری خواهد شد .سپس جهت تعیین گونه آن به هرباریوم گروه زیست شناسی دانشگاه سیستان و بلوچستان ارسال و پس از تایید وارد چرخه کار خواهد شد. جهت القای دیابت، موش های صحرایی استرپتوزوتوسین را با دوز 60 میلی گرم بر کیلو گرم وزن بدن ( به صورت حل شده در محلول بافر سیترات تازه تهیه شدة 05/ 0 با درجة اسیدیته 5/4 مولار(21،22) )به صورت تزریق داخل صفاقی دریافت خواهند نمود(23). پس از ظهور علایم دیابت شامل پرنوشی و پر ادراری پس از 5 - 3 روز. جهت اطمینان بیشتر، میزان قند خون حیوانات مورد بررسی با استفاده از دستگاه گلوکومتر دیجیتالی اندازه گیری خواهد شد که افزایش قند خون در حالت طبیعی و غیرناشتا به میزان بیش از 250 میلی گرم بر دسی لیتر نشان دهنده دیابتی شدن خواهد بود(19). برای تهیه عصاره هیدرو الکلی برگ گیاه تره خوراکی، ابتدا برگ گیاه را از فروشگاهای سطح شهر خریداری کرده برگ گیاه را با آب مقطر شسته و در سایه در حرارت 25 درجه سانتی گراد خشک می کنیم. پس از خشک شدن کامل ،بااستفاده از آسیاب پودر آن را تهیه و با کمک ترازوی حساس یک هزارم، 100 گرم از آن جدا کرده و درون ارلن یک لیتری می ریزیم.سپس 400 سی سی الکل 96 درصد به آن اضافه کرده، به گونه ای که سطح پودر را بپوشاند.ارلن به مدت 24 ساعت بر روی دستگاه تکان دهنده قرار می گیرد. سپس بوسیله قیف بوخنر و کاغذ صافی ، محلول صاف شده و مجددا به تفاله باقیمانده ، الکل 75 درصد اضافه می کنیم و این بار به مدت 12 ساعت بر روی تکان دهنده قرار می دهیم. در نهایت محلول صاف شده توسط دستگاه تقطیر در خلاء (که روی دمای 50 درجه و سرعت چرخش 90 دور در دقیقه تنظیم می شود) تا یک سوم حجم اولیه تغلیظ می گردد. برای جدا نمودن پروتئین ها و تصفیه مواد، محلول صاف شده 3 بار توسط کلروفرم دکانته شده و محلول دکانته شده در انکوباتور و دمای زیر 50 درجه قرار داده می شود.بعد از چند روز پودر خشک شده بدست می آید که محتوی ماده موثر گیاه می باشد.(24). گروه های مورد مطالعه شامل : 1- گروه کنترل سالم تحت تیمار با نرمال سالین .( n=10) 2-گروه کنترل دیابتی تحت تیمار با نرمال سالین .( n=10) 3،4،5-گروه های کنترل سالم تحت تیمار به ترتیب با سه دوز 100،200،250 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن عصاره هیدروالکلی . ( n=10) 6،7،8-گروه های دیابتی تحت تیمار به ترتیب با سه دوز 100،200،250 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن عصاره هیدروالکلی . ( n=10) پس ازتائید دیابتی شدن حجم ماده تیمار شده در تمامی حیوانات مورد بررسی ،براساس کیلوگرم بر وزن بدن و مدت زمان تیمار حیوانات با عصاره هیدروالکلی برگ تره خوراکی 14روز و به صورت خوراکی و روزانه و در ساعت 8-10 صبح انجام خواهد گرفت. در پایان مداخله حیوانات مجددا توزین شده پس از برقراری 16 ساعت حالت روزه داری حیوان با اتر بیهوش شده خونگیری از عروق گردن انجام میشود و خون گرفته شده به مدت 20 دقیقه در دمای آزمایشگاه قرار میگیرد و پس از آن سانتریفوژ انجام میشود. سرم جدا شده به فریزر 50- منتقل تا در زمان مناسب جهت اندازه گیری پارا مترهای مورد نظر استفاده شود |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | از نرم افزار آماری SPSS ورژن 19 استفاده می شود. با استفاده از آزمون واریانس یک طرفه و تست توکی داده ها مورد بررسی قرار میگیرد |
| ملاحظات اخلاقی | به تایید کمیته اخلاق دانشگاه خواهد رسید . همچنین فرم "چک لیست کار با حیوانات ازمایشگاهی بر اساس کد های راهنمای کار با حیوانات ابلاغی وزارت بهداشت" تکمیل و ضمیمه شده است |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | تهیه استرپتوزوتوسین ، کیت های اندازه گیری پارامترهای مورد نظر ( گلوکز ، کلسترول تام ، تری گلیسرید ، HDL-C ) و دستگاه سوکسله |
| کلمات کلیدی | گیاه تره خوراکی ، دیابت ، استرپتوزوتوسین ، ،هیپوگلیسمیا،هیپولیپیدمیا
Allium porrum L، Diabetes ، Streptozotocin ، Lipid profile،hypoglycemia،hypolipidemia |
| فهرست منابع و مراجع | 1.Rahman A ,Khurshid Z .Medical plants with hypoglycemic activity . J Elhani pharmacology 1989 ; 26 : 1-55
2.Abou-seif MA , Yussef AA . Evaluation of some biochemical changes in diabetic patients.clin chem. Acta 2004 ,346 (2) : 161 – 170 . 3.Georg P , Ludvic B .Lipids and diabetes . J clin basic CXardio 2000 , 3 : 159 – 162. 4. Wandell PE ,Quality of life of patients with diabetes mellitus ,An overview of research in primary health care in the Nordic countries, Scand J Prim Health Care 2005; 23(2): 68-74. 5. Shaw J, Sicree RA, Zimmet PZ,Global estimates of the prevalence of diabetesfor 2010 and 2030, Diabetes research and clinical practice 2010;87: 4 – 14. 6.Delavari A, Alikhani S, Nili S, Birjandi RH, Birjandi F,Quality of care of diabetes mellitus type II patients in Iran, Arch Iran Med 2009;12(5): 492-495. 7.میرزایی منصور. فارماکولوژی کاتزونگ – تروز ، چاپ پنجم ، 1998 ف ص 389 8.Mayfield J . Diagnosis and classification of diabetes mellitus : new criteria . Am J family physician . 1998 ; 55 (6) : 1355- 62 . 9. Suji G. and Sivakami S. Approaches to the treatement of diabetes mellitus: an overview. Cell Mol Biol 2003; 49: 635-639. 10. Shapiro K. and Gong WC. Natural products used for diabetes. J Am Pharm Assoc 2002; 42: 217-226. 11.Tripathi BK , Srivastava AK .Diabetes mellitus:complications and therapeutics. Med Sci Monti 2006;12:RA130 -47 12.Chang D . prevalence , predisposition and prevention of type 2 diabetes . Nurtrition & Metabolism 2005 ; 2 : 1 – 12 13.Hussain Z . Waheed A , Qureshi RA , Burdi DK , Verspohi EJ , Kan N , et al , the effect of medical plants on Islamabad and murree rejoin of Pakistan and insulin secretion from INS -1 cells phyother res 2004 ; 18 (1) : 73 – 77 14. Farnsworth NR. The development of pharmacological and chemical research for application of traditional medicine in developing countries. Journal of Ethnopharmacology. 1980; 173–181. 15. Zargari A. Medicinal Plant. Vol. 4 . Tehran University Press. Iran. 1997 ,PP: 59-64 . 16. عیدی مریم و همکاران، اثر هیپوگلیسمیک برگ تره خوراکی (Allium Prrum L. ) بر موش های آزمایشگاهی نر نژاد NMRI سالم و دیابتی شده توسط استرپتوزوتوسین ، فصلنامه گیاهان دارویی ، سال ششم، دوره چهارم، شماره 24، پائیز 1386. 17.Movahedian A, Sadeghi H, Ghannadi A, Gharavi M and Azarpajooh S. Hypolipidemic Activity of Allium porrum L. in Cholesterol-Fed Rabbits. Journal of Medicinal Food. 2006, 9(1): 98-101. 18.روغنی مهرداد ، آقایی محبوبه ، اثر مصرف خوراکی تره کوهی بر میزان گلوکز ،تری گلیسرید و کلسترول توتال سرم در موش های صحرایی دیابتی ، مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی سمنان- جلد 8 ،شماره 2، زمستان 1385. 19.افتخاری محمدحسن و همکاران ، اثر دایدزئین بر سطح گلوکز، پروفایل لیپیدی و فعالیت آنزیم پاراکسوناز موش های صحرایی دیابتی، مجله علوم تغذیه و صنایع غذایی ایران، سال چهارم، شماره 2، تابستان 1388، صفحات37-44 20.عبدالله نژاد اکرم و همکاران.اثر سیر بر آسیب بیضه ای ناشی از دیابت شیرین در موش های صحرایی نر.مجله غدد درون ریز و متابولیسم ایران، دوره یازدهم، شماره چهارم، آبان 1388 21.Animal models for diabetic complications consortium protocol: low-dose streptozotocin induction protocol (mouse); 2004. http://www.amdcc.org/shared/showfile.aspx?doctypeid=3&docid=19.Accessed November 15, 2007. 22. Latha M, Pari L. Preventive effects of Cassiaauriculata L. flowers on brain lipid peroxidation in rats treated with streptozotocin. Mol. Cell.Biochem. 2003; 243 (1 - 2): 23 – 8 23. Friedewald wt, levy RI , fredrickson DS. Estimation of the concentration of low-density lipoprotein cholesterol in plasma, without use of the preparative ultracentrifuge. Clin Chem. 1972; 18: 499-502 24.Erdemoglu N. , Kupeli E., Yesilada E. Antiinflamatory and antinociceptive assessment of plants used as remedy in turkish folk medicine.J Ethno Phamacal 2003;89:123-129 |
| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| chek list.docx | 1393/04/09 | 36735 | دانلود |
| b.JPG | 1393/04/09 | 485225 | دانلود |
| b3.JPG | 1393/04/09 | 550187 | دانلود |
| b2.JPG | 1393/04/09 | 607716 | دانلود |
| nahaee (4).doc | 1393/04/17 | 284672 | دانلود |
