بررسی اثر عصاره هیدروالکلی ریشه گیاه پنیر باد بر میزان گلوکز و لیپیدهای سرم موش صحرایی دیابتیک

Effect of Hydro-alcoholic extract of Withania coagulans root on glucose levels and serum lipids in diabetic rats.


چاپ صفحه
پژوهان
صفحه نخست سامانه
مجری و همکاران
مجری و همکاران
اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی
دانلود
دانلود
علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان:

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 6970
عنوان فارسی طرح بررسی اثر عصاره هیدروالکلی ریشه گیاه پنیر باد بر میزان گلوکز و لیپیدهای سرم موش صحرایی دیابتیک
عنوان لاتین طرح Effect of Hydro-alcoholic extract of Withania coagulans root on glucose levels and serum lipids in diabetic rats.
نوع طرح بنیادی-کاربردی
محل اجرای طرح مدیریت توسعه فناوری سلامت
رسته مطالعاتی مداخله ای- تجربی
دانشکده/مرکز دانشکده پزشکی زاهدان
زمان اجرا -روز 0

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
محمدرضا شهرکیمجری اول دکترای تخصصی mrshahrakim@gmail.com
فهیمه مرادی دهنویهمکار moradi.fahimeh15@yahoo.com
غلامرضا کمیلیمجری دوم متخصصrkomeili@gmail.com
مهناز شهرکی پورمشاور کارشناسی ارشدmahnaz@gmail.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی بررسی اثر عصاره هیدروالکلی ریشه گیاه پنیر باد بر میزان گلوکز و لیپیدهای سرم موش صحرایی دیابتیک
خلاصه طرح به لاتینEffect of Hydro-alcoholic extract of Withania coagulans root on glucose levels and serum lipids in diabetic rats.
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهشدیابت قندی شایع ترین بیماری غدد درون ریز بوده که در جریان آن بعلت فقدان نسبی یا کامل انسولین و یا کاهش حساسیت بافت های هدف نسبت به تاثیرات آن اختلالاتی در متابولیسم کربوهیدرات ها، چربی ها و پروتئین ها صورت می گیرد. به دلیل اختلال در ترشح و تاثیر انسولین، هیپرگلیسمی ایجاد می شود که در دراز مدت تاثیرات وسیعی بر تمامی اندام های بدن می گذارد که از آن جمله می توان به درگیری عروق کوچک و ضخیم شدن غشاء پایه مویرگ ها، درگیری عروق بزرگ، آترواسکلروز سریعا پیشرونده، درگیری اعصاب سوماتیک و خودکار، کاهش مقاومت نسبت به عفونت ها و در نتیجه بروز عوارض دراز مدت بینائی، کلیوی، عصبی و عروق خونی را نام برد(1). یکی از مشکلات بزرگی که طب جدید با وجود امتیازهای زیاد آن نسبت به طب سنتی با خود به ارمغان آورده، مصرف روزافزون داروهای شیمیایی است که متأسفانه روزبروز شکل حادتری به خود می گیرد. در این میان، شیوع بالای دیابت و مشکلات فردی و اجتماعی حاصل از آن از یک سو و لزوم احیای طب سنتی و شناسایی اثرات آنتی دیابتیک گیاهان دارویی موجود در طبیعت باعث بکارگیری رویکردهای استفاده از این گیاهان در دمان بیماری ها شده است.
روش های درمانی که در حال حاضر برای درمان بیماری دیابت در دسترس هستند، مانند تغییر رژیم غذایی و عوامل هیپوگلیسمیک خوراکی ، دارای محدودیت هایی می باشند . در این میان گیاهان دارویی برای درمان دیابت قندی به طور وسیعی به ویژه درکشورهای آسیائی استفاده می شوند.
گیاهان داروئی گیاهانی هستند که مواد موثره موجود در آنها بصورت مستقیم یا غیر مستقیم اثر درمانی دارد و به عنوان دارو مورد استفاده قرار می گیرد (2). . سازمان بهداشت جهانی نیز توصیه هایی در مورد استفاده از این گیاهان نموده است. به عنوان مثال عیدی و همکاران (1389) نشان دادند که تیمار خوراکی عصاره الکلی برگ گیاه اکالیپتوس پس از گذشت 21 روز کاهش معنی داری را در میزان گلوکز سرم موش های صحرائی نر بالغ دیابتی شده ایجاد می نماید(3). تحقیقات نشان داده اند که اثر هیپوگلیسمیک بعضی از گیاهان دارویی وابسته به تغییر در فعالیت آنزیم های هگزوکیناز و گلوکوکیناز کبد می باشد (4).
گیاه داروئی پنیر باد با نام علمی Withania coagulans (Stocks) Dun. متعلق به خانواده سولاناسه و یکی از گونه های اندمیک بلوچستان ایران وپاکستان می باشد. در جنس Withania، 23 گونه گیاهی وجود دارد که دو گونه آن شامل W.somnifera و W.coagulans از نظر داروئی و اقتصادی حائز اهمیت است و در بعضی کشورها نظیر هند و پاکستان بطور وسیع کشت می شوند (6،5).گیاه داروئی پنیرباد با نام علمی Withania coagulans به عنوان گیاهان دارویی شاخص معرفی شده و از سابقه مصرف 3000 ساله برخوردار است (7). در طب هندی از عصاره آنها جهت تقویت قوای جسمانی، ضدعفونی زخم ها، مسکّن، تقویت کبد، درمان بیماری های صرع، نفخ شکمی، رماتیسم، فشارخون، ورم مفاصل و همچنین انقباض و سفت شدن مفاصل استفاده شده است. از فرآورده های این گونه گیاهی به عنوان مواد فرح بخش، افزاینده دوره جوانی و ضد پیری، تقویت قدرت جنسی، درمان نازایی زنان، مقوی معده و ضد دل درد، زخم معده، سرماخوردگی و سوزاک استفاده شده است. اسانس و عصارۀ برگ های این گونه دارای خواص ضد باکتریایی و ضد کرم می باشد. گل ها و میوه های این گیاه در درمان بیماری دیابت کاربرد دارد . میوه های W. coagulans قی آور بوده و به عنوان داروی رفع سوء هاضمه، مسکّن، تب بُر، تصفیه کننده خون و همچنین مُدِر استفاده می شود(8). ویژگی های فارماکولوژیکی گونه W.coagulans متنوع بوده و شامل اثرات آنتی اکسیدانی، ضد التهابی، ضد استرس و اثرات ضد میکروبی می باشد. بسیاری از این ویژگی ها به دلیل وجود گروهی از ترکیبات استروئیدی به نام ویتانولیدها در این گیاه است(9). امروزه مطالعات حیوانی و بالینی نشان داده است که فرآورده های دارویی این گیاهان محدوده وسیعی از بیماری های مربوط به سیستم عصبی نظیر اضطراب و هیجان، اسکیزوفرنی ، آلزایمر ، پارکینسون ، صرع و همچنین رشد سلول های سرطانی را کنترل و درمان می نمایند(10). در برخی کشورها نیز استفاده از عصاره ریشه این گیاه به عنوان مکمل غذائی مورد توجه قرار گرفته است(11).
با توجه به بررسی منابع موجود، عصاره میوه گیاه داروئی W. coagulans باعث کاهش قند خون می شود ولی تاکنون گزارشی درخصوص اثر کاهش دهنده عصاره ریشه گیاه داروئی W. coagulans بر میزان قند خون موجود نمی باشد. با توجه به بومی بودن این گیاه در استان سیستان و بلوچستان و عدم وجود تحقیقات کافی در خصوص اثرات درمانی آن در ایران، این ضرورت احساس می شود که رویکردهای تحقیقاتی در خصوص بهره برداری از این گیاه داروئی و با ارزش صورت پذیرد.
سوالات و / یا فرضیات پژوهشمیانگین قند سرم در گروههای مختلف مورد مطالعه متفاوت است.میانگین کلسترول سرم در گروههای مختلف مورد مطالعه متفاوت است.میانگینHDL سرم در گروههای مختلف مورد مطالعه متفاوت است.
میانگین LDL سرم در گروههای مختلف مورد مطالعه متفاوت است.
میانگین تری گلیسیرید سرم در گروههای مختلف مورد مطالعه متفاوت است.
هدف کلی طرحتعیین اثر عصاره هیدروالکلی ریشه گیاه پنیر باد بر میزان گلوکز ، لیپیدهای سرم های در موش صحرایی دیابتی شده با استرپتوزوتوسین
اهداف اختصاصیتعیین ومقایسه میانگین قند سرم در گروههای مختلف مورد مطالعه
تعیین و مقایسه میانگین کلسترول سرم در گروه های مختلف مورد مطالعه
تعیین و مقایسه میانگین HDL سرم در گروه های مختلف مورد مطالعه
تعیین و مقایسه میانگین LDL سرم در گروه های مختلف مورد مطالعه
تعیین و مقایسه میانگین تری گلیسرید سرم در گروه های مختلف مورد مطالعه
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرحدانشگاه علوم پزشکی
تعریف واژه های تخصصیهیپرگلیسمی: 1) ثبت حداقل یک میزان قند خون تصادفی بالای ۲۰۰ میلی‌گرم بر دسی‌لیتر به همراه علایم کلاسیک دیابت(پرنوشی،پرادراری،پرخوری)(12).
نوع مطالعه
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)موش صحرایی نر سالم با محدوده وزنی 250-200گرم -نژاد ویستار
حجم نمونه و روش محاسبه آنبه استناد مطالعات مشابه10 سر موش نژار رت در8گروه تقسیم بندی خواهند شد(13).
روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)انتخاب 80سرموش با توجه به ملاک های ورود به مطالعه صورت گرفته و قرار گرفتن آنها در گروه ها به صورت تصادفی ساده (قرعه کشی)خواهد بود .
روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)اطلاعات حاصل از این بررسی که بوسیله روش های آزمایشگاهی، دستی و مشاهده فردی بدست خواهد آمد، در فرم اطلاعاتی تنظیم شده ثبت می گردد و در نهایت تمام آنها مورد آنالیز قرار می گیرد.

در این مطالعه وزن حیوانات را در شروع و پایان مداخله اندازه گیری می کنیم، میزان مصرفی آب وغذای روزانه حیوانات را در طول مطالعه اندازه گیری می کنیم همچنین در پایان مداخله در حالت ناشتا میزان گلوکز و هموگلوبین گلیکوزیله وLDL،HDL وتری گلیسرید را اندازه گیری می کنیم.اندازه گیری فاکتورهای مورد نظر در نمونه های سرم با روش استفاده از کیت (زیست شیمی،تهران) و اسپکتروفتومتری روش( مدل visible7220)انجام خواهد شد و ثبت خواهد گردید.

روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)

پس از تصویب پروپوزال ،به منظور بررسی اثر گیاه پنیر باد بر سطح گلوکز سرم، کلسترول LDL‘HDL˛و تری گلیسرید ،حیوانات مورد بررسی موش های نر صحرایی از نژاد ویستار آلبینو خواهند بود که پس از توزین ، به 8 گروه 10تایی تقسیم می شوند و هر موش در یک قفس جداگانه نگهداری خواهد شد. حیوانات مورد بررسی دسترسی کامل به آب و غذا دارند و در شرایط10 روشنایی و14ساعت تاریکی و دمای 1±25 درجه سانتیگراد که به طور مصنوعی تهیه می شود.پس از یک هفته سازگاری مطالعه شروع خواهد شد.حیوانات سالم و دیابتیک تحت درمان با عصاره الکلی ریشه گیاه پنیر باد با مقادیر 125، 250 و 500 میلی گرم برکیلوگرم وزن بدن به مدت 30 روز بصورت خوراکی قرار خواهند گرفت(14-13).
جهت القا دیابت، موش های صحرایی به صورت درون صفاقی، استرپتوزوتوسین با دوز 70 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن(به صورت حل شده در محلول بافر سولفات) به صورت تزریق داخل صفاقی دریافت خواهند نمود. به منظور اطمینان از دیابتی شدن رت ها، علاوه بر بررسی علائمی مانند کاهش وزن، پرنوشی و پرادراری ،پس از 5-3روز. میزان قند خون حیوانات از طریق خون گیری از دم اندازه گیری با استفاده از گلوکومتر دیجیتالی اندازه گیری خواهد شد(12). حیوانات دیابتیک تحت درمان با عصاره الکلی ریشه گیاه پنیر باد با مقادیر 125، 250 و 500 میلی گرم برکیلوگرم وزن بدن به مدت 30 روز بصورت خوراکی قرار خواهند گرفت.
عصاره گیاه W. coagulans ، و آب مقطر به صورت خوراکی (به روش گاواژ )روزانه تیمار خواهد شد. حجم ماده تیمار در تمامی گروه ها 1 میلی لیتر و مدت زمان تیمار30 روز خواهد بود.
روش عصاره گیری
نمونه مورد استفاده ریشه گیاه پنیر باد است که توسط مرکز پژوهشی گیاهان دارویی و زینتی دانشگاه سیستان وبلوچستان از نواحی اطراف شهرستان سراوان جمع آوری خواهد شد و پس از آن ابتدا ریشه گیاه در سایه خشک وسپس به صورت پودر در خواهد آمد ده گرم از پودر گیاه روزانه در ظرفی ریخته خواهد شدو به آن 100میلی لیتر محلول آب و الکل (40%آب و60%اتیل الکل)اضافه و محلول حاصل را در دستگاه سوکسله به مدت 24 ساعت قرار می دهیم تا عمل عصاره گیری انجام شود.پس از این مدت عصاره گیاهی بدست آمده توسط کاغذ صافی واتمن 1وقیف بوخنر جدا خواهد شد ودر دمای 37 درجه سانتی گراد خشک خواهد گردید(درون ظروف شیشه ای).در زمان آزمایش ،عصاره خشک شده با دوزهای مورد نظر(500،250،125میلی گرم بر کیلو گرم)در سرم فیزیولوژی حل شده وبر اساس وزن حیوان از طریق گاواژ تجویز خواهد شد.(15)

حیوانات به 8گروه تقسیم شده و تعداد حیوانات در هر گروه8 سر به شرح زیر بود:
گروه 1: حیوانات سالم که با آب تیمار شدند
گروه 2: حیوانات دیابتی که با آب تیمار شدند.(کنترل منفی)
گروه 3: حیوانات سالم که عصاره گیاهی را به میزان 125 میلی گرم بر کیلو گرم دریافت می نمایند.
گروه 4: حیوانات سالم که عصاره گیاهی را به میزان 250 میلی گرم برکیلوگرم دریافت می نمایند.
گروه 5: حیوانات سالم که عصاره گیاهی را به میزان 500 میلی گرم بر کیلو گرم دریافت می نمایند.
گروه 6:حیوانات دیابتی که عصاره گیاهی را به میزان 100 میلی گرم بر کیلو گرم دریافت می نمایند.
گروه 7:حیوانات دیابتی که عصاره گیاهی را به میزان 250 میلی گرم برکیلوگرم دریافت می نمایند.
گروه 8:حیوانات دیابتی که عصاره گیاهی را به میزان 500 میلی گرم بر کیلوگرم دریافت می نمایند.

روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)تمامی داده های حاصل از این بررسی پس از آزمون نرمالیتی شفه، با استفاده از آنالیز واریانس یک طرفه و تست توکی و با استفاده از نرم افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت.
ملاحظات اخلاقی در طول مطالعه بر اساس پروتکل کار با حیوانات آزمایشگاهی هلسنیکی عمل شده و انجام کار به تایید کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی زاهدان خواهد رسید همچنین چک لیست کار با حیوانات آزمایشگاهی بر اساس کدهای کار با حیوانات ،مصوب وزارت مربوطه پیوست و ارسال خواهد شد
محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها
کلمات کلیدیDiabetes, Withania coagulans, Lipid profile, Blood glucose
فهرست منابع و مراجع1Fauci AS, Braunwald E, Kasper DL, Hauser SL, eds. Harrison's principles of internal medicine. 15th edition.
Philadelphia: McGraw-Hill; 1998. p.2020-80.

2-Ramachandra. Rao, S., and Ravishankar, G.A., 2002. Plant cell cultures: chemical factories of secondary metabolites, Biotechnology Advances, 20: 101-153
3-عیدی وهمکاران،بررسی اثرعصاره الکی برگ گیاه اکالیپتوس در موش های نر سالم ودیابتی توسط استرپتوزوتوسین،مجله علوم پزشکی دانشگاه آزاد،دوره20،شماره1،بهار89،صفحات15-11
4-اثر پیشگیری کننده سیربر هیستو پاتولوژی کبدونشانگرهای آسیب آن در موش دیابتی شده با استرپتوروتوسین،مجله غدد درون ریز ومتابولیسم ایران دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی،دوره یازدهم،شماره4،صفحه443-441،آبان1388
5-Negi, MS., Singh, A., Lakshmikumaran, M. 2000. Genetic variation and relationship among and within Withania species as revealed by AFLP markers. Genome, 43: 975–980.
6-Panwar ,J., Tarafdar, J.C., 2006. Distribution of three endangered medicinal plant species and their colonization with arbuscular mycorrhizal fungi. Journal of Arid Environments, 5: 337–350.
7-Sangwan, N.S. Sangwan, R.S. 2014. Secondary Metabolites of Traditional Medical Plants: A Case Study of Ashwagandha (Withania somnifera). Plant Cell Monographs Volume 22, 2014, pp 325-367
8-Abouzid, S.F., El-Bassuony, A.A., Nasib, A., Khan, S., Qureshi, J., Choudhary, M.I. 2010. Withaferin A Production by Root Cultures of Withania coagulans. International Journal of Applied Research in Natural Products, 3(1):23-27.
9-Atta-ur-Rahman., Dur-e-Shahwar., Naz, A., Choudhary, M.I. 2003. Withanolides form Withania coagulans. Phytochemistry, 63:387-390.
10-Siriwadane, A.S., Dharmadasa, R.M., Samarasinghe, K. 2013. Distribution of Withaferin A, an Anticancer Agent, In Different parts of Two Varieties of 9-11-Withania somnifera (L.) Dunnal. Grown in Sri Lanka. Pakistan Journal of Biological Science, 16(3): 141-144.
12- افتخاری محمد حسن وهمکاران ،اثر دایدزئینبر سطح گلوکز ،پروفایل لیپیدی وفعالیت آنزیم پاراکسوناز موش های صحرایی دیابتی ،مجله علوم تغذیه وصنایع غذایی ایران ،سال چهارم ،شماره2 ،تابستان 1388،صفحات 44-37
13-Hoda Q, Ahmad S, Akhtar M, Najmi AK, Pillai KK, Ahmad SJ:
Antihyperglycaemic and antihyperlipidaemic effect of polyconstituents,
in aqueous and chloroform extracts, of Withania
coagulans Dunal in experimental type 2 diabetes mellitus in rats.
Hum Exp Toxicol 2010;29:653–658.

14-The Aqueous Extract of Withania coagulans Fruit
Partially Reverses Nicotinamide/Streptozotocin-Induced Diabetes Mellitus in Rats
Kirtikar Shukla, Piyush Dikshit, Rimi Shukla, and Jasvinder K. Gambhir
Department of Biochemistry, University College of Medical Sciences (University of Delhi) and GTB Hospital, Delhi, India. JOURNAL OF MEDICINAL FOOD
J Med Food 15 (8) 2012, 718–725
Mary Ann Liebert, Inc., and Korean Society of Food Science and Nutrition
DOI: 10.1089/jmf.2011.1829
15-Sangwan RS, Chauraslya ND, Misra LN, Lal P, Uniyal GC, Sangwan NS. 2005. An improved process for isolation of withaferin A from plant materials and products therefrom. US Patent 7108870; 2005.


پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
propozal-1.doc1393/04/09301056دانلود
3-Eidi-Azad-89-Editing - admin-A-10-1-277-d915ae5.pdf1393/04/092995186دانلود
panirbad1.pdf1393/04/09174721دانلود
Panirbad-2.pdf1393/04/093933258دانلود
1 (1).jpg1393/04/092599835دانلود
1 (2).jpg1393/04/093126352دانلود
1 (3).jpg1393/04/092369804دانلود
1 (4).jpg1393/04/092471036دانلود
1 (5).jpg1393/04/091945936دانلود
propozal-1.doc1393/04/21303616دانلود
nahaee .doc1393/04/22304640دانلود