چاپ صفحه |  صفحه نخست سامانه |  مجری و همکاران |  اطلاعات تفضیلی |  دانلود | علوم پزشکی زاهدان |
| کد طرح | 7159 |
| عنوان فارسی طرح | ارزیابی ریسک به روش تجزیه و تحلیل حالات شکست و عوامل آن و آنالیز ایمنی شغلی در معادن سیمان زابل قبل وبعد از مداخله آموزشی |
| عنوان لاتین طرح | FMEA(Failure Mode & Effect Analysis) and JSA(Job Safety Analysis) risk assessment methods before and after educational intervention in Zabol cement mines |
| نوع طرح | کاربردی |
| محل اجرای طرح | |
| رسته مطالعاتی | توصیفی- تحلیلی |
| دانشکده/مرکز | دانشکده بهداشت زاهدان |
| زمان اجرا -روز | 120 |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| حمید شباهنگ | مجری | اجراء طرح | کارشناسی | aradsh93@gmail.com |
| حسین زارع | همکار | اجراء طرح | کارشناسی | h.zare2012@yahoo.com |
| فریدون لعل | استاد راهنمای اول طرح دانشجویی | استاد راهنما | کارشناس ارشد | fereydoonlaal@gmail.com |
| حسینعلی آدینه | مشاور | مشاور آمار | کارشناسی ارشد | payam.health@yahoo.com |
| محمد حسین چالاک | همکار | کارشناسی | mhchalak1994@gmail.com | |
| سعادت علیزاده ارند | همکار | همکاری در اجرای طرح | کارشناسی | saadat90_s@yahoo.com |
| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | ارزیابی ریسک به روش تجزیه و تحلیل حالات شکست و عوامل آن و آنالیز ایمنی شغلی در معادن سیمان زابل قبل وبعد از مداخله آموزشی |
| خلاصه طرح به لاتین | FMEA(Failure Mode & Effect Analysis) and JSA(Job Safety Analysis) risk assessment methods before and after educational intervention in Zabol cement mines |
| محل اول بکارگیری نتایج تحقیق | |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | مهمترین بخش از هر برنامه ایمنی و بهداشت و به عبارت کامل تر هر سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شناسایی خطرات است و در واقع موتور سیستم محسوب می شود. ابتدا باید خطرات را شناسایی نمود تا بتوان بر اساس آن راه مقابله و حذف خطر را پیشنهاد کرد و اهداف و برنامه های ایمنی بهداشت خود را تنظیم نمود. هر چه شناسایی خطر دقیق تر باشد سیستم موردنظر عملکرد بهتری دارد(1).
ارزیابی ریسک عبارت است از: شناسایی خطرات موجود در یک فرآیند یا یک شغل،محاسبه عدد ریسک آن ها و ارایه اقدامات کنترلی مناسب جهت کنترل آن ها. در واقع ارزیابی ریسک یک فرآیند سه مرحله ای است که شامل شناسایی کل خظرات، محاسبه ریسک ها، ارایه اقدامات کنترلی است (2).دستورالعمل ها OSHA(occupational Safety and Health Administration)یکی از ابزارهای کیفیت می باشد که لازم است هر مدیر با آن آشنایی داشته باشد. درآمریکا هر روزه تعداد زیادی از کارگران در محیط کار کشته یا مجروح می شوند که می توان با در نظر گرفتن شرایط محل انجام کار و تهیه روش مناسب انجام کار و آموزش مناسب همه کارگران در جلوگیری از بروز بیماری ها و صدمات، اقدامات مؤثری انجام داد(3).نرخ حوادث شغلی منجر به فوت به ازای هر یک صد هزار نفر کارگر در دنیا به طور متوسط 14 نفر است(4).ذرات معلق موجود در هوا ،صدای بسیار زیاد ، ارتعاش ناشی از ماشین های پنوماتیکی و چکش های حفاری، استرس گرمایی و مشکلات ارگونومی از عمده ترین عوامل زیان آور در معادن سطحی بوده و برای کارگرانی که در مدت طولانی در تماس با آن ها هستند ، مشکلات بهداشتی و سلامتی را فراهم می کند. تماس مستمر و مداوم با صدای بیش از حد ناشی از ماشین ها و چکش های حفاری و سایر تجهیزات مکانیکی که در معدن استفاده می شود منجر به اختلال شنوایی و کری شغلی می شود. خطر سقوط کارگران معدن و یا رهگذران به داخل ترانشه های عمیق و چاله های بزرگ که در معادن سطحی وجود دارد همچنین مسیر های ناهموار و سخت برای عبور ومرور به داخل معدن و محل کار ، منجر به خطراتی مانند ریزش و سقوط افراد، مواد، سنگ و غیره می شود. سقوط سنگ و ریزش زمین و جبهه کار از عمده ترین مخاطراتی است که در اغلب موارد باعث حوادث بسیار جدی در معدن می گردد. همچنین بسیاری از حوادث در معادن روباز بدلیل سقوط ماشین آلات در هنگام استخراج، بارگیری و حمل از روی سطوح کاری بوقوع می پیوندد. در معادن به دلیل درگیر شدن کارهای دستی یا وضعیت های نامناسب بدنی در حین کار خطر آسیب دیدگی به اندام های فوقانی و تحتاتی و ستون فقرات زیاد می باشد(5). بنابراین حوادث ناشی از کار یک زیان ملی به حساب می آید. لذا پیشگیری ازحوادث ناشی از کار از نظر اجتماعی و اقتصادی دارای اهمیت خاصی است. کارشناسان ایمنی معتقدند بیش از 80% حوادث و بیماری های ناشی از کار با روش های ساده و کم هزینه قابل پیشگیری است(6).روش های زیادی برای ارزیابی ریسک وجود دارد، اما یک روش سودمند ارزیابی ریسک علاوه بر ساده بودن باید متناسب با ماهیت فعالیت ها، فرآیندها، فرهنگ و سایر ویژگ یهای سازمان مورد نظر باشد ، از جمله روش های ارزیابی ریسک موجود روش تجزیه وتحلیل شکست(عوامل شکست( و آثار آن می باشد (7).تجزیه و تحلیل خطا و اثرات ناشی از متدلوژی یا روشی سیستماتیک است که به دلایلی که درادامه به آن اشاره شده است کاربرد دارد: الف: شناسایی و اولویت حالات بالقوه خرابی در یک سیستم، محصول و فرآیند و یا خدمت ب: تعریف و اجرا یا اقداماتی به منظور حذف و یا کاهش میزان وقوع حالات بالقوه خرابی ج: ثبت نتایج تحلیل های انجام شده به منظور فراهم کردن مرجعی کامل برای حل مشکلات در آینده روش JSA(Job Safety Analysis) یکی از روش های مطالعه دقیق و سیستماتیک جهت شناسایی خطرات موجود یا بالقوه در هر شغل محسوب می گردد و اجرای آن در فاز عملیات و بهره برداری برای شناسایی و تجزیه و تحلیل خطرات توصیه می گردد که با شرایط کاری در این تحقیق هماهنگی دارد(8).نظر به این که اجرای این روش با حداقل تجهیزات، منابع مالی و تنها با مطالعه دقیق و براساس توانایی تیم ارزیابی کننده و تجربه مصاحبه شوندگان(کارگران و اپراتورها)انجام می گیرد، کلیه افراد، اعم از مدیران وکارگران به فراخور اطلاعاتشان از نتایج آن بهره مند و سبب افزایش درک شاغلین نسبت به سطح ریسک خواهد شد و تأثیر مثبت بر رفتار آن ها گذاشته خواهد گذاشت .(9).که در نتیجه مواجهه کارگران با بسیاری از ریسک های شغلی را کاهش خواهد داد(10).و هم چنین OSHA توصیه می کند که با انجام صحیح آنالیز ایمنی شغلی می توان از بسیاری از آسیب ها و بیماری ها جلوگیری کرد و اقدامات کنترل فنی و مدیریتی، نیازهای آموزشی، وسایل حفاظت فردی مورد نیاز و دستورالعمل های اجرایی هر فعالیت را تعیین نمود(11).در ایران مطالعات زیادی برای ارزیابی وضعیت ایمنی در فرآیندهای تولیدی مختلف به روش JSA و FMEA انجام شده است ولی با توجه به منابع در دسترس تاکنون در خصوص شناسایی خطرات و ارزیابی ریسک معادن سنگ کارخانه سیمان انجام نشده است. لذا بر آن شدیم برای اولین بار، مطالعه حاضر در یکی از معادن سنگ کارخانه سیمان زابل واقع در جنوب شرق ایران با هدف شناسایی خطرات بالقوه و ارزیابی ریسک فعالیت های معادن سنگ کارخانه سیمان با تکنیک های JSA و FMEA انجام دهیم. بررسی متون در مطالعه ارزیابی و مدیریت ریسک واحد 300 پتروشیمی آبادان با استفادی از متد FMEAکه توسط محمد یزدی و زهرا میرقیاسی انجام شد نتایج نشان داد که به منظور پیشگیری از وقوع حوادث بالقوه و ارتقاء سطح ایمنی در فرآیندهای شیمیایی، مدیریت سیستماتیک ایمنی در این فرآیندها ضروری است. به نظر می رسد با پیاده سازی یک سیستم مستندسازی برای ثبت نواقص تجهیزات و رویدادها، می توان اطلاعات پایه مورد نیاز برای بررسی های ایمنی بعدی را به نحوی مطلوبی حفظ کرده و هم چنین با انجام تعمیرات پیشگیرانه احتمال وقوع نواقص و تجهیزات و پیامدهای ناشی از آن ها را به حداقل رسانید. حلوانی و همکاران طی مطالعه ای که در سال 1390 با عنوان شناسایی خطرات و ارزیابی ریسک فرآیند تونل سازی با بکارگیری از آنالیز ایمنی شغلی انجام دادند به این نتیجه رسیدند که با تأمین اعتبار مالی، فراهم نمودن تجهیزات و ابزار کار و نظارت بر انجام کار به روش ایمن بتوان سطح ریسک های موجود را به طور چشمگیری کاهش داد(12). طی مطالعه ای که توسط آقای ابراهیم زاده و همکاران در سال 1389 تحت عنوان ارزیابی خطرات بالقوه پالایشگاه شیراز با روش تجزیه و تحلیل حالات خطر (FMEA) و اثرات ناشی از آن انجام شد نتایج نشان داد که با توجه به بالا بودن نمره RPN در برخی از فعالی تها مانند جابجایی و حمل و نقل اجسام و فرزکاری می توان با به کارگیری اقدامات کنترلی مناسب به سطح ریسک قابل قبولی رسید که نشان دهنده مفید و کارا بودن روش FMEA می باشد(13). مطالعه ای که در سال1390 تحت عنوان ارزیابی مخاطرات کوره یک کارخانه سیمان با روش آنالیز بحرانیت حالات شکست و اثرات آن(FMECA) توسط ایرج علیمحمدی و همکاران انجام شده دریافتند که ایجاد یک خطر خود می تواند باعث بروز نقایص جدی در اجزا و قسمت های دیگر شود. این مطالعه روی اجرای یک سیستم مستند سازی برای ثبت نواقص و رویدادها برای پیشرفت سطح ایمنی ماشین آلات و از طرف دیگر انجام نگهداشت پیشگیرانه برنامه ریزی شده برای کاهش احتمال وقوع نواقص و پیامدهای ناشی از ان تاکید می کند(14). پارکر و همکاران در تحقیقی روی افراد شاغل در صنایع جنگلی از روش آنالیز ایمنی شغلی استفاده کردند به این نتیجه رسیدند که سیستم مدیریتی HSE زمانی کارآیی بیشتری خواهد داشت که رفتارهای مرتبط با ایمنی و بهداشت و سلامت بدنی کارکنان بیشتر ارزیابی شود(11). Ningcong xiaoو همکاران در مقاله ای با عنوان تجزیه و تحلیل حالات شکست های متعدد و ارزیابی تعداد اولویت خطر وزنی در FMEA که در سال 2011 انجام دادند دریافتند که در سیستم های بزرگ و پیچیده ارزیابی حالت های شکست و علل شکست ها با تمام ترکیبات غیر عملی است آنان با ارائه ی یک روش مفید مبنی بر تجزیه و تحلیل شکست های متعدد و اثرات آن(FMEA) و با در نظر گرفتن عدد اولویت ریسک (RPN) به این نتیجه رسیدند که با ارزش دادن به ریسک ها و کنترل ریسک هایی که RPN بالایی دارند اثر بخشی و بهروری سیستم بهتر خواهد شد(15) در مطالعه ای که آقای جعفری و همکاران با عنوان بررسی تاثیرآنالیز ایمنی شغلی بر درک کارگران از ریسک های شغلی در مشاغل پر مخاطره یک پالایشگاه انجام دادند بررسی 50 شغل فنی، تولیدی و تعمیراتی موجود در واحد شمالی پالایشگاه نشان داد که پنج شغل جوشکاری ، برشکاری داربست بندی ، عایق کاری و لوله کشی به ترتیب جزو پرمخاطره ترین مشاغل این واحد پالایشگاهی بود نتایج نشان داد که اجرای آنالیز ایمنی شغل اعتقاد شاغلین مورد مطالعه نسبت به وجود عوامل زیان آور در محیط کار ، درک ریسک کلی افراد از حوادث تاسیساتی ، درک ریسک صدمه به افراد در صورت بروز حوادث ، درک کارگران از احتمال آسیب دیدگی در محل کار ، درک کارگران نسبت به موضوع تولید درمقابل ایمنی ، درک کارگران نسبت به علل حوادث و اعتقاد آنان نسبت به تجهیزات حفاظت فردی می شود . اما این تاثیر در گروه های شغلی ، سنی سابقه کار و تحصیلات متفاوت است .در نتیجه اجرای آنالیز ایمنی شغل تاثیر معنا داری برروی بهبود درک ریسک کارگران دارد(16) . در مطالعه ای توصیفی که آقای برخورداری و همکاران با عنوان شناسایی خطرات و ارزیابی ریسک فرایند تونل سازی با بکارگیری از تکنیک آنالیز ایمنی شغل انجام داده اند که در مجموع 232 خطر بالقوه شناسایی کردند که بیش از یک سوم خطرات در محدوده غیر قابل قبول قرار گرفتند که علت عمده آن می توان به انجام کار در ارتفاع بدون استفاده از تجهیزات مناسب ، تاخیر در تحکیمات سنگ های ناپایدار و کمبود تجهیزات رفتار شناسی تونل برشمرد و به این نتیجه رسیده اند که با تامیین اعتبار مالی ، فراهم نمودن تجهیزات و ابزار کار و نظارت بر انجام کار به روش ایمن بتوان سطح ریسک های موجود را به طور چشگیری کاهش داد(17). |
| مشکل جاری که سیاست گزار با آن مواجه است کدام است؟ | |
| روش های موجود کدامها هستند؟ | |
| پیشنهاد اول نحوه کاربرد | |
| محل دوم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | 1. عدد ریسک هر خطر قبل وبعد از مداخله به روش FMEA بر حسب مشخصات دموگرافیک چقدر است؟
2. سطح ریسک هرخطر قبل وبعد از مداخله به روش JSA بر حسب مشخصات دموگرافیک چقدر است؟ فرضیه: 1. عدد ریسک هرخطر قبل و بعد از مداخله به روش FMEA باسابقه حادثه ارتباط دارد. 2. آموزش روی عدد ریسک((RPN قبل و بعد از مداخله به روش FMEA مؤثر است. 3. سطح ریسک هرخطر قبل وبعد از مداخله به روش JSA با سابقه حادثه ارتباط دارد. 4.آموزش روی سطح ریسک هرخطر قبل وبعد از مداخله به روش JSA موثراست. |
| هدف کلی طرح | تعیین سطح ریسک به روش FMEA و JSA در معادن سیمان زابل قبل وبعد از آموزش |
| منافع و مضرات روشهای موجود کدامند؟ | |
| چرا پیام تحقیق شما حلال مشکل جاری است؟ | |
| اهداف اختصاصی | 1. تعیین ارتباط عدد ریسک هر خطر قبل و بعد از مداخله به روش FMEA بر حسب مشخصات دموگرافیک ( سن،سابقه کار، وضعیت تاهل ، سطح تحصیلات )
2. مقایسه عدد ریسک هر خطر قبل و بعد از مداخله به روش FMEA بر حسب سابقه حادثه 3. تعیین تأثیر آموزش در عدد ریسک(RPN) قبل و بعد از مداخله به روش FMEA 4. مقایسه سطح ریسک هرخطر قبل و بعد از مداخله به روش JSA بر حسب مشخصات دموگرافیک ( سن،سابقه کار، وضعیت تاهل ، سطح تحصیلات ) 5. مقایسه سطح ریسک هرخطر قبل و بعد از مداخله به روش JSA بر حسب سابقه حادثه 6. تعیین تأثیر آموزش در سطح ریسک قبل و بعد از مداخله به روش JSA |
| پیشنهاد دوم نحوه کاربرد | |
| محل سوم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | دانشگاه علوم پزشکی زاهدان،معادن |
| پیام تحقیق شما چه منافعی از نظر هزینه، کارایی و بهره وری برای مدیر دارد؟ | |
| برای اجرای راه حل پیشنهادی شما چه موانع و حمایتهایی وجود دارند؟ | |
| تعریف واژه های تخصصی | شدت خطر (Severity ): وخامت خطر ، میزان جدی بودن «اثر خطر بالقوه» بر افراد است . شدت یا وخامت خطر فقط در مورد اثر آن در نظر گرفته میشود، کاهش در وخامت خطر فقط از طریق اعمال تغییرات در فرآیند و نحوه انجام فعالیت ها امکان پذیر است .
احتمال وقوع خطر (Occurrence) : (رخداد) مشخص می کند که یک علت یا مکانیزم بالقوه خطر با چه تواتری رخ میدهد. احتمال کشف خطر : احتمال کشف خطر ، نوعی ارزیابی از میزان توانایی است که به منظور شناسایی یک علت / مکانیزم وقوع خطر وجود دارد. به عبارت دیگر، احتمال کشف،توانایی پی بردن به خطر قبل از رخداد آن است. |
| پیشنهاد سوم نحوه کاربرد | |
| محل چهارم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| نوع مطالعه | این مطالعه از نوع ملاحظه ای متوالی به صورت قبل و بعد و توصیفی-تحلیلی می باشد به این صورت که افراد مورد نظر انتخاب می شوند و پس از تعیین وضعیت اولیه از نظر متغیر های مورد بررسی تحت مداخله آموزشی قرار می گیرند پس از آموزش مقدار تغییرات عدد ریسک برای هرخطر در افراد اندازه گیری می شود. |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | جمعیت تحت مطالعه شامل تمامی 82 کارگر شاغل در معادن کارخانه سیمان زابل می باشد |
| پیشنهاد چهارم نحوه کاربرد | |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | در این مطالعه همه ی افراد جامعه پژوهشی وارد مطالعه می شوند بنابراین نیاز به برآورد اندازه و نمونه نیست. |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | محققین با استفاده از روش سرشماری subjectهای مطالعاتی را وارد مطالعه می کنند بنابراین تک تک افراد جامعه ی تحت مطالعه برای تعیین عدد ریسک وارد مطالعه می شوند. |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | مشاهده، برگه کار FMEA و JSA |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | ابتدا پس از هماهنگی لازم با مسئول معدن، یک تیم متشکل از کارشناس بهداشت حرفه ای، مدیریت معدن، سرپرست شرکت حفاری تشکیل می شود و هماهنگی های لازم به عمل می آید.
برای محاسبه ی ریسک خطر های شناسایی شده با روش FMEA، ابتدا احتمال وقوع خطر ها، شدت پیامد های ناشی از آن ها و احتمال کشف آن ها تعیین می شود. این کار با بررسی پرونده های تعمیراتی تجهیزات و سوابق تعمیراتی موجود در واحد تعمیرات، سوابق مربوط به حادثه، مصاحبه ی حضوری با مهندسان و اپراتورهای هر واحد انجام می شود. مقادیر به دست آمده به صورت کیفی طبقه بندی می شوند. سپس به منظور کمی نمودن اطلاعات جمع آوری شده از جدول 1و2و3 استفاده می شود. با حاصل ضرب سه فاکتور مذکور، عدد ریسک هر نقطه (RPN) محاسبه و نتایج در برگه های کاری FMEA وارد می شود. برای شناسایی خطر های شغلی با روش JSA، یک تیم از افراد مناسب (مجری طرح، سرپرست کارگاه، اپراتور ماهر هر واحد، کارگر هر واحد) تشکیل می شود. سپس در یک فرآیند چهار مرحله ای و با تکمیل کار برگ هایی در سه ستون، آنالیز ایمنی شغلی انجام می شود. 1.انتخاب شغل مورد نظر برای آنالیز. ابتدا لیستی از مشاغل و فعالیت های مختلف (لیست مرجع یا اصلی) برای انجام آنالیز تهیه می شود. این انتخاب شغل به صورت اتفاقی انتخاب نمی شوند بلکه با در نظر گرفتن عواملی مانند ضریب شدت بالای شغل، ضریب تکرار بالای شغل، کارهای غیر روتین و موردی و مشاغلی که در آن ها یک شبه حادث اتفاق افتاده است. 2. تقسیم شغل به وظایف تشکیل دهنده ی آن. مشاغل به مراحل پشت سرهم شکسته می شود که برای این کار از اپراتور یا سرپرست وی کمک گرفته می شود تا همه ی وظایف ثبت شوند.برای بهتر نتیجه گرفتن و افزایش دقت، هر شغل چندین بار مشاهده و یک فیلم ویدیوئی تهیه می شود. 3. شناسایی خطرها در وظایف شناسایی شده. با تمرکز بر اعمال و شرایط نا ایمن از جمله رعایت نکردن حدود مجاز سرعت، گذرگاه های خطرناک، خطرات محیطی(فیزیکی، شیمیایی، بیولوژیک، وجود خطر انفجار و...)، خطرهای شغلی شناسایی می شود. 4. تعیین اقدامات پیشگیرانه برای کنترل خطرهای شناسایی شده. در این مرحله با استفاده از استراتژی های کنترل خطر، راه حل های کنترلی ارائه می شود. بعد از انجام ارزیابی ریسک به هر دو روش، آموزش هایی به همه کارکنان شاغل معدن داده می شود و حداقل دو ماه بعد از این آموزش، دوباره ارزیابی ریسک به هر دو روش به عمل خواهد آمد. این آموزش شامل: ایمنی دستگاه ها، چگونگی استفاده از وسایل حفاظت فردی و تأثیر آن بر سلامتی افراد، بهداشت فردی، بهداشت محیط و... می باشد. |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | برای تحلیل داده ها و تعیین ارتباط متغیرهای کیفی از آزمون X2 استفاده می شود همچنین از آزمون های پیرسون ، اسپیرمن،تحلیل واریانس یکطرفه به منظور تحلیل داده های مربوط به متغیرهای متناسب با آزمون استفاده خواهد شد.برای تعیین اثرگذاری آموزش بر وضعیت یک جامعه ی تحت پژوهش از آزمونTزوجی استفاده خواهد شد در صورت عدم برقراری فرضیات آزمونTزوجی از آزمون ناپارامتریک معادل استفاده خواهد شد.تمامی آزمون ها در نرم افزار stata ورژن11 انجام خواهد شد برای بررسی اثربخشی آموزش از آزمون یکطرفه با سطح خطای 025. استفاده می شود.در بقیه ی موارد سطح خطا 05. در نظر گرفته می شود.آزمون ها با توان 90% برای تشخیص اثرگذاری و یا همبستگی ها اجرا می شوند. |
| ملاحظات اخلاقی | کلیه ی کدهای اخلاقی مرتبط با دفترچه (راهنمای عمومی اخلاق در پژوهشهای علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی) می باشد. 1- هدف اصلی هر پژوهشباید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد. 2- در پژوهش بر آزمودنی انسانی، سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنیها در طول و بعد از اجرای پژوهش، بر تمامی مصالح دیگر اولویت دارد. هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی انجام میگیرد، باید توسط افرادی طراحی و اجرا شود که تخصص و مهارت بالینی لازم و مرتبط را داشته باشند. در کارآزماییهای بالینی بر روی بیماران یا داوطلبهای سالم نظارت پزشک دارای مهارت و دانش متناسب الزامی است. 3- پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیهپذیر است که منافع بالقوهی آن برای هر فرد آزمودنی بیشتر از خطرهای آن باشد. در پژوهشهای دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار میگیرد نباید بیشتر از آنچه باشد که مردم عادی در زندگی روزمرهی خود با آن مواجه میشوند. حصول اطمینان از این امر برعهدهی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایشکنندهی پژوهش از جمله کمیتهی اخلاق در پژوهش است. 4- مواردی از قبیل سرعت، سهولت کار، راحتی پژوهشگر، هزینهی پایینتر و/ یا صرفاً عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قرار دادن آزمودنی در معرض خطر یا زیان افزوده یا تحمیل هر گونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود. 5- قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی ، باید اقدامات اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنیها و تامین سلامت آنها انجام گیرد. 7- اگر در حین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت در این پژوهش برای آزمودنیها بیش از فواید بالقوهی آن است، باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود. 11- کمیتهی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرحنامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرحها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیتهی اخلاق درخواست میشود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود. 13- کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانهی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیتهی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیتهی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود. 14- اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامهی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیتهی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامهی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد. 17- عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچگونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه میشود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود. 19- پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائهی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا بهدلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنیها، این اطلاعرسانی از طریق شخص دیگری انجام میگیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است. 24- اگر در حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامهی پژوهش از سرپرست قانونی یا خود فرد اخذ شود. 25- پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار دادهها یا اطلاعات بهدست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد. 26- هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوهی تحقق این امر ترجیحاً بهصورت پوشش بیمهای نامشروط باشد. 27- در پایان پژوهش، هر فردی که بهعنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که دربارهی نتایج مطالعه آگاه شود و از مداخلات یا روشهایی که سودمندیشان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهرهمند شود. 28- پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافتههایی که از نظر حمایت کنندهی پژوهش مطلوب نیست، بپذیرند. 29- نحوهی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنیها و مؤسسهی حمایت کنندهی پژوهش باشد. 30- گزارشها و مقالات حاصل از پژوهشهایی که مفاد این راهنما را نقض کردهاند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند. 31- روش پژوهش نباید با ارزشهای احتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد. |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | 1. احتمال دارد کارگران در زمان ارزیابی حضور نداشته باشند، در روزهای بعد و در حضور کارگران ارزیابی انجام خواهد شد. 2. احتمال دارد کارگران با پژوهشگر همکاری لازم را انجام ندهند. سعی می شود رضایت کارگران جلب شود. |
| کلمات کلیدی | ارزیابی ریسک، FMEA، JSA، معدن |
| فهرست منابع و مراجع | 1. Kapp S.why job safety analysis work. National Safety Council, Safety & Health Publication, 1998. 2. Total, ELF Petroleum Iran, 2004, HSE Manual, revision 2. 3. U.S. Department of Labor. Job hazard analysis. Occupational Safety and Health Administration, OSHA Publication; 2001.P. 3645-701. 4. Takala J. Global estimates of fatal occupational accidents. Epidemiology-Baltimore. 1999;10(5):640-6. 5. Walle M, Jennings N. Safety & health in small-scale surface mines: a handbook: International Labour Organization2001. 6. Spath PL. Using failure mode and effects analysis to improve patient safety. AORN journal. 2003;78(1):15-37. 7. Halvani GH, Zare M. Safety and system engineering risk management. Tehran: Asare Sobhan Publication; 2008. [Persian]. 8. Occupational Safety & Health Bureau, Montana Department of Labor & Industry, Job Safety Analysis, Identification of Hazard 2001:45-78. 9. Arezes PM, Miguel AS. Risk perception and safety behaviour: A study in an occupational environment. Safety Science. 2008;46(6):900-7. 10. Larsiarms R, Taylor a, Francis W. Safety analysis, Practice in Occupational Safety.Great Britain U.S CRC Press; 2001: 25-39. 11. Bentley TA, Parker RJ, Ashby L. Understanding felling safety in the New Zealand forest industry. Applied Ergonomics. 2005;36(2):165-75. 12. BARKHORDARI A, SHIRAZI J, HALVANI G. Paper: IDENTIFICATION OF HAZARDOUS AND RISK ASSESSMENT OF TUNNELINGPROCESS USING JSA METHOD IN THE DAM & POWER PLANT SITE. 13. EBRAHIMZADEH M, HALVANI G, MORTAZAVI M, SOLTANI R. ASSESSMENT OF POTENTIAL HAZARDS BY FAILURE MODES AND EFFECT ANALYSIS (FMEA) METHOD IN SHIRAZ OIL REFINERY. OCCUPATIONAL MEDICINE. 2011. 14. Alimohammadi I, Mirzaei F, Farshad A. Assessment of hazard kiln cement factory with Failure Mode Effects and Criticality Analysis (FMECA). Iran Occupational Health. 2013;9(4):50-7. 15. Xiao N, Huang H-Z, Li Y, He L, Jin T. Multiple failure modes analysis and weighted risk priority number evaluation in FMEA. Engineering Failure Analysis. 2011;18(4):1162-70. 16. محمدجواد ج, فریبا ک, محمد م, تیمور ا. بررسی تاثیر آنالیز ایمنی شغلی بر درک کارگران از ریسکهای شغلی در مشاغل پرمخاطره یک پالایشگاه. 17. نویسنده م, برخورداری ا, شیرازی ج, حلوانی غ, دانشگاه عپوخب, درمانی شصی, et al. عنوان مقاله: شناسایی خطرات و ارزیابی ریسک فرآیند تونل سازی با بکارگیری از تکنیک آنالیز ایمنی شغل. |
| معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش (عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود. | |
| خون گیری (آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر) | |
| نحوه همکاری/ مزایا ی طرح (در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد) | |
| عوارض جانبی (منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است) | |
| جبران عوارض احتمالی (برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينههاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود. | |
| هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی (تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. ) | |
| روش های جایگزین در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد | |
| محرمانه بودن بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگهداشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی ميتواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد. | |
| پاسخگویی به پرسش ها در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود | |
| حق نپذیرفتن یا انصراف بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبتهاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش ميتواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد. | |
| رضایت او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوقالذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام ميکنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد ميگردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم | |
| پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی |
| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| tarh.doc | 1393/09/29 | 348160 | دانلود |
| tarh2.doc | 1394/02/14 | 369152 | دانلود |
| final proposal.doc | 1394/04/10 | 373760 | دانلود |
