
| کد طرح | 7167 |
| عنوان فارسی طرح | تأثیر روش تعیین محل ورود سرسوزن بر واکنش درد و موفقیت بی حسی بلوک عصب آلوئولر فک تحتانی در کودکان |
| عنوان لاتین طرح | The effect of needle insertion point determination on pain reaction and success rate of inferior alveolar nerve block in children |
| نوع طرح | توسعه ای |
| محل اجرای طرح | دانشکده دندانپزشکی |
| رسته مطالعاتی | کاربردی |
| دانشکده/مرکز | دانشکده دندانپزشکی زاهدان |
| زمان اجرا -روز | 510 |

| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| ناهید رمضانی | مجری | استاد راهنما | دکترای تخصصی | ramazani77@gmail.com |
| سجاد اکبری | دانشجو | sajjad_akbarii@yahoo.com |

| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | تأثیر روش تعیین محل ورود سرسوزن بر واکنش درد و موفقیت بی حسی بلوک عصب آلوئولر فک تحتانی در کودکان |
| خلاصه طرح به لاتین | The effect of needle insertion point determination on pain reaction and success rate of inferior alveolar nerve block in children |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | کنترل درد یکی از مهمترین جنبه های هدایت رفتاری در دندانپزشکی کودکان است4-1. این امر علاوه بر اینکه اجازه انجام درمان با کیفیت و مؤثر را می دهد، یکی از زمینه های کاهش ترس و اضطراب دندانپزشکی و برقراری سلامت دهانی آینده کودک را نوید می دهد7،5. بعلت ماهیت درمانهای دندانپزشکی، تجویز بی حسی موضعی که از مهمترین ملاحظات کنترل رفتاری کودکان است، بصورت شایع استفاده می شود4. کودکان تزریق داخل دهانی را با درد مرتبط دانسته و این خود می تواند منجر به ایجاد اضطراب در آنان و رفتار نامطلوب بعدی شود2،4.
در میان تکنیک های بی حسی موضعی، تزریق بلوک آلوئولر تحتانی، رایج ترین تکنیک تزریقی جهت حصول بی حسی برای اعمال ترمیمی و جراحی در فک پایین می باشد3،8 . بعلت معایب این تکنیک تزریقی از جمله ماهیت تهاجمی و اغلب دردناک و استرس زا بودن آن برای بیمار و دندانپزشک، تلاش های زیادی برای استفاده از تکنیک های جایگزین که از نظر انجام راحت و خوشایند باشند صورت گرفته است3،4،9. اما با توجه به هزینه بالا و تجهیزات خاص جهت بکار بردن تکنیک های جایگزین3، استفاده از تکنیک بلوک عصب آلوئولر تحتانی اجتناب ناپذیر می باشد. در تزریق بلوک عصب آلوئولر تحتانی، انتخاب محل دقیق ورود نیدل به بافت برای بی حسی موفق از اهمیت ویژه ای برخوردار است10،11. به منظور تعیین دقیق محل ورود نیدل، لمس کرونوئید ناچ و توجه به پلن اکلوزال در تکنیک استاندارد بی حسی بلوک عصب آلوئولر تحتانی لازم است. تکنیک پیشنهادی ما برای بی حسی بلوک عصب آلوئولر تحتانی در نظر گرفتن لندمارک مثلث پتریگو مندیبولر متشکل از اضلاع رافه تریگومندیبولر، ریج مایل داخلی و قوس کام و وارد کردن نیدل در نوک این مثلث می باشد. بدین ترتیب محل ورود نیدل بدون لمس کرونوئید ناچ و توجه به پلن اکلوزال صورت می گیرد. با اینحال کارایی این شیوه تزریق بلوک عصب آلوئولر تحتانی در کاهش واکنش درد حین تزریق در کودکان و و موفقیت بی حسی موضعی مورد سؤال می باشد. Ram و همکاران در سال 2012 به بررسی اینکه آیا تزریق بلاک مندیبولار یا تزریق اینفیلتره ماگزیلا در مخالفت کودکان در مورد ویزیت دندانی بعدی مؤثر است؟ پرداختند. واکنش های مخالف بیشتری در حین تزریق بی حسی بلوک مندیبولار نسبت به تزریق اینفیلتره ماگزیلا مشاهده شد. تعداد کمی از کودکان در هر گروه سنی با حضور در ویزیت دندانی بعدی پس از دریافت تزریق بلاک مندیبولار یا اینفیلتره ماگزیلا در ویزیت قبلی, مخالفت می کردند. اگرچه واکنش های مخالف بیشتری در کودکان در حین تزریق بلاک مندیبولر نسبت به تزریق اینفیلتره ماگزیلا مشاهده شد اما این موضوع باعث افزایش مخالفت از حضور در ملاقات دندانی بعدی نمی شود12. Aminabadiو همکاران در سال 2009 به بررسی میزان حساسیت به درد در تزریق بی حسی داخل دهانی در کودکان با توجه به مکان تزریق پرداختند. 455 کودک 5 تا 6 ساله در مطالعه clinical trial شرکت کردند. واکنش درد آنها در تزریقات مختلف ماگزیلا و مندیبل ازریابی و با استفاده از مقیاس SEM بصورت کمی ثبت گردید. بیشترین درد مربوط به بلاک عصب nasopalatine (میانگین امتیازSEM:10) و کمترین درد مربوط به بلاک عصب posterior superior alveolar و inferior alveolar (بترتیب 3 و 4 )، بود. تفاوت معنی داری از نظر واکنش های درد بین دو جنس وجود نداشت. تزریقات بی حسی موضعی در ماگزیلا دردناکتر از تزریقات مندیبل ارزیابی شد2. Yassen در سال 2009 به ارزیابی تزریق بی حسی اینفیلتره در مقابل تزریق بلاک در درمان دندان کانین شیری مندیبل در کودکان پرداخت. هیچ تفاوت آماری معنی داری بین دو تکنیک تزریق بی حسی از نظر درد و رفتار در حین اعمال ترمیمی, پالپوتومی و یا حین کشیدن مشاهده نشد. این محققین نتیجه گرفتند که تأثیر تزریق بی حسی بصورت اینفیلتره به اندازه تزریق بلاک در اعمال ترمیمی, پالپوتومی و کشیدن در دندان کانین شیری بوده در حالیکه درد هنگام تزریق بی حسی اینفیلتره در مقابل تزریق بلاک مندیبولار بطور معنی داری کمتر نبوده است3. Koyuturk و همکاران در سال 2009 به بررسی تأثیر دندانپزشکان در انجام تکنیک های تزریق بی حسی(دستگاه کامپیوتریزه و سرنگ های معمول) پرداختند. بر اساس آنالیز Chi-square هیچ تفاوت آماری معنی داری از نظر رفتاری در کودکان بین دو تکنیک wand و معمول, هنگامیکه هر دو توسط یک دندانپزشک انجام می شد و هیچ تفاوتی بین دو دندانپزشک وجود نداشت(P>0.05). به نظر میرسد هیچ تفاوتی بین درد درک شده در دو تکنیک Wand و معمول که توسط کلینیسین های با تجربه در کودکان انجام شده است, وجود ندارد4. Palm و همکاران در سال 2004 به بررسی میزان درک درد و زمان شروع اثر در روشWand در برابر روش معمول برای بلوک عصب مندیبولار در کودکان و بزرگسالان پرداختند. سیستم بی حسی کامپیوتریزه بطور معنی دار, باعث میزان درد کمتری نسبت به سرنگ های معمول شد. هیچ تفاوتی بین زمان شروع اثر بین دو روش مشاهده نشد. بر اساس این مطالعه اینگونه نتیجه گیری شد که بی حسی بلوک آلوئولار تحتانی هنگام استفاده از Wand نسبت به سرنگ های معمول به میزان کمتری دردناک است7. از آنجا که تزریق بدون درد یکی از کلیدهای جلب همکاری کودک و از بین بردن ترس وی از دندانپزشک بوده و هر دندانپزشکی سعی در انجام تزریق بدون درد و کسب بی حسی موفق دارد هدف از مطالعه حاضر بررسی تأثیر روش تعیین محل ورود نیدل بر واکنش درد حین تزریق و موفقیت بی حسی بلوک عصب آلوئولر فک تحتانی در کودکان می باشد. |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | 1- میانگین درد عینی در حین تزریق بر حسب روش تعیین محل ورود سرسوزن متفاوت است.
2- میانگین درد ذهنی در حین تزریق بر حسب روش تعیین محل ورود سرسوزن متفاوت است. 3- بین موفقیت بی حسی و روش تعیین محل ورود سرسوزن رابطه معنادار وجود دارد. |
| هدف کلی طرح | مقایسه تأثیر روش تعیین محل ورود سرسوزن بر واکنش درد حین تزریق و موفقیت بی حسی بلوک عصب آلوئولر فک تحتانی در کودکان |
| اهداف اختصاصی | 1- مقایسه میانگین درد عینی در حین تزریق بر حسب روش تعیین محل ورود سرسوزن
2- مقایسه میانگین درد ذهنی در حین تزریق بر حسب روش تعیین محل ورود سرسوزن 3- تعیین ارتباط بین موفقیت بی حسی و روش تعیین محل ورود سرسوزن |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | دندانپزشکان و دانشجویان دندانپزشکی |
| تعریف واژه های تخصصی | |
| نوع مطالعه | Double blind randomized crossover clinical trial |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | کودکان 9-7 ساله مراجعه کننده به بخش کودکان دانشکده دندانپزشکی زاهدان جهت درمانهای دندانپزشکی
شرایط ورود: 1- نیازمند درمان پالپوتومی مولرهای دوم شیری در فک پایین 2- بدون سابقه دندانپزشکی قبلی 3- برخورداری از سلامت کامل فیزیکی و ذهنی 4- عدم وجود آلرژی شناخته شده به دارو یا ماده بی حسی 5- عدم وجود حالت اوژانس یا درد دندانی با منشاء پالپی 6- قرارگیری در طبقه بندی فرانکل مثبت یا قطعاّ مثبت در طی ارزیابی رفتاری قبل از درمان 7- عدم نیاز به پرمدیکیشن قبل از درمان دندانپزشکی 8- مشخص بودن لندمارک مثلث پتریگومندیبولر در معاینه داخل دهانی |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | بر اساس مطالعه انجام شده7,حجم نمونه 40 نفر انتخاب می شود. |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | تصادفی |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | فرم ثبت اطلاعات در ضمیمه شماره 1 آمده است. |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | در این مطالعه از Slit mouth design استفاده خواهد شد، به طوریکه هر کودک به عنوان کنترل خود عمل کرده و بی حسی بلوک عصب آلوئولر تحتانی را پس از تعیین محل ورود نیدل بر اساس شیوه استاندارد یا مشاهده دریافت خواهد کرد. برای بی حسی بلوک یک سمت از لمس کرونوئید ناچ (شیوه استاندارد) برای تعیین محل ورود نیدل و برای سمت دیگر از مشاهده لندمارک رأس مثلث پتریگومندیبولر استفاده و بی حسی هر سمت در جلسه درمانی مجزا داده خواهد شد. در جلسه درمانی اول، روش تعیین محل ورود نیدل جهت انجام بی حسی و سمت مورد نظر به صورت تصادفی انتخاب و در جلسه دوم روش بعدی برای تعیین محل ورود نیدل در سمت دیگر استفاده خواهد شد. بدین ترتیب هر کودک به صورت تصادفی بلوک عصب آلوئولر تحتانی را پس از تعیین محل ورود نیدل به یکی از دو شیوه ممکنه در جلسه اول دریافت خواهد کرد، در حالیکه در جلسه درمانی دوم که پس از گذشت یک هفته انجام می شود، بی حسی عصب آلوئولر تحتانی پس از تعیین محل ورود نیدل به روش دوم صورت خواهد گرفت.
در این پژوهش، پس از انجام فلوراید تراپی و ارائه توضیحات کامل در مورد روش اجرا و هدف از مطالعه به تمامی والدین و آگاه کردن آنان از مراحل تحقیق، فرم رضایت نامه آگاهانه (ضمیمه شماره 2) توسط آنان تکمیل و سپس کودک وارد مطالعه خواهد شد. قبل از انجام بی حسی، ژل بی حسی موضعی (TOPEX, Sultan Healthcare IND. CO, USA) با استفاده از اپلیکاتور پنبه ای در محل تزریق روی مخاط خشک به مدت 60 ثانیه قرار داده خواهد شد. جهت انجام بی حسی بلوک مندیبل بر اساس شیوه استاندارد تعیین محل ورود نیدل از کودک خواسته می شود که دهانش را تا حد امکان باز کند. پس از قرار دادن انگشت شست در فرورفتگی کرونوئید ناچ در بردر قدامی مندیبل و انگشتان میانی و اشاره در بردر خلفی مندیبل، نیدل درحالیکه بول آن موازی استخوان جهت دهی شده در سطحی معادل پلن اکلوزال بین ریج مایل داخلی و رافه پتریگومندیبولر وارد می شود. بدنه سرنگ در گوشه لب در سمت مخالف تزریق قرار می گیرد. مقدار کمی از محلول به محض ورود به بافت تزریق می شود و هنگامیکه نیدل به استخوان می رسد (عمق ورود 2- 5/1 سانتیمتر)، 2-1 میلی متر عقب کشیده شده و بعد از آسپیراسیون منفی تزریق انجام می شود. به منظور انجام بی حسی بلوک عصب آلوئولر تحتانی بر اساس مشاهده مثلث پتریگومندیبولر و ورود نیدل در رأس این مثلث، پس از اینکه کودک دهانش را تا حد امکان باز می کند، درحالیکه بول نیدل به سمت استخوان و بدنه سرنگ در سمت مخالف محل تزریق در گوشه لب قرار دارد، نیدل وارد رأس مثلث تریگومندیبولر شده و سایر مراحل تزریق مشابه روش قبلی انجام می گیرد. لازم به ذکر است که مثلث تریگومندیبولر از تقاطع رافه تریگومندیبولر، ریج مایل داخلی و قوس کام شکل می گیرد. تزریقات بلوک در تمام افراد شرکت کننده توسط یک عمل کننده آموزش دیده (دانشجوی دندانپزشکی سال پنجم) با تزریق 1 میلی لیتر از محلول لیدوکائین 2% با اپی نفرین 80000/1 (Persocaine-E, Darou Pakhsh IND. CO, Iran) و درجه حرارت 21 درجه سلسیوس با استفاده از سرنگ Anthogyr(France) و نیدل گیج 27 و با طول mm35 (C- KJECT, CK DENTAL IND. CO, Korea) طی زمان 5/1 دقیقه انجام خواهد شد. در طی تمام تزریقات صورت گرفته از تکنیک های غیر داروئی معمول جهت کنترل رفتاری استفاده خواهد شد. یک دستیار آموزش دیده ثابت که از روش تعیین محل ورود سرسوزن ناآگاه است واکنش عینی درد کودکان در طی تزریق را ثبت خواهد نمود. این فرد در حالت ایستاده و در فاصله 5/1 متری از صندلی دندانپزشکی با استفاده از معیار ارزیابی SEM عدد درد عینی حین تزریق را ثبت می کند. بدین منظور صدای کودک، علائم چشمی و حرکات بدنی بر اساس جدول 1 مشاهده و کد دهی می شود. عدد نهایی SEM با جمع سه عدد یادداشت شده برای هر یک از پارامترهای SEM محاسبه خواهد شد. جهت ارزیابی ذهنی درد در حین تزریق، بلافاصله بعد از هر تزریق از کودک خواسته می شود که میزان درد درک شده در طی تزریق را با استفاده از Facial Image Scale 13ثبت کند. بعد از انجام بی حسی و قبل از ارزیابی ذهنی درد، به همه کودکان آموزش داده خواهد شد که چگونه FIS را تکمیل کنند. پس از زمان انتظار 5 دقیقه ای، درمان آغاز خواهد شد. موفقیت بی حسی در حین تهیه حفره دسترسی توسط همان دستیار با استفاده از SEM با شرایط قبلی ثبت می گردد. هر گونه واکنش کودک در حین ورود به پالپ نشانه شکست بی حسی بوده که در این موارد عدد ثبت شده در فرم اطلاعاتی بیش از 3 خواهد بود. در این صورت درمان قطع و تکنیک بی حسی نا موفق ارزیابی و پس از تکرار بی حسی بلوک یا استفاده از بی حسی مکمل، درمان ادامه خواهد یافت. جدول 1: ارزیابی رفتاری کودکان بر اساس مقیاس SEM ناراحتی زیاد ناراحتی متوسط ناراحتی کم راحتی پارامتر 4 3 2 1 درجه شکایت کلامی با صدای بلند، گریه شکایت شفاهی, صدای بلندتر صدای غیر اختصاصی (درد احتمالی) بدون صدا صدا گریه، اشک در سراسر صورت اشک، حرکات ناگهانی چشم باز کردن چشم بدون اشک (علامت اضطراب) بدون نشانه چشم حرکات دست برای دفاع، چرخاندن سر به طرف مقابل حرکت ناگهانی بدن و دست انقباض عضلانی، انقباض دست وضعیت دست و بدن در حالت آرامش حرکت |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | داده ها با استفاده از آزمونهای Mann-Whitney و Chi-square در SPSS نسخه 20 در سطح معنی داری 05/0 تجزیه و تحلیل خواهند شد.
مقایسه توزیع فراوانی موفقیت بی حسی بلوک عصب آلوئولر فک تحتانی بر حسب روش تعیین محل ورود سرسوزن روش تعیین محل ورود سرسوزن موفقیت بی حسی P فراوانی درصد لمسی غیرلمسی |
| ملاحظات اخلاقی | منطبق با راهنمای اخلاقی کارآزماییهای بالینی در جمهوری اسلامی ایران (1392) بر اساس فصل اول (ارزیابی سود و زیان) کدهای 1 تا 13 و بر اساس فصل دوم (رضایت نامه) کدهای 1 تا 12 رعایت خواهد شد. |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | عدم مراجعه برخی کودکان جهت انجام درمان جلسه دوم که در اینصورت فرد با شرکت کننده جدیدی جایگزین خواهد شد. |
| کلمات کلیدی | عصب فک تحتانی، درک درد، دندان پزشکی کودکان
Mandibular Nerve, Pain perception, Pediatric dentistry |
| فهرست منابع و مراجع | 1. EL-Sharkawi HF, EL-Housseiny AA, Aly AM. Effectiveness of new distraction technique on pain associated with injection of local anesthesia for children. Pediatr Dent 2012; 34(2):e35-8.
2. Aminabadi NA, Farahani RM, Oskouei SG. Site-specificity of pain sensitivity to intraoral anesthetic injections in children. J Oral Sci 2009; 51(2):239-43. 3. Yassen GH.Evaluation of mandibular infiltration versus mandibular block anaesthesia in treating primary canines in children. Int J Paediatr Dent 2010; 20(1): 43-9. 4. Koyuturk AE, Avsar A, Sumer M. Efficacy of dental practitioners in injection techniques: computerized device and traditional syringe. Quintessence Int 2009;40(1): 73-7. 5. McDonald RE, Avery DR, Dean JA, Jones JE. Local anesthesia and pain control for the child and adolescent. In: Dean JA, A very DR, McDonald RE. McDonald and A very Dentistry for the Child and Adolescent. 9th ed. St. Luis: Mosby; 2011. 6. Wilson S, Montgomery RD. Local anesthesia and oral surgery in children. In: Pinkham JR, Casamassimo P, Fields HW, McTigue D, Nowak A. Pediatric Dentistry: Infancy Through Adolescence. 4th ed. Philadelphia: Mosby;2005. 7. Palm AM, Kirkegaard U, poulsen S. The wand versus traditional injection for mandibular nerve block in children and adolescents: perceived pain and time of onset. Pediatr Dent 2004;26(6):481-4. 8. Raadal M, Lundeberg S, Haukali G. pain, pain control, and sedation. In: Koch G, poulsen S. pediatric Dentistry- A clinical approach. 2st ed. Copenhagen: Wiley-Blackwell; 2009. 9. Ram D, Hermida B L, Amir E. Reaction of children to dental injection with 27- or 30-gauge needles. Int J Paediatr Dent 2007; 17(5): 383-7. 10. Camarda AJ, Hochman MN, Franco L, Naseri L. A prospective clinical patient study evaluating the effect of increasing anesthetic volume on inferior alveolar nerve block success rate. Quintessence Int 2007;38(8): e521-6. 11. Malamed SF. Handbook of local anesthesia. 5 th ed. Philadelphia: Mosby; 2004. 12. Ram D, Amir E, Keren R, Shapira J, Davidovich E. Mandibular block or maxillary infiltration: does it influence children's opposition to a subsequent dental visit? J Clin Pediatr Dent 2012; 36(3):245-9. 13. Buchanan H, Niven N. Validation of a facial image scale to assess child dental anxiety. Int J Paediat Dent 2002; 12:47-52. |

| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| proposal.doc | 1393/10/14 | 3062272 | دانلود |
| komite akhlagh.doc | 1394/01/24 | 3044352 | دانلود |