مقایسه سطح کورتیزول و Ig A بزاق در بیماران بااستوماتیت آفتی عودکننده دهان و افراد سالم

Comparison of salivary cortisol and IgA levels in patients with recurrent aphthus stomatitis and healthy persons


چاپ صفحه 		پژوهان
صفحه نخست سامانه		 مجری و همکاران
مجری و همکاران		 اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی		 دانلود
دانلود 		علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان: معصومه شیرزائی

کلمات کلیدی:

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 7195
عنوان فارسی طرح مقایسه سطح کورتیزول و Ig A بزاق در بیماران بااستوماتیت آفتی عودکننده دهان و افراد سالم
عنوان لاتین طرح Comparison of salivary cortisol and IgA levels in patients with recurrent aphthus stomatitis and healthy persons
نوع طرح کاربردی
محل اجرای طرح دانشکده دندانپزشکی
رسته مطالعاتی مورد شاهدی
دانشکده/مرکز دانشکده دندانپزشکی زاهدان
زمان اجرا -روز 489

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
الهام فتوحی دانشجودکترای دندانپزشکی fotouhi.elham@yahoo.com
معصومه شیرزائیاستاد راهنمای اول پایان نامه دانشجوییاستاد راهنمادکترای تخصصی shirzaiy@gmail.com
علیرضا نخعیاستاد راهنمای دوم پایان نامه دانشجوییاستاد راهنمادکترای تخصصی alireza_nakhaee@yahoo.com
نرجس سرگلزاییمشاورمشاور آماردکترای تخصصی sargolzaeinarges@gmail.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی مقایسه سطح کورتیزول و Ig A بزاق در بیماران بااستوماتیت آفتی عودکننده دهان و افراد سالم
خلاصه طرح به لاتینComparison of salivary cortisol and IgA levels in patients with recurrent aphthus stomatitis and healthy persons
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهشزخمهای آفتی عودکننده دهان (RAS) یکی از شایع ترین اختلالات مخاطی دهان میباشد که شیوع آن در جمعیت عمومی از 5 تا 50 درصد (با میانگین 20 درصد )متفاوت است. [1] . زخمهای آفتی عودکننده دهان اتیولوژی چند عاملی دارند و فاکتورهای مختلفی ماند ژنتیک ،اختلالات ایمونولوژیک ،عوامل هماتولوژیک ،افزایش حساسیت غذایی و حتی عوامل روانی مانند اضطراب و استرس نیز در بروز آن نقش دارد [1،2] .مطالعات مختلف بیان کردند که در موقعیتهای استرس زا تناوب و شدت زخمهای آفتی دهان افزایش می یابد [3-1] .
کورتیزول گلوکوکورتیکوئید 21 کربنه ای است که توسط قشر آدرنال ساخته میشود و اثرات مهمی بر متابولیسم قند ، پروتئین و چربی بدن دارد [4] . کورتیزول که تحت عنوان هورمون استرس نامگذاری شده به عنوان شاخص تعیین کننده در موقعیتهای استرس زا محسوب میشود [5،6] . به دنبال تغییر در سطح کورتیزول خون میزان این هورمون در بزاق نیز تغییر میکند [5] .
تغییر در ترکیب بزاق از جمله آنزیمها و ابمونوگلوبولین های بزاقی(IgA) می تواند زمینه را برای بروز زخمهای دهانی ایجاد کند.
بزاق یک مایع بیولوژیک غیر تهاجمی است که به آسانی قابل دسترس میباشد از جمله ترکیبات موجود در بزاق، کورتیزول و Ig Aاست. [7]
طبق مطالعات انجام شده بین استرس و اضطراب و سطح کورتیزول بزاق ارتباط وجود دارد [8] . Barrons و همکاران [9] پیشنهاد کردند که استرس با فرض اثر آن بر سیستم ایمنی یکی از دلایل بزرگ ایجاد زخمهای آفتی عودکننده است. در مطالعه ی دیگری که توسط Albanidou و همکاران [10] صورت گرفت نشان داده شد که میزان اضطراب و همچنین سطح کورتیزول بزاق و سرم در بیماران با زخمهای آفتی عودکننده دهان نسبت به افراد سالم بیشتر میباشد.
یکی از عوامل بروز زخمهای دهانی مانند آفت،افزایش لنفوسایتوتوکسیسیتی و به طور کلی پدیده سایتوتوکسیک بر ضد سلولهای اپیتلیال دهان است، کاهش سطح ایمنوگلوبولینAبزاق می تواند اثرات سایتوتوکسیک مواد و باکتریها را افزایش دهدو چسبندگی باکتریها را تسهیل نماید[1،11]در بیماران مبتلا به زخمهای آفتی عودکننده دهان ،تحمل بافتهای مخاطی نسبت به آسیب اپیتلیالی کاهش می یابد و یکی از علل کاهش تحمل بافتهای مخاطی ،کاهش ترشح سطح کورتیزول می باشد[5،11]از آنجا که کورتیزول منجر به کاهش تعداد لنفوسیت ها و سایر سلولهای ایمنی و مهار واکنش سایتوتوکسیسیتی علیه سلولهای اپیتلیال میشود،اختلال در محور HPAو کاهش ترشح کورتیزول خون و به دنبال آن کورتیزول بزاق نیز منجر به افزایش واکنش سایتوتوکسیک علیه سلولهای اپی تلیال مخاط دهان شده ،احتمال بروز زخمهای آفتی دهان را افزایش میدهد.[5،11]
ربیعی و همکاران طی مطالعه ای به مقایسه سطح اضطراب و نشانگرهای بزاقی استرس از جمله سطح کورتیزول و IgA بزاق در بیماران مبتلا به لیکن پلان دهانی با افراد سالم پرداختند.
دراین مطالعه مورد شاهدی تعداد 46 بیمار دارای لیکن پلان دهانی و 46 فرد بدون لیکن پلان دهانی در گروه کنترل با سن و جنس مشابه شرکت داشتند. سطح کورتیزول و IgA بزاق بوسیله روش ELISA بررسی شد
نتایج بدین قرار بود :افراد مبتلا به لیکن پلان دهانی 36 زن و 10 مرد با میانگین سنی47.1 سال بودند
و گروه شاهد نیز از نظر سن و جنس همسان بودند. میزان کورتیزول بزاق3.42 نانومول در لیتر (CI%95, 2.69-4.14) و سطح 191.59sIgA نانومول در لیتر (CI%95, 155.19-227.97) تعیین شد که در بیماران گروه مورد نسبت به گروه کنترل اختلاف آماری معنی داری مشاهده شد (P<0.0001). نقطه برش کورتیزول بزاقی در لیکن پلان دهانی 1.6 نانومول در لیتر و برای 296.15sIgA تعیین شد. سطح زیر منحنی برای کورتیزول بزاقی 0.851 و sIgA، 0.797 تعیین شد. به ازای افزایش 1 واحد کورتیزول و به ازای کاهش یک واحد در سطح sIgA شانس ابتلا به بیماری به ترتیب 5.9 و 0.9 برابر افزایش یافته بود
این مطالعه نشان داد ،میزان سطح کورتیزول و IgA بزاقی با بروز بیماری لیکن پلان دهانی ارتباط داشته و احتمالا می توان آن را شاخص احتمالی در ایجاد و یا پیشرفت ضایعات OLP دانست.(12)
با توجه به اینکه استرس و سطح ایمونوگلوبینهای بزاقی ،فاکتورهای احتمالی ایجاد زخم های آفتی عودکننده است و سطح کورتیزول سرم نیز تحت تاثیر استرس قرار میگیرد ، هدف از انجام این پژوهش اندازه گیری سطح کورتیزول و IgAبزاق در بیماران با زخم های آفتی عودکننده دهان در دوره ی فعال بیماری و پس از بهبودی کامل و مقایسه (این مارکرها) با افراد سالم است .
سوالات و / یا فرضیات پژوهش1- سطح کورتیزول و IgA بزاق در بیماران با زخم های آفتی عودکننده دهان در دوره ی فعال بیماری و پس از بهبودی کامل متفاوت است .
2- سطح کورتیزول و IgA بزاق در بیماران با زخم های آفتی عودکننده دهان در دوره ی فعال بیماری با افراد سالم متفاوت است .
3- سطح کورتیزول و IgAبزاق در بیماران با زخم های آفتی عودکننده دهان پس از بهبودی کامل با افراد سالم متفاوت است
هدف کلی طرحمقایسه سطح کورتیزول و Ig A بزاق در بیماران بااستوماتیت آفتی عودکننده دهان و افراد سالم
اهداف اختصاصی
1- تعیین و مفابسه سطح کورتیزول و IgAبزاق در بیماران با زخم های آفتی عودکننده دهان در دوره ی فعال بیماری و پس از بهبودی کامل
2-مقایسه سطح کورتیزول و IgAبزاق در بیماران با زخم های آفتی عودکننده دهان در دوره ی فعال بیماری با افراد سالم
3- مقایسه سطح کورتیزول و IgAبزاق در بیماران با زخم های آفتی عودکننده دهان پس از بهبودی کامل با افراد سالم
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرحدانشگاه علوم پزشکی زاهدان
تعریف واژه های تخصصیایمونوگلوبینA :آنتی بادی است که در ایمنی مخاطی نقش مهمی دارد و ایمونوگلوبولین اصلی موجود در ترشحات مخاطی و غدد بزاقی می باشد. 13

نوع مطالعهمورد – شاهدی
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)افراد مراجعه کننده به بخش بیماری های دهان دانشکده دندانپزشکی زاهدان
معیار ورود:
گروه مورد: بیماران مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده بالای 10 سال مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی زاهدان که بیماری آنها بر اساس نمای بالینی و تا یید متخصص بیماری های دهان مسجل شده باشد ودارای حداقل 1 زخم دهانی در دهان و سابقه حداقل 3بار عود زخم در سال داشته باشد.
گروه شاهد: افراد سالم فاقد سابقه استوماتیت آفتی عود کننده بالای 10 سال مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی زاهدان که از لحاظ سن و جنس با گروه مورد هماهنگ باشند
معیار خروج از مطالعه: ابتلا به بیماری سیستمیک –مصرف دارو(بویژه مصرف اخیر کورتیکواسترویید)–استعمال دخانیات،بارداری
حجم نمونه و روش محاسبه آنحجم نمونه (30 نفر در گروه مورد و 30 نفر در گروه شاهد ) بر اساس مطالعه.Khaled و همکاران محاسبه شده است.11
روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)نمونه گیری آسان بر حسب نمونه های در دسترس
روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)ضمیمه شماره 1
فرم ثبت اطلاعات

تاریخ:
کد بیمار
جنس :
سن:
استوماتیت آفتی عود کننده دارد ندارد نوع آفت..
دوره های عود در طی یک سال ..................
میزان کورتیزول بزاق ............... میلی مول/لیتر
میزان IgA بزاق...............واحد بین المللی /دسی لیتر


روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)در این مطالعه مقطعی- مشاهده ای و تحلیلی به منظور تعیین سطح کورتیزول و Ig A بزاق، نمونه بزاق غیر تحریکی 30 فرد مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده بالای 10 سال ( گروه مورد ) طی دو مرحله ( دوره فعال بیماری که فرد زخم دهانی دارد و پس از بهبودی کامل) توسط دانشجوی دندانپزشکی جمع آوری می گردد.مرحله اول وقتی که فرد زخم آفتی دارد (پس از تایید متخصص بیماری های دهان ) و مرحله دوم، 2 روز پس از بهبودی کامل زخم، نمونه بزاق جمع آوری می گردد . در این مطالعه نمونه گیری به روش آسان انجام می شود. این مطالعه بر روی بیماران مبتلا به استوماتیت آفتی عود کننده مراجعه کننده به بخش بیماری های دهان دانشکده دندانپزشکی زاهدان انجام می گیرد .در ابتدا تاریخچه ا ی مبنی بر عدم ابتلا به بیماری سیستمیک ،عدم استعمال دخانیات و مصرف هر گونه داروی سیستمیک بویژه مصرف اخیر کورتیکواستروییدهاو... ونیز سابقه حداقل 3بار بروز این زخم ها در سال از بیمار گرفته می شود و پرسشنامه برای فرد تکمیل می گردد(ضمیمه شماره 1).گروه شاهد شامل افراد سالم فاقد سابفه ابتلا به استوماتیت آفتی عود کننده که از لحاظ سن و جنس با گروه مورد هماهنگ باشند. پرسشنامه مذکور(ضمیمه شماره 1) برای این گروه نیز تکمیل می گردد .همچنین فرم رضایت آگاهانه (ضمیمه شماره 2)برای افراد تکمیل می گردد.به منظور جمع آوری بزاق در دو گروه مورد و شاهد از روش تف کردن استفاده می شود.در این روش افراد شرکت کننده بدون کاربرد هیچ نوع ماده تحریک کننده در فاصله 2 تا 5 دقیقه هر 60 ثانیه بزاق خود را به داخل لوله با دهانه 1 سانتی متر تخلیه کرده و جمع آوری نمونه بین ساعت 9-10 صبح انجام می گیرد.(لازم بذکر است که بیمار می بایست حداقل 90 دقیقه قبل از نمونه گیری از خوردن وآشامیدن اجتناب نماید).نمونه ها بلافاصله بعد از جمع آوری به آزمایشگاه پردیس فرستاده خواهد شد و در دمای 20-درجه سانتی گراد فریز خواهد شد.در نهایت نمونه ها با سرعت 2500 دور در دقیقه سانتریقوژ گردیده و با استفاده از روش الایزا، سطح کورتیزول بزاق(بر حسب میلی مول/لیتر) و روش EPS G7- ، ایمونوگلوبینA بزاق(بر حسب واحد بین المللی/ دسی/لیتر) اندازه گیری می شود.در این بررسی از کیت کورتیزول ساخت کمپانی رادیم ایتالیا وکیت ایمونوگلوبینA پارس آزمون ساخت ایران استفاده می شود.
روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)داده ها پس از جمع آوری با نرم افزار آماری SPSS19 وارد کامپیوتر شده، جهت بررسی سطح کورتیزول بزاق در دو گروه مورد و شاهد از آزمون تی با حد اطمینان 95 درصد استفاده می شود





جدول: میانگین سطح کورتیزول بزاق درافراد مورد مطالعه

کورتیزول بزاق میانگین انحراف معیار p-value



بیماران استوماتیت

آفتی دردوره بیماری



بیماران استوماتیت آفتی

آفتی دردوره بهبودی



افراد سالم



ملاحظات اخلاقی
دانشگاه علوم پزشکی زاهدان
معاونت پژوهشی
ضمیمه شماره 1: فرم رضایت آگاهانه شرکت در طرح تحقیقاتی
عنوان طرح پژوهشی مقایسه سطح کورتیزول و Ig A بزاق در بیماران بااستوماتیت آفتی عودکننده دهان و افراد سالم
نام مجری یا مجریان دکتر معصومه شیرزایی
دانشکده یا واحد مربوطه دانشکده دندانپزشکی زاهدان
معرفی پژوهش در این مطالعه سطح کورتیزول وIgAبزاق در افراد مبتلا به زخم های آفتی در دوره حضور زخم و پس از بهبودی کامل با افراد سالم مقایسه میشود
خون گیری
ندارد
مزایا انجام این کارمی تواند درزمینه افزایش آگاهی در مورد پاتوژنز استوماتیت آفتی عود کننده موثرباشد.
عوارض جانبی
ندارد
جبران عوارض احتمالی
هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی بیمارهزینه ای متقبل نخواهد شد.
روش های جایگزین ندارد
محرمانه بودن نتایج آزمایشها و روشهای به کار رفته به اطلاع بیمار خواهد رسید و این نتایج بصورت کاملاً محرمانه و صرفاً جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت و هویت بیماری وی در چارچوب قانون و جامعه و خانواده محرمانه خواهد ماند.
پاسخگویی به پرسش ها دانشکده دندانپزشکی زاهدان ـ بخش تشخیص 2441814 - 0541
حق نپذیرفتن یا انصراف شرکت من در مطالعه کاملاً اختیاری است و آزاد خواهم بود که از شرکت در مطالعه امتناع نموده یا هر زمان که مایل بودم بدون آنکه تغییری در نحوه رفتار پزشک درمانگر یا نحوه درمان و مراقبت از بیماری اینجانب ایجاد شود از پژوهش مذکور خارج شوم.
رضایت(در هوشیاری کامل و شرایط بدون استرس و درد و درصورت اورژانسی بودن وضع بیمار از ولی قانونی وی کسب گردد) با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام.



نام و نام خانوادگی بیمار/ داوطلب سالم ( یا قیم قانونی وی) و امضاء: تاریخ: / / 13


امضاء بیمار/ داوطلب سالم ( یا قیم قانونی وی)



اینجانب الهام فتوحی مجری طرح تحقیقاتی مذکور دکتر معصومه شیرزایی با آگاهی کامل از کلیه مفاد کدهای حفاظت آزمودنی انسانی در پژوهش های علوم پزشکی که شامل کدهای7،13،16،15،17،27،25 و31 می باشد و الزام به رعایت کامل کدهای مذکوراقدام به انجام طرح تحقیقاتی فوق الذکر می نمایم و تاکید می نمایم که تضمین کننده رعایت این اصول همانا تقوا ،احساس مسئولیت و تعهد اخلاقی اینجانب و همکاران خواهد بود.
توضیحات:
1- این فرم باید در سه نسخه تهیه شود
نسخه اول در محلی مطمئن بایگانی شود تا دستیابی به آن برای کنترل پایشگران یا کمیته اخلاق پزشکی آسان شود.
نسخه دوم آن در اختیار شرکت کننده قرار گیرد. نسخه سوم به پرونده بالینی بیمار ضمیمه گردد.
2- اثر انگشت سبابه دست راست و در صورت عدم امکان اخذ آن، زیر اثر انگشت توضیح داده شود.
3- سن قانونی بالای 18 سال می باشد.
4- عقب ماندگان ذهنی یا بیماران دچار جنون مستمر یا ادواری افرادی هستند که نیاز به قیم وسرپرست دارند.
محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنهاعدم همکاری بیمار در تهیه نمونه بزاق : جلب همکاری بیمار
کلمات کلیدیاستوماتیت آفتی عود کننده ، کورتیزول،ایمونوگلوبولین A
recurrent aphtus stomatitis, cortisol, IgA
فهرست منابع و مراجع1. Greenberg MS, Burket LW, Glick M. Burket's oral medicine: diagnosis and treatment. 11th ed. Hamilton: BC Decker; 2008.
2. Scully C, Gorsky M, Lozada-Nur F. The diagnosis and management of recurrent aphthous stomatitis: a consensus approach. J Am Dent Assoc 2003; 134(2): 200-7.
3. Soto AM, Rojas AG, Esguep A. Association between psychological disorders and the presence of Oral lichen planus, Burning mouth syndrome and Recurrent aphthous stomatitis. Med Oral 2004; 9(1): 1-7.
4. Guyton AC, Edward Hall J. Textbook of medical physiology. 10th ed. Philadelphia: WB Saunders; 2000:1400-12.
5. Rodstrom PO, Jontell M, Hakeberg M, Berggren U, Lindstedt G. Erosive oral lichen planus and salivary cortisol. J Oral Pathol Med 2001; 30(5): 257-63.
6. Jones DA, Rollman GB, Brooke RI. The cortisol response to psychological stress in temporomandibular dysfunction. Pain 1997; 72(1-2): 171-82
7- Harrison J, Fauci AS, Braunwald E, Kasper DL, Houser S, Jameson JL, et al. HARRISON’S Principle of Internal Medicine. 17nd ed. U.S.A: McGraw-Hill Professional ;2008.p: 2152-80.
8.Vedhara K, Miles J, Bennett P, Plummer S, Tallon D, Brooks E, et al. An investigation into the relationship between salivary cortisol, stress, anxiety and depression. Biol Psychol 2003; 62(2): 89-96.
9. Barrons, R.W. Treatment strategies for recurrent oral aphthous ulcer. Am.J.Health Syst.Pharm.,2001. 58,41-50
10.Albanidou-Farmaki E, Poulopoulos AK, Epivatianos A, Farmakis K, Karamouzis M, Antoniades D. Increased anxiety level and high salivary and serum cortisol concentrations in patients with recurrent aphthous stomatitis. Tohoku J Exp Med 2008; 214(4): 291-6.
11.Khaled M, Razek A. Measurement and correlation of salivary and serum cortisol levels in recurrent ophthous stomatitis. J of Egupt Dent Assoc 2006; 52(2): 62-7
12- ربیعی م, صادقی خانجانی م, کاظم نژاد ا, کهن قدم س. بررسی رابطه اضطراب، سطح کورتیزول و IgA بزاقی با لیکن پلان دهانی. تحقیق در علوم دندانپزشکی 1391 , دوره 9 , شماره 3(پیاپی 33; 1125-31



13-Yavuzyilmaz E1, Yumak O, Akdoğanli T, Yamalik N, Ozer N, Ersoy F, et al. The alterations of whole saliva constituents in patients with diabetes mellitus.
What Happens When Asking Strangers For Food? A Social Experiment That Brought Me To Tears. Aust Dent J. 1996 Jun;41(3):193-7.


پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
fotuhi doc doc.doc1393/12/02280576دانلود
fotuhi doc doc(1).doc1394/02/29288256دانلود
fotuhi doc doc(1) bargasht.doc1394/03/04279040دانلود
komite akhlagh.doc1394/04/02278528دانلود
komite akhlag eslah shode(3).doc1394/05/17282624دانلود