چاپ صفحه |  صفحه نخست سامانه |  مجری و همکاران |  اطلاعات تفضیلی |  دانلود | علوم پزشکی زاهدان |
| کد طرح | 7269 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی میزان عود اعتیاد و پیشگویی کننده های آن در معتادان تحت درمان متادون مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد زاهدان: یک مطالعه کوهورت در سال1395 |
| عنوان لاتین طرح | The study of predictors of relapse in drug addiction and methadone treatment referred to addiction treatment centers in Zahedan: A cohort study in 2016 |
| نوع طرح | کاربردی |
| محل اجرای طرح | |
| رسته مطالعاتی | مطالعه هم گروهی (Cohort)(مطالعه کمی) |
| دانشکده/مرکز | دانشکده بهداشت زاهدان |
| زمان اجرا -روز | 365 |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| ندا مهدوی فر | همکار | بررسی فرمها و ثبت مشخصات بیماران | کارشناسی ارشد | n.mahdavifar90@gmail.com |
| حسین انصاری | مجری | نظارت بر اجرای طرح | دکترای تخصصی | smithepi@gmail.com |
| علیرضا انصاری مقدم | مشاور | استاد مشاور | دکترای تخصصی | ansariaLireza@yahoo.com |
| مهدی محمدی | مشاور | استاد مشاور | دکترای تخصصی | memohammadi@yahoo.com |
| منصور شکیبا | مشاور | مشاور تخصصی | دکترای تخصصی | mansoorshakiba@yahoo.com |
| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | بررسی میزان عود اعتیاد و پیشگویی کننده های آن در معتادان تحت درمان متادون مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد زاهدان: یک مطالعه کوهورت در سال1395 |
| خلاصه طرح به لاتین | The study of predictors of relapse in drug addiction and methadone treatment referred to addiction treatment centers in Zahedan: A cohort study in 2016 |
| محل اول بکارگیری نتایج تحقیق | |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | اعتیاد از مشکلات بزرگ جوامع بشری است که متأسفانه تمامی جوامع صنعتی و غیر صنعتی را گرفتار کرده است وجامعه ما نیز به میزان زیادی با آن روبرواست، به گونه ای که از یک سو سلامت جامعه را مورد تهدید قرار داده و از سویی دیگر با بسیاری از جرائم، جنایت ها و نیز بیماری هایی هم چون ایدز در ارتباط است(1, 2) و هرجامعه با توجه به ویژگی های خاص افراد خود، به نحوی از آن رنج می برد. مشخصات فرهنگی، اجتماعی، نگرش ودیدگاه های موجود در هر جامعه به ویژه در مورد مشکل اعتیاد می تواند گروه های مختلفی از افراد هر جامعه را در معرض سوء مصرف مواد مخدر قرار دهد. عوارض بسیار جدی اعتیاد بر سلامت فرد، زندگی خانوادگی، اقتصاد، امنیت و رشد فرهنگی جامعه بسیار گسترده و عمیق است. مهار توسعه، بر هم خوردن ثبات سیاسی و تهدید روند دموکراسی در جوامع از عوارضی است که به معضل اعتیاد نسبت داده می شود(3). قابل ذکراست که براساس گزارش ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﻠﻞ ﻣﺘﺤﺪ 220 ﻣﯿﻠﯿﻮن ﻧﻔﺮ ﻣﺒﺘﻼ ﺑـﻪ ﺳـﻮء ﻣﺼـﺮف ﻣﻮاد ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﺼﺮف روزاﻧﻪ ﻣﻮاد ﻣﺨـﺪری ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺗﺮﯾـﺎک،ﻫﺮوﯾﯿﻦ، ﮐﺮاک، ﺷﯿﺸﻪ، ﺣﺸﯿﺶ، ﮐﻮﮐﺎﯾﯿﻦ و ﺳﺎﯾﺮ ﻣﻮاد ﻣﺨﺪر را دارند(4). بطوریکه که یک چهارم (77 میلیون) بزرگسالان اروپایی و37 ﺩﺭﺻـﺪ ﺟﻤﻌیـﺖ 12 ﺳـﺎﻝ ﻭ ﺑـﺎﻻﺗﺮ ﺁﻣﺮیﮑﺎ، حداقل یک بار در طول زندگی خود، یک ماده غیر قانونی استفاده می کنند(5). در ایران نیز اعتیاد درسال های اخیر روند رو به رشد داشته است مطالعات مختلف، در ایران آمار های مختلفی از تعداد معتادان به مواد مخدر، بین 1.7٪ و 2.5٪ از کل جمعیت را گزارش کرده اند(6, 7). بر طبق گزارش وزارت بهداشت و سازمان بهزیستی، سالانه حدود8 درصد به مصرف کنندگان مواد مخدر کشور افزوده می شود و برطبق گزارش معاون سلامت وزارت بهداشت، آمار مبتلایان به سوء مصرف مواد در ایران3 میلیون و700 هزار نفر گزارش شده است که از این تعداد1 میلیون و 200 هزار نفر مبتلا به سوء مصرف دائمی و روزانه مواد مخدر هستند و بقیه به صورت تفننی و گاه به گاه مواد مخدر مصرف می کنند(8, 9). اﻋﺘﯿﺎد ﯾـﮏ ﺑﯿﻤـﺎری زﯾﺴـﺖ ﺷـﻨﺎﺧﺘﯽ، رواﻧﺸـﻨﺎﺧﺘﯽ و اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ اﺳﺖ و ﻋﻮاﻣﻞ ﻣﺘﻌـﺪدی در ﺳـﺒﺐ ﺷﻨﺎﺳـﯽ ﺳـﻮء ﻣﺼﺮف ﻣـﻮاد و اﻋﺘﯿـﺎد دﺧﯿـﻞ ﻫﺴـﺘﻨﺪ، ﮐـﻪ در ﺗﻌﺎﻣـﻞ ﺑـا ﯾﮑــﺪﯾﮕﺮ ﻣﻨﺠــﺮ ﺑــﻪ ﺷــﺮوع ﻣﺼــﺮف و ﺳــﭙﺲ اﻋﺘﯿــﺎد ﻣﯽﮔﺮدﻧﺪ(10). درمیان معتادان، بسیاری را می توان یافت که تمایل به قطع مصرف مواد مخدر دارند ولی تلاش های مکررآن ها برای قطع مصرف به شکست می انجامد. آن ها معمولا دوره ترک را با موفقیت پشت سر می گذارند اما بعد از مدتی به شرایط گذشته بازمی گردند. بنابراین حتی بعد از اینکه فرد مصرف مواد مخدر را برای مدتی طولانی قطع می نماید نیز نمی توان امیدوار بود که مصرف مواد را از سر نگیرد، معتاد پس از آغاز مجدد مصرف مواد مخدر به سرعت به اوج مصرف می رسد و شرایطی به مراتب بدتر نسبت به دوره قبل از قطع مصرف، مانند وابستگی شدیدتر به مواد، استفاده از مواد مختلف، افزایش رفتارهای مجرمانه و تحمیل هزینه های اضافی بر شبکه های بهداشتی و درمانی پیدا می کندو ممکن است تعدادی ازمعتادان به دلیل روی آوردن مجدد به مصرف مواد مخدر جان خود را از دست دهند(11, 12). متاسفانه مشکل عمده در درمان معتادان حتی با دوره پاکی طولانی مدت، میزان بالای عود آن ها می باشد(13). بطوریکه آمارهای بالای عود اعتیاد در مراجعین مراکز خود معرف ترک اعتیاد رقمی معادل80% بوده است (10). مطالعه xie و همکاران که ده سال به طول انجامید، نشان داد یک سوم افراد کاملا بهبود یافته، در اولین سال مطالعه و دوسوم باقیمانده در طی دوره پیگیری عود سوء مصرف مواد داشتند(14). در مطالعه دیگری که برای ارزیابی میزان عود سوء مصرف مواد در ماه اول وسوم صورت پذیرفت، نشان داده شدکه در پایان ماه سوم 3/57 درصد بیماران عود سوء مصرف مواد داشتند (15). درپژوهش انجام شده در اسپانیا بصورت مورد - شاهدی ( 150 مورد و 150 شاهد ) با موضوع تحلیل مدل های مختلف پیش بینی کننده عود اعتیاد نشان داده شد که مدل بدست آمده می تواند تا 89% عود اعتیاد را پیش گویی کند و از عوامل موثر بر این مدل، مسایل شناختی- عاطفی و مهارت های سازگاری مشخص گردید(16). در مطالعه شفیعی و همکاران، 1/73% از معتادان در طول 12 ماه گذشته مواد مخدر مصرف کرده و 72% عود کامل را تجربه کرده اند(17) کسانی، نیز میزان بازگشت به مصرف مجدد مواد مخدر را در پژوهش خوددر ایلام4/30% درصد ذکر کرده است (18). در ﺑﻬﺘﺮیﻦ ﺷﺮایﻂ و ﺑﻬﺘﺮیﻦدرﻣﺎنﻫﺎ 95درﺻﺪ ﻣﻌﺘﺎدان ﺷﺶ ﻣﺎه ﭘﺲ از ﺗﺮک دوﺑﺎره ﺑﻪ ﭼﺮﺧﻪ اﻋﺘیﺎد ﺑﺎزﮔﺸﺘﻪ و 5 درﺻﺪ ﺑﺎﻗی ﻣﺎﻧﺪه ﻧیﺰ در یکی دو ﺳﺎل آیﻨﺪه ﺑﻪ ایﻦ ﭼﺮﺧـﻪ ﺑﺎز ﺧﻮاﻫـﺪ ﮔﺸﺖ(12) .از این رو عوامل بسیاری برای تعیین خطر عود مشخص شده است. این عوامل می تواند موقعیتی، فردی و پایه و اساس فیزیولوژیکی نیز داشته باشد. تعامل این عوامل با یکدیگر از نظر عود حیاتی است(19). ازعوامل بازگشت به مصرف مواد مخدر می توان به دسترسی آسان به مواد مخدر، سن، تعداد افراد خانوار، بی خوابی، وسوسه، بیکاری، کشمکش های خانوادگی و عدم پایبندی به درمان، سابقه ترک اعتیاد، معاشرت با دوستان معتاد، تحصیلات، سابقه اعتیاد در خانواده، وضعیت اشتغال، مصرف سیگار، نوع ماده مخدر اشاره کرد(8, 12, 20, 21). این در ﺣﺎﻟﯽ است ﮐﻪ تاثیر عوامل مرتبط با عود بر جنسیت وگروههای سنی معتادان خودمعرف یکسان بوده است(22). استان سیستان و بلوچستان دروازه ورود مواد مخدر به کشورمان می باشد. قاچاقچیان مواد مخدر از سه عامل جغرافیایی، فرهنگی و اقتصادی برای این امر در منطقه بهره می برند. به لحاظ جغرافیایی شرایط کوهستانی در مرز، بیابانی بودن استان و فواصل بسیار دور نقاط شهری و روستایی از یکدیگر از جمله شرایط جغرافیایی است که به قاچاقچیان این امکان را می دهد که به راحتی کاروا نهای قاچاق مواد مخدر را از مرز عبور داده و تا عمق کشور و مرزهای غربی کشور انتقال دهند. ازمنظر فرهنگی ،اشتراکات قومی در دو سوی مرزها، پراکندگی قبایل در کل استان و مرزهای سه کشور، تعصبات قبیله ای و روابط گسترده و رفت و آمدهای بدون مجوز و نظارت در دوسوی مرزها باعث می گردد که با ورود قاچاقچی به داخل روستا یا عشایر، یافتن و دستگیر کردن وی بسیار دشوار یا حتی غیرممکن باشد. به لحاظ اقتصادی فقر و بیکاری گریبان گیر مردم این استان است وگرایش آنان به جرایمی از قبیل قاچاق مواد مخدر، مصرف مواد مخدر، امکان فریب آنان توسط قاچاقچیان و گرو ههای ارتجاعی و مخالفان سیاسی نظام برای سوءاستفاده در عملیات خرابکارانه و اجرایی خود و ... را به دنبال دارد(23)، به گونه ای که تحت تاثیرامرقاچاق واعتیادﻫﺮ ﺳﺎﻟﻪ ۱۷۳ ﻣیﻠیـﺎﺭﺩ ﺗﻮﻣـﺎﻥ ﭘـﻮﻝ ﺍﺯ ﮐﺸـﻮﺭ ﺧـارج ﻣی ﺷﻮﺩ(24). همچنین طبق مطالعاتی که درشهرزاهدان صورت گرفته، مشخص شد میانگین سنی شروع مصرف مواد مخدردر شهرزاهدان 20 سال بوده و ارتباط قابل توجهی بین وضعیت تاهل، تحصیلات و نوع ماده مصرفی در شروع اعتیاد، با تصمیم گیری های شخصیتی به قطع مصرف مواد وجود دارد(25). در مطالعه دیگری عوامل محیط زندگی آلوده، دوستان معتاد، ناکارآمدی جلسات روان درمانی و عوامل تداعی کننده در عود اعتیاد فرد نقش دارند. درحالی که تاثیر عوامل عود اعتیاد (محیط زندگی آلوده، دوستان معتاد، ناکارآمدی جلسات روان درمانی و عوامل تداعی کننده) بر جنسیت وگروههای سنی معتادان خودمعرف یکسان بوده است(22). باتوجه به اینکه در بررسی عوامل مؤثر در عود اعتیاد، درحال حاضر آمار دقیقی از این که چند درصد از معالجه شدگان، مجدداً به مصرف مواد روی می آورند، وجود نداشته و بحث عود اعتیاد نیز به عنوان یکی از مشکلات اساسی مطرح شده درمیان معتادان است بنابراین پیشگیری از این رخداد مستلزم مطالعات دقیق تر و جامع تری است. این مطالعه به منظور تعیین میزان بروز و پیشگوکننده های بازگشت به اعتیاد طراحی شده است چرا که اعتقاد برآن است که آگاهی از عوامل زمینه ساز در سوق دادن افراد به شروع مجدد اعتیاد، مسؤلان و برنامه ریزان را در اجرای سیاستها و اقدامات پیشگیرانه وکنترل کننده اعتیاد یاری خواهد کرد.
بررسی متون:
در مطالعه انجام شده توسط ناصر ناستی زایی و همکاران تحت عنوان ' عوامل موثر بر عود اعتیاد در معتادان خود معرف به مراکز ترک اعتیاد شهر زاهدان 'که به صورت توصیفی – تحلیلی بر روی 200 نفر( 71 درصد مرد و 29 درصد زن ) معتاد دارای سابقه عود اعتیاد از طریق پرسشنامه محقق ساخته و روش نمونه گیری در دسترس و هدفمند انجام شد، 5/27 درصد در گروه سنی بالای 30 سال و 43 درصد در گروه سنی 30-25 سال و 5/29 درصد در گروه سنی زیر 25 سال قرار داشتند، 5/63 درصد دارای سابقه مصرف سیگار قبل از اعتیاد و میانگین طول مدت ترک اعتیاد نیز برابر با 74/63 روز بوده است. این بررسی نشان داد که عوامل محیط زندگی آلوده، دوستان معتاد، ناکارآمدی جلسات روان درمانی و عوامل تداعی کننده در عود اعتیاد فرد نقش دارند. همچنین تاثیر عوامل عود اعتیاد (محیط زندگی آلوده، دوستان معتاد، ناکارآمدی جلسات روان درمانی و عوامل تداعی کننده) بر جنسیت وگروههای سنی معتادان خودمعرف یکسان بود(26).
در تحقیقی که توسط ابراهیم شفیعی و همکاران با عنوان ' پیش بینی خطرات عود در افراد معتاد خود معرف به سوء مصرف مواد مراکز درمانی استان بوشهر 'انجام گرفت به موارد زیر می توان اشاره کرد : این بررسی یک مطالعه مقطعی –تحلیلی و حجم نمونه شامل 609 معتاد خود معرف به مراکز استان بوشهربود. از پرسشنامه) Inventory of Drug-Taking Situations IDTS (مارلات استفاده شد.. نتایج نشان داد که 73.1% از معتادان در طول 12 ماه گذشته مواد مخدر مصرف کرده و 72% عود کامل را تجربه کرده اند، احساسات ناخوشایند و ناراحتی های فیزیکی مهم ترین دلیل برای عود بوده وعوامل فردی نیز نقش زیادی در این زمینه داشته است(17).
در مطالعه توصیفی که با استفاده از پرسشنامه درشهرستان اهواز بر روی 146 معتاد مراجعه کننده به مراکز درمان اعتیاد با عنوان 'عوامل فردی، خانوادگی، اجتماعی در عود اعتیاد، اهواز، ایران ' توسط صدیقه فیاضی و همکاران انجام شد، نمونه ها به صورت هدفمند و غیر تصادفی انتخاب شدند. یافته ها نشان داد که 46.1 درصد از شرکت کنندگان در سن بین 20 و 30 سال بوده تمام افراد مورد مطالعه حداقل یک بارتلاش برای ترک اعتیاد به مواد مخدررا داشته اند. مهم ترین عوامل فیزیکی : فقدان اشتها (23.9 درصد)، بی حسی و سوزن سوزن (23.3٪)، درد استخوان (22.4 درصد)و مهم ترین عامل ذهنی تنهایی (44٪) بوده است. عوامل اجتماعی، معاشرت با دوستان معتاد و گمراه کننده (35.2٪) از اهمیت زیادی برخوردار بود. علاوه بر این، فقدان یک کار دائم (43٪) و عدم وجود روابط خانوادگی مناسب (32٪) به ترتیب، از مهم ترین عوامل شغلی و عوامل خانوادگی راتشکیل می دهند(27).
پژوهشی با عنوان ' پیش گویی کننده های شروع، ادامه و انتقال استفاده از مواد مخدردر جنوب شرق ایران ' توسط علیرضا انصاری مقدم و همکاران انجام شد، این پژوهش به صورت مطالعه گذشته نگر طراحی شده است، تعداد 536 معتاد مراجعه کننده به مراکز درمانی سرپایی دولتی وخصوصی در منطقه مورد مطالعه به عنوان نمونه انتخاب و مورد بررسی قرار گرفتند. برای هر فرد اطلاعات در مورد ویژگی های اجتماعی، سن شروع و الگوهای مصرف مواد مخدر وهرگونه تغییر در الگو جمع اوری شد. این پژوهش نشان داد که میانگین سنی شروع به مصرف مواد مخدر 20 سال بود. سن شروع مواد مخدر و وضعیت تاهل عوامل مهم در ادامه استفاده از مواد مخدر می باشد. این پژوهش همچنین نشان داد که جنس مرد، زندگی مجردی، سطح پایین سواد، شروع زود رس مصرف مواد مخدر و نوع ماده مصرفی که در ابتدا استفاده می کنند با اینکه بعد به مصرف مواد جدید تر روی آورند مرتبط است. علاوه براین ارتباط قابل توجهی از وضعیت تاهل، تحصیلات و نوع ماده مصرفی در شروع اعتیاد بر تصمیم گیری های شخصیتی به قطع مصرف مواد را نشان می دهد(25).
' مطالعه مورد - شاهدی عوامل موثر بر عود سوء مصرف مواد در معتادان مراجعه کننده به دو مرکز ترک اعتیاد در شهر تهران ' توسط شهناز ریماز و همکاران از دیگر تحقیقات انجام شده در زمینه عود اعتیاد می باشد. این پژوهش یک مطالعه مورد –شاهدی می باشد که جمع اوری داده های آن از طریق پرسشنامه صورت گرفته است. در این پژوهش حجم نمونه 160 نفر مورد عود و 160 نفر شاهد بوده است. نتایج این تحقیق نشان می دهد نسبت برتری برای بررسی ارتباط عود سوء مصرف مواد با سیگاری بودن بعد از ترک 14/7 ، مشغولیت ذهنی نسبت به مصرف مواد 76/6 ، معاشرت با دوستان معتاد 38/6 ، ضعف و بی حالی 93/3 ، مشاجرات خانوادگی 04/2 بود. در افراد مصرف کننده تریاک و شیره نسبت به کراک و شیشه شانس کمتری برای عود سوء مصرف داشتند(12).
پژوهشی با عنوان ' عوامل مرتبط با عود اعتیاد در بیماران مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد شهر ایلام ' توسط محسن شاطریان و همکاران انجام شد، در این پژوهش مورد –شاهدی نمونه مورد مطالعه شامل 93 نفر گروه مورد (افراد معتاد که کمتر از 6ماه از ترک اعتیاد، بازگشت مجدد داشتند ) و 93 نفر گروه شاهد (افراد معتادی که در مدت زمان 6 ماه از شروع ترک بازگشت مجدد نداشتند ) بودند که از 4 مرکز ترک اعتیاد وارد مطالعه شدند. یافته های این پژوهش نشان داد که سابقه ترک اعتیاد، معاشرت با دوستان معتاد، تحصیلات، سابقه اعتیاد در خانواده، وضعیت اشتغال، مصرف سیگار، نوع ماده مخدر، سن، تعداد افراد خانوار رابطه معنی دار با عود اعتیاد دارد(18) .
در مطالعه انجام شده توسط Haiyi Xie، Gregory. McHugo، Melinda B.Fox تحت عنوان ' عود سوء مصرف مواد مخدر دریک پیگیری آینده نگر ده ساله درمان جویان با اختلالات روانی و مصرف مواد 'که به صورت آینده نگر بر روی 169 نفرمعتاد که بهبودی کامل حاصل کرده بودند استفاده شد(حداقل 6 ماه بدون شواهدی از وابستگی و سوء مصرف مواد بودند ) از منحنی کاپلان –مایر برای نشان دادن الگوی عود وبقای گسسته در زمان و شناسایی پیش گویی کننده ها استفاده شد. تقریبا یک سوم از درمان جویان که دربهبودی کامل بودند در سال اول و دو سوم در طول دوره پیگیری کامل دچار عود شدند. پیش گویی کننده های عود شامل : جنس مذکر، تحصیلات کمتراز دبیرستان، مجرد بودن و عدم ادامه درمان سوء مصرف می باشد. پس از رسیدن به بهبودی کامل درمان جویانی که اختلالات روانی شدید داشتند چندین سال در معرض خطر سوء مصرف مواد هستند(14).
' پیش گویی عود اعتیاد درمیان درمان کنندگان مصرف هروئین در جوامع درمانی اسپانیا : مقایسه مدل های مختلف ' توسط Juna Miguel Llorente، Cesareo Femandez و همکاران از دیگر تحقیقات انجام شده در زمینه عود اعتیاد می باشد. این پژوهش بر پایه ی 2 گروه درمانی از مصرف کنندگان هروئین (یک گروه عود n=130 و یک گروه ترک n=130 ) در 15 جامعه درمانی انجام شد و جمع آوری داده ها با استفاده ازمصاحبه صورت گرفته است. این مطالعه منجر به چندین مدل جزئی با یک ظرفیت پیش گویی در محدوده 47و78 درصد از ترک و عود شد در حالی که در مدل کلی به ترتیب 85 و89 رسیده است محققان نتیجه گرفتند که ادغام چندین مدل به منظور جلوگیری از عود موثرتر است : انگیزه – شرطی؛ موقعیتی، شناختی – عاطفی، مدل های مهارت مقابله (16).
پژوهشی با عنوان ' عوامل روانی و رفتاری مرتبط با عود در درمان معتادان هروئینی در جوامع درمانی ' توسط J.Mllorente Poze ، C.Fernandez Gomezانجام شد، این پژوهش به صورت یک مطالعه مقایسه ای بر روی دو گروه درمانی از مصرف کنندگان هروئین در جوامع چند درمانی(یک گروه مصرف کننده با حداقل سه بار مصرف بین 5تا7 ماه پس از درمان و یک گروه بدون مصرف پس از 7 ماه درمان ) طراحی شده است، جمع آوری داده ها از طریق مصاحبه انجام شد. گروه عود شامل : بیماران مسن بیشتر مبتلا به مشکلات پزشکی، سطح تحصیلات پایین، حرفه پایین، مصرف کنندگان مزمن هروئین بودند. مجموعه ای از اطلاعات گذشته نگر با اشاره به دوره درمان نشان می دهد که اغلب بیمارانی که عود داشتند مصرف کننده الکل، حشیش،کوکائین وآمفتامین بودند و دچار هوس هروئین بیشتر واستفاده کمتر از راهبردهای مقابله برای غلبه بر ولع مصرف و توجیه ولع مصرف یا مصرف هروئین در شرایط درمان می شدند. کمترین ولع مصرف هروئین در طول دوره درمان در زمینه های مختلف زمانی، اجتماعی و فیزیکی در دو گروه به وجود آمد وعواملی که منجر به عود شد عبارت بودند از تغییرات روانشناختی، احساس افسردگی، افکار منفی و رفتارهای مقابله. در دو گروه نگرش آن ها نسبت به ترک مصرف هوئین متفاوت بود محققان در مورد یافته های دیدگاه رفتارشناختی به این نتیجه رسیدند که مدل های مختلف را باید یکپارچه کرد. (28).
در مطالعه دیگری که توسط Sau M, Mukherjee A, Manna N, Sanyal S تحت عنوان ' ارتباط ویژگی های اجتماعی –جمعیتی و سوء مصرف مواد با عود اعتیاد در مراجعه کنندگان به مراکز ترک اعتیاد کلکته هندوستان ' انجام شده است نتایج زیر به دست آمده است : این مطالعه یک مطالعه مقطعی می باشد که داده ها با استفاده از مصاحبه و معاینات بالینی به دست آمد. نمونه 284 نفر انتخاب شدند و یافته ها نشان داد که سن شروع اعتیاد بین 15-20 سال بوده، 31.3% مورد عود اعتیاد مشاهده شد. مهم ترین عوامل مرتبط با عود اعتیاد اضطراب 44.7% و افسردگی 30.6% و دوستان معتاد 8/77% بود (29). ' عوامل مرتبط با عود اعتیاد در زنان و مردان شرکت کننده در برنامه سم زدایی- توانبخشی سه ماه در داکا بنگلادش : یک مطالعه کوهورت آینده نگر ' توسط Yuki Maehira, Ezazul Islam Chowdhur و همکاران از دیگر تحقیقات انجام شده در زمینه عود اعتیاد می باشد.این پژوهش شامل 150 مرد و 110 زن بالای 16 سال مصرف کننده حشیش و دیگر مواد مخدر بوده و مصاحبه با استفاده از پرسشنامه نیمه ساخته در بدو ورود به دوره درمانی و 1یا 2 ماه بعد از درمان صورت گرفته است. میزان عود در زنان9/71% و درمردان 5/54% از طریق روش کاپلان مایر به دست آمده و مهم ترین عوامل مرتبط با عود اعتیاد در مردان بی خانمانی، زندگی مجردی و در زنان نداشتن فرزندی که آن ها را حمایت کند و تن فروشی بودند (30). |
| مشکل جاری که سیاست گزار با آن مواجه است کدام است؟ | |
| روش های موجود کدامها هستند؟ | |
| پیشنهاد اول نحوه کاربرد | |
| محل دوم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | 1- بین عود اعتیاد با سن، سطح تحصیلات، شغل، وضعیت تاهل، تعداد افراد خانوار، میزان درآمد ماهیانه، نوع ماده مصرفی،محل سکونت، نحوه مصرف ، علت مراجعه برای درمان، سن شروع مصرف، سابقه مصرف در خانواده،سابقه ترک قبلی، سابقه طلاق در خانواده ،علت شروع مصرف وسطح اعتماد به نفس در معتادان مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد زاهدان رابطه وجود دارد. 2- بین زمان تا رخداد عود با سن، سطح تحصیلات، شغل، وضعیت تاهل، تعداد افراد خانوار، میزان درآمد ماهیانه، نوع ماده مصرفی،محل سکونت، نحوه مصرف ، علت مراجعه برای درمان، سن شروع مصرف، سابقه مصرف در خانواده، سابقه ترک قبلی، سابقه طلاق در خانواده علت شروع مصرف وسطح اعتماد به نفس در معتادان مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد زاهدان رابطه وجود دارد. 3-توزیع فراوانی عود اعتیاد بر حسب سن، سطح تحصیلات، شغل، وضعیت تاهل، تعداد افراد خانوار، میزان درآمد ماهیانه، نوع ماده مصرفی،محل سکونت، نحوه مصرف ، علت مراجعه برای درمان، سن شروع مصرف، سابقه مصرف در خانواده، سابقه ترک قبلی، سابقه طلاق در خانواده ،علت شروع مصرف و سطح اعتماد به نفس در معتادان مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد زاهدان چگونه است؟ 4-توزیع فراونی و درصد عود اعتیاد بر حسب زمان رخداد چقدر است؟ |
| هدف کلی طرح | تعیین میزان عود اعتیاد و عوامل پیشگویی کننده آن |
| منافع و مضرات روشهای موجود کدامند؟ | |
| چرا پیام تحقیق شما حلال مشکل جاری است؟ | |
| اهداف اختصاصی | -تعیین توزیع فراوانی عود اعتیاد بر حسب سن، سطح تحصیلات، شغل، وضعیت تاهل، تعداد افراد خانوار، میزان درآمد ماهیانه، نوع ماده مصرفی،محل سکونت، نحوه مصرف ، علت مراجعه برای درمان، سن شروع مصرف، سابقه مصرف در خانواده، سابقه ترک قبلی، سابقه طلاق در خانواده ،علت شروع مصرف، اعتماد به نفس در معتادان مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد زاهدان 2-تعیین رابطه عود اعتیاد با سن، سطح تحصیلات، شغل، وضعیت تاهل، تعداد افراد خانوار، میزان درآمد ماهیانه، نوع ماده مصرفی،محل سکونت، نحوه مصرف ، علت مراجعه برای درمان، سن شروع مصرف، سابقه مصرف در خانواده، سابقه ترک قبلی، سابقه طلاق در خانواده ،علت شروع مصرف، اعتماد به نفس در معتادان مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد زاهدان 3-تعیین توزیع فراونی و درصد عود اعتیاد بر حسب زمان رخداد 4-تعیین رابطه زمان تا رخداد عود با سن، سطح تحصیلات، شغل، وضعیت تاهل، تعداد افراد خانوار، میزان درآمد ماهیانه، نوع ماده مصرفی،محل سکونت، نحوه مصرف ، علت مراجعه برای درمان، سن شروع مصرف، سابقه مصرف در خانواده، سابقه ترک قبلی، سابقه طلاق در خانواده ،علت شروع مصرف، سطح اعتماد به نفس در معتادان مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد زاهدان |
| پیشنهاد دوم نحوه کاربرد | |
| محل سوم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | |
| پیام تحقیق شما چه منافعی از نظر هزینه، کارایی و بهره وری برای مدیر دارد؟ | |
| برای اجرای راه حل پیشنهادی شما چه موانع و حمایتهایی وجود دارند؟ | |
| تعریف واژه های تخصصی | بازگشت به اعتیاد(عود): بیمارانی که ترک جسمی را با موفقیت کامل کرده ولی در طول 6 ماه پس از آن دوباره مواد مصرف کنند. (نحوه مشخص کردن بازگشت به اعتیاد(عود) به این صورت خواهد بود که اگر در طول 6 ماه مدت با توجه به انجام آزمایش (مورفین و متامفتامین ) و پیگیری ، خود فرد اظهار کند که مواد مخدر مصرف کرده در این گروه قرار خواهد گرفت و در صورتی که خود فرد اذعان کند که بعد از ترک ، مصرف مواد مخدر را نداشته است از یکی از خویشاوندان نزدیک در این مورد سوال خواهد شد ودر صورت منفی بودن جواب فرد در گروه ترک موفق قرار خواهد گرفت. ترک موفق: : بیمارانی که ترک جسمی را با موفقیت کامل کرده و تا 6 ماه پس از آن مواد مصرف نکنند.(درصورتی دلیلی برای قرار دادن فرد در گروه بازگشت به اعتیاد(عود)، نداشته باشیم ، فرد در این گروه قرار خواهد گرفت.) |
| پیشنهاد سوم نحوه کاربرد | |
| محل چهارم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| نوع مطالعه | این مطالعه جهت تعیین میزان بروز و احتمال رخداد در مقاطع زمانی مختلف به صورت کوهورت آینده نگر perospective می باشد. |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | معتادان مراجعه کنندگان به مراکز ترک اعتیاد شهر زاهدان |
| پیشنهاد چهارم نحوه کاربرد | |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | با در نظر گرفتن احتمال رخداد عود اعتیاد 7/0P= (براساس مطالعه بوشهر)و سطح اطمینان 95/0 و 06/0d= حداقل اندازاه نمونه 224 بدست آمد ولی با توجه به احتمال از دست دادن نمونه ها(Attrition) اندازه نمونه 10درصد زیادتر شده و در نهایت 250 نفر مورد بررسی قرار خواهد گرفت. لازم به ذکر است که این تعداد نمونه صرفا برای مردان می باشد. در صورتی که زنی نیز به مرکز ترک اعتیاد مراجعه کند به تعداد نمونه اضافه خواهد شد و مورد بررسی قرار خواهد گرفت که پیش بینی می شود تعداد انها قابل توجه نباشد. |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | روش نمونه گیری به صورتی خواهد بود که لیست مراکز ترک اعتیاد شهر زاهدان تهیه خواهد شد و به طور تصادفی ساده 6 مرکز.با در نظر گرفتن همکاری انها انتخاب خواهد شدو در هر مرکز به روش آسان در دسترس تمام افراد واجد شرایط وارد مطالعه خواهند شد نمونه گیری تا تکمیل نمونه ها ادامه می یابد. |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | یک پرسشنامه شامل مشخصات دموگرافیک، سوالات مربوط به ویژگی های فردی،اجتماعی،خانوادگی و فرهنگی در ابتدای طرح توسط پژوهشگر با مصاحبه حضوری با بیماران تکمیل خواهد شد و بیماران تا 6 ماه بعد از ترک پیگیری خواهند شد تا ترک موفق یا عود اعتیاد مشخص و علل آن تعیین گردد. با در اختیار گرفتن شماره تماس بیماران با رضایت انها و انجام آزمایش اعتیاد(مورفین و متامفتامین) تحت نظر مراکز مربوطه، در مورد عود احتمالی در زمانهای مختلف و تماس تلفنی (هر هفته) قبل از 6 ماه نیز اطلاع حاصل خواهد شد.کلیه سوالات پرسشنامه با توجه به متون علمی و با استفاده از نظرات صاحب نظران طراحی شده است. نظر 5 نفر از متخصصین مربوطه نیز در نحوه طراحی سوالات و متغیرهای در نظر گرفته شده با توجه به جامعه مورد مطالعه اعمال شده است. به هر حال جهت اطمینان قبل از شروع رسمی مطالعه در یک نمونه کوچکی (20 تا 30 نفره) پیش آزمایی خواهد شد تا ایرادات آن رفع شده و پایایی سوالات تعیین گردد. لازم به اشاره است طبق اطلاعات کسب شده اکثر این سوالات در پرونده روتین ترک اعتیاد وجود دارد. |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | بعد از انتخاب بیماران و طی کردن مراحل درمانی ترک اعتیاد و بعد از اینکه پزشک یا مسئول مربوطه ترک اعتیاد طبق آزمایشات(مورفین ومتمفتامین) روز های اول مراجعه به مرکز، ترک اعتیاد فرد معتاد را تائید کرد، بیماران تا 6 ماه پیگیری خواهند شد تا ترک موفق و عود اعتیاد مشخص گردد. طی این 6 ماه در مقاطع زمانی مختلف آزمایش (مورفین و متامفتامین) و تماس تلفنی (هرهفته) افراد مورد مطالعه تحت پیگیری قرار خواهند گرفت تا در صورت رخداد عود قبل از 6 ماه زمان دقیق ان ثبت گردد. این کار با مراجعه مجدد معتاد و انجام آزمایش و یا گزارش همراهان با نظارت مسئولین مراکز صورت خواهد گرفت. ضمن توجیه شرکت کنندگان از اهداف طرح شماره تلفن خانوار اخذ شده و پیگیریها به کمک تماس با خانواده صورت میگیرد. یک فرم اطلاعاتی شامل مشخصات دموگرافیک، سوالات مربوط به ویژگی های فردی،اجتماعی،خانوادگی و فرهنگی در ابتدای طرح توسط پژوهشگر با مصاحبه حضوری با بیماران تکمیل خواهد شد. با توجه به موجود بودن پرونده بیماران در مراکز و همچنین اعتماد خانواده ها و معتادان به مراکز، به نظر می رسد اطلاعات به دست امده و داده های ثبت شده تا حد زیادی قابل اعتماد باشد. پرسشنامه استاندارد 10 سوالی اعتماد به نفس نیز در ایتدای پیگیری تکمیل خواهد شد. این پرسشنامه استاندارد بوده که پایاییی ان با استفاده از الفای کرونباخ مورد بررسی قرار خواهد گرفت. انجام مصاحبه توسط دانشجو (که در مورد اهداف طرح توجیه شده است) مراکز صورت خواهد گرفت. در ابتدای مصاحبه نیز نمونه ها به طور کامل در مورد اهداف طرح توجیه خواهند شد. بعد از جمع اوری داده و مصاحبه با فرد ترک کننده یک کد به او اختصاص داده و داده ها وارد نرم افزار Stata.12 شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت. |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | بعد از انتخاب بیماران و طی کردن مراحل درمانی ترک اعتیاد و بعد از اینکه پزشک یا مسئول مربوطه ترک اعتیاد طبق آزمایشات روز های اول مراجعه به مرکز، ترک اعتیاد فرد معتاد را تائید کرد، بیماران تا 6 ماه پیگیری خواهند شد تا ترک موفق و عود اعتیاد مشخص گردد. طی این 6 ماه در مقاطع زمانی مختلف(هرهفته) افراد مورد مطالعه تحت نظر قرار خواهند گرفت تا در صورت رخداد عود قبل از 6 ماه زمان دقیق ان ثبت گردد. این کار با مراجعه مجدد معتاد و یا گزارش همراهان با نظارت مسئولین مراکز صورت خواهد گرفت. ضمن توجیه شرکت کنندگان از اهداف طرح شماره تلفن خانوار اخذ شده و پیگیریها به کمک تماس با خانواده صورت میگیرد. یک فرم اطلاعاتی شامل مشخصات دموگرافیک، سوالات مربوط به ویژگی های فردی،اجتماعی،خانوادگی و فرهنگی در ابتدای طرح توسط کمک پژوهشگران با مصاحبه حضوری با بیماران تکمیل خواهد شد. با توجه به موجود بودن پرونده بیماران در مراکز و همچنین اعتماد خانواده ها و معتادان به مراکز، به نظر می رسد اطلاعات به دست امده و داده های ثبت شده تا حد زیادی قابل اعتماد باشد. پرسشنامه استاندارد 10 سوالی اعتماد به نفس نیز در ایتدای پیگیری تکمیل خواهد شد. این پرسشنامه استاندارد بوده که پایاییی ان با استفاده از الفای کرونباخ مورد بررسی قرار خواهد گرفت. انجام مصاحبه توسط دانشجو (که در مورد اهداف طرح توجیه شده است) با کمک کارشناسان مراکز صورت خواهد گرفت. در ابتدای مصاحبه نیز نمونه ها به طور کامل در مورد اهداف طرح توجیه خواهند شد. بعد از جمع اوری داده و مصاحبه با فرد ترک کننده یک کد به او اختصاص داده و داده ها وارد نرم افزار Stata.12 شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت. 7- روش تحلیل و توصیف دادهها(نمونهای از جدول توخالی ضمیمه شود و روش های آماری مورد استفاده به طور کامل توضیح داده شود): از آمار توصیفی(فراوانیهای نسبی، جداول و نمودارهای اماری) برای تعیین میزان ترک ناموفق ، ترک موفق و عود اعتیاد استفاده خواهد شد و حدود اطمینان 95% برای درصد ها محاسبه خواهد شد. جهت تحلیل داده ها در تحلیل تک متغیره رابطه بین عود اعتیاد با متغیرهای مستقل از آزمون کای اسکوایر و تی مستقل با ارائه شاخصهای مربوطه مانند Mean Difference و Relative Risk استفاده خواهد شد. البته این تحلیلها با این پیش فرض صورت خواهد گرفت که احتمال عود در نهایت برای همه وجود دارد. از مدل رگرسیون لجستیک برای تعیین عوامل مرتبط با نتیجه ترک(موفق یا نا موفق) به صورت چند متغیره جهت کنترل مخدوش کننده های احتمالی استفاده خواهد شد. با توجه به رخداد عود در زمانهای مختلف جهت تعیین احتمال عود از روش تحلیل بقا به روش کاپلان مایر و logRank Test استفاده خواهد شد. مدل های مناسب بقا بعد از جمع اوری داده ها بررسی و با بررسی مفروضات proportionality از مدل مناسب استفاده خواهد شد . داده ها در نرم افزار Stata.12 مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت. مدلسازی و نحوه ورود متغیرها به مدل با روش هازمر-لمشو صورت خواهد گرفت. در برخی مطالعات پیامد به جای رخ داد واقعه (event) به صورت زمان لازم تا رخ داد واقعه (time to event) تعریف می شود . چنین مطالعه هایی روش تجزیه و تحلیل ویژه ای با نام ' تجزیه وتحلیل بقا ' دارند . باید توجه داشت که واژه ی بقا لزوما به این معنی نیست که واقعه مورد نظر مرگ یا حتی یک واقعه ی منفی (مانند عود سرطان) است، بلکه این واقعه می تواند یک واقعه ی مثبت (مانند بهبود بیماری) یا خنثی (مانند پایان شیردهی) باشد. یکی از روش های متداول تجزیه و تحلیل داده های بقا، استفاده از روش کاپلان- مایر است. در این روش در هر لحظه از زمان پیگیری می توان احتمال بقا (عدم رخ داد واقعه) را محاسبه کرد. چنانچه پژوهشگری بخواهد بقای دو یا چندگروه از افراد مورد مطالعه را با یگدیگر مقایسه کند، می تواند برای هریک از این گروه ها منحنی کاپلان- مایررا رسم کند و سپس بقای دو گروه را در هر نقطه ای از زمان مقایسه کند. عیب این روش آن است که به این ترتیب مقایسه ای کلی از بقای دو گروه به دست نمی اید و چنانچه پژوهشگر بقای دو گروه را در زمان های مکرر، مثلا در پایان دوهفته با یکدیگر مقایسه کند، مشکل مقایسه های چندگانه (multiple comparsion) پیش می آید که درآن احتمال خطای نوع اول افزایش می یابد. برای حل این مشکل، روش هایی ابداع شده که بقای کلی گروه ها را (بدون در نظر گرفتن زمان ) با یکذیگر مقایسه می کنند . یکی از رایج ترین این روش ها استفاده از آزمون log rank است که فرضیه ی برابری بقای گروه های مختلف را آزمون می کند. این روش، همانند سایر آزمون های فرصیه، براورد مناسب از اختلاف بقا در دو یا چند گروه به دست نمی دهدو تنها معنی داری اختلاف را تشان می دهد. روش دیگر برای مقایسه ی بقای گروه ها استفاده از مدل های آماری مانند مدل تناسبی مخاطره ها (مدل کاکس) است علاوه بر آزمون فرضیه، براوردی از اندازه ی اختلاف بین گروه ها نیز به دست می دهد. باید توجه داشت که استفاده از این مدل ها، مانند استفاده از هر مدل آماری دیگری، نیازمند فهم دقیق و روشن مفروضات و منطق آن است و بدون داشتن چنین دانشی استفاده از آن توصیه نمی شود. |
| ملاحظات اخلاقی | در این مطالعه بر اساس راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های دارای آزمودنی انسانی کد های شماره: کد شماره(1)هدف اصلی هر پژوهشباید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد. کد شماره(11)کمیتهی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرحنامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرحها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیتهی اخلاق درخواست میشود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود. کد شماره(13)کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانهی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیتهی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیتهی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود. کد شماره(14)اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامهی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیتهی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامهی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد. کد شماره(15)پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهشهای پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده بهعنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که میتوانند در تصمیمگیری او مؤثر باشند، بهنحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است بهکار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروهمورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیانهایی که انتظار میرود مطالعه در بر داشته باشد. همچنین، هر آزمودنی باید بداند که میتواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید دربارهی خطرات و زیانهای بالقوهی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر همچنین باید به تمامی سؤالات و دغدغههای این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایتنامهی آگاهانه منعکس شود. کد شماره(16)پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنی میشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی داشته باشد، دلایل این شیوهی جذب آزمودنی، باید توسط کمیتهی اخلاق تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند. کد شماره(17)پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائهی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا بهدلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنیها، این اطلاعرسانی از طریق شخص دیگری انجام میگیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است. کد شماره(19)عدم قبول شرکت در پژوهش، یا ادامه ندادن به همکاری، نباید هیچگونه تأثیری بر خدمات درمانی که در همان مؤسسه – نظیر بیمارستان – به فرد ارائه میشود، داشته باشد. این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه، به آزمودنی اطلاع داده شود. کد شماره(25)پژوهشگر مسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنیها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشار آن است. همچنین، پژوهشگر موظف است که از رعایت حریم خصوصی آزمودنیها در طول پژوهش اطمینان حاصل کند. هرگونه انتشار دادهها یا اطلاعات بهدست آمده از بیماران باید بر اساس رضایت آگاهانه انجام گیرد. کد شماره(26)هر نوع آسیب یا خسارت ناشی از شرکت در پژوهش باید بر طبق قوانین مصوب جبران خسارت شود. این امر باید در هنگام طراحی پژوهش لحاظ شده باشد. نحوهی تحقق این امر ترجیحاً بهصورت پوشش بیمهای نامشروط باشد. کد شماره(28)پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهشهای خود را صادقانه ، دقیق، و کامل منتشر کنند. نتایج، اعم از منفی یا مثبت، و نیز منابع تأمین بودجه، وابستگی سازمانی، و تعارض منافع – در صورت وجود – باید کاملاً آشکارسازی شوند. پژوهشگران نباید در هنگام عقد قرارداد انجام پژوهش، هیچ گونه شرطی را مبنی بر حذف یا عدم انتشار یافتههایی که از نظر حمایت کنندهی پژوهش مطلوب نیست، بپذیرند. کد شماره(29)نحوهی گزارش نتایج پژوهش باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، از جمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران، آزمودنیها و مؤسسهی حمایت کنندهی پژوهش باشد. کد شماره(30)گزارشها و مقالات حاصل از پژوهشهایی که مفاد این راهنما را نقض کردهاند، نباید برای انتشار پذیرفته شوند. کد شماره(31)روش پژوهش نباید با ارزشهای احتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد. رعایت خواهد شد. مشکل اخلاقی خاصی در این مطالعه وجود ندارد. شرکت افراد در مطالعه اختیاری است و اطلاعات کسب شده از بیماران به صورت محرمانه خواهد ماند. |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | عدم همکاری معتادان از جهت گزارش زمان دقیق عود که با توضیحات لازم به بیمار و خانواده های انان سعی خواهد شد که مراجعین در این مورد خوب توجیه شوند. ریزش نمونه ها نیز از محدودیتهای طرح حاضر است که به صورت احتمالی 10 درصد به تعداد نمونه لازم اضافه شد. |
| کلمات کلیدی | اعتیاد، عود اعتیاد، زاهدان |
| فهرست منابع و مراجع | 1. Mirzaei T, Ravi A, Hanifi N, Miri S, Haghdoost S, Mmirzaei Khalilabadi S. Factors Associated with Relapse of Drug Addiction from the Perspective of People with Drug Abuse Addiction Treatment Center in Rafsanjan.(Persain). Iranian Journal of Nursing. 2010;23(67):1-10. 2. Najarzadegan M, Tavalaee A. A Prevention Survey about the Treatment Protocols For the Substance Abuse In War Injured Soldiers. Ann Mil Health Sci Res. 2012;10(2):163-73. 3. Meysamie AP, Faramarzi B, Naieni KH. How addicts think about addiction and community problems? Tehran University Medical Journal. 2006;64(5):34-43. 4. Sadock BJ SV. [Concise Text Book of Psychiatry. Tehran:ShahrE-Ab. ; 2003;2:77-85. 5. für Drogen EB. Drogensucht (EMCDDA). Europäischer Drogenbericht-Trends und Entwicklung. 2013. 6. Karajibani M, Montazerifar F, Shakiba M. Evaluation of Nutritional Status in Drug Users Referred to the Center of Drug Dependency Treatment in Zahedan. International Journal of High Risk Behaviors and Addiction. 2012;1(1):18-21. 7. Morteza Naserbakht M, Candidate SDMP, Batool Tayefi M, Mehri Gholami M, Eftekhar M, Ardabili M, et al. National and Sub-national Prevalence, Trend, and Burden of Men-tal Disorders and Substance Abuse in Iran: 1990–2013, Study Protocol. Archives of Iranian medicine. 2014;17(3):182. 8. Mirzaei T, Ravary A, Hanifi N, Miri S, Oskouie F, Mirzaei Khalil Abadi S. Addicts' perspectives about factors associated with substance abuse relapse. Iran Journal of Nursing. 2010;23(67):49-58. 9. Shargh A SA, Nisary R, Alilo A. Survey of related factors with relapse of drug addiction in centers of drug addiction in Western Azarbaijan]. J Uromieh Uni Med Sci. 2012;2::36-129. 10. Jandaghi Gh.R AV. Study of the effective factorson quit addiction among the self-introduced addictsin the south of Tehran in 1999. Hakim Res 2002;4(4):291-3. 11. Veilleux JC, Colvin PJ, Anderson J, York C, Heinz AJ. A review of opioid dependence treatment: pharmacological and psychosocial interventions to treat opioid addiction. Clinical Psychology Review. 2010;30(2):155-66. 12. Rimaz S, Mohseni S, Merghati Khoei ES, Dastoorpour M, Akbari F. Case-control study of factors influencing on drug abuse relapse in addicts referred to two recovery centers in Tehran. Journal of School of Public Health and Institute of Public Health Research. 2013;10(3):53-64. 13. Yan Y, Nabeshima T. Mouse model of relapse to the abuse of drugs: procedural considerations and characterizations. Behavioural brain research. 2009;196(1):1-10. 14. Xie H, McHugo GJ, Fox MB, Drake RE. Special section on relapse prevention: Substance abuse relapse in a ten-year prospective follow-up of clients with mental and substance use disorders. Psychiatric Services. 2005;56(10):1282-7. 15. Green Stein R. Alternative pharmacotherapy for opiate addiction: In: Lowinson JH, editor. Substance abuse: a comprehensive textbook 3rd ed Baltimore: Williams & Wilkins. 1996:120-4. 16. Llorente JM, Fernández C, Gutierrez M. Prediction of relapse among heroin users treated in Spanish therapeutic communities. A comparison of different models. Substance use & misuse. 2000;35(11):1537-50. 17. Shafiei E, Hoseini AF, Bibak A, Azmal M. High Risk Situations Predicting Relapse in Self-Referred Addicts to Bushehr Province Substance Abuse Treatment Centers. International journal of high risk behaviors & addiction. 2014;3(2). 18. Kassani A, Niazi M, Hassanzadeh J, Menati R. Survival Analysis of Drug Abuse Relapse in Addiction Treatment Centers. International journal of high risk behaviors & addiction. 2015;4(3). 19. Alkin Yılmaz YC, Bozkurt M, Evren C. Remission and Relapse in Alcohol and Substance Addiction. Psikiyatride Guncel Yaklasimlar-Current Approaches in Psychiatry. 2014;6(3):243-56. 20. Kikhavandi S, Menati R, Kassani A, Menati W. Associated Factors with Addiction Relapse in Patients of Referring to Addiction Treatment Centers in Ilam: a Case-Control Study. www sjimu medilam ac ir. 2015;22(6):165-73. 21. Tarrahi M, Ansari H, Heydari K, Sharhani A, Akrami R, Holakouie Naeini K. Viewpoint of Care Providers and Self-Reported Substance Drug Addicts Referring to Withdrawal Centers About Etiology of Re-Addiction in Khoramabad, 2010. Journal of Rafsanjan University of Medical Sciences. 2013;12(4):299-308. 22. Nastizayi N, Hezareh Moghadam M, Mollazehi A. The study of factors for recurred addiction from the view of self-introduced addicts to the addiction abandonment centers of zahedan. Journal of Urmia Nursing And Midwifery Faculty. 2010;8(3):169-74. 23. Hshmtzadh. Drug trafficking and the policies of the new Iranian Revolutionary Guards Islamic Revolution in Sistan-Baluchistan province. . 2012;;1((1)):87-155. 24. Falahzade H, Hoseyni N. Reviewing the causes of recurred addiction from the perspective of addicts who referred to welfare center of Yazd city. Tolooe Behdasht J. 2005;15(1):2. 25. Ansari-Moghaddam A, Habybabady RH, Shakiba M, Mirzaei R, Shahriyari F, Aghaei S. Predictors of initiation, continuation and transition of drug use in south-eastern Iran. JPMA The Journal of the Pakistan Medical Association. 2012;62(7):698-703. 26. Nastizayi N, Hezareh Moghadam M, Mollazehi A. The study of factors for recurred addiction from the view of self-introduced addicts to the addiction abandonment centers of zahedan. Journal of Urmia Nursing And Midwifery Faculty. 2010;8(3):0-. 27. Fayazi S, Rokhafroz D, Gheibizadeh M, Hakim A, Sayadi N. Personal, Familial, and Social Factors Contributing to Addiction Relapse, Ahvaz, Iran. Jentashapir Journal of Health Research. 2015;6(3). 28. FERN C, GUTI M, Fraile R. Psychological and behavioural factors associated with relapse among heroin abusers treated in therapeutic communities. Addictive behaviors. 1998;23(2):155-69. 29. Sau M, Mukherjee A, Manna N, Sanyal S. Sociodemographic and substance use correlates of repeated relapse among patients presenting for relapse treatment at an addiction treatment center in Kolkata, India. African health sciences. 2013;13(3):791-9. 30. Maehira Y, Chowdhury EI, Reza M, Drahozal R, Gayen TK, Masud I, et al. Factors associated with relapse into drug use among male and female attendees of a three-month drug detoxification–rehabilitation programme in Dhaka, Bangladesh: a prospective cohort study. Harm reduction journal. 2013;10(1):1-13. |
| معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش (عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود. | پرسشنامه بررسی میزان عود اعتیاد و پیشگویی کننده های آن این پرسشنامه به منظور بررسی میزان عود اعتیاد و پیشگویی کننده های آن در مراجعه کنندگان به مراکز ترک اعتیاد زاهدان تنظیم شده است. امیدواریم که از طریق انجام این مطالعه بتوانیم گامی در جهت تعیین میزان عود اعتیاد و شناسایی پیشگویی کننده های آن برادشته و راهکارهایی برای پیشگیری از عود اعتیاد ارئه دهیم. از آنجا که اطلاعات شما عزیزان می تواند ما را در راه رسیدن به این هدف مهم یاری نماید، لذا از شما دعوت به عمل می آید که اگر موافق هستید، در این مطالعه شرکت نمایید. |
| خون گیری (آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر) | خونگیری جهت انجام ازمایشات عود می باشد که به صورت روتین توسط مراکز با رضایت فرد معتاد صورت میگیرد |
| نحوه همکاری/ مزایا ی طرح (در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد) | |
| عوارض جانبی (منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است) | ندارد |
| جبران عوارض احتمالی (برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينههاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود. | عوارضی وجود ندارد |
| هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی (تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. ) | هزینه ها توسط مراکز ترک اعتیاد و هزینه مربوط به طرح حاضر تامین می شود و هزینه ای تحمیل فرد شرکت کننده نخواهدشد |
| روش های جایگزین در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد | |
| محرمانه بودن بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگهداشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی ميتواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد. | لازم به ذکر است که مشارکت شما در این مطالعه کاملا داوطلبانه می باشد و نتایج بصورت کاملا محرمانه و صرفا جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت . |
| پاسخگویی به پرسش ها در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود | با رضایت فرد مراجعه کننده خواهد بود |
| حق نپذیرفتن یا انصراف بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبتهاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش ميتواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد. | حق انصراف برای تمام افراد و معتادان واجد شرایط شرکت در مطالعه محفوظ است |
| رضایت او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوقالذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام ميکنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد ميگردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم | اولا تمام معتادان با رضایت کامل جهت ترک به مراکز ترک اعتیاد مراجعه می کنند. در ثانی تمام معتادان واجد شرایط ضمن توجیه در مورد اهداف مطالعه با رضایت کامل در مطالعه شرکت خواهند نمود |
| پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی | بسم الله الرحمن الرحیم پرسشنامه بررسی میزان عود اعتیاد و پیشگویی کننده های آن شماره پرسشنامه : تاریخ مصاحبه : خود معرف گرامی این پرسشنامه به منظور بررسی میزان عود اعتیاد و پیشگویی کننده های آن در مراجعه کنندگان به مراکز ترک اعتیاد زاهدان تنظیم شده است. امیدواریم که از طریق انجام این مطالعه بتوانیم گامی در جهت تعیین میزان عود اعتیاد و شناسایی پیشگویی کننده های آن برادشته و راهکارهایی برای پیشگیری از عود اعتیاد ارئه دهیم. از آنجا که اطلاعات شما عزیزان می تواند ما را در راه رسیدن به این هدف مهم یاری نماید، لذا از شما دعوت به عمل می آید که اگر موافق هستید، در این مطالعه شرکت نمایید. لازم به ذکر است که مشارکت شما در این مطالعه کاملا داوطلبانه می باشد و نتایج بصورت کاملا محرمانه و صرفا جهت مقاصد پژوهش به کار خواهد رفت . محل امضا مصاحبه شونده: شماره تماس: با تشکر از همکاری شما دانشجوی کارشناسی ارشد اپیدمیولوژی دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پژشکی زاهدان سوالات دموگرافیک 1 جنس: مرد زن 2 سن: ..... 3 تابعیت : ایرانی خارجی -------- 4 قومیت: سیستانی بلوچ سایر ------- 5 محل تولد: شهر روستا 6 محل سکونت دائمی: شهر روستا 7 وضعیتدمسکن : شخصی استیجاری یارهنی منزل پدری منزل پدر همسر خانه سازمانی سایر ذکر شود:........... 8 تحصیلات: بی سواد خواندن و نوشتن یاابتدایی راهنمایی یا سیکل پیش دانشگاهی یادیپلم فوق دیپلم یا بالاتر 9 شغل : دانش آموز دانشجو خانه دار بیکار بازنشسته شاغل در بخش دولتی شاغل در بخش خصوصی 10 تحصیلات پدر: بی سواد خواندن و نوشتن یاابتدایی راهنمایی یا سیکل پیش دانشگاهی یادیپلم فوق دیپلم یا بالاتر 11 شغل پدر : دانش آموز دانشجو خانه دار بیکار بازنشسته شاغل در بخش دولتی شاغل در بخش خصوصی 12 تحصیلات مادر: بی سواد خواندن و نوشتن یاابتدایی راهنمایی یا سیکل پیش دانشگاهی یادیپلم فوق دیپلم یا بالاتر 13 شغل مادر : دانش آموز دانشجو خانه دار بیکار بازنشسته شاغل در بخش دولتی شاغل در بخش خصوصی 14 تعداد فرزندان :......... 15 میزان درآمد ماهیانه:......... تومان سوالات مربوط به مصرف مواد مخدر 16 سابقه مصرف سیگار: بلی در گذشته بلی در حال حاضر خیر 17 سن شروع مصرف سیگار: .......... 18 اولین ماده مصرفی غیر از الکل و سیگار : حشیش تریاک هروئین سایر ذکر شود:........... 19 سن شروع مصرف مواد: .......... 20 اولین بار مصرف مواد (غیر از سیگار و الکل) را به پیشنهاد چه کسی شروع کردید؟ یکی از افراد خانواده یکی از بستگان دوستان مدرسه دوستان خارج از مدرسه یا همکاران محل کار افراد غریبه سایر افراد ذکر شود: ...... بدون پیشنهاد دیگران به خاطر ندارم 21 اولین بار مصرف مواد (غیر از سیگار و الکل) را در چه موقعیتی شروع کردید؟ مهمانی خانوادگی مهمانی دوستانه پارک مدرسه کوچه و خیابان سرباز خانه محل کار منزل سایرمکان ذکر شود: ...... به خاطر ندارم 22 چرا مصرف مواد را شروع کردید؟ کنجکاوی تفریح و لذت تسکین درد از دست دادن عزیزان فقر و بیکاری بی سرپرستی مهاجرت مشکلات اجتماعی اختلافات خانوادگی ناراحتی عصبی سایر ذکر شود: ........ 23 از مصرف مواد چه فوایدی دیده اید؟ نام ببرید: - - 24 مصرف مواد چه مشکلاتی را برای شما ایجاد کرده است؟ - - 25 آیا خانواده از اعتیاد فرد آگاه است؟ بلی خیر 26 قبل از شروع مصرف مواد آیا کسی در خانواده مواد مصرف می کرد؟ بلی خیر 27 درصورتی که پاسخ سوال قبلی مثبت است چه کسی (یا چه کسانی)؟ همسر پدر مادر خواهر برادر فرزند 28 آیا در حال حاضر کسی در خانواده مواد مصرف می کند؟ بلی خیر 29 وضعیت تاهل: مجرد متاهل مطلقه بیوه 30 در صورت متاهل بودن،آیا قبل از ازدواج اعتیاد داشتید؟ بلی خیر 31 آیا همسرتان نیز اعتیاد دارد؟ بلی خیر 32 روابط شما با همسرتان چگونه است؟ خوب متوسط بد 33 آیا سابقه اختلافات خانوادگی دارید؟ خیلی زیاد زیاد تا حدودی کم 34 آیا سابقه طلاق در خانواده دارید؟ بلی خیر پدرو مادر همسر 35 آیا قبل از اعتیاد مشروبات الکلی مصرف می کردید؟ بلی خیر 36 سابقه تزریق مواد: خیر بلی 37 سن اولین تزریق: .......... 38 سابقه استفاده از وسایل مشترک برای تزریق: خیر بلی 39 مواد مصرفی : حشیش تریاک هروئین الکل سیگار سایر ذکرشود: ........... 40 نحوه مصرف : تدخین (دود کردن ) خوردن تزریق نوشیدن سایر نام ببرید:....... 41 دفعات مصرف مواد : روزی 4 بار یا بیشتر روزی 3-2 بار روزی 1 بار 6-2 بار در هفته هفته ای یک بار یا کمتر 42 مقدار مصرف در هر 24 ساعت:......... 43 متوسط هزینه تهیه مواد در یک هفته(به تومان): کمتر از 1000 3000-1000 7000- 3000 12000 - 7000 18000- 12000 بیش از 18000تومان 3000 -1000 7000- 3000 12000- 7000 18000- 12000 بیش از 18000تومان 44 تا به حال از چه موادی استفاده کرده اید؟ حشیش تریاک هروئین الکل سیگار سایر ذکرشود: ........... 45 آیا تا کنون دوره کاملا مشخصی از مشکلات روانشناختی – عاطفی زیر را (که نتیجه مستقیم مصرف مواد نباشد ) تجربه کرده اید ؟ افسردگی شدید اضطراب یا تنش شدید هذیان توهم مشکلات در درک ،تمرکز، یاد آوری ناتوانی در مهار رفتار خشونت آمیز افکار جدی در مورد خودکشی اقدام به خودکشی 46 آیا تاکنون تجربه مصرف داروی تجویز شده از سوی پزشک برای مشکل روانشناختی – عاطفی داشته اید ؟ بلی خیر درصورت بلی بودن پاسخ نام دارو ذکر شود ......... سوالات مربوط به ترک مواد مخدر 47 تاریخ مراجعه برای ترک: ........... 48 آیا ته حال مواد مورد مصرف (غیر از سیگار و الکل) را ترک کرده اید؟ بلی خیر چند بار: ....... 49 طولانی ترین دوره ترک قبلی: کمتر از یک هفته یک تا 4 هفته یک تا سه ماه 6-3 ماه 12-6 ماه 3-1 سال 5-3 سال بیش از 5 سال 50 چگونه ماده مورد مصرف را ترک کردید؟ شخصا” با مراجعه سرپایی به پزشکان بخش خصوصی با بستری شدن در بخش خصوصی با مراجعه سرپایی به مراکز درمانی دولتی با اقامت در مراکز باز پروری با اقامت در اردوگاهها و زندانها سایر ذکر شود: ......... 51 علت شکست ترک قبلی: ......... 52 چقدر به ترک خود امیدوارید؟ خیلی زیاد زیاد تا حدودی کم پرسشنامه مربوط به اعتماد به نفس 1-کاملا موافقم 2- موافقم 3 -مخالفم 4- کاملا مخالفم 1 فکر می کنم که دارای ویژگی های خوبی هستم. 2 فکر می کنم حداقل به اندازه دیگران با ارزش هستم . 3 در مجموع تمایل دارم خود را فردی ناموفق بدانم . 4 می توانم کارها را مثل دیگران به خوبی انجام دهم . 5 احساس می کنم که چیزی ندارم که به آن افتخار کنم . 6 نسبت به خودم نگرش مثبتی دارم . 7 در مجموع از خودم راضی هستم . 8 افسوس که نمی توانم برای خودم احترام بیشتری قائل شوم . 9 کاهی احساس میکنم که آدم به درد نخوری هستم . 10 گاهی فکر میکنم که اصلا آدم خوبی نیستم . با تشکر از همکاریتان |
| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|
