چاپ صفحه |  صفحه نخست سامانه |  مجری و همکاران |  اطلاعات تفضیلی |  دانلود | علوم پزشکی زاهدان |
| کد طرح | 7342 |
| عنوان فارسی طرح | مقایسه فراوانی پوسیدگی های زودرس دندانی وکیفیت زندگی مرتبط با سلامت دهان در کودکان مبتلا به تالاسمی ماژور وکودکان سالم |
| عنوان لاتین طرح | Comparison of Frequency of Early Childhood Caries and Quality of Life Related Oral Health in Children with Thalassemia Major and Healthy Children |
| نوع طرح | کاربردی |
| محل اجرای طرح | |
| رسته مطالعاتی | توصیفی- تحلیلی |
| دانشکده/مرکز | دانشکده دندانپزشکی زاهدان |
| زمان اجرا -روز | 365 |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| فروغ امیرآبادی | استاد راهنمای اول پایان نامه دانشجویی | استاد راهنما | دکترای تخصصی | dr_amirabadif@yahoo.com |
| قاسم میری علی آباد | استاد راهنمای دوم پایان نامه دانشجویی | متخصص | Ghmiri1357@gmail.com | |
| مهناز خراشادی زاده | دانشجو | دندان پزشکی عمومی | mahnazkh7167@yahoo.com |
| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | مقایسه فراوانی پوسیدگی های زودرس دندانی وکیفیت زندگی مرتبط با سلامت دهان در کودکان مبتلا به تالاسمی ماژور وکودکان سالم |
| خلاصه طرح به لاتین | Comparison of Frequency of Early Childhood Caries and Quality of Life Related Oral Health in Children with Thalassemia Major and Healthy Children |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | تالاسمی ماژور یکی از بیماری های موروثی خونی است که بعنوان شایعترین بیماری خونی تک ژنی از اهمیت خاصی برخوردار است(1،2). این بیماری از دسته آنمی میکروسیتیک می باشدکه نقص در سنتز یک یا بیش ازیکی از زنجیره های هموگلوبین سبب درجات مختلفی ازآنمی میگردد.این کم خونی عوارض خاص خود را برتمامی ارگان های بدن برجای میگذارد گاهی از اوقات دندان ها دچار تغییرات مورفولوژیک میشوند که مهمترین آنها شامل کاهش عرض باکولینگوالی دندان های پرمولر؛ کوچک شدن دندان های مولر وافزایش تعداد پیت وفیشورها می باشد.این عوامل از عوامل افزایش استعداد دندان به پوسیدگی هستند(3،4).دیسفانکشن اندوکرین وبهداشت دهانی ضعیف نیز ازعوامل مسبب افزایش استعداد دندان به پوسیدگی می باشند.این بیماری جنبه های مختلف زندگی فرد را تحت تاثیر قرار میدهد بطوریکه فرد مبتلا از اوایل کودکی برای زنده ماندن نیاز به دریافت مداوم خون ,تزریق آمپول دیسفرال وسایر اقدامات طبی میباشد.به رغم این اقدامات درمانی بازهم علایم وتظاهرات بالینی آن،فرد را با مشکلات متعدد جسمانی و روانشناختی روبه رو میسازد(5،6).
کشورما ایران درمنطقه معتدل شمالی کره زمین و درمسیر کمربند جهانی تالاسمی قرار دارد،متاسفانه ایران ازنظر نسبت مبتلایان به کل جمعیت کشور بالاترین رقم را در دنیا دارا میباشد،به گونه ای که متجاوز از 20هزار بیمار تالاسمی ماژور وبیش از300هزار تالاسمی مینور شناسایی شده اند.از طرفی هرسال متجاوز از1000مورد جدید به موارد قبلی افزوده میشود(7). ملاحظات خاص دندانپزشکی در این بیماران به علت استعداد زیاد به عفونت وکاهش هموگلوبین از اهمیت خاصی برخوردار است درامر بهبود سلامت دهان ودندان نیز وظیفه دندانپزشکان می باشد که با آگاه کردن این کودکان و والدین آنها اقدامات پیشگیری ودرمانی را هرچه زودترانجام دهند(8). مطالعات مختلف نشان دهنده عدم توجه به مشکلات دهان و دندان وپایین تر بودن کیفیت زندگی در این کودکان نسبت به کودکان سالم است(9،10). در مطالعه ای که توسط Leonardi درسال1990 درایتالیا در خصوص شیوع پوسیدگی های دندانی در بیماران جوان انجام شد مشخصص گردید 90% پسران و 66% دختران مبتلا به تالاسمی، پوسیدگی دندانی دارند اما اختلافی بین DMFT و dmft در دو جنس مشاهده نشد(11) . تحقیقی که توسط Hattab و همکاران در سال2001 در اردن انجام شد،54 کودک مبتلا به تالاسمی معاینه شدند ومشاهده شد شیوع پوسیدگی های دندانی بطور قابل توجهی بالاتر از افراد نرمال بود، که غفلت از درمان های محافظه کارانه را نشان می دهد،همچنین بیشتر از نیمی از بیماران بهداشت دهانی ضعیف داشتند(12). De Mattia در کشور ایتالیا بامطالعه 60 بیمار باتالاسمی ماژور گزارش کرد که اکثر بیماران بهداشت دهانی ضعیف وپوسیدگی دندانی واضح را نشان دادند وبا برداشت طحال افزایش تعداد پوسیدگی ها مشاهده شد(13). درمطالعه ای که توسط Luglie و همکاران در سال2002 در ایتالیا در رابطه با ارزیابی شرایط دهان،خواص شیمیایی بزاق وسطوح بزاقی استرپتوکوک موتانس در بیماران تالاسمی صورت گرفت.18 بیمار و18نفر بعنوان گروه کنترل سالم که بصورت تصادفی از لحاظ سن وجنس باهم جورشده بودند مورد معاینه قرار گرفتند،پوسیدگی های دندانی،وضعیت بهداشت دهانی،ترکیب شیمیایی بزاق،کلسیم،فسفر،پتاسیم،سدیم،اوره وسطح استرپتوکوک موتانس بزاقی در افراد فوق ارزیابی شد.میزان DMFT در افراد تالاسمی مشابه گروه کنترل بود همچنین ازلحاظ وضعیت بهداشت دهانی بین دوگروه اختلافی مشاهده نشد.فقط غلظت اوره در مبتلایان به تالاسمی بطور قابل توجهی پایین تر بود.همچنین سطح استرپتوکوک موتانس در مبتلایان به تالاسمی بالاتر بود(14). درمطالعه ای که توسط Manali Arora و همکاران در سال 2014در هند در رابطه با اختلالات رویشی و پوسیدگی دندان دربیماران مبتلا به تالاسمی ماژور صورت پذیرفت 50کودک بیمار و 50 کودک سالم به عنوان گروه کنترل انتخاب شدند و مورد معاینه قرار گرفتند.بیماران مبتلا به تالاسمی ماژور تفاوت قابل ملاحظه ای در DMFTنسبت به گروه کنترل داشتند,که این میتواند به علت بهداشت دهانی ضعیف،مال اکلوژن،مشکلات اندوکرین مانند دیابت ملیتوس و هایپوکلسمی باشد(15). در مطالعه ای که توسط کوروش زارع و همکاران درسال 1391در دانشگاه علوم پزشکی اهواز در رابطه با کیفیت زندگی بیماران تالاسمی صورت گرفت، مشخصص گردید کیفیت زندگی بیماران واعضای خانواده آنها بدون توجه به سن،جنس،درآمد خانوادگی وسطح تحصیلات پایین می باشد(16). با توجه به ضدو نقیض بودن مطالعات درخصوص تاثیر تالاسمی بر پوسیدگی دندانی و محدود بودن مطالعات انجام گرفته درخصوص کیفیت زندگی وابسته به سلامت دهان کودکان مبتلا به تالاسمی ماژور هدف ازاین مطالعه مقایسه فراوانی پوسیدگی های زودرس دندانی و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت دهان در کودکان مبتلا به تالاسمی ماژور و کودکان سالم می باشد. |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | سوالات:
|
| هدف کلی طرح | مقایسه فراوانی پوسیدگی های زودرس دندانی وکیفیت زندگی مرتبط با سلامت دهان در کودکان مبتلا به تالاسمی ماژور وکودکان سالم |
| اهداف اختصاصی | 1_تعیین درصد فراوانی پوسیدگی زودرس دندانی و میانگین dmft در کودکان تالاسمی ماژور و سالم
|
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | دانشگاه علوم پزشکی زاهدان |
| تعریف واژه های تخصصی | dmftبراساس معیارهای تعریف شده توسط سازمان بهداشت جهانی WHO به صورت زیر میباشد(17):
دندان سالم: دندانی سالم به حساب می آید که درمعاینه کلینیکی هیچ علامتی از پوسیدگی درمان شده (f,F) یا نشده(d,D) نداشته باشد. اشکال کلینکی زیر جز ضایعات پوسیدگی به حساب نمی آید: 1_لکه های سفید گچی 2_قسمتی که تغییر رنگ یافته یا سطحی ناصاف دارد (خوردگی مختصر مینا). 3_نقاط وشیارهای رنگی روی مینا که سوند در آنها مختصر گیر می کند و دیواره های مینایی اطراف آن نرم نیست. 4_هر ضایعه ای که از پوسیدگی آن مطمن نباشیم. _ دندان پوسیده: وقتی در پیت وشیارها یا سطوح دندان ضایعه ای دیده شود که درآن مینا از زیر خالی شده و کف واطراف آن ضایعه نرم باشد،دندان پوسیده به حساب می آید ( d,D) . همچنین هردندان که با یکی از پرکردن های موقتی ،پانسمان شده باشد،نیز پوسیده در نظرگرفته می شود.دندانی که قبلا ترمیم شده ولی بازهم پوسیدگی دارد،دندان پوسیده لحاظ می شود. _دندان از دست رفته: دندانی که فقط به علت پوسیدگی از بین رفته است(m). _دندان ترمیم شده:دندانی که یک یا چند سطح آن ترمیم دائمی شده باشد و هیچگونه پوسیدگی در آن دیده نشود(f). پوسیدگی زودرس دندانی Early Childhood Caries : وجود یک یا بیشتر از یک (پوسیدگی حفره دار یا فاقد حفره از دست رفته به دلیل پوسیدگی و پرکردگی) در هر دندان شیری در کودک 71 ماه و کمتر را گویند(18). تالاسمی ماژور Major thalassemia : تالاسمی ماژور از بیماری های موروثی خونی می باشد که تظاهرات آن در چند ماه نخست زندگی بروز میکند. افراد مبتلا به علت نارسایی در ساختار هموگلوبین دچار کم خونی می گردند که این کم خونی عوارض خاص خود را بر روی تمامی ارگان های بدن برجای می گذارد(19). کیفیت زندگی وابسته به سلامت دهانQuality of Life Oral Health related : کیفیت زندگی مرتبط با سلامت دهان و دندان، اثر بیماری های دهان و دندان بر کیفیت زندگی روزانه فرد را بررسی می کند(20). |
| نوع مطالعه | توصیفی_تحلیلی |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | گروه مورد: تعداد 50کودک مبتلا به بیماری تالاسمی ماژور در سنین 3_6 سال مراجعه کننده به کلینیک تخصصی علی اصغر شهر زاهدان که از لحاظ هرگونه بیماری سیستمیک سالم بوده و همکاری قابل قبول داشته وهمچنین والدین رضایت داشته و شدت بیماری ومدت زمان ابتلا ونوع داروی مصرفی درکودک باسایر کودکان گروه خود یکسان میباشد.
|
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | جهت تعیین حجم نمونه از نرم افزار Power & sample size و فرمول محاسبه
n = [(Zα/2 + Zβ)2 × (S12+S22)]/ (μ1 - μ2)2 جهت آزمون دو میانگین در دو جامعه مستقل استفاده شد. با در نظر گرفتن 05/0α=، توان 80 درصد و انحراف معیار برای گروه سالم3 و برای گروه بیمار5 (انحراف معیار از مطالعات مشابه) و اختلاف مورد انتظار 2 واحد، تعداد 48 نمونه برای هر کدام از گروه ها برآورد گردید، که 50 نمونه درهردو گروه در نظر گرفته شد.. |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | آسان و در دسترس |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | جهت بررسی وضعیت دندانی از سوند و آینه یکبار مصرف و چراغ سری استفاده می شود و اطلاعات در ضمیمه شماره 1 ثبت می گردد. جهت دستیابی به اطلاعات مربوط به کیفیت زندگی از پرسشنامه استانداردECOHIS (ضمیمه شماره 2) که توسطPahel و همکاران (2007) اراثه شد(21) و توسط جباری فر و همکاران به فارسی برگردانده شد و روایی و پایایی آن برای کودکان فارسی زبان مناسب تشخیص داده شده است (22) و توسط والدین تکمیل می گردد، استفاده می شود. |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | در این مطالعه 50کودک 3_6ساله که به بخش بیماری های خون کلینیک تخصصی علی اصغر مراجعه می کنند و در آنجا دارای پرونده پزشکی هستند و تشخیص تالاسمی ماژور برای آنها داده شده و نیز از لحاظ دارا بودن معیارهای ورود به مطالعه واجد شرایط هستند، انتخاب می شوند. ابتدا توضیحات لازم در مورد چگونگی انجام کار و هدف از این مطالعه به والدین یا همراه کودک داده می شود و در صورت رضایت شرکت کودکشان در طرح، فرم رضایت آگاهانه(ضمیمه شماره 3) توسط آنها امضا می گردد. از کودکانی که وارد مطالعه می شوند، خواسته می شود تا در جلسه بعد یکی از دوستان خود را به همراه بیاورد. به این ترتیب سعی می شود تا گروه شاهد از نظر سن، جنس و وضعیت اقتصادی-اجتماعی با گروه مورد هماهنگ باشد. معاینه دندان های کودکان توسط دانشجوی سال آخر که کاملا در این مورد توجیه شده در مطب و روی صندلی در حالت نشسته و زیر نور چراغ سری و با استفاده از آینه و سوند یکبار مصرف دندانپزشکی انجام می گیرد. اطلاعات جمع آوری شده به همراه اطلاعات دموگرافیک بیماران درون ضمیمه شماره 1 ثبت می گردد. در پایان معاینات در صورت وجود پوسیدگی و یا مشکل خاصی راهنمایی های لازم در مورد برطرف نمودن آن به والدین داده می شود. همچنین اطلاعات مربوط به کیفیت زندگی مرتبط با سلامت دهان کودکان (پرسشنامه ECOHIS) توسط والدین در همان جلسه تکمیل می گردد (ضمیمه شماره 2).روایی و پایایی نسخه فارسی پرسشنامه ECOHIS توسط جباری فر و همکاران (1390) مورد تایید قرار گرفته است(22). سوالات پرسشنامه مذکور که شامل 13 سوال می باشد، در دو حیطه اصلی تأثیر بر کودک و تاثیر بر خانواده می باشد. بخش تاثیر بر کودک دارای 4 مؤلفه می باشد: علائم بیماری (یک سوال)، عملکرد کودک (4 سوال)، روحی و روانی ( 2سوال) و اعتماد به نفس کودک و تعاملات اجتماعی (2سوال). بخش تاثیر بر خانواده نیز شامل حیطه های نگرانی و دغدغه های والدین (2 سوال) و عملکرد خانواده (2سوال) می باشد. گزینه های پاسخ بر اساس معیار لیکرت اندازه گیری می شود: 0= هرگز، 1= به ندرت، 2= گاهی اوقات، 3= اغلب، 4= بسیار اغلب و 5= نمی دانم. نمرات سوالات برای تعیین نمره کلی بخش جمع می شوند. طبق نظر طراح پرسشنامه افرادی که در یک پرسش نامه به بیش از یک سوال پاسخ "نمی دانم" داده باشند، از مطالعه خارج می شوند. نمره کل، دامنه ای از 0 تا 36 در بخش تاثیر بر کودک و 0 تا 16 در بخش تاثیر بر خانواده خواهد داشت. نمره بالاتر دلالت بر تاثیر بیشتر و یا مشکلات بهداشت دهانی بیشتر و کیفیت زندگی مرتبط با سلامت دهانی نامناسب تر می باشد. سپس اطلاعات بدست آمده جهت آنالیز آماری به کار خواهد رفت. |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | جهت مقایسه میزان dmft و میزان کیفیت زندگی در گروه بیمار و سالم از آزمون تی تست (در صورت عدم نرمال بودن داده ها از آزمون من ویتنی) استفاده خواهد شد. ( هدف یک و چهار)
جهت مقایسه میزان dmft در هر یک از گروه های بیمار و سالم بر اساس میزان فریتین خون از آنالیز واریانس آنوا (در صورت عدم نرمال بودن داده ها از کروسکال والیس)
|
| ملاحظات اخلاقی | براساس کدهای راهنمای اخلاقی پژوهش بر گروه های آسیب پذیر در فصل اول (کلیات) شماره های 1-2-3-4-5-6-7-8 و در فصل دوم (نوزادان و کودکان) شماره های 1-2-3-6-7-11-12-13-14-16-17-18-19-20-21 از کدهای مصوب کمیته کشوری اخلاق در سال 92 به شرح ذیل اقدام خواهد شد. |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | عدم همکاری کودکان و یا والدین آنها که برای حل آنها به کودکان جایزه و در مورد منافع طرح به والدین توضیح داده می شود. |
| کلمات کلیدی | پوسیدگی زودرس دندانی، تالاسمی ماژور، کیفیت زندگی مرتبط با سلامت دهان
|
| فهرست منابع و مراجع | 1.Duggal MS, Bedi R, Kinsey SE, Williams SA.The dental management of children With sickle cell disease and ®- thalassaemia. A review. Int J Paediart Dent 1996;6:227-234. 2.Soriane AC, Gil Montoya JA, Lopez-Gonzalez Garrido Jde D. Thalassemia and their dental implications. Oral Med 2002;7:36-40. 3.Al-Wahadni AM. Dental disease in subjects with β-thalassemia major. Community Dent Oral Epidemiol 2002;30:415-422. 4.Nabavizadeh H, Siedi A. Effects of regular usage of blood & desferal on dental healths in thalassemic patients. 3rd Congress of Iranian Hematology-Oncology Association 2001;95-98 (Abs). 5. Masera G,Monguzzi W,Tornotti G, Lo Iacono B, Pertici S, Spinetta J. Psychosocial support in thalassemia major. Monza Center’s Experience. Hematologica. 1990; 75(Suppl 5):181-90. 6. Mikelli A, Tsiantis J. Depressive syndromes and quality of life in adolescents with β thalassemia. J Adolescence 2004; 27(2):213-6. 7. بنی هاشم،عبدا....«بررسی میزان ترانسفوزیون در بیماران تالاسمی ماژور قبل و بعد ازاسپلکتونومی»،مجله دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران، 1378؛ شماره 64: 94_100 8. آقا حسینی، فرزانه ؛شنبدی، محمد. « اثر تالاسمی بر تغییرات دندانی و تغییرات مخاطی» ،مجله دندان پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهیدبهشتی،1379؛ جلد 18،شماره 3: 185_193 9. Al-Wahadni AM, Dental disease in subjects with β-thalassemia major. Community Dent Oral Epidemiol 2000; 30:415-422. 10. Bucci E, Lo Muzio L, Mignogna MD, Caparrotti MA. β-thalassemia and orodental complications. Minerva Stomatol 1990; 39:9-11(Abs). 11 . Leonardi R, Varzi P, Caltabiano M. Epidemiological survey of the prevalence of dental caries in young thalassemia major patients. J Stomatol-Mediterr 1990; 10: 133-6. 12. Hattab FN, Hazza'a AM, Yassin OM, Al-Rimawi HS. Caries risk in patients with thalassemia major. Int Dent J 2001; 51:35-38. 13. De Mattia D, Pettini PL, Sabato V, Rubini G, Laforgia A, Shettini F. Oromaxillofacial changes in thalassemia major. Minerva Pediatr 1996; 48: 11-20. 14. Luglie P, Campus G, Deiola C, Mela M, Gallisai D. Oral condition, chemistry of saliva, and salivary levels of streptococcus mutans in thalasemic patients. Clinical Oral Investigations 2002; 6: 223-6. 15. Arora M , Nayeemuddin SM, Ghatak S. Growth Impairment and Dental Caries in Thalassemia Major Patients. Indian Journal of Clinical Anatomy and Physiology 2014 ؛1: 15-21. 16.زارع، کوروش؛پدرام، محمد.«بررسی کیفیت زندگی بیماران تالاسمی مرکز تالاسمی بیمارستان شفا و مراقبت کنندگان آنها». مجله مراقبت بیماری های مزمن جندی شاپور139؛دوره 1، شماره 1 :ص 45_ 53. 17.حصاری ح، خبازان. «روش های پایه در تحقیقات بهداشت دهان و دندان». چاپ چهارم، تهران.انتشارات سازمان بهداشت جهانی، 1377؛ 45-44. 18. Horowitz HS. Research issues in early childhood caries. Community Dent Oral Epidemiol 1998; 26: 67-81. 19. Greenberg M, Glick M. Burket Oral Medicine, diagnosis and treatment. 11th ed. St.Louis: Mosby; 2008: ch16 20. جباری فر ا، بیرجندی ن، خادم م، فرسام ط، فالی نژاد ف، مشرف جوادی ف. بررسی ارتباط کیفیت زندگی با سلامت دهان و دندان در افراد 45-18 ساله مراجعه کننده به دانشکده دندانپزشکی خوراسگان در سال 90-1389. مجله دندانپزشکی اصفهان، 1391؛ دوره 8، شماره 1: 74-68. 21. Pahel BT, Rozier RG, Slade GD. Parental perceptions of children's oral health: the Early Childhood Oral Health Impact Scale (ECOHIS). Health Qual Life Outcomes2007; 5: 6. 22. Jabarifar SE, Golkari A, Ijadi MH, Jafarzadeh M, Khadem P. Validation of a Farsi version of the early childhood oral health impact scale (F-ECOHIS). BMC Oral Health 2010; 10: 4. |
| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| zamime 2 porseshname quality of life.docx | 1394/02/14 | 54659 | دانلود |
| form rezayate akhlaghi.doc | 1394/02/14 | 92672 | دانلود |
| 1_296_propozal - Copy.docx | 1394/04/01 | 209053 | دانلود |
| komite akhlagh.docx | 1394/04/23 | 208055 | دانلود |
