مقایسه تاثیر روش آرام سازی بنسون و رایحه درمانی با اسانس اسطوخودوس بر میزان خستگی و اضطراب بیماران همودیالیزی بیمارستانهای منتخب دانشگاه علوم پزشکی زاهدان سال 1394

Comparison Effects of Benson relaxation and aromatherapy with lavender oil on fatigue and anxiety in patients undergoing hemodialysis the Educational Hospitals University of Medical Sciences Zahedan in 2015


چاپ صفحه 		پژوهان
صفحه نخست سامانه		 مجری و همکاران
مجری و همکاران		 اطلاعات تفضیلی
اطلاعات تفضیلی		 دانلود
دانلود 		علوم پزشکی زاهدان
علوم پزشکی زاهدان

مجریان: فاطمه کیانی

کلمات کلیدی: اسطوخدوس-ارام سازی

اطلاعات کلی طرح
hide/show

کد طرح 7372
عنوان فارسی طرح مقایسه تاثیر روش آرام سازی بنسون و رایحه درمانی با اسانس اسطوخودوس بر میزان خستگی و اضطراب بیماران همودیالیزی بیمارستانهای منتخب دانشگاه علوم پزشکی زاهدان سال 1394
عنوان لاتین طرح Comparison Effects of Benson relaxation and aromatherapy with lavender oil on fatigue and anxiety in patients undergoing hemodialysis the Educational Hospitals University of Medical Sciences Zahedan in 2015
نوع طرح کاربردی
محل اجرای طرح دانشکده پرستاری و مامایی
رسته مطالعاتی کاربردی
دانشکده/مرکز دانشکده پرستاری ومامایی زاهدان
زمان اجرا -روز 360

اطلاعات مجری و همکاران
hide/show

نام و نام‌خانوادگی سمت در طرح نوع همکاری درجه‌تحصیلی پست الکترونیک
مریم زینلیهمکارهمکاری در جمع آوری اطلاعاتکارشناسیmaryam.khammar@yahoo.com
محمدرضا محمدیهمکارهمکاری در جمع آوری اطلاعاتکارشناسیmohamadi112@gmail.com
مهناز شهرکی پورمشاورمشاور آمارکارشناسی ارشدmahnaz@gmail.com
فاطمه کیانیاستاد راهنمای اول پایان نامه دانشجوییتدوین طرحکارشناسی ارشدfkiani2011@yahoo.com
محمد علی حسن زادهدانشجوبررسی متونکارشناس ارشدmohammadali1555@yahoo.com
صالح الدین بویااستاد راهنمای دوم پایان نامه دانشجوییاستاد راهنمافوق تخصصsalehdanesh205@yahoo.com

اطلاعات تفضیلی
hide/show

عنوان متن
خلاصه طرح به فارسی مقایسه تاثیر روش آرام سازی بنسون و رایحه درمانی با اسانس اسطوخودوس بر میزان خستگی و اضطراب بیماران همودیالیزی بیمارستانهای منتخب دانشگاه علوم پزشکی زاهدان سال 1394
خلاصه طرح به لاتینComparison Effects of Benson relaxation and aromatherapy with lavender oil on fatigue and anxiety in patients undergoing hemodialysis the Educational Hospitals University of Medical Sciences Zahedan in 2015
محل اول بکارگیری نتایج تحقیق
بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش2- مقدمه و بیان مسئله تحقیق (مشتمل بر مرور تحقیقات گذشته داخلی وخارجی مرتبط با موضوع با ذکر) :
بیماری های مزمن ، اغلب به عنوان مشکلات طبی یا بهداشتی به همراه علایم یا ناتوانی ها که مستلزم درمان طولانی مدت ( سه ماه یا بیشتر) هستند، تعریف می شود(2، 1). از جمله بیماری های مزمن ، نارسایی مزمن کلیه می باشد که، یک اختلال کلیوی پیشرونده غیر قابل برگشت است که در آن توانائی بدن برای حفظ مایع و الکترولیت ها از بین می رود و منجر به اورمی و یا ازوتمی می گردد (3،4).و باعث می شود که فرد به خاطر وضعیت سلامت و بیماری و درمان آن پیوسته نقش یک بیمار را در زندگی ایفا کند ( 5 ).
میزان شیوع بیماری مرحله ی نهایی بیماری کلیوی ( ESRD ) در جهان، 350 مورد در هر یک میلیون نفر جمعیت در سال گزارش شده است ( 6). درایران نیز میزان شیوع و بروز بیماری مرحله انتهائی و درمان های جایگزین از 9/49 به ازای هر یک میلیون نفر در سال 2000 به 8/63 به ازای هر یک میلیون نفر در سال 2006 افزایش یافته است (7) .که آمارهای موجود در کشور رشد چشمگیری از بیماری نارسائی مزمن کلیه را نشان می دهد . و براساس آمار 1393، تعداد 22000 بیمار همودیالیزی در کشور می باشند (8)و سالانه حدود 20 درصد به این رقم اضافه می شود. و این در حالی است که در استانداردهای جهانی این میزان 5 تا 10 درصد است (10،9).
روش های درمانی موجود نارسایی مزمن کلیه شامل پیوند کلیه، همودیالیز و دیالیز صفاقی می باشد.( 12،11)که این روش ها ضمن فراهم نمودن بقای بیشتر بیماران، منبع تنش زا برای آنها بوده و بر سطح عملکرد جسمی و روانی - اجتماعی آنها تأثیر خواهد گذاشت (13). از این میان همودیالیز شایع ترین روش درمانی بیماران مبتلابه نارسائی مزمن کلیوی است.(12، 3).
به طور کلی دیالیز فرایندی استرس زا بوده و علاوه بر مشکلات روانشناختی و اجتماعی فراوان، زمینه ساز بروز اختلالات روانی می باشد و بار اقتصادی سنگینی را به جامعه تحمیل می نماید(15،14)و همچنین عقیده بر این است که بیماران مرحله ی نهایی بیماری کلیوی وهمودیالیزی ، به خاطر استرس مزمن ناشی از بار مالی بیماری، محدودیت های رژیم غذائی ، محدودیت های عملکردی ، بیماری های مزمن مرتبط ، عوارض نامطلوب داروها ، تغییر در درک از خود ، و ترس از مرگ ، بیشتر مستعد مشکلات عاطفی (15،12) از قبیل خستگی، بی خوابی ، اضطراب، خشم، افسردگی، انکار، عدم همکاری، استرس به دلیل عوارض جسمانی، احساس ناکارآمدی و بی کفایتی و ترس از مرگ باشند، که روی کیفیت زندگی آنها تاثیر می گذارد. (19-16) بر طبق مطالعات انجام شده خستگی (21،20)، بی خوا بی (23،22) و اضطراب (25،24)در صدر این مشکلات عاطفی قرار دارند.
خستگی یکی از عمده ترین شکایت های گزارش شده در افراد تحت همودیالیز مزمن است و شیوع آن از 90-60 درصد است . (30-26، 25،21،20)همچنین بیماران همودیالیزی خستگی را به عنوان یک استرسور اصلی گزارش کردند(30).در مطالعه ای در سال 2007 نشان داده شد که بیماران همودیالیزی، خستگی جسمی، عاطفی و شناختی را تجربه می کنند (31) همچنین خستگی ، به عنوان یک علامت مهم و ناشناخته و یک مفهوم پیچیده در این بیماران مطرح است و پرستاران می توانند در بهبود آن موثر باشند(31، 21) دلایل زیادی برای خستگی در بیماران همودیالیزی وجود دارد من جمله دلایل جسمانی ، رفتاری ، و درمان های وابسته و ویژگی های فردی (32).
علاوه بر خستگی ،اضطراب نیز یکی از مشکلات عمده گزارش شده در افراد تحت همودیالیز مزمن می باشد و شیوع آن از 89- 45 درصد است (25،30،33،34). به طوری که نتایج حاصل ازپژوهش ناظمیان (1387) نشان داد که حدود نیمی از بیماران همودیالیزی مورد مطالعه ، 4/51 درصد اضطراب آشکار و 7/49 درصد اضطراب پنهان داشتند ( 35). کوکر (2008) میزان اختلالات اضطرابی بیماران مرحله انتهائی کلیه را بیش از دو برابر میزان متوسط عمومی گزارش کرد، لذا در این بیماران بر تشخیص و درمان موثر اضطراب تاکید می شود (33).
همچنین مطالعه وینکلمایر (2007) نشان داد که مصرف داروهای ضد اضطراب ( بنزودیازپین ها ) در بیماران دیالیزی میزان مرگ و میر را 15درصد افزایش داده است( 36) بنابراین میزان شیوع اضطراب در بیماران همودیالیزی غالبا بالا گزارش شده است ، اما میزان آن متفاوت می باشد . بطوری که نواکوویک (2007) طی مطالعه ای گزارش کرد که تمامی بیماران همودیالیزی تحت مطالعه وی (753نفر) اضطراب داشتند (37) بنابراین پرستار باید قادر به بررسی اضطراب درمددجو بوده و با تدابیر مناسب در جهت پیشگیری و کاهش عوارض، مراقبت به عمل آورد (38).
روش های کنترل خستگی (39، 31) و اضطراب (42-40)این بیماران نیز شامل روش های داروئی و غیر داروئی است .روش معمول یعنی استفاده از دارو های شیمیائی برای مقابله با عوارض همودیالیز ، اولاً درحیطه مسئولیت پرستاران نبوده و ثانیاً این دارو ها خود خطرات مضاعفی را بدنبال دارند( 43).
هر چند درمان رایج خستگی و اضطراب دارو درمانی می باشد (31،39،44،45)، اما از یک سوء عوارض جانبی این دارو ها و از سوی دیگر اثر موقتی آنها موجب شده که در سال های اخیر پژوهش هائی در خصوص اقدامات غیر داروئی یا روش های طب مکمل و جایگزین صورت گیرد ، که اکثراً عوارض جانبی و خطرات کمتری دارند و به تنهائی یا همراه با سایر روش های قابل استفاده هستند ، البته در صورت ترکیب این روش ها مسلماً آثار درمانی آنها افزایش خواهد یافت(50-46)، که پرستارمی تواند از آنها استفاده کند. از جمله این مداخلات که درمطالعات مختلف بر روی بیماران همودیالیزی انجام شده است روش های آرام سازی (53-51) و رایحه درمانی با اسطوخودوس
(56-54،10 ) هستند که یکی از روش های موثر در کاهش خستگی ، اضطراب در بیماران همودیالیزی می باشند. وتوصیه سازمان جهانی بهداشت در رابطه با طب مکمل این است که بشر حق دارد از موثرترین، کم هزینه ترین ، بی خطرترین و آسان ترین روش های طبی جهان برای معالجه انواع بیماری های خود بهره ببرد (10). (1،10،50،57)
آرام سازی روش های متعددی دارد اما روشی که توسط هربرت بنسون در سال 1970 معرفی شد به دلیل یادگیری و آموزش آسان آن به دیگران مطلوبیت بیشتری دارد(1،10،52).آرام سازی عضلانی بنسون از جمله روش های غیردارویی مؤثر می باشد که یکی از بهترین روش های شل سازی عضلانی است(11). و با ایجاد تعادل بین هیپوتالاموس خلفی و قدامی، کاهش فعالیت سیستم عصبی سمپاتیک و ترشح کاته کولامین ها موجب کاهش تنش عضلانی و آثار نامطلوب فیزیولوژیک بدن می شود (1،10،50،57). اثر بخشی آرام سازی بنسون در مطالعات گوناگون ازجمله بر کاهش خستگی(51)، کاهش اضطراب ( 52 ) ، افزایش کیفیت خواب (53)، و ... انجام شده است . (54،60،61)
همچنین رایحه درمانی نامی است که به درمان با اسانس های گیاهی برای شفا و بهبود جسمی و روحی، اطلاق می شود. روغن های فراری مانند اسطوخودوس تغییر دهنده های قوی خلق وخو می باشند. و اسانس اسطوخودوس نیز یکی از رایج ترین روغن های فراری است که در رایحه درمانی استفاده می شود(59،58) . اثر بخشی رایحه درمانی با اسطو خودوس نیز در مطالعات گوناگون ازجمله بر کاهش خستگی (54)، کاهش اضطراب(10،55،56)، کیفیت خواب (54،60،61) ، تسکین خارش (62) و ... دربیماران تحت درمان با همودیالیز انجام شده است.
در مجموع با توجه به تعداد قابل ملاحظه بیماران همودیالیزی و اینکه این بیماران ناگزیر به استفاده طولانی مدت از همودیالیزهستند ،مراقبت پرستاری از این بیماران بسیار حائز اهمیت است.از طرفی وابستگی زندگی آنها به همودیالیز و نیز محدودیت ها و تغییراتی که در زندگی آنها ایجاد شده ،ماننداحساس خستگی ، اضطراب و اختلالات خواب ،درمان را برای آنان مشکل می سازد و می تواند باعث بروزمسائل پیچیده تر از جمله ناسازگاری در این بیماران شود.ضمناً تحقیقاتی که در این زمینه تاکنون انجام شده به یک بعد خاص از مشکلات این بیماران پرداخته و نهایتاً یکی از دو روش فوق را ، با روشی متفاوت ( که در اکثر موارد روش کار به وضوح توضیح داده نشده است)، فقط بر روی یکی از این متغیرها مورد بررسی قرار داده اند، ( هر چند پژوهش های قبلی بر لزوم انجام تحقیقات بیشتر در این زمینه تاکید داشته اند ) ولیکن مطالعه حاضر با بررسی جامعتر، و ذکر جزئیات و روش کار دقیق ، برمقایسه این دو روش بر خستگی و اضطراب بیماران همودیالیزی پرداخته تا در صورت موثر بودن به عنوان یک روش ایمن ، ساده ، غیر تهاجمی و ارزان در مراقبت پرستاری در نظر گرفته شود.تا با افزایش آگاهی درزمینه تدابیرمراقبتی در بیماران کلیوی هزینه های درمانی و بار اقتصادی جامعه کاسته و در کاهش مشکلات مددجویان نقش به سزایی داشته باشد.

مروری بر مطالعات :


در جستجوی انجام شده در بانک های اطلاعاتی و با کلیدواژه های ; Bensons relaxation ,Anxiety ،, Fatigue, Hemodialysis, Aromatherapy lavender مقالاتی مورد بررسی قرار گرفت و از بین آنها مقالاتی که بیشتری مناسب و مرتبط بودن را با موضوع پژوهش داشت انتخاب گردید که در این قسمت به آنها به عنوان مروری بر مطالعات انجام شده پرداخته می شود.
کنعانی و همکارانش (1387) مطالعه ای تحت عنوان " بررسی مقایسه ای تاثیر رایحه درمانی اسانس های اسطوخودوس و پرتقال بر میزان اضطراب بیماران تحت درمان با همودیالیز" انجام دادند . هدف از این مطالعه بررسی مقایسه ای تاثیر رایحه درمانی اسانس های اسطوخودوس و پرتقال بر میزان اضطراب بیماران تحت درمان با همودیالیز بود. جامعه پژوهش را 96 بیمار تحت همودیالیز در بیمارستان های .امام رضا (ع) و 17 شهریور شهر مشهد تشکیل داده بود که به روش نمونه گیری تصادفی 34 بیمار در گروه اسطوخودوس و 31 بیمار در گروه پرتقال و 31 بیمار در گروه مراقبت معمول قرار گرفتند. افرادی که برای شرکت در مطالعه رضایت داده بودند در گروه اسانس اسطوخودوس و پرتقال ، علاوه بر مراقبت های معمول بخش ، استنشاق اسانس توسط دستمال کاغذی آغشته به یک قطره اسانس به مدت 20-15 دقیقه انجام شد. این روش در هر دو گروه فوق سه بار در هفته به مدت 4 هفته بکار برده شد. در گروه مراقبت معمول ، تنها مراقبت های رایج در بخش همودیالیز بیمارستان انجام گرفت. اضطراب با استفاده از پرسشنامه سنجش اضطراب آشکار و پنهان اشپیل برگر در پایان هفته های اول ، دوم ، سوم و چهارم اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که میزان اضطراب آشکار و پنهان در پایان هفته اول ، دوم ، سوم و چهارم در گروه اسانس اسطوخودوس و گروه اسانس پرتقال با گروه مراقبت معمول تفاوت معنی دار آماری داشت (05/0 p <)،اما بین گروه های اسانس اسطوخودوس و گروه اسانس پرتقال با یکدیگر تفاوت معنی دار وجود نداشت ( 05/0> p )و نتیجه گیری نمودند که رایحه درمانی با هر دو اسانس اسطوخودوس و پرتقال در کاهش اضطراب بیماران همودیالیزی موثر بوده و عارضه مهمی نداشته است ( 10).
در مطالعه فوق فقط به بررسی تاثیر عصاره اسطوخودوس بر اضطراب بیماران پرداخته شده ، در حالی که مطالعه حاضر در نظر دارد با نظری جامعتر به بررسی تاثیر این عصاره بر اضطراب و خستگی بیماران بپردازد ، ضمن اینکه بر اساس مطالعات و بررسی پژوهشگر استفاده از عصاره خالص اسطوخودوس می تواند محرک باشد و توصیه نمی شود.
هویا و همکارانش (2008) مطالعه ای تحت عنوان " استفاده از اقدامات غیر داروئی برای کاهش میزان اضطراب بیماران تحت عمل گاستروسکوپی " انجام دادند . هدف از این مطالعه تعیین تاثیر محیط مطلوب و آرام بخش با استفاده از اقدامات غیر داروئی برای کاهش میزان اضطراب بیماران تحت عمل گاستروسکوپی بود.جامعه پژوهش را 50 بیمار سرپائی مراجعه کننده برای گاستروسکوپی بیمارستان 150 تختخوابی مراقبت اورژانس در توکیوی ژاپن تشکیل داده بود که به روش نمونه گیری تصادفی در دو گروه ( کنترل 24 نفر و مداخله 26 نفر) طی دوره 6 ماهه قرار گرفتند. افرادی که برای شرکت در مطالعه رضایت داده بودند ، محیط مطلوب آرام بخش در اتاق انتظار برای آنها فراهم شد. در سه ماهه اول مراجعه بیماران در گروه کنترل ، و در سه ماهه بعد بیماران در گروه مداخله قرار گرفتند. بیماران در دو گروه از نظر سن ، جنس و تعداد معاینات قبلی آندوسکوپی همگن بودند. محیط مطلوب و آرام بخش توسط اسانس اسطوخودوس و نمایش و پخش دیسک فشرده حاوی تصاویر و صداهای طبیعی و آرام بخش ، 15 دقیقه قبل از گاستروسکوپی در اتاق انتظار فراهم می شد. ابزار تعیین اضطراب ، نمره مقیاس دیداری اضطراب بود. همچنین قبل و بعد از مداخله ، فشار خون واحدهای پژوهش اندازه گیری شده و با فشار خون پایه در زمان ورود به بیمارستان مقایسه می شد. نتایج نشان داد که در گروه کنترل میزان اضطراب قبل از آندوسکوپی بطور معنی داری بیشتر از میزان اضطراب در زمان ورود به بیمارستان بود (05/0 p <)،اما بعد از گاستروسکوپی به میزان قبلی بر گشت . همچنین در گروه مداخله اضطراب قبل از شروع گاستروسکوپی نسبت به زمان ورود به بیمارستان افزایش نداشت. درگروه مقادیرکنترل فشار خون سیستولیک قبل و بعد از گاستروسکوپی بیشتر از مقدار آن در زمان ورود به بیمارستان بود(05/0 p <).در حالی که مقادیر فشار خون سیستولیک در گروه محیط مطلوب و آرام بخش قبل از شروع گاستروسکوپی افزایش نداشت. در این گروه هیچ عارضه ای حین یا بعد از گاستروسکوپی وجود نداشت. محققین نتیجه گیری کردند که فراهم کردن روش های غیر داروئی مانند محیط مطلوب و آرام بخش که یک روش ساده ، غیر تهاجمی و ایمن است ، اضطراب قبل و حین گاستروسکوپی را کاهش می دهد( 63 ).
در این مطالعه روش کار مبهم می باشد ، بطوری که نحوه استفاده از اسانس از نظر دوز و روش استعمال آن اشاره نشده است. و ضمنا این مطالعه فقط به بررسی اضطراب پرداخته است.
برنز و همکارانش (2007) مطالعه ای تحت عنوان " رایحه درمانی در زایمان " انجام دادند . هدف از این مطالعه کارآزمائی بالینی ، مقایسه تاثیر رایحه درمانی بر پیامد های زایمان با مراقبت های معمول و استاندارد بخش زایمان بود.جامعه پژوهش را 513 بیمار بستری در زایشگاه بیمارستان سان گراردو شهر میلان ایتالیا تشکیل داده بود که به روش نمونه گیری تصادفی کنترل شده ،تعداد 251 بیمار در گروه مداخله رایحه درمانی، 262 بیمار در گروه کنترل قرار گرفتند.قبل از مطالعه به ماماها آموزش های لازم در مورد رایحه درمانی داده شد.همچنین برگه حاوی توضیحات کتبی از روش پژوهش در کلینیک بیش از زایمان به زنان داده می شد. اسانس های گیاهی مورد استفاده در این پژوهش شامل ; بابونه ، سلوی (مریم گلی)، کندر ، نارنگی و اسطوخودوس بود. همچنین روغن بادام جهت ماساژ تهیه شد ، که همه این اسانس ها از یک موسسه در انگلستان خریداری شده و توسط دستگاه گاز – کروماتوگرافی میزان خالص بودن و درصد ترکیبات اسانس ها مشخص شد. در گروه تجربی واحد های پژوهش می توانستند فقط یک اسانس را انتخاب کنند. نوع اسانس ، روش کاربرد و دلیل استفاده آن با مشورت بین ماما و زائو انتخاب می شد. اسانس ها با یکی از روش های ماساژ ، کمپرس ، حمام و یا استنشاق داده می شد. برا ی استنشاق یک قطره از اسانس بر روی دستمال ریخته می شد و دستمال به یقه لباس واحد پژوهش متصل می شد ، سپس از وی خواسته می شد که بطور عادی تنفس کند. دلایلی که واحدهای پژوهش می توانستند بخاطر آن از اسانس ها استفاده کنند شامل کاهش اضطراب و تسکین درد زایمان و افزایش انقباضات رحم بود. گروه کنترل مراقبت های معمول بخش زایشگاه را دریافت می کردند. اطلاعات توسط پرسشنامه خود ساخته جمع آوری گردید. نتایج نشان داد که اسطوخودوس بیشترین اسانس انتخابی توسط واحد های پژوهش (45%) و در مرتبه بعد اسانس نارنگی 26% بود. بیشترین روش مورد استفاده استنشاق 37% و پس از آن ماساژ 32% بود. 38% زنان برای تسکین درد زایمان ، 30% برای کاهش اضطراب زایمان ، 18% برای تسریع زایمان ، اسانس ها را انتخاب نمودند. )61/0( p =. همچنین طول مرحله اول )90/0( p =و دوم زایمان )51/0( p =در دو گروه تفاوت معنی دارآماری نشان نداد. 86% زنان از اسانس های گیاهی برای اضطراب ، ترس و درد استفاده کردند. در رابطه با مصرف اسانس های گیاهی هیچ عارضه جانبی بر روی مادر و نوزاد مشاهده نگردید. و محققین نتیجه گیری کردند که استفاده از اسانس های گیاهی طی زایمان می تواند باعث تسکین اضطراب و درد زایمان گردد که از این میان اسطوخودوس بیشترین اسانس مورد استفاده بود( 64 ).
زارع مبینی و همکارانش (1387) مطالعه ای تحت عنوان " بررسی تاثیر استنشاق اسانس اسطوخودوس بر میزان اضطراب مرحله اول زایمان زنان نخست زا " انجام دادند . هدف از این مطالعه تعیین تاثیر استنشاق اسانس اسطوخودوس بر میزان اضطراب مرحله اول زایمان زنان نخست زا بود. جامعه پژوهش را 102 زن نخست باردار واجد شرایط پژوهش در بخش زایشگاه بیمارستان حضرت ام البنین شهر مشهد تشکیل داده بود که به روش نمونه گیری تصادفی در سه گروه( اسانس اسطوخودوس ، دارونما و مراقبت معمول ) قرار گرفتند. درنهایت 93 نفر پژوهش را به پایان رساندند. در گروه اسانس اسطوخودوس ، 15 دقیقه استنشاق اسانس اسطوخودوس توسط دستمال کاغذی آغشته با یک قطره اسانس ، در گروه دارونما ، 15 دقیقه استنشاق روغن بادام شیرین ،و در گروه مراقبت معمول ، مراقبت های روتین بخش زایشگاه انجام شد. میزان اضطراب واحد های پژوهش در هر سه گروه در زمان های قبل ، بلافاصله و 60 دقیقه بعد از مداخله توسط پرسشنامه سنجش اضطراب آشکار و پنهان اشپیل برگر اندازه گیری و با یکدیگر مقایسه شد. نتایج نشان داد اختلاف میزان اضطراب آشکار زایمان در زمان های قبل با بلافاصله (001/0( P= و قبل با 60 دقیقه (001/0( P= بعد از مداخله در گروه اسانس اسطوخودوس نسبت به گروه دارنما و مراقبت معمول بطور معنی داری کاهش یافته بود. اختلاف میزان اضطراب پنهان در زمان های قبل با بلافاصله(021/0( P=و قبل با 60 دقیقه (049/0( P= بعد از مداخله در گروه اسانس اسطوخودوس بطور معنی داری کمتر از گروه دارونما بود. ولی اختلاف میزان اضطراب پنهان قبل با بلافاصله (224/0( P= و قبل با 60 دقیقه (285/0( P= بعد از مداخله در گروه اسانس اسطوخودوس با مراقبت معمول اختلاف آماری معنی داری نداشت. و محققین نتیجه گیری کردند که اسانس اسطوخودوس میزان اضطراب آشکار زایمان را تا زمان 60 دقیقه پس از استنشاق کاهش می دهد ، لذا پیشنهاد کردند که در هر زمانی از مرحله اول زایمان که زنان احساس اضطراب داشتند ، از استنشاق این اسانس استفاده کنند. مطالعات بیشتری جهت موثر بودن اسانس اسطوخودوس بر میزان اضطراب پنهان زایمان لازم است( 65).
در مطالعه برنز و زارع مبینی ، تاثیر این عصاره بر زنان در لیبر انجام گردیده است ، ضمن اینکه اضطراب در زنان زائو معمولا به صورت حاد بوده در حالی که در مطالعه مذکور اضطراب بیماران به صورت مزمن می باشد که این از تفاوت های مطالعات فوق با مطالعه حاضر می باشد.
ایتائی و همکارانش (2000) مطالعه ای تحت عنوان " اثرات روانی رایحه درمانی در بیماران همودیالیزی مزمن " انجام دادند . هدف از این مطالعه تعیین تاثیر اسانس های اسطوخودوس و هیبا بر افسردگی و اضطراب بیماران تحت درمان همودیالیز بود. که به جامعه پژوهش را 14بیمار زن همودیالیزی در بیمارستان هیروساکی ژاپن تشکیل داده بود که به روش تک گروهی بود.افرادی که برای شرکت در مطالعه رضایت داده بودند برای آنها توضیحات لازم در مورد اهداف مطالعه داده شد. و رایحه درمانی استنشاقی ، از طریق تغییر در بوی اتاق بیماران انجام شد. سه بوی اصلی مورد استفاده شامل ؛ حالت بدون بو با استفاده از ماده اپولیسون ان - 200 و وضعیت معطر با استفاده از اسانس های اسطوخودوس و هیبا بود.قبل از هر یک از این حالت ها ، بیماران به مدت یک هفته در حالت بوی طبیعی بیمارستان قرار می گرفتند . وضعیت بدون بو با استفاده از اسپری ماده اپولیسون ان - 200، در اتاق ، دو بار در روز طی یک هفته برقرار می شد. رایحه درمانی نیز با ریختن قطرات اسانس در یک ظرف و ایجاد رایحه معطر در فضا انجام می شد. هر هفته بیماران از نظر افسردگی و اضطراب با ابزارهای سنجش افسردگی و اضطراب همیلتون مورد سنجش قرار می گرفتند. وضعیت روانی واحد های پژوهش توسط ارزیاب آموزش دیده در روز پایانی هر هفته در ساعت 10 الی 30/11 صبح پس از انجام دیالیز بررسی می شد.بیماران طی این مدت از داروهای ضد اضطراب و ضدافسردگی استفاده نمی کردند. نتایج نشان داد که اسانس هیبا میانگین اضطراب و افسردگی را بصورت معنی داری کاهش می دهد. و اسانس اسطوخودوس میانگین اضطراب را بطور معنی داری کاهش می دهد. میانگین نمرات اضطراب و افسردگی هامیلتون در شرایط بدون بو نسبت به شرایط کنترل تفاوت معنی دارآماری نشان نداد. و محققین نتیجه گیری کردند که اسانس هیبا برای بیماران همودیالیزی مزمن روش ایمن ، غیر تهاجمی برای درمان اضطراب و افسردگی و همچنین اسانس اسطوخودوس برای تسکین اضطراب موثر است( 55).
در این مطالعه می توان به حجم کم نمونه و روش تک گروهی، نبود شرح واضحی از دوز و درصد اسانس اسطوخودوس ، زمان در معرض بودن اسانس برای بررسی اضطراب و افسردگی بیماران همودیالیزی اشاره نمود، که امکان تعمیم پذیری نتایج پژوهش را به جامعه کاهش می دهد. . ولی در مطالعه حاضر رایحه درمانی با اسانس 5درصد به مدت 20-15 دقیقه ، دوبار درروز به مدت یک ماه می باشد.
حشمتی فر و همکارانش (1392) مطالعه ای تحت عنوان " بررسی تاثیر روش آرام سازی بنسون بر میزان خستگی بیماران تحت درمان با همودیالیز" انجام دادند . هدف از این مطالعه بررسی تاثیر روش آرام سازی بنسون بر میزان خستگی بیماران تحت درمان با همودیالیز بود. جامعه پژوهش را 65 بیمار تحت همودیالیز در بیمارستان واسعی شهر سبزوارتشکیل داده بود که به روش نمونه گیری در دسترس و تصادفی 33 بیمار در گروه مداخله و 32 بیمار در گروه کنترل قرار گرفتند. افرادی که برای شرکت در مطالعه رضایت داده بودند در گروه مداخله ، تمرینات آرام سازی بنسون را به مدت 15 دقیقه دو بار در روز طی یک ماه انجام دادند . و در گروه کنترل فقط مراقبت های معمول بخش انجام شد. خستگی با استفاده از پرسشنامه خلاصه شده سنجش خستگی (BFI ) در سه نوبت قبل از مداخله ، دو هفته بعد و در پایان هفته چهارم در دو گروه اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که بین میانگین امتیازات خستگی نمونه های پژوهش قبل و بعد از مداخله در گروه آزمون تفاوت معنی داری وجود دارد (01/ 0 (p <. و نتیجه گیری نمودند که آرام سازی بنسون به توجه به هزینه کم ، ایمنی و سادگی آن به عنوان درمان مکمل برای کاهش خستگی در بیماران همودیالیزی مورد استفاده قرار گیرد ( 51 ).
دراین مطالعه آرام سازی بنسون برای مدت 15 دقیقه، دو بار در روز به مدت یک ماه برای بررسی خستگی بیماران همودیالیزی انجام شده است . که مشابه مطالعه حاضر می باشد ولی در مطالعه حاضر علاوه بر سنجش سطح اضطراب بیماران ، مقایسه این روش با رایحه درمانی هم صورت خواهد گرفت.
مهدوی و همکارانش (2011) مطالعه ای تحت عنوان " بکار گیری تکنیک آرام سازی بنسون در بیماران تحت درمان با همودیالیز : تغییرات ایجاد شده در استرس ، اضطراب و افسردگی" انجام دادند . هدف از این مطالعه بررسی کارائی تکنیک آرام سازی بنسون بر میزان استرس ، اضطراب و افسردگی بیماران تحت درمان با همودیالیز بود.جامعه پژوهش را 80 بیمار تحت همودیالیز در بیمارستان های امام خمینی (ره) و فاطمه زهرا شهر مازندران تشکیل داده بود که به روش نمونه گیری تصادفی و جدول تصادفی اعداد 40 بیمار در گروه مداخله و 40 بیمار در گروه کنترل قرار گرفتند. افرادی که برای شرکت در مطالعه رضایت داده بودند در گروه مداخله ، تمرینات آرام سازی بنسون را به مدت 15 دقیقه دو بار در روز طی چهار هفته انجام دادند . و در گروه کنترل فقط مراقبت های معمول بخش انجام شد.استرس ، اضطراب و افسردگی با استفاده از پرسشنامه افسردگی ، اضطراب و استرس داس 21 ،در دو نوبت قبل از مداخله ، و بعد از مداخله در پایان هفته چهارم در دو گروه اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که بین سطح استرس و اضطراب نمونه های پژوهش قبل و بعد از مداخله در گروه آزمون تفاوت معنی داری وجود دارد (001/0 p ) و تفاوت معنی داری بین میانگین نمره افسردگی در گروه آزمون قبل و بعد از مداخله وجود ندارد. (22/0 p ). و نتیجه گیری نمودند که تکنیک آرام سازی بنسون می تواند برای کاهش سطح اضطراب و استرس در بیماران همودیالیزی مورد استفاده قرار گیرد . و کاهش اضطراب و استرس می تواند باعث آرامش بیشتر بیماران می شود و در درمان های پزشکی و همچنین در پیشگیری از اختلالات مزمن می تواند مفید باشد( 53 ).
در این مطالعه آرام سازی بنسون برای مدت 15 دقیقه، دو بار در روز به مدت یک ماه برای بررسی خستگی ، اضطراب و افسردگی بیماران همودیالیزی انجام شده است . که مشابه مطالعه حاضر می باشد.در حالی که در مطالعه حاضر علاوه بر بررسی خستگی ، اضطراب بیمارا ن ، و ضمنا مقایسه آن با روش رایحه درمانی انجام خواهد شد. .
ترابی و همکارانش (1390) مطالعه ای تحت عنوان " تاثیر ماساژ فشاری و آرام سازی بنسون بر میزان اضطراب در بیماران قبل از عمل پیوند کلیه " انجام دادند . هدف از این مطالعه تعیین میزان تاثیر روش های آرام سازی بنسون و ماساژ فشاری بر میزان اضطراب در بیماران قبل از عمل پیوند کلیه بود.جامعه پژوهش را 90 بیمار بستری جهت دریافت پیوند کلیه در بیمارستان توانبخشی شهید بهشتی وابسته به دانشگاه علوم پژشکی همدان تشکیل داده بود که به روش نمونه گیری مبتنی بر هدف و به صورت قرعه کشی اولیه و با استفاده از جدول تصادفی اعداد ،تعداد 30 بیمار در گروه مداخله آرام سازی، 30 بیمار در گروه مداخله ماساژ فشاری و30 بیمار در گروه کنترل قرار گرفتند.افرادی که برای شرکت در مطالعه رضایت داده بودند در گروه آرام سازی، تمرینات آرام سازی بنسون را در روز عمل به مدت 20 دقیقه انجام دادند و سپس نمره اضطراب اندازه گیری شد. و در گروه ماساژ فشاری ، مداخله در نقطه اکسترا یا چشم سوم – واقع در بین دو ابرو و ریشه بینی – در صبح روز عمل _حدوداً یک ساعت قبل از عمل انجام شد . نحوه اعمال طب فشاری در نقطه چشم سوم به صورت چرخشی با میانگین 25-20 دور در دقیقه به مدت 10 دقیقه انجام شد و سپس نمره اضطراب اندازه گیری شد. در گروه کنترل هیچ مداخله ای صورت نگرفت و تنها میزان اضطراب در دو نوبت به فاصله نیم ساعت قبل از عمل اندازه گیری شد.اضطراب با استفاده از فرم سنجش میزان اضطراب با روش مقیاس دیداری عددی 10 قسمتی در زمان های قبل و بعد از مداخله اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که مقایسه میانگین سطح اضطراب ، قبل از مداخله ، در سه گروه تفاوت معنی داری نداشت . و در مقایسه میانگین سطح اضطراب قبل و بعد از مداخله در گروه ماساژ فشاری و آرام سازی بنسون ، در مقایسه با گروه شاهد ، کاهش معنی داری دیده شد (01/0 p ) . اما تفاوت معنی داری بین دو روش مداخله وجود نداشت. و نتیجه گیری نمودند که هر دو روش ماساژ فشاری و آرام سازی بنسون بر کاهش سطح اضطراب موثرند . بنابراین پرستاران می توانند از هر دو روش برای کاهش اضطراب بیماران ، قبل از عمل استفاده کنند( 66).
در این مطالعه آرام سازی بنسون برای مدت 20 دقیقه در روز قبل از عمل پیوند کلیه و فقط برای یکبار در طول مطالعه برای بررسی اضطراب بیماران انجام شده است. ولی در مطالعه حاضر آرام سازی به مدت 20-15 دقیقه ، دو بار در روز به مدت یک ماه انجام خواهد شد. و ضمناَ مقایسه این روش با رایحه درمانی هم صورت خواهد گرفت.
ذاکری مقدم و همکارانش (1386) مطالعه ای تحت عنوان " تأثیر آرام سازی عضلانی بنسون بر سطح اضطراب بیماران در انتظار کاتتریسم قلبی " انجام دادند . هدف از این مطالعه تعیین میزا ن تأثیر آرا مسازی عضلانی بنسون بر سطح اضطراب بیماران در انتظار کاتتریسم قلبی بود. جامعه پژوهش را 140 بیمار در انتظار کاتتریسم قلبی بستری در بخش های سی سی یو ، داخلی و قلب زنان و مردان بیمارستان امام خمینی (ره) تهران تشکیل داده بود این مطالعه کار آزمائی بالینی به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و با تخصیص تصادفی به دو گروه آرام سازی عضلانی و شاهد تقسیم شدند. دو گروه از نظر سن ، جنس و سطح اضطراب یک ساعت قبل از کاتتریسم قلبی همسان بودند.ابزار جمع آوری داده ها شامل پرسشنامه اطلاعات فردی و برگه خود گزارش دهی سطح اضطراب و روش گردآوری اطلاعات مصاحبه و خود گزارش دهی مددجو بود. .افرادی که برای شرکت در مطالعه رضایت داده بودند ابتدا یک ساعت قبل از کاتتریسم قلبی سطح اضطراب آنها در دو گروه ثبت شد. سپس ازگروه مداخله خواسته شد که به مدت 20 دقیقه نوار ضبط شده دستورالعمل انجام آرام سازی عضلانی بنسون را از طریق گوشی و هدفون بشنود و بلافاصله پس از اجرای مداخله در این گروه مجدداً سطح اضطراب آنان اندازه گیری و ثبت گردید. در گروه شاهد تنها مراقبت های استاندارد پرستاری انجام یافت و سطح اضطراب آنان یک بار یک ساعت قبل و یک بار بلافاصله قبل از کاتتریسم قلبی اندازه گیری و ثبت شد. نتایج نشان داد که دو گروه از نظر ویژگی های فردی نظیر سن، جنس و سطوح اضطراب یک ساعت قبل از کاتتریسم قلبی با یکدیگر یکسان بودند. ولی پس از انجام مداخله سطح اضطراب بیماران کاهش معنی داری یافت (001/ 0 (p <. در حالی که در گروه شاهد در مرحله پس آزمون این میزان بیشتر شد. یافته های این پژوهش نشان داد که بلافاصله قبل از کاتتریسم قلبی بین دو گروه اختلاف آماری معنی داری به لحاظ سطح اضطراب وجود دارد (001/ 0 (p <. محققین نتیجه گیری کردند که آرام سازی عضلانی بنسون بطور معناداری موجب کاهش سطح اضطراب بیماران در انتظار کاتتریسم قلبی می شود و پرستاران می توانند از این روش برای کاهش سطح اضطراب بیماران در انتظار روش های تشخیصی تهاجمی استفاده نمایند( 67 ).
در این مطالعه آرام سازی بنسون برای مدت 20 دقیقه در روز قبل از کاتتریسم قلبی و فقط برای یکبار در طول مطالعه برای بررسی اضطراب بیماران انجام شده است. ولی در مطالعه حاضر آرام سازی به مدت 20-15 دقیقه ، دو بار در روز به مدت یک ماه انجام خواهد شد. و ضمناَ مقایسه این روش با رایحه درمانی هم صورت خواهد گرفت.
مختاری نوری و همکارانش (1388) مطالعه ای تحت عنوان " تاثیر ماساژ بازتابی و آرام سازی بنسون بر میزان اضطراب " انجام دادند . هدف از این مطالعه تعیین میزان تاثیر روش های ماساژ بازتابی و آرام سازی بنسون بر میزان اضطراب در بیماران قبل از جراحی شکمی بود.جامعه پژوهش را 90 بیمار بستری در بخش جراحی زنان یکی از بیمارستان های آموزشی دانشگاهی شهرتهران تشکیل داده بود که به روش نمونه گیری مبتنی بر هدف و به صورت قرعه کشی اولیه و با استفاده از جدول تصادفی اعداد ،تعداد 30 بیمار در گروه مداخله آرام سازی، 30 بیمار در گروه مداخله ماساژ بازتابی و30 بیمار در گروه کنترل قرار گرفتند. ابتدا با مطالعه پرونده زنان بستری در بخش جراحی ، که تحت عمل جراحی کوچک شکمی قرار گرفته و دارای معیارهای ورود به مطالعه بودند و برای شرکت در مطالعه رضایت داده بودند ، انتخاب شدند . سپس در بالین بیمار ، پرسشنامه ها توسط محقق تکمیل شد. ابزار پژوهش برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه دموگرافیک بیمار و از پرسشنامه استاندارد اشپیل برگر برای سنجش اضطراب استفاده شد. در گروه ماساژ بازتابی پا ، بیمار در وضعیت کاملاً راحتی قرار گرفته و هر یک از پاهای بیمار (کف پا ) به مدت 10 دقیقه (جمعاً 20 دقیقه ) ماساژ داده شد و پس از آن بلافاصله میزان اضطراب مورد سنجش قرار گرفت. در گروه آرام سازی بنسون پس از ارزیابی اولیه مطابق بالا و فراهم ساختن محیطی آرام ، ساکت و به حداقل رساندن تحریکات محیطی ( مثل نور کم اتاق ، محدودیت رفت و آمد به اتاق بیمار ، کشیدن سیم تلفن و ..... ) نوار کاستی که در داخل یک دستگاه واکمن قرار داشت ، در اختیاربیمار قرار گرفت ( قبلاً در مورد نحوه اجرای دستورات موجود در در کاست آموزش داده شده و باز خورد گرفته می شد ) و از بیمار خواسته شد مطابق توضیحات و دستورات نوار عمل کرده و در تمام طول مدت اجرای آرام سازی تمرکز خود را حفظ نماید که این مداخله نیز حدود 20 دقیقه به طول انجامید. پس از انجام آرام سازی توسط بیمار ، بلافاصله میزا ن اضطراب ارزشیابی و ثبت شد و در این گروه واکمن به همراه کاست در اختیار بیمار قرار می گرفت تا در صورت نیاز در دفعات مختلف از آن استفاده کند. در گروه شاهد هیچ مداخله ای به عمل نیامد و تنها میزان اضطراب به فاصله 20 دقیقه اندازه گیری شد. تمام اقدامات فوق ، روز اول دو بار و به فاصله 8-6 ساعت و روز دوم نیز دو بار به فاصله 8-6 ساعت انجام شد.زمان انجام پژوهش نیز تا حد امکان در ساعاتی غیر از ساعات ملاقات بوده و پس از کسب هوشیاری کامل بیمار ، مداخله شروع می شد. نتایج نشان داد که پس از ماساژ بازتابی و آرام سازی میزان اضطراب کاهش یافت ، بطوری که اختلاف معنی داری بین میانگین میزان اضطراب در دو گروه شاهد و ماساژ بازتابی ؛ و دو گروه شاهد و آرام سازی مشاهده شد(05/0P< ) بین میزان اضطراب قبل و بعد از هر با مداخله در دو گروه ماساژ بازتابی پا و گروه آرام سازی اختلاف آماری معنی داری وجود نداشت (05/0 P>) .و محققین نتیجه گرفتند که ماساژ بازتابی و آرام سازی در کاهش اضطراب بیماران جراحی شکم زنان موثر هستند ، از این رو پیشنهاد می شود که از این روش های مکمل برای کاهش اضطراب استفاده شود (68).
در این مطالعه آرام سازی بنسون برای مدت 20 دقیقه در روز قبل از عمل جراحی شکم و فقط برای یکبار در طول مطالعه برای بررسی اضطراب بیماران انجام شده است. ولی در مطالعه حاضر آرام سازی به مدت 20-15 دقیقه ، دو بار در روز به مدت یک ماه انجام خواهد شد. و ضمناَ علاوه بر آن برررسی سطح خستگی و همچنین مقایسه این روش با رایحه درمانی هم صورت خواهد گرفت.
با توجه به مطالعاتی که مطرح شد، می توان دریافت که تاثیر مداخلات طب مکمل (آرام سازی بنسون و رایحه درمانی با اسطوخودوس ) در کنترل اضطراب و خستگی در بیماران همودیالیزی و سایر بیماران بطور جداگانه مورد بررسی قرار گرفته است، و نشان داده شده است که رایحه درمانی با اسطوخودوس و روش آرام سازی بنسون هر دو در کاهش اضطراب و خستگی بیماران موثر بوده است. هر چند پژوهش های قبلی به یک بعد خاص از مشکلات این بیماران پرداخته و نهایتاً یکی از دو روش فوق را ، فقط بر روی یکی از این متغیرها مورد بررسی قرار داده اند، (ضمن اینکه در اکثر مطالعات فوق روش کار به وضوح توضیح داده نشده و خصوصاَ در بعد رایحه درمانی اصول صحیح استفاده آن رعایت نشده است ) و نیز بر لزوم انجام تحقیقات بیشتر در این زمینه تاکید داشته اند وهمچنین از آنجا که اضطراب و خستگی در بیماران خود باعث بروز و افزایش مشکلات روحی- روانی ، اجتماعی و اقتصادی می شود و ارزیابی و مدیریت اضطراب و خستگی آنها به عنوان یک چالش مهم برای پرستار بخش دیالیز است ، توجه به این موضوع در مطالعه حاضر به عنوان یک نقطه قوت محسوب می شود. ولیکن مطالعه حاضر با برسی جامعتر، برمقایسه این دو روش بر خستگی و اضطراب بیماران همودیالیزی پرداخته تا در صورت موثر بودن یکی از این دو روش به عنوان یک روش ایمن ، ساده ، غیر تهاجمی و ارزان در مراقبت پرستاری در نظر گرفته شود.تا با افزایش آگاهی درزمینه تدابیرمراقبتی در بیماران کلیوی هزینه های درمانی و بار اقتصادی جامعه کاسته و در کاهش مشکلات مددجویان نقش به سزایی داشته باشد.


مشکل جاری که سیاست گزار با آن مواجه است کدام است؟
روش های موجود کدامها هستند؟
پیشنهاد اول نحوه کاربرد
محل دوم بکارگیری نتایج تحقیق
سوالات و / یا فرضیات پژوهشسئوالات و/ یا فرضیات پژوهش (باتوجه به اهداف طرح) :
1- میانگین تغییرات نمره خستگی بیماران همودیالیزی در سه گروه (آرام سازی بنسون، رایحه درمانی و کنترل) قبل و بعد از انجام مداخله متفاوت است.
2- میانگین تغییرات نمره اضطراب بیماران همودیالیزی در سه گروه (آرام سازی بنسون، رایحه درمانی و کنترل)قبل و بعد از انجام مداخله متفاوت است.
هدف کلی طرحمقایسه تاثیر روش آرام سازی بنسون و رایحه درمانی با اسانس اسطوخودوس بر میزان خستگی و اضطراب بیماران همودیالیزی بیمارستان های منتخب دانشگاه علوم پزشکی زاهدان در سال 1394
منافع و مضرات روشهای موجود کدامند؟
چرا پیام تحقیق شما حلال مشکل جاری است؟
اهداف اختصاصیاهداف اختصاصی :
1- مقایسه میانگین تغییرات نمره خستگی بیماران همودیالیزی در سه گروه (آرام سازی بنسون، رایحه درمانی و کنترل) قبل و بعد از انجام مداخله
2- مقایسه میانگین تغییرات نمره اضطراب بیماران همودیالیزی در سه گروه (آرام سازی بنسون، رایحه درمانی و کنترل) قبل و بعد از انجام مداخله
پیشنهاد دوم نحوه کاربرد
محل سوم بکارگیری نتایج تحقیق
سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرحبیمارستان ها ، مراکز بهداشتی و درمانی ، دانشگاه ها
پیام تحقیق شما چه منافعی از نظر هزینه، کارایی و بهره وری برای مدیر دارد؟
برای اجرای راه حل پیشنهادی شما چه موانع و حمایتهایی وجود دارند؟
تعریف واژه های تخصصی8- تعریف واژه های تخصصی:

1- همودیالیز :
تعریف نظری : همودیالیز روشی است که به منظور خارج کردن مواد زائد ، تنظیم حجم مایعات بدن ، کنترل اسید و باز بدن ، تنظیم الکترولیت ها، درمان وضعیت ازوتومی ، ثبات محیط داخلی بدن ،خروج مواد سمی و توکسین ها از بدن ، کنترل فشار خون های مقاوم و مداوم ، درمان هایپرکالمی، پریکاردیت و ناهنجاری های خونی انجام می شود ( عباسی، نوروز زاده ،2010، ص 55).
2-بیمار همودیالیزی :
تعریف نظری : بیماری که به علت نارسائی مزمن کلیه ، نیاز به استفاده از دستگاه همودیالیز جهت دفع مواد زائد خون دارد. بطوری که وی مجبور است 2 تا 3 بار در هفته و هر بار به مدت 3 تا 4 ساعت تحت درمان با همودیالیز قرار گیرد( برونر، سودارث ، 2014، جلد 2 ، ص 1580).
تعریف عملی : منظور از بیمار همودیالیزی در این پژوهش ، بیماری است که مبتلا به نارسائی مزمن و پیشرونده کلیه بوده و به طور ثابت تحت درمان با همودیالیزدر بیمارستان های امام علی و خاتم الانبیاء زاهدان باشد و معیار های ورود پژوهش را دارا باشد.
3- خستگی :
تعریف نظری : خستگی طبق تعریف کتاب تشخیص های پرستاری ناندا حالت احساس خستگی سراسری، مداوم و کاهش توانائی جسمی و روانی معمول می باشد ( گوردون،2012 ، ص 200 ).
و همچنین حالتی از خستگی و فرسودگی که از بی میلی نسبت به فعالیت تا بی حالی شدید و عمیق بعد از فعالیت جسمانی و ذهنی شدید را در بر می گیرد ( آرامش ، 2008، ص 232) .
تعریف عملی : منظور از خستگی در این پژوهش اندازه گیری میزان خستگی می باشد که با استفاده از آزمون خستگی ( BFI) ( نمره ای که فرد از 10-0 ،از آزمون می گیرد ) میزان آن در دو مرحله قبل و بعد از مداخله سنجیده می شود.
نمره صفر به معنای عدم وجود خستگی ، نمره 99/3- 1/0 خستگی خفیف ، نمره 99/6- 4 خستگی متوسط، نمره 99/9- 7 خستگی شدید و نمره 10 به معنای خستگی بسیار شید ارزیابی می گردد.
4- اضطراب :
تعریف نظری : اضطراب یک احساس ناخوشایند ذهنی ، بیم ، ناراحتی ، تنش و دلواپسی مبهم است که با یک یا چند علامت جسمی همر اه می باشد. و همچنین یک احساس فراگیر از نگرانی و وحشت است که منشاء این نگرانی ، از یک فکر یا خواسته ی واپس زده شکل می گیرد( کوشان، 2006، ص 77).
اضطراب یک احساس مبهم، ناخوشایند و ناراحت کننده است که با واکنش های خودکار بدن همراه است ، منبع آن اغلب نامشخص و نامعین است ، و با احساس تشویش و نگرانی که در اثر انتظار خطر ایجاد می شود همراه می باشد.این حالت ها علائم هشدار دهنده است برای فرد که بتوان با خطرات و تهدیدات مواجهه شود(تاونزند ،2007، ص 134).
تعریف عملی : منظور از اضطراب در این پژوهش ، اضطراب آشکار یا موقعیتی احساس فرد در همان لحظه بوده و حالت حاد و متغیری از اضطراب می باشد که در موقعیت های مختلف تغییر می کند . و اضطراب پنهان یا شخصیتی احساس معمول فرد در اکثر اوقات می باشد. واندازه گیری برخی علائم فیزیولوژیک و سایکولوژیک اضطراب می باشد که با استفاده از آزمون اضطراب آشکار و پنهان اشپیل برگر ( نمره ای که فرد از آزمون می گیرد ) میزان آن در دو مرحله قبل و بعد از مداخله سنجیده می شود. نمرات هر کدام از دو مقیاس می تواند در دامنه ای بین 20 تا 80 قرار گیرد.
الف - اضطراب آشکار ب - اضطراب پنهان :
اضطراب خفیف : نمره میزان اضطراب از 20 تا 31 اضطراب خفیف : نمره میزان اضطراب از 20 تا 31
اضطراب متوسط به پائین : نمره میزان اضطراب از 32 تا 42 اضطراب متوسط به پائین : نمره میزان اضطراب از 32 تا 42
اضطراب متوسط به بالا : نمره میزان اضطراب از43 تا 53 اضطراب متوسط به بالا : نمره میزان اضطراب از43 تا 52
اضطراب نسبتاً شدید : نمره میزان اضطراب از 54 تا64 اضطراب نسبتاً شدید : نمره میزان اضطراب از 53 تا62
اضطراب شدید : نمره میزان اضطراب از65 تا 75 اضطراب شدید : نمره میزان اضطراب از63 تا 72
اضطراب بسیار شدید: نمره میزان اضطراب از76 به بالا اضطراب بسیار شدید: نمره میزان اضطراب از73 به بالا


9- آرام سازی بنسون :
تعریف نظری : آرام سازی بنسون روشی از تن آرامی می باشد که ترکیبی از آرام سازی و تفکر است وعبارت است از برقراری یک وضعیت آرامش عمومی که متضاد با وضعیت تحریک کنندگی مانند استرس است. در این روش انقباض عضلانی وجود ندارد و از طریق انبساط و شل کردن عضلات آرام سازی انجام می شود (برونر ، سودارث ، 2014، جلد 1، ص 90).
راهبرد های آرمیدگی معمولا یک روش اساسی برای فرونشاندن استرس است. و هدف از آموزش آن ایجاد پاسخی است که پاسخ استرس را خنثی کند. و با نائل شدن به این هدف ، فعالیت هیپوتالاموسی تعدیل ،و فعالیت اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک کاهش می یابد (برونر ، سودارث ، 2014، جلد 1، ص 90).

تعریف عملی : در این پژوهش آرام سازی با تکیه بر تنفس عمیق و شل کردن عضلات به وسیله سی دی و پمفلت آموزشی آرام سازی بنسون به مددجویان آموزش داده می شود ، به این صورت که بیمارباید هر گروه از عضلات را به ترتیب از عضلات کف پاها تا عضلات سر به مدت 5 تا 10 ثانیه شل نماید و روی احساساتی که در هر مرحله پس از شل کردن در وی ایجاد می شود، از طریق توجه به یک محرک ثابت مثل یک صدا یا لغتی که به طور تکراری از حفظ خوانده می شود تمرکز نماید.این تمرینات روزانه دو مرتبه و هر مرتبه 20-15 دقیقه به مدت چهار هفته می باشد (بنسون ، 2000، ص 13).
مراحل آرامسازی بنسون به صورت زیر به بیماران آموزش داده می شود:
1- به آرامی در موقعیت راحت قرار بگیرید.
2- چشم ها را آهسته ببندید .
3 - تمامی عضلات بدن را به طور عمیق شل کنید از کف پاها شروع کنید و تدریجاً به طرف صورت پیش بروید این حالت آرامش را در آنها حفظ کنید .
4- در همین حال از راه بینی نفس بکشید. نسبت به تنفس خود آگاه باشید و به آن توجه کنید نفس را از راه دهان به آرامی خارج کنید وقتی که نفس بیرون می آید کلمه یک را زیر لب تکرار کنید راحت و عادی نفس بکشید.
5 - این کار را برای 20-15 دقیقه ادامه دهید سعی کنید تمامی عضلات شما شل باشد پس از گذشت 20- 15 دقیقه به آرامی - چشمهایتان را باز کنید برای چند دقیقه از جای خود بلند نشوید.
6- نگران نباشید که به سطح عمیقی از آرامش رسیده اید یا نه ، بگذارید آرامسازی با آهنگ خودش اتفاق بیفتد وقتی افکار مزاحم پیش آمد سعی کنید به وسیله بی اعتنایی از آنها چشمپوشی کنید و نسبت به آنها بی اعتنا باشید.


6- رایحه درمانی ( آروماتراپی ) :
تعریف نظری : رایحه درمانی نامی است که به درمان با روغن های اسانس های گیاهی برای شفا و بهبود جسمی و روحی اطلاق می شود( گولدبرگ ،2003، ص 19).
لغت رایحه درمانی یعنی " درمان با استفاده از عطر" و دقیقاً نیز همین است. در واقع رایحه درمانی واژه ای است که برای کاربرد درمانی اسانس ها به کار می رود رایحه درمانی یک درمان داروئی و مکمل است که مهم ترین بخش حواس ما را از طریق لمس و بو تحت تاثیر قرار می دهد ( آلیسون ، 2003، ص 20) .
رایحه درمانی یکی از انواع درمان های مکمل است که به طور شایع هم در داخل و هم در خارج سیستم مراقبت های پزشکی سنتی استفاده می شود ( گولدبرگ ، 2003، ص 22 ).

تعریف عملی : در این پژوهش منظور از رایحه درمانی کاربرد اسانس اسطوخودوس است.بدین صورت که دو قطره از اسانس مذکور توسط قطره چکان روی یک گلوله پنبه ریخته شده و گلوله پنبه توسط سنجاق به یقه لباس واحد پژوهش متصل شود، سپس وی به مدت 20-15 دقیقه بطور عادی نفس نماید. این روش روزانه دو نوبت و هر مرتبه 20-15دقیقه به مدت چهار هفته انجام خواهد شد(والنت ، 2002، ص 387).
7- اسانس اسطوخودوس :

تعریف نظری : اسانس اسطوخودوس که از تقطیر گل و سر شاخه های گلدار این گیاه بدست می آید مایعی است زرد رنگ یا زرد مایل به سبز که دارای بوی مطبوعی است. اسانس اسطوخودوس محتوی لینالیل استات ، لینالول ، 1 و 8 –سینئول ، بورنئول4، آلفاپینن 5، بتاپینن6، لیمونن7، گاماتریپینن8، و کامفور9می باشد( زرگری ، 1996، جلد 2، ص 585-580 ).

تعریف عملی : در این پژوهش منظور از اسانس اسطوخودوس، اسانس 5 درصد اسطوخودوس رقیق شده با روغن حامل بادام شیرین است که ازیک شرکت داروئی در داخل کشور تهیه شده و در بخش آزمایشگاه این شرکت توسط دستگاه گاز – کروماتوگرافی متصل به طیف سنج جرم جهت اطمینان از خالص بودن اسانس و تعیین دقیق ترکیبات آن مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت.

8- رایحه درمانی با اسانس اسطوخودوس:
تعریف عملی : در این پژوهش منظور از رایحه درمانی با اسانس اسطوخودوس ، بدین صورت است که دو قطره از اسانس مذکور توسط قطره چکان روی یک گلوله پنبه ریخته شده و گلوله پنبه توسط سنجاق به یقه لباس واحد پژوهش متصل می شود، سپس وی به مدت 20-15 دقیقه بطور عادی نفس می نماید. این روش روزانه دو نوبت و هر مرتبه 20-15دقیقه به مدت چهار هفته انجام خواهد شد(والنت ، 2002، ص 387).
پیشنهاد سوم نحوه کاربرد
محل چهارم بکارگیری نتایج تحقیق
نوع مطالعهمطالعه حاضر از نوع کارآزمائی بالینی است.
جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند)جامعه مورد مطالعه:
افراد مورد مطالعه عبارتند از بیماران مبتلا به نارسائی مزمن کلیه که جهت انجام همودیالیز به بخش همودیالیز بیمارستان های امام علی و خاتم الانبیاء شهرستان زاهدان در سال 94 مراجعه می نمایند.
الف – معیار های ورود به مطالعه :
1- داشتن سن 20 تا60 سال و امضاء فرم رضایت نامه آگاهانه
2- بیمار مبتلا به مرحله نهائی بیماری کلیوی و دارای پرونده فعال در مرکز دیالیزبیمارستان های امام علی و خاتم الانبیاء زاهدان ( بیمار دیالیزی مهمان یا دیالیزی دوره ای نباشند) و مراجعه مداوم و منظم حداقل به مدت 12 هفته و با 3 نوبت دیالیز
3- توانایی شنیداری ، گفتاری ، و هوشیاری قابل قبول برای پاسخ گویی به سوالات
4- کسب نمره خستگی حداقل 4 ،از ابزار خستگی ( BFI ) برای ورود به مطالعه (51).
5- کسب نمره اضطراب از مقیاس اضطراب اشپیل برگر، بین 64-32 در اضطراب آشکار و بین 62-32 در اضطراب پنهان برای ورود به مطالعه (10).
6- نداشتن سابقه انجام جراحی عمده و رویداد استرس زا در 6 ماه اخیر
7- عدم ابتلا به اختلالات عصبی – عضلانی ( برای انجام تکنیک آرام سازی مشکل خواهند داشت ) و اختلالات روانی و سابقه بستری ( افسردگی شدید، اضطراب و عقب ماندگی ذهنی)
8- عدم ابتلا به بیماری های بدخیم و خونی فعال، حاد و مزمن ( سندروم نقص سیستم ایمنی اکتسابی، هپاتیت، سپتی سمی ، سرطان، سل ، بیماری های مزمن انسدادی ریه)
9- عدم استعمال دخانیات و انواع مواد مخدر، الکل
10- حامله نباشد ( در مورد بانوان تحت همودیالیز)
11- سابقه رینیت آلرژیک یا مشکلات تنفسی نداشته باشد (موارد احتیاط رایحه درمانی )
12- عدم وجود اختلال بویائی و نداشتن سابقه حساسیت به بوی اسطوخودوس
13- شش هفته قبل از مداخله، داروهای آرام بخش یا سایر اقدامات درمانی (مانند استفاده از اسانس های گیاهی ، ورزش منظم) جهت کاهش اضطراب و خستگی استفاده نکرده باشد.
ب – معیار های خروج از مطالعه :
1- انجام پیوند کلیه و دیالیز صفاقی در طول مدت مداخله
2- استفاده از دارو های آرام بخش یا روش غیر داروئی دیگری برای کاهش اضطراب و خستگی در طول مدت مداخله
3- فوت بیمار و یا داشتن تجربه رویداد استرس زا ی شدید در طی پژوهش ( مانند سوگواری ، طلاق )
4- تغییر در برنامه دیالیز یا لغو شدن جلسه دیالیز به هر دلیل
5- استفاده از عطر یا ادکلن در حین مداخله ( رایحه درمانی )
6- حساسیت به بوی اسطوخودوس و یا پیدایش عوارض ناخواسته دارویی ، خونریزی های شدید اخیر و ابتلا به بیماریهای بدخیم
7- عدم پیروی از برنامه درمانی در ضمن مطالعه



پیشنهاد چهارم نحوه کاربرد
حجم نمونه و روش محاسبه آنحجم نمونه و روش محاسبه آن:
بر اساس تحقیقات انجام شده در موارد مشابه ( 10) برای اختلاف نمره خستگی و اضطراب در دو گروه مورد و مراقبت معمول و بر اساس فرمول ذیل:
(ẋ1- ẋ2) 2 n = (Z 1- /2 + Z1- ) 2 (S12 + S22) /
S1= 9/7 , S2 = 7/10 , ẋ1 = 8/36 , ẋ2 = 1/45
در سطح اطمینان 95% و توان آزمون 80% ، تعداد 26 نمونه در هر گروه مورد بررسی برآورد گردید که با توجه به امکان ریزش، 35 نفر در هر گروه ( جمعاً تعداد 105 نمونه ) با نظر مشاور محترم آمار برآورد گردید.
روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود)روش نمونه گیری:
روش نمونه گیری از نوع نمونه گیری در دسترس بر اساس معیار های ورود و خروج ،و سپس تخصیص بیماران به سه گروه به صورت تصادفی بر اساس روز مراجعه در هفته صورت خواهد گرفت به این ترتیب که مراجعین روزهای شنبه و چهارشنبه گروه A ( آرام سازی بنسون) روزهای یکشنبه و سه شنبه گروه B ( روش رایحه درمانی) و روزهای دوشنبه و پنجشنبه گروه C( گروه شاهد) خواهد بود و مداخله مطابق طرح برنامه ریزی شده اجرا خواهد شد.
روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود)
روش و ابزار جمع آوری داده ها:


ابزار های مورد استفاده در این پژوهش شامل :


1- فرم انتخاب واحد پژوهش


2- پرسشنامه اطلاعات فردی و بیماری


3- مقیاس خستگی (BFI)


4- پرسشنامه اضطراب آشکار و پنهان اشپیل برگر


5- چک لیست ثبت آرام سازی / رایحه درمانی





1- فرم انتخاب واحد پژوهش


این فرم جهت انتخاب واحد پژوهش استفاده خواهد شد.و شامل 18 سوال است. در این فرم اطلاعات با استفاده از مصاحبه، ثبت از پرونده و مشاهده تکمیل می شود.








خیر بلی سوال ردیف


 آیا تمایل به شرکت در مطالعه را دارد ؟ 1


 آیا در سن 20 تا 60 سال است ؟ 2


 آیا توانایی شنیداری ، گفتاری ، و هوشیاری قابل قبول برای پاسخ گویی به سوالات را دارد؟


3


 آیا نمره کسب شده از ابزار خستگی حداقل 4 ، برای ورود به مطالعه است ؟ 4


 آیا نمره کل کسب شده از مقیاس اضطراب اشپیل برگر بیشتر از 64 در اضطراب آشکار و بیشتر از 62 در اضطراب پنهان برای ورود به مطالعه نیست؟ 5


 آیا مبتلا به بیماری کلیوی مرحله نهائی بوده و دارای پرونده فعال در مرکز دیالیز ( بیمار دیالیزی مهمان یا دیالیزی دوره ای نباشند) است ؟ 6


 آیا مراجعه مداوم و منظم حداقل به مدت 12 هفته و با 3 نوبت دیالیز است ؟ 7


 آیا به بیماری های بدخیم و خونی فعال مبتلا است ؟ 8


 آیا استعمال دخانیات و انواع مواد مخدر، الکل را دارد؟ 9


 آیا حامله است؟ ( در مورد بانوان تحت همودیالیز) 10


 آیا سابقه رینیت آلرژیک یا مشکلات تنفسی را دارد؟ 11


 آیا درحال حاضر داروهای آرام بخش یا روش غیر داروئی دیگری استفاده میکند؟ 12


 آیا به بوی اسطوخودوس حساسیت دارد؟ 13


 آیا سابقه ابتلا به اختلالات عصبی – عضلانی را دارد ؟ 14


 آیا اختلال بویائی دارد؟ 15


 آیا سابقه انجام جراحی عمده و رویداد استرس زا در 6 ماه اخیر را دارد؟ 16


 آیا سابقه ابتلا به اختلالات اختلالات روانی و سابقه بستری ( افسردگی شدید، اضطراب و عقب ماندگی ذهنی) را دارد ؟ 17


 آیا به بیماری های حاد و مزمن ( سندروم نقص سیستم ایمنی اکتسابی، هپاتیت، سپتی سمی ، سرطان، سل ، بیماری های مزمن انسدادی ریه) مبتلا است ؟ 18





2- پرسشنامه اطلاعات فردی و بیماری


فرم جمع آوری اطلاعات دموگرافیک و بیماری با استفاده مصاحبه و ثبت از پرونده در دو بخش ثبت می شود.


الف – مشخصات فردی واحد های پژوهش شامل : سن، قد ، وزن ، جنس، وضعیت تاهل ، تعداد فرزندان ، شغل ، تحصیلات و محل سکونت


ب – وضعیت بیماری شامل : طول مدت دیالیز ، اولین علامت بیماری ، مهم ترین مشکل ناتوان کننده بیماری ، ابتلا به سایر بیماری ها، نوع داروی مصرفی ، نتایج آزمایشات خونی ، اطلاعات مربوط به وضعیت نمره اضطراب و خستگی بیمار


3- مقیاس خلاصه خستگی (BFI):


این پرسشنامه شامل 10 سوال است. سوال اول وجود یا عدم وجود خستگی غیر معمول را در هفته گذشته با جواب بله یا خیر مشخص می کند .در سوالات بعد میزان خستگی فعلی ، خستگی معمول در 24 ساعت گذشته ، بیشترن میزان خستگی بیماران در 24 ساعت گذشته، اثر خستگی در24 ساعت گذشته بر فعالیت کلی ، خلق، توانائی راه رفتن ، ارتباط با سایر افرادو لذت بردن از زندگی را بررسی و هر کدام با مقیاس 0 تا 10 مورد سنجش قرار می گیرد.نمره صفر عدم خستگی و نمره 10 بیش ترین حالت خستگی است. در نهایت شدت کل خستگی از جمع نمرات سوالات 10-2 (9 سوال) و تقسیم آن بر 9 بدست می آید.


این مقیاس یک مقیاس استاندارد می باشد و در مطالعات مختلفی از آن استفاده شده است (39،48،69). و مطالعات زیادی در ایران و سایر کشور ها اعتبار این پرسشنامه را مورد تائید قرار داده است (r> 90% ) ( 70،69 ).


4- پرسشنامه اضطراب آشکار و پنهان اشپیل برگر:


این پرسشنامه ابزار استاندارد سنجش اضطراب می باشد . و توسط اشپیل برگر در سال 1983 طراحی و منتشر شد .این تست دارای چهل عبارت است که این عبارات در دو مقیاس اضطراب آشکار و پنهان ، و هر کدام شامل بیست سوال ، چهار گزینه ای لیکرت می باشد. جهت تعیین میزان اضطراب آشکار و پنهان واحد پژوهش استفاده می شود ، وویژگی اضطراب را به دو صورت حالت و صفت می سنجد. در پاسخگوئی به مقیاس اضطراب آشکار ، آزمودنی ها باید احساسات خودشان را در لحظه کنونی ( در زمان تکمیل فرم ) بیان نمایند. اما در پاسخگوئی به مقیاس اضطراب پنهان آنها باید احساسات معمول خود را که در اکثر اوقات دارند ، اشاره کنند.


و روائی آن توسط اشپیل برگر (1983) ، کوئیک ، مهرام (1372) و ناظمیان (1387) به تائید رسیده است (65،35). و در پژوهش های مختلفی در داخل و خارج این پرسشنامه بکار گرفته شده است ( 74-71 ، 65). در مطالعه ناظمیان (1387) پایائی ابزار با روش آزمون – باز آزمون در بیماران همودیالیزی شهر مشهد با r= 89%) )، و در مطالعه مهرام با روش آلفای کرونباخ (94/0=ᾳ) تائید شده است(35،75،76).


ملاک های تفسیری جهت اضطراب آشکار و پنهان بدین شرح هستند :


به هر کدام از عبارات این آزمون براساس پاسخ ارائه شده نمره ای بین 1 تا 4 تخصیص می یابد.در مورد ده عبارت مقیاس اضطراب آشکار(سوالات 3،4،6،7،9،12،13،14،17،18) و یازده عبارت مقیاس اضطراب پنهان ( 2،4،5،8،9،11،12،15،17،18،20)، به ترتیب گزینه های "خیلی زیاد" و " تقریباً همیشه " نشان دهنده حضور بالائی از اضطراب می باشد و نمره 4 به آنها تعلق می گیرد . برای نمره گذاری سایر عبارات ، گزینه های "خیلی زیاد" و " تقریباً همیشه " نشان دهنده عدم وجود اضطراب می باشد. که ده عبارت مقیاس اضطراب آشکار(سوالات 1،2،5،8،10،11،15،16،19،20) و نه عبارت مقیاس اضطراب پنهان (1،3،6،7،10،13،14،16،19) را شامل می شود و نمره یک به آنها تعلق می گیرد. به عبارت دیگر وزن نمره گذاری به جای 4-3-2-1 به صورت 1-2-3-4 می باشد. لذا نمرات هر کدام از دو مقیاس می تواند در دامنه ای بین 20 تا 80 قرار گیرد. این پرسشنامه دارای محدویت زمانی جهت تکمیل نبوده ولی بطور تقریبی برای تکمیل هر دو مقیاس به ده دقیقه زمان نیاز می باشد.


5- چک لیست ثبت آرام سازی / رایحه درمانی:


این چک لیست توسط واحد های پژوهش پس از انجام آرام سازی / رایحه درمانی به مدت یک ماه تکمیل خواهد شد. در این برگ واحد های پژوهش، تاریخ ، زمان و مدت انجام آرام سازی / رایحه درمانی را گزارش خواهند کرد. ازبرگ ثبت آرام سازی در پژوهش های مختلفی استفاده شده است (77).


روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود)روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود):
طرح این مطالعه کارآزمائی بالینی با استفاده از معیار های ورود و خروج می باشد که در دو مرحله قبل و بعد از مداخله به شرح زیر اجرا می شود.
الف ) مرحله قبل از مداخله :
پس از تصویب طرح در شورای پژوهشی دانشگاه علوم پژشکی زاهدان و کسب موافقت از کمیته اخلاق و اخذ معرفی از دانشگاه علوم پزشکی به بیمارستان امام علی وخاتم الانبیاء شهرستان زاهدان مراجعه خواهد شد و با ارائه معرفی نامه ، موافقت مسئولین مربوطه کسب خواهد شد.سپس به بخش همودیالیز بیمارستان های منتخب مراجعه کرده و ضمن معرفی خود و بیان هدف پژوهش برای پرسنل و بیماران مطالعه شروع خواهد شد.و سپس از بیمارانی که با شرکت در مطالعه موافقت می کنند ، فرم انتخاب واحد پژوهش بر اساس معیار های ورود و خروج ، توسط بیمار تکمیل خواهد شد و یا در صورت با سواد بودن بیمار، وی با توضیحات پژوهشگر اقدام به تکمیل فرم می نماید و در غیر این صورت پژوهشگر سوالات را از بیمار می پرسد و پرسشنامه تکمیل می شود.و همچنین بعد از اتمام جلسه همودیالیز ، یعنی در زمانی که وضعیت بیمار پایدار می شود ، میزان خستگی و اضطراب آشکار و پنهان واحد های پژوهش اندازه گیری می شود.برای اندازه گیری خستگی و اضطراب ، پرسشنامه خستگی ( BFI ) و پرسشنامه سنجش اضطراب آشکار و پنهان اشپیل برگر در اختیار بیماران قرار داده می شود . و همانند روال قبل فرم های مربوطه توسط بیمار یا پژوهشگر تکمیل خواهد شد.
سپس بعد از بررسی فرم های تکمیل شده، بیمارانی که شرایط ورود به مطالعه را دارند انتخاب می شوند و رضایت نامه کتبی آگاهانه اخذ خواهد شد. و به صورت تصادفی بر اساس روزهای مراجعه در هفته ، بیماران به سه گروه A ( روش آرام سازی بنسون ) ، B ( روش رایحه درمانی با اسانس اسطوخودوس ) وC ( گروه کنترل ) تقسیم بندی می شوند . و فرم اطلاعات فردی از طریق پرسشنامه اطلاعات فردی و اطلاعات مربوط به بیماری از طریق پرونده و مصاحبه با بیمار تکمیل خواهد شد.وسپس مداخله مطابق طرح برنامه ریزی شده اجرا خواهد شد.
برای بیماران گروه مداخله در سه جلسه یک ساعته ، در زمان مراجعه به بخش جهت انجام همودیالیز ، قبل از انجام همودیالیز نحوه اجرای کار به صورت فردی و گروهی آموزش داده خواهد شد.آموزش روش آرام سازی و رایحه درمانی در اتاق جداگانه ای که برای استراحت بیماران همودیالیز اختصاص داده شده، با هماهنگی قبلی با مسئول بخش انجام خواهد شد. محتوی آموزشی جلسات شامل پرسش و پاسخ در باره فوائد روش های مورد مطالعه و نمایش عملی تکنیک خواهد بود. همچنین فایل صوتی و پمفلت آموزشی روش انجام آرام سازی بنسون جهت یادگیری بهتر و استفاده در منزل در اختیار گروه مربوطه داده خواهد شد . چک لیست ثبت روزانه آرام سازی /رایحه درمانی هم بعد ارائه توضیحات در اختیار گروه مربوطه قرارداده خواهد شد. و پیگیری های تلفنی و یا در صورت امکان حضوری هم جهت کسب اطمینان از انجام تکنیک آرام سازی/ رایحه درمانی انجام خواهد شد.
روش کار گروه اسانس اسطوخودوس:
در گروه اسانس اسطوخودوس ، علاوه بر مراقبت های رایج بخش همودیالیز، دو قطره از اسانس اسطوخودوس 5 درصد رقیق شده با روغن حامل بادام شیرین ، توسط قطره چکان روی یک گلوله پنبه ریخته می شود و توسط سنجاق به یقه لباس واحد پژوهش متصل می شود ، سپس از وی خواسته می شود به مدت 20-15 دقیقه بطورعادی تنفس نماید.و این روش بصورت روزانه دونوبت و به مدت 4 هفته در بخش دیالیز و منزل انجام خواهد شد (78،10).
روش کار گروه آرام سازی بنسون :
در گروه آرام سازی بنسون نیز، علاوه بر مراقبت های رایج بخش همودیالیز ، مراحل آرام سازی بنسون به بیماران آموزش داده می شود، تا طی دوره مطالعه روزانه دو نوبت و برای مدت 20-15 دقیقه و به مدت 4 هفته در بخش دیالیز و منزل انجام نمایند(79،51).
روش کار گروه کنترل:
در گروه کنترل فقط مراقبت های رایج بخش همودیالیز انجام می شود و هیچ گونه مداخله ای صورت نمی گیرد.


ب) مرحله بعد از مداخله:
پس از پایان مداخله در پایان هفته چهارم نیز ، پرسشنامه خستگی ( BFI ) و پرسشنامه اضطراب اشپیل برگر در هر سه گروه تحت مطالعه ، همانند روال قبل توسط بیمار یا پژوهشگر تکمیل خواهند شد .
روش تجزیه، تحليل و توصیف داده‌ها (نمونه‌اي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی)- روش تحلیل و توصیف داده‌ها (نمونه‌ای از جدول توخالی ضمیمه شود و روش های آماری مورد استفاده به طور کامل توضیح داده شود):
پس از اتمام نمونه گیری و گردآوری داده ها ، فرم ها کد گذاری شده و کدها وارد رایانه می شوند. و پس از کسب اطمینان از صحت ورود داده ها ، تجزیه و تحلیل داده ها توسط نرم افزار آماری SPSS ویرایش 16 با روش های زیر انجام خواهد شد. برای توصیف مشخصات واحد های پژوهش در هر یک از سه گروه از آمار توصیفی شامل محاسبه میانگین و انحراف معیار ( برای متغیر های کمی) و توزیع فراوانی ( برای متغیر های کیفی ) و برای تحلیل نتایج از آزمون های تی زوجی ، تی مستقل و آنالیز واریانس یک طرفه استفاده خواهد شد. لازم به ذکر است که برای تعیین نرمالیتی داده ها از آزمون کولموگروف اسمیرنف ( یا شاپیروویلکز) و یا در صورت نرمال نبودن داده ها از روش های غیر پارامتریک معادل استفاده خواهد شد .و در حین آنالیز داده ها نیز از روش آنالیز کوواریانس جهت کنترل متغیر های مخدوش کننده استفاده خواهد شد.
نمونه جدول توخالی ، که البته جداول بعد از تجزیه و تحلیل بسیارکامل ترو پیچیده تر خواهند بود.
مقایسه میانگین و انحراف معیارنمره خستگی و اضطراب در سه گروه مورد مطالعه
متغیر گروه های تحت مطالعه میانگین و انحراف معیارنمره متغیر قبل از مداخله میانگین و انحراف معیار نمره متغیر بعد از مداخله
P- value
خستگی گروه تن آرامی ( A )
گروه رایحه درمانی ( B )
گروه کنترل ( C )
اضطراب گروه تن آرامی ( A )
گروه رایحه درمانی ( B )
گروه کنترل ( C )


ملاحظات اخلاقی ملاحظات اخلاقی( در صورت لزوم فرم رضایت آگاهانه ضمیمه گردد):
این پژوهش از نوع کار آزمائی بالینی می باشد. که بایستی تمامی کد های اخلاقی حفاظت از آزمودنی انسانی مورد نظر معاونت پژوهشی و کمیته اخلاق پژوهش دانشگاه علوم پزشکی زاهدان رعایت گردد. که در این پژوهش کدهای اخلاقی زیر از دفترچه راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی وزارت بهداشت (1392) ، رعایت شده است.
1- هدف اصلی هر پژوهش باید ارتقای سلامت انسان ها توام با رعایت کرامت و حقوق ایشان می باشد.
2- درتمامی پژوهش برآزمودنی انسانی سلامت و ایمنی فرد فرد آزمودنی ها درطول و بعد ازاجرای پژوهش برتمامی مصالح دیگراولویت دارد.
3- پژوهش برانسان فقط درصورتی توجیه پذیر است که منافع بالقوه ی آن برای هرفرد آزمودنی بیش تر ازخطرهای آن باشد.
4-مواردی ازقبیل سرعت، سهولت کار،راحتی پژوهشگر ، هزینه ی پایین ترو یا صرفا عملی بودن آن به هیچ وجه نباید موجب قراردادن آزمودنی درمعرض خطریا افزودن یا تحمیل هرگونه محدودیت اختیار اضافی به وی شود.
5-قبل از آغاز هر پژوهش پزشکی، باید اقدامات اولیه جهت به حداقل رساندن زیان احتمالی وارده به آزمودنی ها و تامین سلامت آنها انجام گیرد.
6-در کارآزمائی های بالینی دو سوکور که آزمودنی از ماهیت داروئی یا مداخله ای که برای وی تجوز شده بی اطلاع است ، پژوهشگر باید تدابیر جهت کمک رسانی به آزمودنی در صورت لزوم و در شرایط اضطراری را تدارک ببیند.
7-اگردرحین اجرای پژوهش مشخص شود که خطرات شرکت دراین پژوهش برای آزمودنی ها بیش ازفواید بالقوه ی آن است باید آن پژوهش بلافاصله متوقف شود.
8- طراحی و اجرای پژوهش هایی که برروی آزمودنی انسانی انجام می گیرند، باید منطبق با اصول علمی پذیرفته شده براساس دانش روز و مبتنی برمرور کامل منابع علمی موجود و پژوهش های قبلی آزمایشگاهی، و در صورت لزوم حیوانی مناسب باشد.
9-در پژوهش های پزشکی که ممکن است به محیط زیست آسیب برسانند ، باید احتیاط های لازم در جهت حفظ و نگهداری و عدم آسیب رسانی به محیط زیست انجام گیرد.
10- هرپژوهشی باید براساس و منطبق بر یک طرح نامه به انجام برسد.درکارآزمایی های بالینی باید علاوه بر طرح نامه، دستورالعمل نیزتهیه و ارائه شود.طرح نامه و دستورالعمل باید شامل تمامی اجزای ضروری باشد.
11- کمیته ی اخلاق درپژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرح نامه و دستورالعمل این حق را دارد که طرح ها را در حین و بعد ازاجرا ازنظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قراردهد.
12- انتخاب آزمودنی ها بالقوه ازمیان جمعیت بیماران یا هرگروه جمعیتی دیگر، باید منصفانه باشد، به نحوی که توزیع بارها (خطرات یا هزینه ها) و منافع شرکت در پژوهش در آن جمعیت و کل جامعه، تبعیض آمیز نباشد.
13- کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هرپژوهشی که برروی آزمودنی انسانی اجرا می شود، الزامی است.این رضایت باید به شکل کتبی باشد.اگر کسب رضایت کتبی غیرممکن باشد باید با ذکر دلایل به کمیته اخلاق منتقل شود.در صورت تائید کمیته ی اخلاق ، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود.
14- اگردر طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه ی اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که برتصمیم آزمودنی مبنی برادامه ی شرکت در پژوهش تاثیرگذارباشد، باید موضوع به اطلاع کمیته اخلاق رسانده شودو در صورت موافقت کمیته با ادامه ی پژوهش ، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجدداً اخذ گردد.
15- پژوهشگرباید ازآگاهانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند.برای این منظور درتمامی پژوهش های پزشکی اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگرموظف است فرد در نظرگرفته شده به عنوان آزمودنی را ازتمامی اطلاعاتی که می تواننددر تصمیم گیری اوموثر باشند،به نحومناسبی آگاه سازد.
16- پژوهشگرباید ازآزادانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند.
17- پژوهشگرارشد مسؤل مستقیم ارائه ی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است.
19- عدم قبول شرکت در پژوهش ، یا ادامه ندادن به همکاری ، نباید هیچ گونه تاثیری بر خدمات درمانی که در همان موسسه به فرد ارائه می شود ، داشته باشد.این موضوع باید در فرایند اخذ رضایت آگاهانه ، به آزمودنی اطلاع داده شود.
20- درمواردی که آگاه کردن آزمودنی درباره ی جنبه ای از پژوهش باعث کاهش اعتبارپژوهش می شود، ضرورت اطلاع رسانی ناکامل ازطرف پژوهشگرباید توسط کمیته ی اخلاق تأیید شود.
24- اگردر حین اجرای پژوهش، آزمودنی دارای ظرفیت، ظرفیت خود را از دست بدهد یا آزمودنی فاقد ظرفیت ، واجد ظرفیت شود، باید با توجه به تغییر حاصله، رضایت آگاهانه برای ادامه ی پژوهش ازسرپرست قانونی یا خود فرد اخذشود.
25- پژوهشگرمسؤول رعایت اصل رازداری و حفظ اسرار آزمودنی ها و اتخاذ تدابیر مناسب برای جلوگیری از انتشارآن است.
26- هرنوع آسیب یا خسارت ناشی ازشرکت در پژوهش بایدبرطبق قوانین مصوب جبران خسارت شود.
27- درپایان پژوهش ، هرفردی که به عنوان آزمودنی به آن مطالعه وارد شده است، این حق را دارد که درباره ی نتایج آگاه شود و از مداخلات یا روش هایی که سودمندی شان در آن مطالعه نشان داده شده است، بهره مند شود.
28- پژوهشگران موظفند که نتایج پژوهش های خود را صادقانه، دقیق، و کامل منتشرکند.
29- نحوه ی گزارش نتایج باید ضامن حقوق مادی و معنوی تمامی اشخاص مرتبط با پژوهش، ازجمله خود پژوهشگر یا پژوهشگران ، آزمودنی ها و موسسه ی حمایت کننده ی پژوهش باشد.
30-روش پژوهش نباید با ارزش های اجتماعی، فرهنگی و دینی جامعه در تناقض باشد.
محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنهامحدودیت های اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آن ها:
1- میزان دقت واحد های پژوهش در زمان پاسخگوئی به سولات و وضعیت روانی آنها بر نحوه پاسخگوئی موثر خواهد بود که کنترل کامل آنها میسر نبوده ولی سعی خواهد شد با ایجاد شرایط زمانی یکسان و محیط مناسب این محدودیت بطور نسبی کنترل گردد.
2- انجام تکنیک آرام سازی توسط خود بیمار در منزل ؛ از آنجا که بیماران سه روز در هفته برنامه دیالیز دارند و انجام آرام سازی بنسون در روز های دیگر با حضور پژوهشگر انجام پذیر نخواهد بود، لذا این امکان وجود دارد که بیماران نتوانند تکنیک آرام سازی را بطور صحیح و کامل انجام دهند که به منظور کنترل بیشتر آن ، به واحد های پژوهش در سه جلسه تکنیک آرام سازی آموزش داده می شود و در پایان جلسه برگه ثبت آرام سازی به آنها داده می شود تا بعد ازانجام آرام سازی آن را یادداشت کنند. علاوه بر این پژوهشگر در روزهائی که بیماران همودیالیز می شوند ( روز در میان ) با حضور دربخش از نحوه انجام صحیح تکنیک اطمینان حاصل خواهد کرد. و ضمناً بصورت تلفنی یا حضوری جهت حصول اطمینان از انجام تکنیک پیگیری های لازم بعمل خواهد آمد.
کلمات کلیدیBensons relaxation , Aromatherapy , lavender ,Anxiety, Fatigue , Hemodialysis
آرام سازی بنسون ،رایحه درمانی ، اسطوخودوس ، اضطراب ، خستگی ، همودیالیز


فهرست منابع و مراجعReferences:
1-Smeltzer S, Bare B, Hinkle J, Cheever K. Biophysical and pychological concepts in nursing practice, Brunner & suddarths text book of medical surgical nursing. 13th ed , , Lippincott Williams & Wilkins, 2014.philadelphia.Baltimor.New York.London.vol (1) :75-153.
2-Staji Z , Tofighian T , Najjar L. Principles and techniques of cares Tehran: Noredanesh.2010:19-20. [ In Persian] .
3- Andreoli & Carpenters Cecil. Essential of medicine,7 th ed, c 2007. Renal Deseases.
] Teranslated by [Kiaroodi M Y , Najafi E.Theran: Andisheh Rafi, 1386: 90-101. [ In Persian] .
4-Abbasi M , Noroz Zadeh R .Nursing cares in dialysis and kidneys transplant . Tehran: Heydari,1 th ed.2010: 35-36. [ In Persian].
5- Yaghmaei F,Khalafi A ,Khoust N , Alavi Majd A. The study of the relationship between self concept with health status domains of hemodialysis treated patients in selected hospitals of medical sciences university of Shahid Beheshti in 2004. J Pajoohandeh .2005;10(6) :389-394.[ In Persian].
6- Longo DL , Larry Jameson J, Kasper DL, Fauci AS, Hauser SL, Loscalzo J. Harrison Principle of Internal Medicine.18 th Ed. New York: MC Grow-Hill Company; 2011.Vol (3): 2322.
7- Aghighi M, Heidary Rouchi A, Zamyadi M, Mahdavi-Mazdeh M, Norouzi Sh, Rajolani H, Ahrabi S, Zamani M. ."Dialysis in Iran".IJKD,2(1), January 2008:11-15.
8- The Statistics Hemodialysis Patients country of iran in 2014 . Available from: http://www.medcare.health.gov.ir/hospman/dtsd/default.aspx. [ In Persian].
9- Friec MH. Renal failure and its therapy. [Translated by]. Afshari L. 1th ed. Tehran: Teimor Zadeh Publication; 2002. p. 112-141. [inPersian].
10- Kanani M. The Comparison of the effect of Lavender and Orange essential aromatherapy on anxiety of patients undergoing hemodialysis. [dissertation ].[Mashhad]: faculty of Nursing and Midwifery Mashhad; 2009. 140p.[in Persian].
11- Nikravan Mofrad M,Shiri H. Critical care nursing ICU,CCU,Dialysis. Tehran:Noredanesh,2013:404-410 [ In Persian] .
12- Smeltzer S, Bare B, Hinkle J, Cheever K. Biophysical and pychological concepts in nursing practice, Brunner & suddarths text book of medical surgical nursing. 13th ed , , Lippincott Williams & Wilkins, 2014.philadelphia.Baltimor.New York.London.vol ( 2) :1505-1608.
13- Zamanzade V, Heydarzade M, Ashvandi K, Lak D. Relationship between quality of life and social support in hemodialysis patients in.; imam khomeini and sina educational hospitals of tabriz university of medical sciences. Medical Journal of Tabriz University Sciences 2007; 29(1): 49-54 .[in Persian].;;
14- Morsch CM, Goncalves LF, Barros E. Health – related Quality of life among haemodialysis patients relationship with clinical indicators, morbidity and mortality. Journal of Clinical Nursing..2006;15:498-504.
15- Rai M, Rustagi T, Rustagi S, Kohli R. Depression,insomnia and sleep anea in patients on maintenance hemodialysis. Indian of Journal Nephrology.2011 Oct- Des; 21(4) : 223-229.
16- Joshwa B. Khakha D C, Mahajan S Fatigue and Depression and Sleep Problems among Hemodialysis Patients in a Tertiary Care Center Saudi J Kidney Dis Transpl. 2012; 23(4):729-35.
17- Rahimi A , Ahmadi F A , Gholyaf M .The Effect of applying continuous care model(CCM) on self esteem of hemodialysis treated patients. J of Zanjan University of Medical Sciences.2005 ;13(53).16-21.[ In Persian].
18- Mohajer M, Dejkam M, Baniasad MH, Nazarali Sh, Amiri Z. Socio-psychological alterations in patients before and after kidney transplantation in Taleghani and Hasheminejad hospitals.J Pejouhesh. 2004; 28 (2) :135-140.[in Persian].
19- Heidarzadeh M , Atashpeikar S, Jalilazar T. Relationship between quality of life and self- care ability in patients receiving Hemodialysis. IJNMR 2010; 15(2): 71-76.

20- Kim HR , Son GR. Fatigue and its related factors in Korean patients on hemodialysis. Taehan Kanho Hakhoe Chi. 2005 Jun;35(4):701-8.[ pubmed/16037725].
21- Jhamb M , Weisbord S.D , Steel J.L Unruh M. Fatigue in Patients Receiving Maintenance Dialysis: A Review of Definitions, Measures, and Contributing Factors. Am J Kidney Dis. 2008 August ; 52(2): 353–365. doi:10.1053/j.ajkd.2008.05.005.
22- Wen-Ching C, Paik-Seong L, Wen-Chieh W , Hsien-Chang C , Chih-Hsuan C, Ho-Yen K . Sleep Behavior Disorders in a Large Cohort of Chinese (Taiwanese) Patients Maintained by Long-Term Hemodialysis. Am J Kidney Dis. 2006 Aug;48(2):277-84.
23- Gusbeth-Tatomir P, Boisteanu D, Seica A, Buga C, Covic A. Sleep disorders: a systematic review of an emerging major clinical issue in renal patients. International urology and nephrology.,2007;39(4):p1217-26. [http://www.unboundmedicine.com/medline/citation/17914660].
24- Molaie E , Royani Z , Moujerloo M , Behnampour N , Golage J , Khari M. Anxiety, Depression and Quality of Sleep Related to Fatigue in Patients Undergoing Hemodialysis. J of Research Development in Nursing & Midwifery. Spring & Summer 2014-2015;11(1): 99-107.
25- Sqalli-Houssaini T, Ramouz I, Fahi Z, Tahiri A, Sekkat FZ, Ouzeddoun N, AND et al. Effects of anxiety and depression on haemodialysis adequacy. Nephrol Ther. 2005 Mar;1(1):31-7. Epub 2005 Apr 5.[ pubmed/16895665].
26- Williams AG, Crane PB , Kring D..Fatifue in African American Women on Hemodialysis. Neohrology Nursing Journal.November – Desember 2007;34(6):310-344.
27- Jhamb M, Pike F, Ramer S, Argyropoulos C, Steel J, Dew MA, AND et al. Impact of fatigue on outcomes in the hemodialysis (HEMO) study. Am J Nephrol. 2011;33(6):515-23. doi: 10.1159/000328004. Epub 2011 May 9. [ pubmed/21555875 ].

28- Farmahini. F. B., Sajadi. A, Esmailpoor Z , Dormanesh B, Zare M. The effect of oral vitamin C on fatigue in hemodialysis patients at selected hospitals of army university medical science in 2009. JAUMS: 7( 3) Autumn 2009,163-168.

29- Murtagh FE1, Addington-Hall J, Higginson IJ. The prevalence of symptoms in end-stage renal disease: a systematic review. Adv Chronic Kidney Dis. 2007 Jan;14(1):82-99.[ pubmed/17200048].
30- Liu HE. Fatigue and associated factors in hemodialysis patients in Taiwan. Res Nurs Health. 2006 Feb;29(1):40-50.[ pubmed/16404733 ].
31- Lee BO, Lin CC, Chaboyer W, Chiang CL, Hung CC. The fatigue experience of haemodialysis patients in Taiwan. J Clin Nurs. 2007 Feb;16(2):407-13.[ pubmed/17239077].
32- Sun Daram R. Professional Guide to sings & symptoms .6 th edition.2011,Philadelphia. Baltimor.New York.London.Lippincott Williams & wilkins.p 291-4.
33 – Cukor D, Coplan J, Brown C, Friedman S, Newville H, Safier M , etal. Anxiety disorders in adults treated by hemodialysis: a single-center study. Am J Kidney Dis. 2008;52(1):128-36.
34- Mollahadi M, Tayyebi A, Ebadi A, Daneshmandi M. Comparison of anxiety, depression and stress among hemodialysis and kidney transplantation patients. Iranian Journal of Critical Care Nursing Winter2010;2(4):153-6.
35- Nazemian F, Ghafari F, Porghaznin T. Effect depression and anxiety in hemodialysis patients. J Medical of Mashhad. 2008; 3(51):171-6.[Persian].
36- Winkelmayer WC, Mehta J, Wang PS. Benzodiazepine use and mortality of incident dialysis patients in the United States. Kidney Int. 2007;72(11):1388-93.
37- Novaković M. Anxiety disorders in dialysis patients. Med Pregl. 2007; Sep-Oct;60(9-10):484-8. [pubmed/18265597].
38- Craven RF, Hirnle C , Jensen SH. Fundamental of nursing: human health and function. Philadelphia. Baltimor .New York .London. Lippincott Co; 2013.7 th edition: P. 1309- 1334.

39- Hadadian F, Fayyazi P. Ghorbani A, Fallah H, Latif M. Stimulation Electrical acupuncture points on the skin of hemodialysis patients improved fatigue. Journal of Kermanshah Medical Sciences, 2011; 15(3):165-72. [in Persian].
40- Taonzand M. Nursing diagnoses in psychiatric nursing: care plans and psychotropic medications : 5 th ed,[Translated by] The Members of the Faculty of Nursing and Midwifery, Tehran University of Medical Sciences . Tehran: Abnoos. 2007:134-137. [in Persian].
41- Koshan M. Summary of Mental Health Nursing courses . Tehran:Andisheh rafi.2006:77-86. [in Persian].
42- Honarparvaran N . Mental Health 2 (Psychiatric Disorders) . Tehran:Boshra- Tohfeh. 2008:32-33. [in Persian].
43- Imanishi J, Kuriyama H, Shigemori I, Watanabe S, Aihara Y, Kita M , etal. Anxiolytic effect of aromatherapy massage in patients with breast cancer. Evid Based Complement Alternat Med. 2009;6(1):123-8.
44- Keiyghobadi S A , Assadi Noghabi AA . Psychiatric Nursing (Vol 2 ) (Mental Health 2). . Tehran: Boshra.2010:113-128. [in Persian].
45- Zolladle M , Givei M. Nursing mental illness . Tehran: Nore danesh .2002: 127-139. [in Persian].
46- Hanifi N, Ahmadi F, Emarian R, Khani M. Comparative study on two methods, Benson on respiratory rate and pulse rate of patients relaxation Vs premeditation, and their effect experiencing coronary angiography. Hayat 2005; 11(3-4): 47-54 [in Persian].
47- Navidi AA, Ghasemi Soleymanieh KH . Encylopedia of Holistic Medicine Traditional and Modern Methos in Medicine . Tehran; Teimourzadeh – Tabib. 2003. Vol 3: 29-35.[in Persian].
48- Navidi AA,Hellisaz M T , Naseri MH , Ghasemi Soleymanieh KH, Yari F . Basic Principles and Clinical Acupuncture. . Tehran; Teimourzadeh – Tabib. 2003:22-25. [in Persian].
49- Van Der Watt G, Laugharne J , Janca A. Compelementary and Alternative Medicine in the Treatment of Anxiety and Depression.Curr Opin Psychiatry.2008;21(1):37-42.
50- Eilhkani M . Consolation providers (based on relaxation, guided visualization, music therapy, laughter therapy, healing hands, healing prayer) Tehran;Arian teb – Golban- Ghazi jehan.2002:14-31. [in Persian].
51- koushan M , Rakhshani MH , Mohsenpour M , Heshmatifar N. The effect of Benson Relaxation Response on Hemodialysis Patients’ Fatigue. Quarterly Journal of Sabzevar University of Medical Sciences: 20(5), Special 2014:757-765.[in Persian].
52- Rambod M, Pourali-Mohammadi N, Pasyar N , Rafii F , Sharif F. The effect of Benson’s relaxation technique on the quality of sleep of Iranian hemodialysis patients: A randomized trial. Complementary Therapies in Medicine (2013) 21,: 577—584. . Available online at www.sciencedirect.com.
53- Mahdavi A, Heidari Gorji MA , Heidari Gorji1 AM, Yazdani J Didehdar Ardebil M. Implementing Benson’s Relaxation Training in Hemodialysis Patients: Changes in Perceived Stress, Anxiety, and Depression. North American Journal of Medical Sciences : September 2013,5(9): 536-540.
54- Lee EJ, Kim BS, Sa IH, Moon KE, Kim JH. The Effects of Aromatherapy on Sleep Disorders, Satisfaction of Sleep and Fatigue in Hemodialysis Patients. Korean J Adult Nurs. 2011 Dec;23(6):615-623.
55- Itai T, Amayasu H , Kuribayashi M , Kawanura N , Okada M , Momose A , and et al. Psychological effects of aromatherapy on chronic hemodialysis patients . Psychiatry and Clinical Neurosciences. 2000; 54, 393–397.
56- Neisi l, Hashemy S , Azarbeik M , bahrampoor E. The study of effect aromatherapy on the anxiety rate and cortisol plasma change on hemodialysis patients. Intl. Res. J. Appl. Basic. Sci., 2013 ; 6 (6):, 882-888. Available online at www.irjabs.com ISSN 2251-838X / Vol, 6 (6): 882-888 Science Explorer Publications .
57- Hamidizade S, Ahmadi F, Asghari M, Study effect of relaxation technique on anxiety and stress in elders with hypertension. J Shahrekord Univ Med Sci 2006; 8(2): 45-51 [in Persian].
58- Goldberg L. Aromatherapy: Practical approach . ]Teranslated by[ kamali F. Tehran: Teimor Zadeh- Tabib Publication;1 th ed . 2003 :19-20 [inPersian].
59- Lavaber M. Aromatherapy . ]Teranslated by[ Emami SA, Fasihi Sh . Tehran:Sabzarang.2001:30-32. [inPersian].
60- Najafi Z, Tagharrobi Z, Shahriyari-Kale-Masihi M. Effect of aromatherapy with Lavender on sleep quality among patients undergoing hemodialysis. J of Kashan Univof Medi Sci June, 2014; 18(2) : 145-150. [in Persian].
61- Dabirian A , Sadeghim M , Mojab F , Talebi A. The Effect of Lavender Aromatherapy on Sleep Quality in Hemodialysis Patients.J of faculty of Nursing & Midwifery Shahid Beheshti Univ of Medi Scie .2013;22(79): 9-16. [in Persian].
62- Shahgholian N, Dehghan M, Mortazavi M, Gholami F,Valiani M. Effect of aromatherapy on pruritus relief in hemodialysis patients. Iran J Nurs Midwifery Res. 2010;15(4):240-4.[ in Persian].
63- Hoya Y , Matsumura I , Fujita T , Yanaga K. The use of nonpharmacological interventions to reduce anxiety in patients undergoing gastroscopy in a setting with an optimal soothing environment. Gastroenterol Nurs 2008 Nov-Dec;31(6):395-9.
64- Burns E1, Zobbi V, Panzeri D, Oskrochi R, Regalia ABJOG. Aromatherapy in childbirth: a pilot randomised controlled tria . 2007 Jul;114(7):838-44. Epub 2007 May 16.

65- Zare Mobini F . The Effect of lavender essence inhalation on delivery anxiety level of first stage of primiparous women. [dissertation].[ Mashhad ]: University of Medical Sciences Mashhad; 2008.120P.
66- Torabi M , Salavati M , Pourismail Z , Akbarzade Baghban A R . The Effects of Acupressure and Benson Relaxation Interventions on Preoperating Anxiety in Patients Undergoing Kidney Transplantation . J Complementary Medicine. Summer 2013;2:13-22.[In Persian ].
67- Zakerimoghadam M , Shaban M , Mehran A , Hashem S . Effect of Muscle Relaxation on Anxiety of Patients Undergo Cardiac Catheterization. J of Faculty of Nursing and Midwifery, Tehran University of Medical Sciences(HAYAT) .2010;16(2):71-64.[In Persian].
68- Mokhtari Noori J, Sirati Nir m M , Sadeghi Shermeh M ,Ghabari Z , Haji Amini Z , Tayyebi A , Javadinasab M. Effect of foot reflexology massage and Bensone relaxation on anxiety. Journal of Behavioral Sciences . 3 (2) ; Summer 2009; 165-159. [ In Persian].
69- Rad M , Meamarian R , Aghilli M .The Effect of designed sports program on cancer patients intensity of fatigue who were treated by external raditherapy. J Asrar. Winter 2002:1(4):13-21. [in Persian].
70- Beyk Moradi A , Najafi F , Roshanaei GH A , Khatibian M , Poor Esmaeil Z , Ahmadi A. The Effect of acupressure on cancer patients fatigue. A randomized clinical trial. J of Research in Nursing and Midwifery. Sixth Special Seminar nurses, midwives and research. 2013:36-46. [in Persian].
71- Kanani M. Mazloum SR Emami A. Mokhber N., The effect of aromatherapy with orange essential oils on anxiety in patients undergoing hemodialysis. Quarterly Journal of Sabzevar University of Medical Sciences, Volume 19, Number 3, Autumn 2012:249-257.[In Persian].
72- Heydari A, Hosseini SA, Vakili MA , Moghadam SH , Taziki SA , Badeleh MT. The Effect of lavender oil inhalation on anxiety and some physiological parameters of open- heart surgery patients. J Pajoohesh.2013. Sixth Special Seminar for Nursing and Midwifery:1-6.[In Persian].
73- Tadayonfar M, Foji S, Mohsenpour M, Rakhshani MH. The effects of guided imagery on patients’ anxiety undergoing cardiac catheterization. Quarterly Journal of Sabzevar University of Medical Sciences Special 2014, 20( 5):689-695. .[In Persian].
74- Nikbakht Nasrabadi A, Taghavi Larijani T, Mahmoudi M, Taghlili F.A comparative study of the effect of Benson’s relaxation technique and Zekr (rosary) on the anxiety level of patients awaiting abdominal surgery. Hayat 2004; 10(4): 29-37 [ in Persian].
75- Quek KF, Phil M, Low WY, Razac k AH , Loh CS , Chu a CB. Reliability and Validity of the Spielberger StateTrait Anxiety Inventory (STAI) Among Urological Patients: A Malaysian Study. Med J Malaysia. June 2004.59 ( 2).:258-267.
76- Mahram B. Normalization of Anxiety Inventory (STAI) in Mashhad. [dissertation ].[Tehran]: , University of Allameh Tabatabai. ; 1994. 130p.[in Persian].
77- Saeedi M , Ashktorab T , Shamsikhani S , Saatchi K . The effect of progressive muscle relaxation on insomnia severity of hemodialysis patients. J Complementary Medicine. Summer 2012;1:34-46.[In Persian ].
78- Valent J . Phytutherapie: Treatment des maladies pur les plantes.[Translated by] Emami A ,shames Ardakani MR, Nekouei Naeini N . Tehran: Rahe kamal.2002;385-390.[in Persian].
79- Benson H , Klipper M Z .The Relaxation Response Mass Market Paperback. New York : HarperCollins; 2000. Pp: 227.Available from : http://www.amazon.com/The-Relaxation-Response-Herbert-Benson/dp/0380006766/ref=pd_sim_b_1/184-5579469-4258800?ie=UTF8&refRID=1HW4G13Z1F4NNKW2K0PX#reader_0380006766.
80- Alison E . Aromathrapy AND Massage .[Translated by]Firouzi M .Mashhad:Sokhangostar.2003;21.[In Persian].
81- Aramesh K. A Comprehensive AND Illustrated Dictionary of Nursing Golban.Tehran : Golban - Ghazi Jehani; 1 th ed .2008:232.[In Persian].
82- Gordon M .Manul of Nursing Diagnosis: Including all diagnostic categories approved by the North American Nursing Diagnosis Association .12th ed .c 2012.[Translated by] Momenabadi HA.Tehran: Jameenegar ;2013:200.[In Persian].
83- Zargari A. Treatment plant .Tehran : Institute of Tehran University Press .1996:VOL (2) :580-5.[In persian].






معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش
(عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود.
خون گیری
(آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر)
نحوه همکاری/ مزایا ی طرح
(در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد)
عوارض جانبی
(منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است)
جبران عوارض احتمالی
(برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينه‌هاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود.
هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی
(تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. )
روش های جایگزین
در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد
محرمانه بودن
بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگه‌داشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی مي‌تواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد.
پاسخگویی به پرسش ها
در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود
حق نپذیرفتن یا انصراف
بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبت‌هاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش مي‌تواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد.
رضایت
او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوق‌الذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام مي‌کنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد مي‌گردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم
پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی

پیوست ها
hide/show

نام فایل تاریخ درج فایل اندازه فایل دانلود
propozal hasanzadeh.doc1394/02/271000960دانلود
rezayate agahane .doc1394/02/2790624دانلود
forms.doc1394/02/272234368دانلود
javbih.doc1394/02/2938400دانلود
eslahat nazarat davaran i .doc1394/02/291047552دانلود
propozal nahaee payani .doc1394/02/291584640دانلود
davari dr ansari .docx1394/02/291333173دانلود
file davari dr nagafi .doc1394/02/29886272دانلود
file davari elkhani .doc1394/02/29919552دانلود
sorat galaseh3.jpg1394/02/29358381دانلود