چاپ صفحه |  صفحه نخست سامانه |  مجری و همکاران |  اطلاعات تفضیلی |  دانلود | علوم پزشکی زاهدان |
| کد طرح | 7450 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی فراوانی ناهنجاری های آشکار مادرزادی در نوزادان زنده متولد شده در بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع) شهرستان زاهدان در سال 95-1394 |
| عنوان لاتین طرح | Prevalence Of Newborns Congenital Anomalies In Ali-Ebn-Abitaleb Hospital of Zahedan City :2015-16 |
| نوع طرح | کاربردی |
| محل اجرای طرح | بیمارستان علی ابن ابیطالب |
| رسته مطالعاتی | توصیفی- مقطعی |
| دانشکده/مرکز | دانشکده پزشکی زاهدان |
| زمان اجرا -روز | 450 |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| محمود ایمانی | مجری | طراحی | فوق تخصص | mimani2011@yahoo.com |
| مجتبی عرفانی | همکار | انجام مراحل بالینی | پزشکی عمومی | m.erfani@outlook.com |
| یوسف مهدی پور | مشاور | مشاور آمار | دکترای تخصصی | yas532004@gmail.com |
| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | بررسی فراوانی ناهنجاری های آشکار مادرزادی در نوزادان زنده متولد شده در بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع) شهرستان زاهدان در سال 95-1394 |
| خلاصه طرح به لاتین | Prevalence Of Newborns Congenital Anomalies In Ali-Ebn-Abitaleb Hospital of Zahedan City :2015-16 |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | ناهنجاری های مادرزادی در زمان لقاح یا طی دوران تکامل داخل رحمی رخ داده و هنگام تولد ظاهر می شود(1). ناهنجاری های مادرزادی به عنوان نقص ساختمانی آشکار در موقع تولد تعریف شده است اما هیچ گاه ذکر نشده است که آشکار بودن صرفاً ارتباطی با مشاهده یا بر اساس معاینات پاراکلینکی و بالینـی می باشد(2). با کنترل بیماریهای واگیر و کاهش شیوع آنها، ناهنجاری های مادرزادی مورد توجه بیشتری قـرار گرفتـــه و این مسئله امکان شناسایی زود هنگام و برنامه ریزی های مناسب جهت بهبود وضعیت بیماران را فراهم آورده است(1). ناهنجاری های مادرزادی از نظر شدت ناهنجاری، به شدید، خفیف و از نظر الگوی درگیری به منفرد و چندگانه تقسیم می شوند. ناهنجاری های شدید به اختلال ساختاری گفته می شود که شدت آن به حدی است که باعث کم شدن عملکرد طبیعی شده، انتظار طبیعی از زندگی را کاهش می دهــد و جهت اصــلاح به مداخله جراحی یا زیبا شناختی نیاز دارد(3). بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، سالیانه سه میلیون نوزاد با ناهنجاری مادرزادی متولد می شوند و ناهنجاری، عامل مرگ و میر 49500 کودک در جهان است(3). ناهنجاری های مادرزادی از مهمترین دلایل معلولیت و مرگ و میر کودکان در کشورهای در حال توسعه و پیشرفته محسوب می شوند(3, 4). هزینه ، بستری و اقدامات درمانی این کودکان، بار سنگینی را به سیستم بهداشتی و خانواده های آنها وارد می کند(3). اگر چه عوامل مختلفی نظیر عوامل ژنتیکی، محیطی و تراتوژن ها نظیر اعتیاد مادر به الکل، ابتلاء به دیابت، سوء تغذیه، عفونت، هایپرترمی ، مصرف دارو و تماس با موادشیمیایی یا رادیو اکتیو به عنوان عوامل ایجاد کننده ناهنجاری مادرزادی شناخته شده اند، ولی 66 درصد ناهنجاری ها با علت نامشخص ایجاد می شوند(5). لذا هرگونه اقدام جدی برای شناسایی عوامل تأثیرگذار در ایجاد ناهنجاری های مادرزادی و پیشگیری از آنها، باعث سالم سازی و بهسازی هرچه بیشتر نسل آینده و جلوگیری از آسیب های اجتماعی و اقتصادی خواهد شد(6) مطالعات انجام شده در نقاط مختلف دنیا نشان داده اند که شیوع ناهنجاری مادرزادی در کشورهای مختلف و حتی در شهرهای مختلف یک کشور متفاوت می باشد(2) با در نظر گرفتن زوائد پوستی و همانژِیوما به عنوان ناهنجاری جنینی شیوع آن یین یک تا ده درصد است (1). ناهنجاری های مادرزادی علت ۲۰ درصد مرگ و میر کودکان زیر یکسال و ۲۵ درصد موارد بستری شدن آنان در بیمارستان می باشد(4). همزمان با تمایل به داشتن فرزند کمتر در سالهای اخیر، توجه به تولد کودکان سالم، عاری از نقص و بیماری ارثی افزایش یافته است(7). در کشورهای صنعتی و در حال توسعه نقایص هنگام تولد، مسئول درصد قابل توجهی از مرگ و میر دوران جنینی، نوزادی و شیرخواری بوده و موجب تحمیل بار اضافی بر کودکان تاثیر پذیرفته، خانواده و اجتماع می شود(4). علت ناهنجاری های جنینی در ۶۰-۴۰ درصد موارد ناشناخته است. تخمین زده می شود جهش های ژنی ۲۰ درصد موارد، اختلالات کروموزمی ۱۰-۵ درصد، تماس مادر با عوامل تراتوژن ۱۰-۵ درصد و فاکتورهای محیطی ۱۰ درصد موارد، علل ناهنجاری های جنینی را تشکیل می دهند(4). معمولاً مصاحبه با زنان باردار و بررسی تاریخچه خانوادگی جهت شناسایی علل ناهنجاری های جنینی مورد استفاده قرار می گیرد(8). متفـــاوت بودن میــــزان شیـــوع ناهنجاری ها در کشورهای مختلف نقش عوامل محیطی را مورد توجه قرار می دهد. نتایج مطالعه کارمایکل در زنان کالیفرنیا نشان داد که عوامل اقتصادی اجتماعی به عنوان یک عامل خطرزایی ناهنجاری جنینی مطرح می باشد(5). هر نوع داروی مورد استفاده طی دوران بارداری، ممکن است اثرات مضری بر سلامت جنین وارد نماید با توجه به افزایش رو به گسترش استفاده از داروهـای گیاهی، این مسئله موجب نگرانی های گسترده ای شده است(6). در مطالعه ای که توسط چانگ انجام شد مصرف سیگار در دوران بارداری توسط مادر به عنوان یک عامل خطر ایجاد شکاف کام و لب گزارش گردید(9). پیشرفت های جدید در روشهای درمان نازایی سبب شده است میزان نازایی تا حد قابل توجهی کاهش یابد اما مطالعات انجام شده نشان داد که احتمال ناهنجاری های جنینی از جمله هیپوسپادیاس در نوزادان زنانی که تزریق اسپرم داخل سیتوپلاسم استفاده شده، افزایش یافته است (10). خاتمی و همکاران به مدت دوسال دردو بیمارستان بزرگ شهرمشهد10450 زایمان را مورد بررسی ومطالعه قرار دادندکه بدون احتساب نوزادان مرده متولدشده یا آنانی که پس ازتولدفوت کردند9200زایمان دردوگروه بیماروشاهدقرارداشتندکه دراین بررسی شیوع ناهنجاری های بزرگ مادرزادی 8/ 1درصدبود.چندعاملی بودن، موثرترین علت بروزناهنجاری هاوبیشترین ابتلادردستگاه عضلانی-اسکلتی مشاهده شد. تاثیرجنس بارز نبود و وجودناهنجاری ها درجنین برروش زایمان و زایمان زودرس بی تاثیربود ولی سن مادر بالاترا ز30سال، وجود خویشاوندی بین والدین وسابقه ی مثبت ناهنجاری درسایر افراد خانواده از عوامل موثرشناخته شد.(11) در مطالعه گذشته نگری که دورسون و همکارانش در یک مرکز NICU در کشور ترکیه بر روی 7450 نوزاد بستری شده در طی سال های 2005 تا 2012 انجام دادند، 1024 مورد دارای ناهنجاری آشکار مادرزادی مشاهده شدند (%7/13) که بیشترین میزان مربوط به ناهنجاری های قلبی عروقی بوده است (%8/68). عمده ناهنجاری ها (%1/67) منفرد بوده است که از این میان %4/59 ناهنجاری منفرد مینور و %7/7 منفرد ماژور بوده اند. همچنین 9% نوزادان یک ناهنجاری ماژور و یک مینور، 18% چندین ناهنجاری ماژور و 2% چندین مینور داشته اند. شایع ترین ناهنجاری کروموزومی تریزومی21 بوده و در %5/15 موارد، ناهنجاری مادرزادی موجب مرگ نوزاد شده است(12). در مطالعه ای که عالی جهان و همکاران در سال 1390 بر روی 6868 نوزاد متولد شده در بیمارستان های اردبیل انجام دادند، 57 نوزاد به ناهنجاری آشکار مادرزادی مبتلا بودند. بر اساس این مطالعه میزان شیوع ناهنجاری مادرزادی، 2/8 در 1000 تولد زنده بود و ناهنجاری های سیستم اسکلتی - عضلانی (1/35%)، سیستم عصبی مرکزی (8/22%)، دستگاه گوارش (5/17%)، دستگاه ادراری تناسلی (8/15%) و کروموزومی (8/8%) به ترتیب بیشترین شیوع را داشتند. مهمترین عوامل خطر همراه با ناهنجاری مادرزادی ابتلاء به پلی هیدروآمنیوس، الیگوهیدروآمنیوس، پره اکلامپسی، حاملگی ناخواسته، عفونت ادراری و رابطه خویشاوندی بودند (13). در مطالعه ای که توسط مشهدی عبداللهی و همکاران در فاصله سال های 2012-2004 در مناطق روستایی شهر تبریز انجام شد، پرونده های مربوط به تمام کودکان زیر 8سال به طور گذشته نگر مورد بررسی قرار گرفت. نتیجه در میان 22500مورد تولد زنده بدین ترتیب بود: 254 نوزاد با تشخیص اولیه ناهنجاری مادرزادی ثبت شد که شیوع 89/112 به ازای هر 10000 تولد را نشان می داد. شایع ترین ناهنجاری مربوط به ناهنجاری های سیستم عصبی (24%) و پس از آن ناهنجاریهای قلبی بود. از نظر جغرافیایی نیز بالاترین شیوع در منطقه جنوب غربی با شیوع 386 در 10000 مورد و کمترین در منطقه شمال غرب با شیوع 15 در 10000 مورد گزارش شد. بر اساس این مطالعه اختلاف بارز بین شیوع ناهنجاری های مادرزادی در مناطق مختلف جغرافیایی را می توان به وجود مناطق آلوده صنعتی (آلودگی هوا، آب و...) نسبت داد (14). دکترحمیده شجری وهمکاران کلیه نوزادان متولدشده دربیمارستان شریعتی تهران رادرمدت 3سال(1381تا1383)موردمطالعه قراردادندکه درمجموع3840نوزاد واردمطالعه شدندکه ازاین میان 118موردحداقل دارای یک ناهنجاری کوچک یابزرگ بودند.شیوع انومالی درکل نوزادان متولدشده در3 سال1/3 درصدبودوشیوع انومالی هادرپسران بیشترازدختران گزارش شدکه شایع ترین ناهنجاری ها مربوط به سیستم اسکلتی وسپس سیستم عصبی بود،ناهنجاری های دستگاه ادراری-تناسلی دردرجه ی بعدشیوع وسپس ناهنجاری های سروگردن قرارداشتند.دراین بررسی ارتباط معنی داری بین سن مادر،قد و وزن نوزاد وهمچنین فصل تولد با شیوع ناهنجاری بدست نیامد(15). دکترمعصومه همت یار و همکاران مطالعه ای در سال 1382 طی 6ماه دربیمارستان جواهری تهران برروی 1000نوزاد زنده متولدشده به منظورتعیین شیوع ناهنجاری های مادرزادی درزمان تولد و بررسی این ناهنجاری ها انجام دادند، که بر اساس این مطالعه شیوع ناهنجاری های مادرزادی2/ 5درصد و عمدتا درنوزادان پسر مشاهده شد. شایع ترین ناهنجاری مادرزادی بیضه نزول نکرده بود. ازنظرسیستم های دچارناهنجاری به ترتیب سیستم عضلانی-اسکلتی،ادراری-تناسلی،قلبی-عروقی،سیستم عصبی- مرکزی ودستگاه گوارش درگیر بودند که ازناهنجاری های عضلانی-اسکلتی کالکانئووالگوس وازناهنجاری های ادراری-تناسلی بیضه نزول نکرده وسپس هیپوسپادیاس ازهمه شایع تربودند(16). دکترمریم شکوهی و همکاران دربیمارستان فاطمیه شهرهمدان تعداد122نوزاد دارای ناهنجاری اشکارمادرزادی ازمجموع 4252نوزادمتولدشده در6ماه اول سال1378باتعداد4برابرخودیعنی 500نوزادفاقدناهنجاری اشکارمادرزادی موردمقایسه قراردادندکه فراوانی ناهنجاری اشکارمادرزادی8/2درصدگزارش شد، شایع ترین ناهنجاری به ترتیب مربوط به دستگاه ادراری-تناسلی بافراوانی7/48درصد،دستگاه عضلانی-اسکلتی بافراوانی 1/23درصد،سروصورت بافراوانی 5/8درصد،پوست بافراوانی 8/6درصدودستگاه عصبی بافراوانی6/2درصدبود،میزان ناهنجاری هادرنوزادان پسربیشترازنوزادان دخترگزارش شدکه بین وجودناهنجاری ومصرف دارودرطی حاملگی ارتباط معنی داری وجود داشت(17). در مطالعه موحدیان و همکاران با عنوان بررسی شیوع آنومالیهای مادرزادی در ازدواجهای فامیلی و غیرفامیلی انجام دادند بیان داشتند از 3529 نوزاد متولد شده در ظول انجام مطالعه 768 مورد(8/21%) حاصل ازدواج فامیلی (اعم از دور یا نزدیک) و 2761 مورد (2/78%) حاصل ازدواج غیرفامیلی بودند. ازمجموع 768 نوزاد حاصل ازازدواج فامیلی، 54 مورد (02/7%) دارای آنومالی بودند که 39 مورد(3/72%) ازدواج فامیلی نزدیک و 15 مورد (7/27%) ازدواج فامیلی دور داشتند. ازمجموع 2761 مورد موزاد حاصل از ازدواج ازدواج غیرفامیلی 55 مورد (2%) دارای آنومالی بودند. ازمجموع 54 مورد آنومالی درازدواج فامیلی 33 مورد (1/68%) ماژور 18 مورد مینور و 3 مورد ماژور و مینور بودند و از مجموع 55 مورد آنومالی درازدواج های غیرفامیلی 21 مورد (2/38%) ماژور و 34 مورد (8/68%) مینور بودند. از 33 مورد آنومالی ماژور درازدواجهای فامیلی 25 مورد (7/75%)در ازدواج های فامیلی 25 مورد در (7/75%) در ازدواج های فامیلی نزدیک و 8 مورد (3/24%) درازواجهای فامیلی دور بود و از مجموع 18 آنومالی مینور درازدواجهای فامیلی، 11 مورد (1/61%) در ازدواجهای فامیلی نزدیک و 7 مورد در ازدواجهای فامیلی دور حادث شده بود هر 3 مورد آنومالی ماژور و ماینور در ازدواجهای فامیلی نزدیک رخ داده بود. درپایان به این نتیجه رسیدند که درصد ازدواجهای فامیلی در مطالعه انجام شده زیاد و میزان آنومالی ها در نوزادان حاصل از این نوع ازدواجها بالاتر می باشد و درمواردی که ازدواجهای فامیلی نزدیک روی داده است، آنومالی افزایش خواهد داشت. در این گونه ازدواجها بیشتر آنومالی ها از نوع ماژور خواهند بود(18). ناهنجاری های مادرزادی موجب افزایش سقط، مرده زایی و مرگ و میر نوزادان و شیرخواران (که همگی جزء عنوان شاخصهای بهداشتی جامعه می باشد) می شود. از طرف دیگر درمـان و نوتوانـی معلـولیـن ناشـی از نـاهنجـاری مادرزادی هزینه هنگفتی را به جامعه بشری تحمیل می کند .لذا شنـاخت و پیش گیری از بروز ناهنجاری های مادرزادی بـرای جوامـع بشـری بـه مـراتب بـا صرفهتـر میباشد. مطالعات مختلف نتایج ضد و نقیضی را از نقش عوامل محیطی در ایجاد ناهنجاری های جنینی گزارش کرده اند. همچنین با استفاده رو به رشد از ابزارهای الکترونیک نظیر رایانه و تلفن همراه، این موارد به عنوان عوامل احتمالی ناهنجاری جنینی مطرح می باشند. این مطالعه می تواند نمای روشن و تازه از وضعیت ناهنجاری های مادرزادی در شهر زاهدان ارایه نماید. نتایج این مطالعه می تواند در اختیار مسئولین بهداشتی و درمانی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان و وزارت بهداشت و درمان قرار گیرد تا ضمن آگاهی از علل مرتبط با بروز ناهنجاری های مادرزادی در صورت امکان برنامه ریزی های لازم جهت بهبود وضعیت موجود انجام پذیرد . لذا نظر به اهمیت این مسأله و نبودن آمار دقیق از شیوع ناهنجاری در این منطقه جغرافیایی، این مطالعه با هدف شناسایی میزان شیوع ناهنجاری های شایع و عوامل احتمالی انجام شده است. |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | - فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس سن مادر چقدر است؟ - فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس شغل والدین چقدر است؟ - فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس نسبت خویشاوندی والدین چقدر است؟ - فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس اعتیاد والدین چقدر است؟ - فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس مصرف مکمل های دارویی حین بارداری چقدر است؟ - فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس مصرف داروها حین بارداری چقدر است؟ - فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس سابقه سقط و تولد نوزاد مرده چقدر است؟ - فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس سابقه بیماری های زمینه ای مادر چقدر است؟ - فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس پره اکلامپسی چقدر است؟ - فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس جنس نوزاد چقدر است؟ - فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس وزن هنگام تولد چقدر است؟ |
| هدف کلی طرح | تعیین فراوانی ناهنجاری های آشکار مادرزادی در نوزادان زنده متولد شده در بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع) شهرستان زاهدان در سال 95-1394 |
| اهداف اختصاصی | - تعیین فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس سن مادر - تعیین فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس شغل والدین - تعیین فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس نسبت خویشاوندی والدین - تعیین فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس اعتیاد والدین - تعیین فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس مصرف مکمل های دارویی حین بارداری - تعیین فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس مصرف داروها حین بارداری - تعیین فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس سابقه سقط و تولد نوزاد مرده - تعیین فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس سابقه بیماری های زمینه ای مادر - تعیین فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس پره اکلامپسی - تعیین فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس جنس نوزاد - تعیین فراوانی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس وزن هنگام تولد |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | معاونت بهداشتی و درمانی دانشگاه وزارت بهداشت و درمان |
| تعریف واژه های تخصصی | ناهنجاری مادرزادی: خطاهای تکاملی جنین که در هنگام تولد وجود دارند و به انواع ساختاری و عملکردی تقسیم می شوند. در صورتی که ناهنجاری های ساختاری در هنگام تولد قابل مشاهده باشند، ناهنجاری مادرزادی آشکار نامیده می شوند(19). نوزاد: شیرخواری که در 28 روز اول زندگی باشد (از بدو تولد تا 4هفته پس از تولد). |
| نوع مطالعه | این مطالعه از نظر هدف کاربردی است و ازنظر روش کار به صورت مقطعی و توصیفی در 6ماهه دوم سال 1394 و 6ماهه اول سال 1395 انجام خواهد شد. |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | نوزادان متولد شده در بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع) زاهدان در 6ماهه دوم سال 1394 و 6ماهه اول سال 1395 معیارهای خروج از مطالعه: نوزادان مرده متولد شده – نوزادانی که لحظاتی کوتاه پس از تولد فوت کرده اند – نوزادان دارای نقص در پرونده |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | 4500 بر حسب نوزادان متولد شده در بازه زمانی مشابه در سال قبل از مطالعه |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | نمونه گیری به روش سرشماری انجام می شود. کلیه نوزادان متولد شده در بازه زمانی ابتدای مهرماه سال 94 تا ابتدای مهرماه سال 95 در بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع) وارد مطالعه می شوند. |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | پرسشنامه - مصاحبه |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | مطالعه حاضر یک مطالعه توصیفی است که به صورت مقطعی انجام می گیرد. پس از تصویب طرح در شورای پژوهشی دانشگاه، تمامی نوزادانی که از مهرماه سال 1394 تا مهرماه سال 1395 در بیمارستان علی ابن ابیطالب(ع) زاهدان متولد می شوند، از نظر وجود ناهنجاری های قابل مشاهده مادرزادی مورد بررسی قرار می گیرند. گرداوری داده ها با استفاده از پرسشنامه پژوهشگر ساخته و بر اساس مصاحبه و مندرجات پرونده های بیمارستانی انجام می شود. در ملاقات با والدین نوزاد دارای ناهنجاری مادرزادی، پس از شرح کامل مطالعه و جلب رضایت آنها جهت همکاری، اطلاعات مورد نیاز بر اساس اهداف مورد بررسی که شامل اطلاعات دموگرافیک و فردی والدین و نوزاد و همین طور مشخصات بارداری فعلی می باشد، در پرسشنامه گنجانیده خواهد شد. طبقه بندی ناهنجاری های مادرزادی بر اساس دستورالعمل بین المللی طبقه بندی بیماری ها (ICD-10) انجام می شود و به این ترتیب بر اساس محل درگیری، به پنج دسته ناهنجاری های سیستم عصبی مرکزی، سیستم اسکلتی عضلانی، دستگاه گوارش، دستگاه ادراری تناسلی و ناهنجاری های کروموزومی تقسیم می شوند. داده های گرداوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 16 مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار خواهند گرفت. |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | تجزیه و تحلیل داده ها به وسیله نمودارها و آزمون های توصیفی و با استفاده از شاخص های مرکزی شامل میانگین، میانه و مد انجام می شود. |
| ملاحظات اخلاقی | در این مطالعه کدهای اخلاقی زیر، مصوب کمیته اخلاقی دانشگاه رعایت شده است.
راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی: 1- هدف اصلی هر پژوهشباید ارتقای سلامت انسانها توأم با رعایت کرامت و حقوق ایشان باشد. 3- پژوهش بر انسان فقط در صورتی توجیهپذیر است که منافع بالقوهی آن برای هر فرد آزمودنی بیشتر از خطرهای آن باشد. در پژوهشهای دارای ماهیت غیر درمانی، سطح آسیبی که آزمودنی در معرض آن قرار میگیرد نباید بیشتر از آنچه باشد که مردم عادی در زندگی روزمرهی خود با آن مواجه میشوند. حصول اطمینان از این امر برعهدهی طراحان، مجریان و همکاران پژوهش و تمامی شوراهای بررسی یا پایشکنندهی پژوهش از جمله کمیتهی اخلاق در پژوهش است. 11- کمیتهی اخلاق در پژوهش علاوه بر بررسی و تصویب طرحنامه و دستورالعمل، این حق را دارد که طرحها را در حین و بعد از اجرا را از نظر رعایت ملاحظات اخلاقی مورد پایش قرار دهد. اطلاعات و مدارکی که برای پایش از سوی کمیتهی اخلاق درخواست میشود، باید از سوی پژوهشگران در اختیار این کمیته گذاشته شود. 13-کسب رضایت آگاهانه و آزادانه در هر پژوهشی که بر روی آزمودنی انسانی اجرا میشود، الزامی است. این رضایت باید به شکل کتبی باشد. در مواردی که اخذ رضایت آگاهانهی کتبی غیر ممکن یا قابل صرفنظر باشد، باید موضوع با ذکر دلایل به کمیتهی اخلاق منتقل شود. در صورت تأیید کمیتهی اخلاق، اخذ رضایت کتبی قابل تعویق یا تبدیل به رضایت شفاهی یا ضمنی خواهد بود. 14- اگر در طول اجرای پژوهش تغییری در نحوه اجرای پژوهش داده شود یا اطلاعات جدیدی به دست آید که احتمال داشته باشد که بر تصمیم آزمودنی مبنی بر ادامهی شرکت در پژوهش تاثیر گذار باشد، باید موضوع به اطلاع کمیتهی اخلاق رسانده شود و در صورت موافقت کمیته با ادامهی پژوهش، مراتب به اطلاع آزمودنی رسانده شود و رضایت آگاهانه مجددا اخذ گردد. 15- پژوهشگر باید از آگاهانه بودن رضایت اخذشده اطمینان حاصل کند. برای این منظور، در تمامی پژوهشهای پزشکی، اعم از درمانی و غیردرمانی، پژوهشگر موظف است فرد در نظر گرفته شده بهعنوان آزمودنی را از تمامی اطلاعاتی که میتوانند در تصمیمگیری او مؤثر باشند، بهنحو مناسبی آگاه سازد. این اطلاعات مشتملند بر: عنوان و اهداف پژوهش، طول مدت پژوهش، روشی که قرار است بهکار گرفته شود (شامل احتمال تخصیص تصادفی به گروهمورد یا شاهد)، منابع تأمین بودجه، هر گونه تعارض منافع احتمالی، وابستگی سازمانی پژوهشگر، و فواید و زیانهایی که انتظار میرود مطالعه در بر داشته باشد. همچنین، هر آزمودنی باید بداند که میتواند هر لحظه که بخواهد از مطالعه خارج شود و باید دربارهی خطرات و زیانهای بالقوهی ناشی از ترک زودرس پژوهش آگاه و پشتیبانی شود. پژوهشگر همچنین باید به تمامی سؤالات و دغدغههای این افراد، با حوصله و دقت پاسخ بدهد. این موارد باید در رضایتنامهی آگاهانه منعکس شود. 16- پژوهشگر باید از آزادانه بودن رضایت اخذ شده اطمینان حاصل کند. رفتارهایی که به هر نحوی متضمن تهدید، اغوا، فریب و یا اجبار باشد موجب ابطال رضایت آزمودنیمیشود. به فرد باید فرصت کافی برای مشاوره با افرادی که مایل باشد – نظیر اعضای فامیل یا پزشک خانواده - داده شود. همچنین، در پژوهشهایی که پژوهشگر مقام سازمانی بالاتری نسبت به آزمودنی داشته باشد، دلایل این شیوهی جذب آزمودنی، باید توسط کمیتهی اخلاق تأیید شود، در این موارد شخص ثالث و معتمدی باید رضایت را دریافت کند. 17-پژوهشگر ارشد مسؤول مستقیم ارائهی اطلاعات کافی و به زبان قابل فهم برای آزمودنی ، اطمینان از درک اطلاعات ارائه شده، و اخذ رضایت آگاهانه است. در مواردی که بنا بهدلیلی، نظیر زیاد بودن تعداد آزمودنیها، این اطلاعرسانی از طریق شخص دیگری انجام میگیرد، این پژوهشگر ارشد است که مسؤول انتخاب فردی آگاه و مناسب برای این کار و حصول اطمینان از تأمین شرایط مذکور در این بند است. راهنمای اخلاقی پژوهش بر گروههای آسیبپذیر: فصل اول: کلیات 1- در پژوهشهای علوم پزشکی نباید از افراد آسیبپذیر بهعنوان آزمودنی ترجیحی استفاده شود و تنها در صورتی باید از این افراد در پژوهش استفاده شود که دلیل موجهی برای آن وجود داشته باشد. 2- افراد آسیبپذیر باید در تمامی مراحل طراحی و اجرا و گزارش پژوهش مورد حفاظت ویژه قرار بگیرند. 5- در پژوهشهای غیر درمانی تنها در صورتی باید از افراد آسیبپذیر استفاده شود که نتایج پژوهش برای خود شرکتکننده یا سایر افرادی که به همان گروه آسیبپذیر تعلق دارند مفید باشد و خطر پژوهش برای هر شرکتکننده بیش از حد متعارف در زندگی روزمره نباشد. 8- امتناع فرد از قبول یا ادامهی شرکت در مطالعه را باید جدی گرفت و به آن احترام گذاشت. فصل دوم: نوزادان و کودکان 1- در این راهنما دورهی نوزادی از بدو تولد تا پایان 28 روزگی در نظرگرفته میشود. دورهی کودکی نیز به سنینی اطلاق می شود که پس ازنوزادی آغاز و تا پایان 18 سالگی ادامه مییابد. همچنین، سرپرستقانونی به ولی، قیم، یا فرد بزرگسال دیگری اطلاق میشود که بر طبققانون، سرپرستی کودک را بر عهده دارد. 2- هدف از پژوهش باید پیشبرد دانش در رابطه با سلامت نوزادان و کودکان یا ارتقای سلامت و مراقبت از این گروه باشد. 11- پژوهشهایی که مستقیماً سودی به کودکان و نوزادان شرکتکننده نرساند، در صورتی که باعث ایجاد منافع برای گروه کودکان و نوزادان شود اخلاقی محسوب میشود. البته با این شرط که ضرری را متوجه آزمودنیها نکند. 16- در پژوهشهایی که شامل پرسشگری - اعم از مصاحبه یا تکمیل پرسشنامه - اند، باید توجه داشت که احساس گناه، بدبینی یا نگرانی نامناسب در والدینی که مورد پرسشگری قرار میگیرند ایجاد نشود. برای این منظور، باید توضیحات لازم در ضمن اخذ رضایت آگاهانه ارائه شود. 20- باید به تمامی سؤالات و دغدغههای سرپرستان کودک در طی پژوهش پاسخ مناسب داده شود.
|
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | عدم همکاری والدین نوزادان |
| کلمات کلیدی | فراوانی، ناهنجاری مادرزادی، نوزاد زنده، عوامل خطر Prevalence, Congenital Anomalies, Risk factors, Newborn |
| فهرست منابع و مراجع | 1. Singh R, al-Sudani O. Major congenital anomalies at birth in Benghazi, Libyan Arab Jamahiriya, ۱۹۹۵ East Mediterr Health J. ۲۰۰۰ Jan; ۶(۱): 65-75. 2. Marzban A, Sadeghzadeh M, Mousavinasab N. Prevalence of Nervous system significant anomalies in newborns of Zanjan City, 2001-2002. JMUMS. 2005 April; 15(46): 82-86. 3. Pouladfar GR, Mallahzadeh AR, The prevalence of minor congenital anomalies and normal variations in neonates in Bushehr port. ISMJ. 2005; 8 (1) : 43-52. 4. Al-Sadoon I, Genan G, Hassan GG, Yacoub AA. Depleted uraninm and ealth of people in Basrah: epidemiological evidence among births in basrah during the period. ۱۹۹۰-۱۹۹۸. MJBU. ۱۹۹۹; ۱۷(۱-۲): 34-36. 5. Carmichael SL, Nelson V, Shaw GM, Wasserman CR, Croen LA. Socio-economic status and risk of conotruncal heart defects and orofacial clefts. Paediatr Perinat Epidemiol. ۲۰۰۳ Jul; ۱۷(۳): ۲۶۴-2۷۱. 6. Chuang CH, Doyle P, Wang JD, Chang PJ, Lai JN, Chen PC. Herbal medicines used during the first trimester and major congenital malformations: an analysis of data from a pregnancy cohort study. Drug Saf. ۲۰۰۶; ۲۹(۶): 537-548. 7. Fakheri T, Iranfar S, Saeidi Boroujeni HR. Epidemiology of anancephaly in Kermanshah, 1996-2001. J Kermanshah Univ Med Sci. 2004Feb; 8(4): 40-46. 8. SA, Al-Naggar RL, Al-Awadi SA, Bastaki LA. Profile of major congenital malformations in neonates in Al-Jahra region of Kuwait. Madi East Mediterr Health J. ۲۰۰۵ Jul; ۱۱(۴): 700-706. 9. Chung KC, Kowalski CP, Kim HM, Buchman SR. Maternal cigarette smoking during pregnancy and the risk of having a child with cleft lip/palate. Plast Reconstr Surg. ۲۰۰۰ Feb; ۱۰۵(۲): 485-491. 10. Sanchez-Albisua I, Borell-Kost S, Mau-Holzmann UA, Licht P, Krageloh-Mann I. Increased frequency of severe major anomalies in children conceived by intracytoplasmic sperm injection. Dev Med Child Neurol. ۲۰۰۷ Feb; ۴۹(۲): ۱29-134. 11. Nahvi H , Mollaeian M , Kazemian F , Hoseinpoor M , Keiani A , Khatami F , et al . Congenital heart defects in children with oral clefts. Tehran Univ Med J. 2007; 65 (6) :60-64. 12. Dursun A, Zenciroglu A, Hakan N, Karadag N. Distribution of congenital anomalies in a neonatal intensive care unit in Turkey. J Matern Fetal Neonatal Med. 2014 Jul; 27(10): 1069-1074. 13. Alijahan R, Mirzarahimi M, Ahmadi P, Hazrati S. Associated Risk Factors and Prevalence of Congenital Malformations in Ardabil. 2014 Autumn; 16(54): 16-25. 14. Mashhadi Abdolahi H, Kargar Maher MH, Afsharnia F, Dastgiri S. Prevalence of congenital anomalies: a community-based study in the northwest of iran. ISRN Pediatrics, 2014 Mar 26;2014:920940. 15. Shajari H, Mohamadi N, Karbalai Aghai M. Prevalence of congenital malformations observed in neonates in Shariati Hospital. Iranian Journal of Pediatrics 2006; 16 (3): 308-312. 16. Hematyar M , Khajouie P . Prevalence of congenital anomalies in 1000 live births in Javaheri Hospital, 2004-2005. J Islamic Azad Uinv, Tehran Med Unit; 15 (2) :75-78. 17. Shokouhi M, Mani kashani K. Prevalance of obvious congenital anomalies and some related factors in newborns in Fatemieh hospital of Hamedan during march to september 1999 . J Mazandaran Univ Med Sci. 2002; 12 (35) :42-47. 18. Movaffagh A , Haji Seyed Javadi M , Hashemi SZ , Azargashb E , Ghasemi Barghi R . Prevalence of Congenital Abnormalities in Familial and Non-Familial Marriage . Pajoohandeh Journal. 2007; 12 (2) :129-134. 19. Jennifer K, Hollowell J, Boyd P, Oakley L, Brocklehurst P, Gary R. Inequalities in infant mortality project briefing paper 4. The contribution of congenital anomalies to infant mortality. Oxford:National Prenatal Epidemiology Unit;2010. |
| معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش (عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود. | |
| خون گیری (آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر) | |
| نحوه همکاری/ مزایا ی طرح (در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد) | |
| عوارض جانبی (منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است) | |
| جبران عوارض احتمالی (برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينههاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود. | |
| هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی (تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. ) | |
| روش های جایگزین در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد | |
| محرمانه بودن بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگهداشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی ميتواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد. | |
| پاسخگویی به پرسش ها در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود | |
| حق نپذیرفتن یا انصراف بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبتهاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش ميتواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد. | |
| رضایت او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوقالذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام ميکنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد ميگردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم | |
| پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی | ردیف الف) اطلاعات مربوط به وضعیت اجتماعی اقتصادی والدین 1 سن مادر........... 2 تحصیلات مادر: 1) بی سواد 2) ابتدایی 3) راهنمایی 4) دیپلم 5) دانشگاهی 3 تحصیلات همسر: 1) بی سواد 2) ابتدایی 3) راهنمایی 4) دیپلم 5) دانشگاهی 4 شغل مادر: 1) خانه دار 2) کارمند شغل همسر : 1) بیکار 2) آزاد 3)کارمند 5 نسبت خویشاوندی با همسر : 1) بلی 2) خیر ب) اطلاعات مربوط به وضعیت بارداری فعلی 1 وضعیت اعتیاد مادر در بارداری فعلی: 1)سیگار 2)قلیان 3)مواد مخدر 4)الکل 2 آیا همسر شما و یا شخص دیگری در محیطی که شما حضور داشتید سیگار می کشید؟ 1) بلی 2) خیر 3 وجود بیماری های زمینه ای مادر در بارداری فعلی: 1) دیابت 2) پره اکلامپسی 3)فشار خون بالا 4) بیماری قلبی 5) بیماری کلیه 6) هپاتیت 7) صرع 8) آسم 9) سل 10) بیماری تیروئید 11) تالاسمی مینور 12) ناهنجاری های دستگاه تناسلی 13)سایر بیماریها ................... 4 میزان مایع آمنیوتیک بر اساس آخرین سونوگرافی قبل از زایمان: 1) الیگوهیدرآمنیوس 2) پلی هیدر آمنیوس 3) طبیعی 5 سابقه مصرف دارو در بارداری فعلی: 1)دارد 2)ندارد نوع داروی مصرفی: 6 نوع زایمان 1) طبیعی 2) سزارین 3) واکئوم 7 وجود عوارض حین لیبر و زایمان: 1) پارگی زودرس کیسه آب 2) کوریوآمنیونیت 3) جفت سر راهی 4) دکولمان جفت 5) افتادگی بند ناف 6) فشردگی بند ناف 7) اتساع آهسته دهانه رحم 8) توقف اتساع دهانه رحم 9) نزول آهسته سر جنین 10) توقف نزول سر جنین 11) خونریزی قبل از زایمان 12) سایر عوارض............. 13) هیچ عارضه ای نداشته است. 8 گروه خون مادر: 1) A 2) B 3) AB 4) O 9 RH مادر: 1) مثبت 2) منفی 10 RH همسر در صورت منفی بودن مادر: 1) مثبت 2) منفی ردیف ج) اطلاعات مربوط به سوابق بارداری ها و زایمان های قبلی مادر 1 تعداد بارداری: تعداد زایمان: 2 فاصله زایمان قبلی از بارداری فعلی:............... 3 آیا سابقه سقط قبلی داشته اید؟ 1) دارد 2) ندارد 4 آیا سابقه مرده زایی داشته اید؟ 1) دارد 2) ندارد 5 آیا سابقه سقط مکرر داشته اید؟ 1) بلی 2) خیر 6 آیا سابقه مرگ نوزاد بعد از تولد داشته اید؟ 1) بلی 2) خیر 7 سابقه بیماری در بارداری های قبلی: 1) دیابت بارداری 2) فشارخون بالا 3) پره اکلامسی 4) جدا شدن زودرس جفت 4) جفت سر راهی 5) مول هیداتیفرم 6) حاملگی نابجا 7) سایر بیماریها............................. 8 آیا سابقه تولد نوزاد ناهنجار داشته اید؟ 1) بلی 2) خیر 9 در صورت مثبت بودن پاسخ سوال قبلی نوع ناهنجاری نوشته شود؟ ........................ ردیف د) اطلاعات مربوط به وضعیت مراقبت بهداشتی مادر باردار 1 آیا مراقبت پیش از بارداری دریافت کرده است؟ 1) بلی 2) خیر 2 آیا مراقبت بارداری دریافت کرده است؟ 1) بلی 2) خیر 3 آیا قرص اسید فولیک را در بارداری مصرف کرده است؟ 1) بلی 2) خیر 4 آیا قرص آهن را در بارداری مصرف کرده است؟ 1) بلی 2) خیر ردیف ه) اطلاعات مربوط به نوزاد 1 تعداد قل: 1) تک قلو 2) دوقلو 3) سه قلو 4) چهار قلو و بیشتر 2 وزن نوزاد به گرم: ............. 3 سن حاملگی به هفته: ............ 4 جنس نوزاد: 1) دختر 2) پسر 5 دور سر نوزاد به سانتی متر:.......... 6 قد نوزاد به سانتی متر :........ 7 سابقه بستری بعد از تولد 1) دارد 2) ندارد 8 علت بستری در صورت بستری بودن:.............................. 9 زردی نوزادی 1) دارد 2) ندارد در صورت زردی, شروع زردی در چند روزگی بوده است؟....................... 10 تغذیه با شیر مادر 1) بلی 2) خیر 11 اختلال رشد 1) دارد 2) ندارد 12 مرگ نوزاد 1) بلی 2) خیر 13 وجود ناهنجاری آشکار مادرزادی در نوزاد: 1) دارد 2) ندارد 14 در صورت مثبت بودن پاسخ سوال قبلی نوع ناهنجاری آشکار مادرزادی ذکر شود. 1) آمفالوسل 2) گاستروشیزی 3) ناهنجاری آنورکتال 4) شکاف کام 5) شکاف لب 6) در رفتگی مادرزادی هیپ 7) پای چنبری 8) آژنزی یا هایپوژنزی اندام فوقانی 9) آژنزی یا هایپو ژنزی اندام تحتانی 10) فتق نافی 11) اسپاینا بیفیدا 12) آنانسفالی 13) هیدروسفالی 14) پلی داکتیلی 15) سین داکتیلی 16) هیپوسپادیاس 17) ناهنجاری قفسه سینه 18)اختلالات کروموزومی 19) جنسیت نامشخص 20) عدم نزول بیضه 21) وجود هرگونه ناهنجاری آشگار دیگر در چشم، گوش، صورت، گردن، اندام فوقانی، اندام تحتانی، قفسه سینه، شکم، پوست ذکر گردد ........................................................................... 15 در صورتی که نوزاد ناهنجاری غیر آشکار داشته و در سونوگرافی یا آزمایشات دوران جنینی مشخص شده است قید نمائید؟( ناهنجاری کلیه و مجاری ادرار، ناهجاری قلبی، متابولیک، نقایص ژنتیکی، سیستم گوارشی، سیستم تنفسی، سیستم عصبی) در این موارد نوع ناهنجاری با توضیح مختصر نوشته شود. .............................................. |
| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| Payannameh_Final.doc | 1394/04/03 | 348160 | دانلود |
| 1_218_rezayat nameh.doc | 1394/04/03 | 86528 | دانلود |
| Prevalence of congenital anomalies- a community-based study in the northwest of iran.pdf | 1394/04/03 | 1315894 | دانلود |
| Distribution of congenital anomalies in a neonatal intensive care unit in Turkey, The Journal of Maternal-Fetal & Neonatal Medicine, Informa Healthcare.pdf | 1394/04/03 | 189327 | دانلود |
| Associated Risk Factors and Prevalence of Congenital Malformations in Ardabil. 2014.pdf | 1394/04/03 | 407252 | دانلود |
| Prevalence of congenital malformations observed in neonates in Shariati Hospital.pdf | 1394/04/03 | 97756 | دانلود |
| Proposal Eslah Shode Shoraye Pajoohesh.doc | 1394/06/29 | 350208 | دانلود |
| Porseshnameh.doc | 1394/06/29 | 76288 | دانلود |
| Proposal Eslah Shode Shoraye Pajoohesh.doc | 1394/08/10 | 340992 | دانلود |
| nahaee.doc | 1394/08/11 | 340992 | دانلود |
