
| کد طرح | 7506 |
| عنوان فارسی طرح | بررسی فراوانی ضایعات دهان، فک وصورت سالمندان در نمونه های بیوپسی شده مراکز درمانی بیمارستان خاتم الانبیاء و دانشکده دندانپزشکی زاهدان در طی سال های 94-1375 |
| عنوان لاتین طرح | Frequency of oral and maxillofacial lesions of elderly in biopsied specimens from Khatamolanbia Hospital and Zahedan Dental School in 1996-2015 |
| نوع طرح | کاربردی |
| محل اجرای طرح | |
| رسته مطالعاتی | هم گروهی گذشته نگر |
| دانشکده/مرکز | دانشکده دندانپزشکی زاهدان |
| زمان اجرا -روز | 365 |

| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| شیرین سراوانی | استاد راهنمای اول طرح دانشجویی | استاد راهنما | دکترای تخصصی | shirin.saravani@yahoo.com |
| مرضیه مودی | مجری | اجراء طرح | دندان پزشکی عمومی | marziyeh.modi@yahoo.com |
| حمیده کده | مشاور | مشاور علمی | دکترای تخصصی | h_a_kade@yahoo.com |
| محیا توکلی امین | همکار | همکاری در اجرای طرح | دندان پزشکی عمومی | Mahya.Tavakoli@yahoo.com |

| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | بررسی فراوانی ضایعات دهان، فک وصورت سالمندان در نمونه های بیوپسی شده مراکز درمانی بیمارستان خاتم الانبیاء و دانشکده دندانپزشکی زاهدان در طی سال های 94-1375 |
| خلاصه طرح به لاتین | Frequency of oral and maxillofacial lesions of elderly in biopsied specimens from Khatamolanbia Hospital and Zahedan Dental School in 1996-2015 |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | پیری فرایند ثابتی است که باعث برهم خوردن هموستاز، افزایش آسیب پذیری، هم چنین کاهش سازگاری نسبت به محرک های محیطی موثر بر سلول ها، بافت، اندام و سیستم های بدن می شود. همه این وقایع در ارتباط با افزایش استعداد ابتلا به بیماری و مرگ می باشد(1). در طی دهه های اخیر ،تعداد جمعیت مسن بالای 60 سال تا سال 2025 دوبرابر می شود(2)، به طوری که در ایران جمعیت بالای 60 سال از 22/7% در 2006 به 20/8% در سال 2011 افزایش یافته است(3)، این درصد تا سال 2050 به 7/21% افزایش خواهد یافت(4). بیماریهای دهان مشکل مهم دیگری است که علاوه بر پوسیدگی دندانی و بیماری پریودنتال در جمعیت سالمندان دیده می شود(5). ضایعات مخاط دهان در این رده سنی بسیار شایع هستند(6). اگرچه ماهیت آنها اغلب خوش خیم هستند ولی تعداد کمی از آن ها خصوصا در همراهی با عوامل سیستمیک و موضعی بدخیم هستند(7, 8). ضایعات خوش خیم در زنان جوان شایع ترند در حالی که ضایعات بدخیم و پیش بدخیم در مسن تر ها معمولترند(9, 10)، به طوری که ضایعات بدخیم در سالمندان ده برابر بالغین وجود دارد(11). گزارشات نشان داده که علاوه بر سن، جنس، مصرف سیگار، استفاده از دنچر و فاکتورهایی مثل تروما، داروها و بهداشت دهان نیز در وقوع ضایعات دهانی مثل ضایعات وابسته به دنچر موثر هستند(7, 9, 12, 13). ضایعات بافت نرم دهان مشکل عمده سلامت دهان است که با ناخوشی قابل ملاحظه ای همراه است(9). برای بهبود کیفیت زندگی برنامه ریزی های سلامت اجتماعی بایستی در این راستا نیز افراد را تحت پوشش خود بگیرد(6). اگرچه علی رغم اهمیت این موضوع، مطالعات اندکی در زمینه شیوع ضایعات دهانی بخصوص بیوپسی های آنها در مقایسه با پوسیدگی دندانی و بیماری پریودنتال وجود دارد(9). اگرچه معاینه بالینی مهم است،اما هنوز به ویژه در مورد ضایعات بدخیم و پیش بد خیم قطعی نیست(14). به همین دلیل، جهت ارائه بهترین درمان برای یک بیماری به کارگیری تشخیص هیستوپاتولوژیک ضروری است ومطالعات بر پایه بیوپسی برای پیش گیری ضایعات مهم هستند(6). در مطالعه ای،Carvalho و همکاران او فراوانی ضایعات دهانی را در سالهای 2008-1991 در جمعیت سالمندان برزیلی ارزیابی کردند.534 نمونه از 5771 پرونده بیوپسی، برای بیماران بالای 60 سال (زنان 8/66% مردان 4/32% و میانگین سنی 37/68 درلابراتوار پاتولوژی دهان دانشگاه Pernambuco ثبت شده بود. بیماران 60-69 ساله بیشترین ضایعات را دارند. لثه و آلوئول(مندیبل بیش تر از ماگزیلا) بیشترین مکان های درگیرند. ضایعات غیرنئوپلاستیک بیش ترین و بالقوه بدخیم کم ترین فراوانی را داشت. شایعترین ضایعات غیرنئوپلاستیک، فیبروز دیسپلازی، فرآیند های التهابی مزمن، کارسینوم سلول سنگفرشی دهان،کیست های ادونتوژنیک غیراختصاصی بود. از بین تومورهای خوش خیم، فیبروما شیوع بیش تری داشت(6). در مطالعه ای که توسط پردیس و همکارانش انجام شد، هدف بررسی فراوانی و توزیع ضایعات دهانی بیماران بالای 60 سال طی سال های 2002-2011 در بایگانی پرونده های بیوپسی بخش پاتولوژی دهان دانشگاه علوم پزشکی شیراز بود. از بین 1304 بیوپسی موجود در آرشیو بخش پاتولوژی ،231 بیوپسی مرتبط با بیماران با سن بالای 60 سال بودند و61.6 درصد نمونه ها از بیماران 60-69 سال بدست آمده بود.شایع ترین ضایعه لیکن پلان (6/21%) و بعد از آن هیپرپلازی فیبروز التهابی (8/15%) و SCC (6/7%) در رده دوم و سوم قرار دارند(14). Mohan BC و همکاران بیوپسی های بیماران طی 21 سال اخیر(1992-2012) و گرایش آنها را در سالمندان درهند بررسی کردند.از بین 4000 نمونه بیوپسی گزارش شده در بخش پاتولوژی دهان و میکروبیولوژی مؤسسه KLEVK ،در 946 نمونه، ضایعات دهانی وجود داشت. مردان 629 نفر و335 نفر زن با میانگین سنی96/59 بودند. بیش تر ضایعات در مردان(65%) خصوصا در دهه ششم زندگی(47%) دیده شد و شایعترین مکان مخاط باکال(29%) بود. بیشترین فراوانی به ترتیب مربوط به گروه ضایعات نئوپلاستیک (36%)، غیر نئوپلاستیک(27%)، بالقوه بدخیم(26%) وتومورهای خوش خیم(11%) بود. SCC شایعترین ضایعه بود (15). Lei و همکاران بیوپسی ضایعات دهانی بیماران مسن را (بالای 60 سال) در جمعیت تایوان بین سال های 2000-2011 بررسی کردند. 6726 ضایعه از بین کل 39503 بیوپسی از حفره دهان و ماگزیلوفاسیال در سالمندان جمع آوری شد. بیش تر ضایعات درگروه ضایعات التهابی/عفونی وبعد از آن ضایعات واکنشی شبه توموری قرار گرفتند. SCC و هم چنین ضایعات بالقوه بدخیم شایعترین ضایعات بودند (16). Dhanuthai K و همکاران پرونده های بیوپسی ضایعات دهانی بیماران 65 سال و بیشتر طی سال های2003-2012 در تایلند مورد بررسی قرار گرفت. از بین 76045 نمونه ،11346(92/14%) مربوط به سالمندان بود.میانگین سنی بیماران 98/72 سال و5010 مرد و6336 زن(نسبت مرد به زن؛(1 :79/0) بود.SCC و هیپرپلازی فیبروز کانونی،کیست رادیکولار و استئومیلیت و دیسپلازی اپی تلیال از جمله شایع ترین ضایعات بودند. مخاط باکال و لبیال، لثه و مندیبل مکان های شایع بودند(17). با توجه به این که مطالعات متعدد ارقام و شیوع متفاوتی از بیوپسی ضایعات دهان گزارش کرده اند، در این مطالعه گذشته نگر برآنیم تا به بررسی فراوانی ضایعات دهان، فک و صورت سالمندان در نمونه های بیوپسی شده مراکز درمانی خاتم الانبیا و دانشکده دندان پزشکی زاهدان بپردازیم . |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | 1-فراوانی کل ضایعات بیوپسی شده دهان، فک و صورت سالمندان چقدر است ؟ 2-بررسی ضایعات بیوپسی شده دهان، فک و صورت به تفکیک نوع ضایعه 3-بررسی ومقایسه فراوانی انواع ضایعات بیوپسی شده دهان، فک و صورت سالمندان به تفکیک سن 4-بررسی و مقایسه فراوانی انواع ضایعات بیوپسی شده دهان، فک و صورت سالمندان به تفکیک جنس 5-بررسی و مقایسه فراوانی انواع ضایعات بیوپسی شده دهان، فک و صورت سالمندان به تفکیک محل ضایعه |
| هدف کلی طرح | تعیین فراوانی ضایعات دهان، فک وصورت سالمندان در نمونه های بیوپسی شده مراکز درمانی بیمارستان خاتم الانبیاء و دانشکده دندانپزشکی زاهدان در طی سال های 94-1375 |
| اهداف اختصاصی | 1-تعیین میزان کل ضایعات دهان، فک وصورت سالمندان 2-تعیین میزان ضایعات دهان، فک وصورت سالمندان به تفکیک نوع ضایعه 3-تعیین ومقایسه انواع ضایعات دهان، فک وصورت سالمندان به تفکیک سن 4-تعیین ومقایسه انواع ضایعات دهان، فک وصورت سالمندان به تفکیک جنس 5-تعیین ومقایسه انواع ضایعات دهان، فک وصورت سالمندان به تفکیک محل ضایعه |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | معاونت پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی زاهدان |
| تعریف واژه های تخصصی | سالمندان\بیوپسی دهان \مطالعه گذشته نگر |
| نوع مطالعه | گذشته نگر(مقطعی) |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | جامعه مورد بررسی شامل کلیه پرونده های نمونه های بیوپسی شده مربوط به سالمندانی است که در طی شهریور 1375تا شهریور1394 جهت بررسی هیستوپاتولوژیک ضایعه دهان، فک و صورتشان به بخش پاتولوژی دانشکده دندانپزشکی و بیمارستان خاتم الانبیاء شهر زاهدان ارجاع شده اند. معیار خروج از مطالعه: نمونه هایی که پرونده کامل برای آنها تشکیل داده نشده است. |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | کلیه پرونده های بایگانی شده نمونه های بیوپسی شده ضایعات دهان، فک و صورتی مربوط به سالمندانی است که در طی شهریور 1375 تا شهریور1394 جهت بررسی هیستوپاتولوژیک ضایعه به بخش پاتولوژی دانشکده دندانپزشکی و بیمارستان خاتم الانبیاء شهر زاهدان ارجاع شده اند. |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | سرشماری |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | این مطالعه از نوع گذشته نگر بوده که با بررسی پرونده های بایگانی مربوط به نمونه های دهانی بیماران ارجاع داده شده به بخش پاتولوژی دانشکده دندانپزشکی شهر زاهدان در طی سال های شهریور 1375 تا شهریور 1394 و با استفاده از فرم اطلاعاتی (ضمیمه 1) انجام میشود. فرم اطلاعاتی طرح با عنوان « بررسی فراوانی ضایعات دهان، فک وصورت سالمندان در نمونه های بیوپسی شده مراکز درمانی بیمارستان خاتم الانبیاء و دانشکده دندانپزشکی زاهدان در طی سال های 94-1375» کد پرونده: نوع ضایعه: نئوپلاستیک• غیرنئوپلاستیک• جنسیت: مرد• زن • سن:......... سال محل: بافت نرم • داخل استخوانی • |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | جهت اجرای این مطالعه گذشته نگر، کلیه پرونده بایگانی شده در آرشیو بخش پاتولوژی مراکز درمانی بیمارستان خاتم الانبیاء و دانشکده دندان پزشکی زاهدان، مربوط به نمونه های بیوپسی بیماران ارجاع شده به این مراکز در طی شهریور 1375تا شهریور1394 مورد بررسی قرار گرفت. پرونده های مربوط به بیوپسی ضایعات دهانی مورد توجه قرار گرفت. اطلاعات مربوط به بیماران (سن و جنس) و ضایعه دهانی شان (مکان آناتومیک و تشخیص هیستوپاتولوژیک) استخراج شد. با توجه به ماهیت ضایعه ،تشخیص هیستوپاتولوژیک شان به دو دسته ضایعات غیر نئوپلاستیک، نئوپلاستیک طبقه بندی شدند. پرونده هایی که کامل نشده و فاقد اطلاعات کافی می باشد از مطالعه کنار گذاشته شدند. |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | در نهایت داده ها وارد نرم افزار SPSS ورژن 21 شده و بصورت جداول توصیف و با آزمون کای اسکوئر و T test و یا معادل ناپارامتریک آن تجزیه و تحلیل می شود. جدول : مقایسه انواع ضایعات دهان، فک وصورت سالمندان به تفکیک جنس |
| ملاحظات اخلاقی | اهنمای اخلاقی پژوهش بر روی عضو و بافت انسانی در جمهوری اسلامی ایران، فصل راهنمای عمومی کدهای 6 و 11 |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | 1 .کامل نبودن برخی از پرونده ها و حذف از مطالعه 2 .به علت کمبود پرونده های موجود در دانشکده دندان پزشکی زاهدان نیاز به مراجعه به سایر مراکز می باشد . |
| کلمات کلیدی | سالمندان\بیوپسی دهان \مطالعه گذشته نگر Elderly\Oral biopsy\Retrospective study |
| فهرست منابع و مراجع | 1. Guiglia R, Musciotto A, Compilato D, Procaccini M, Lo Russo L, Ciavarella D, et al. Aging and oral health: effects in hard and soft tissues. Curr pharm des. 2010;16(6):619-30. 2. Petersen PE, Yamamoto T. Improving the oral health of older people: the approach of the WHO Global Oral Health Programme. Community dent oral epidemiol. 2005;33(2):81-92. 3. Noroozian M. The Elderly Population in Iran: An Ever Growing Concern in the Health System. Iran J Psychiatry Behav Sci. 2012 Autumn-Winter;6(2):1-6. 4. Danial Z, Motamedi MH, Mirhashemi S, Kazemi A, Mirhashemi AH. Ageing in iran. Lancet. 2014 Nov 29;384(9958):1927. 5. Al-Maweri SA, Al-Jamaei AA, Al-Sufyani GA, Tarakji B, Shugaa-Addin B. Oral mucosal lesions in elderly dental patients in Sana'a, Yemen. J Inter Soc Prev Community Dent. 2015 May;5(Suppl 1):12-9. 6. Carvalho Mde V, Iglesias DP, do Nascimento GJ, Sobral AP. Epidemiological study of 534 biopsies of oral mucosal lesions in elderly Brazilian patients. Gerodontology. 2011 Jun;28(2):111-5. 7. Atashrazm P, Sadri D. Prevalence of oral mucosal lesions in a group of Iranian dependent elderly complete denture wearers. J contemp dent pract. 2013 Mar-Apr;14(2):174-8. 8. Gonsalves WC, Chi AC, Neville BW. Common oral lesions: Part II. Masses and neoplasia. Am fam physician. 2007 Feb 15;75(4):509-12. 9. Al-Mobeeriek A, AlDosari AM. Prevalence of oral lesions among Saudi dental patients. Ann Saudi med. 2009 Sep-Oct;29(5):365-8. 10. Kovac-Kovacic M, Skaleric U. The prevalence of oral mucosal lesions in a population in Ljubljana, Slovenia. J oral pathol med. 2000 Aug;29(7):331-5. 11. Kononen M, Ylipaavalniemi P, Hietanen J, Happonen RP. Oral diseases in the elderly in Finland as judged by biopsy. Compr gerontol A, Clinical and laboratory sciences. 1987 Sep;1(3):106-8. 12. Mujica V, Rivera H, Carrero M. Prevalence of oral soft tissue lesions in an elderly venezuelan population. Med oral patol oral cir bucal. 2008 May;13(5):E270-4. 13. Jainkittivong A, Aneksuk V, Langlais RP. Oral mucosal conditions in elderly dental patients. Oral diseases. 2002 Jul;8(4):218-23. 14. Pardis S, Taheri MM, Fani MM. Oral and Maxillofacial Lesions in an Elderly Population in Shiraz, Iran. Avicenna J Dent Res. 2014;6(1):e21801.. 15. Mohan BC, Angadi PV, Hallikerimath S, Kale AD. Diagnoses of 964 oral biopsies from people aged over 50 years in Karnataka State, India. Gerodontology. 2014 Aug 1. 16. Lei F, Chen J-Y, Wang W-C, Lin L-M, Huang H-C, Ho K-Y, et al. Retrospective study of oral and maxillofacial lesions in older Taiwanese patients. Gerodontology. 2014 FEB 21. 17. Dhanuthai K, Rojanawatsirivej S, Somkotra T, Shin HI, Hong SP, Darling M, et al. Geriatric oral lesions: A multicentric study. Geriatrics gerontol inter. 2015 Feb 6. |
| معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش (عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود. | |
| خون گیری (آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر) | |
| نحوه همکاری/ مزایا ی طرح (در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد) | |
| عوارض جانبی (منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است) | |
| جبران عوارض احتمالی (برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينههاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود. | |
| هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی (تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. ) | |
| روش های جایگزین در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد | |
| محرمانه بودن بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگهداشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی ميتواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد. | |
| پاسخگویی به پرسش ها در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود | |
| حق نپذیرفتن یا انصراف بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبتهاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش ميتواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد. | |
| رضایت او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوقالذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام ميکنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد ميگردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم | |
| پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی |

| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| proposal.doc | 1394/06/21 | 283648 | دانلود |
| Proposal of Modi.docx | 1394/08/23 | 118142 | دانلود |