چاپ صفحه |  صفحه نخست سامانه |  مجری و همکاران |  اطلاعات تفضیلی |  دانلود | علوم پزشکی زاهدان |
| کد طرح | 7549 |
| عنوان فارسی طرح | تبیین تعیین کننده های مدیریت دیابت در بیماران دیابت نوع 2 مطالعه کیفی |
| عنوان لاتین طرح | Explaning the determinative factors of type 2 diabetes management using pen3 model:Aqualitative study |
| نوع طرح | کاربردی |
| محل اجرای طرح | دانشکده بهداشت |
| رسته مطالعاتی | کیفی |
| دانشکده/مرکز | دانشکده بهداشت زاهدان |
| زمان اجرا -روز | 270 |
| نام و نامخانوادگی | سمت در طرح | نوع همکاری | درجهتحصیلی | پست الکترونیک |
|---|---|---|---|---|
| حسن اوکاتی علی آباد | استاد راهنمای اول پایان نامه دانشجویی | دکترای تخصصی | okati_h@yahoo.com | |
| محمودعلی کیخوائی | مشاور | فوق تخصص | mazyar44@gmail.com | |
| علیرضا انصاری مقدم | مشاور | دکترای تخصصی | ansariaLireza@yahoo.com | |
| راضیه رضایی | مجری | اجراء طرح |
| عنوان | متن |
|---|---|
| خلاصه طرح به فارسی | تبیین تعیین کننده های مدیریت دیابت در بیماران دیابت نوع 2 مطالعه کیفی |
| خلاصه طرح به لاتین | Explaning the determinative factors of type 2 diabetes management using pen3 model:Aqualitative study |
| محل اول بکارگیری نتایج تحقیق | |
| بيان مسئله تحقيق/اهمیت پژوهش | در قرن 21 با پیر شدن جمعیت،تغییر الگوی مصرف،شیوع رفتارهای پرخطر،صنعتی شدن،جهانی شدن،افزایش امید به زندگی وتغییر در سبک زندگی،گذر اپیدمیولوژیک بیماریها از سمت بیماریهای واگیردار به سمت بیماریهای غیرواگیر مزمن رخ داده است.این تغییر در الگوی بیماریها در سراسر دنیا در کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه مشاهده می شود.با وجود اینکه در جوامع رو به توسعه همچنان بیماریهای واگیردار سهم بیشتری را به خود اختصاص می دهند لیکن بیماریهای مزمن غیرواگیر نیز در این جوامع در حال افزایش است بنابراین میتوان بیان نمود که این جوامع با چالش هر دو نوع بیماری مواجه هستند(1). به طوریکه 79 درصد علت مرگ در این جوامع ناشی از بیماریهای غیر واگیر مزمن است(2).با توجه به روند جهانی شدن عوامل خطر بیماریهای غیرواگیر کشور ایران نیز از این قاعده مستثنی نمی باشد.از جمله بیماریهای مزمن غیرواگیر بیماری دیابت ملیتوس است(3). بیماری دیابت ملیتوس به گروهی از بیماریهای مزمن غیرواگیر اطلاق می شود که با افزایش قند خون،اختلال در تولید انسولین،اختلال در عملکرد انسولین یا هر دو مشخص می شود.براساس انواع،دیابت به 3 گروه طبقه بندی می شود.دیابت نوع یک یا دیابت وابسته به انسولین که اغلب در کودگی و نوجوانی دیده می شود و به علت تخریب سلولهای بتا پانکراس در اثر اختلال سیستم ایمنی به وجود می آید.این دیابت مسئول 5 تا10 درصد تمام دیابت های تشخیصی است.ریسک فاکتورهای این بیماری شامل اختلال در سیستم ایمنی،عوامل ژنتیکی و محیطی می باشد.نوع دیگر بیماری دیابت نوع2 یا غیر وابسته به انسولین نام دارد.در این نوع دیابت که اغلب در بزرگسالان رخ می دهد انسولین به مقدار طبیعی وجود دارد اما سلول ها قادر به دریافت انسولین نیستند و از آنجائیکه نیاز به انسولین افزایش می یابد پانکراس توانایی خود را برای تولید انسولین از دست می دهد.این نوع دیابت با چاقی،افزایش سن،عدم تحرک بدنی،سابقه خانوادگی و اختلال در متابولیسم گلوکز مرتبط است.این دیابت در مقایسه با انواع دیگر از شیوع بیشتری برخوردار است.دیابت نوع سوم به نام دیابت حاملگی است که با اختلال در قند خون در زمان بارداری مشخص می شود. این دیابت در زنان چاق و دارای سابقه خانوادگی دیابت بیشتر دیده می شود. 5تا 10درصدزنان با دیابت حاملگی پس از وضع حمل به دیابت نوع 2 مبتلا می شوند و 20 تا 50 درصد احتمال ابتلا به دیابت نوع 2 در فاصله زمانی 5تا 10 سال پس از بارداری وجود دارد.سایر دیابت های تشخیص داده شده می تواند نتیجه شرایط خاص ژنتیکی،جراحی ها،عفونت ها،انواع خاص داروهاو سایر بیماری ها باشد که تمام این عوامل در مجموع 1تا 5 درصد از تمام انواع دیابت های تشخیص داده شده را به خود اختصاص می دهند(5-4).سازمان بهداشت جهانی از دیابت به عنوان اپیدمی خاموش نام می برد(5).این بیماری چهارمین علت مرگ در کشورهای با درآمد بالا محسوب می شود.در کشورهای در حال توسعه شواهد علمی مبنی بر روند اپیدمی شدن این بیماری وجود دارد.دیابت عامل 6/4 میلیون مرگ در سال 2011 بوده و 47 درصد مرگ های زیر 60 سال درجهان ناشی از دیابت است.تعداد مبتلایان به دیابت در سال 2013 در دنیا برابر 382 میلیون نفر(معادل 2/8درصد بالغین)بوده که طبق پیش بینی های سازمان بهداشت جهانی این رقم تا سال 2030 به بیش از نیم میلیون نفر خواهد رسید.در منطقه آفریقا و خاورمیانه ایران دارای بیشترین رشد دیابت است.در ایران در حال حاضر حدود 5/4 تا 5 میلیون نفر مبتلا به دیابت هستند که طبق اعلام سازمان بهداشت جهانی تا سال 2030 تعداد مبتلایان به دیابت در ایران به 5/6میلیون نفر افزایش خواهد یافت اما با وجود تغییر برآوردهای سال های اخیر سازمان بهداشت جهانی انتظار می رود تعداد مبتلایان در کشور تا دو دهه آینده به بیش از این رقم خواهد رسید(1).طبق آمار کنگره بین المللی دیابت در سال 1390 در ایران استان های بوشهر، تهران، مشهد،تبریز و مازندران به ترتیب بیشترین مبتلایان به دیابت را دارند.در این میان براساس طرح غربالگری دیابت در سال 1390 استان سیستان و بلوچستان با جمعیتی معادل دو میلیون و هفتصد هزار نفر تعداد چهار هزار و سیصدو پنجاه وچهار نفر بیمار مبتلا به دیابت را دارد(6).از سوی دیگرکنترل این بیماری وعوارض حاد و مزمن آن نیازمند صرف هزینه های قابل توجهی از سوی بیمار و سیستم بهداشتی درمانی جامعه می باشد(7)که هزینه های بهداشتی درمانی ناشی از دیابت در سال 2013 حداقل معادل 768 میلیارد دلار بوده است.درایران سالانه 110 میلیارد ریال برای بیماران دیابتی هزینه می شود(1).این بیماری می تواند با عوارض وسیعی از جمله بیماری های قلبی،سکته،افزایش فشارخون،نابینایی،اختلال کلیه،اختلال در سیستم عصبی،قطع پا و مرگ زودرس همراه باشد(4)به طوریکه دیابت عامل 9 درصد کل مرگهای دنیا محسوب می شود(2).در جهت کنترل بیماری و عوارض ناشی از آن موانع متعددی از قبیل عدم وجود بیمه های سلامت،وضعیت نامطلوب اقتصادی، اجتماعی،عدم دسترسی به خدمات بهداشتی و کمبود آگاهی و آموزش بیماران وجود دارد(8).عدم رعایت رفتارهای بهداشتی در هر جامعه ای دیده می شود(9) و در جهت کنترل دیابت برنامه های ارائه شده زمانی می تواند مفید واقع شود که رفتارهای غیر بهداشتی تثبیت شده افراد و بیماران تغییر کند(10)ویکی از راههای موثر در این جهت و اتخاذ رفتارهای بهداشتی مناسب در بیماران دیابتی آموزش مناسب است که در این میان آموزش دهندگان سلامت باید از میان انواع روشهای ارتباطی از روشهای متناسب و منطبق با فرهنگ جامعه مورد نظر استفاده کنند(11) زیرا عوامل فرهنگی به طور اختصاصی بر درک بیمار در خصوص بیماری،انتخاب رفتارهای بهداشتی،ارتباطات ورعایت رژیم درمانی تاثیرگذار است وبه طور کلی ارتباط میان بیمار و آموزش دهندگان بهداشت تحت تاثیر عوامل فرهنگی قرار دارد و از این رو ضروری به نظر میرسد که آموزش دهندگان بهداشت به شناسایی عوامل فرهنگی موثر در کنترل بیماری دیابت بپردازند(8).فرهنگ به عنوان یک عامل کلیدی و مهم در کاهش بار بیماری های غیرواگیر مزمن از جمله دیابت محسوب میشود(12). فرهنگ اشاره به ارزش های مشترک،هنجارها و کدهایی که باعث شکل گیری عقاید،نگرش و رفتارها در یک جامعه می شود دارد که این رفتارها در نتیجه تعامل با خود و محیط اطراف شکل می گیرد(13, 14).در جهت راهنمایی و آموزش افراد جهت اتخاذ رفتارهای بهداشتی مطلوب استراتژی های متعددی وجود دارد(14) اما از آنجائیکه رفتارهای بهداشتی و غیر بهداشتی بخشی از فرهنگ هر جامعه را تشکیل می دهد می توان گفت مداخلات و استراتژی های منطبق با فرهنگ به نحو موثرتری در کاهش رفتارهای خطرساز سلامتی تاثیرگذار هستند(10) و اغلب مطالعات نتایج مثبت رویکردهای جامعه محور با تناسب فرهنگی را نشان می دهند(14).از آنجاییکه بیماری دیابت و عوارض ناشی از آن نه تنها به فرد بیمار بلکه به خانواده و وضعیت اقتصادی خانواده نیز صدمات متعددی تحمیل می کند(15) از اینرو در جهت مدیریت بیماری به تئوری های جامعی نیاز داریم که در آنها علاوه بر نقش عوامل فرهنگی به عوامل اقتصادی،اجتماعی ومحیطی نیز توجه شودزیرا عوامل اقتصادی و اجتماعی تاثیر معنی داری بر توانایی بیمار در جهت مدیریت دیابت دارند افراد دیابتی با سطح اقتصادی واجتماعی پایین احتمال بیشتری برای بستری شدن در بیمارستان به علت عوارض بیماری را دارند بنابراین می توان گفت که عوامل اقتصادی و اجتماعی نیز به عنوان یک عامل اثرگذار در مدیریت دیابت محسوب می شوند(8). استراتژی های مورد استفاده در جهت تغییر رفتار زمانی اثرگذار هستند که نه تنها عوامل موثر بر رفتار را در سطح فردی بلکه عوامل مرتبط با هنجارهای فرهنگی از جمله شرایطی که فرد در آن زندگی می کند،رشد می کند و می میرد را در نظر بگیرد اغلب تئوری های بهداشتی افراد را در مرکزیت قرار می دهند که این امر موجب نادیده گرفته شدن سایر عوامل فرهنگی،اقتصادی و اجتماعی موثر بر تغییر رفتار می شودیکی از مدل هایی که در آن به جای فرد، فرهنگ را به عنوان مرکز وهسته اصلی در نظر میگیرد مدل پن تری است(13).در این مدل نه تنها به رفتارهای خطر بلکه به فاکتورهای موثر در تغییر رفتار از قبیل شبکه های اجتماعی ازجمله خانواده ومحیط و نقش آنها در تغییر رفتارنیز توجه می شود(13, 14). مدل پن تری در خصوص مشکلات بهداشتی از قبیل،سرطان،اعتیاد،دیابت و سایر مشکلات بهداشتی که در ایجاد و تداوم آنها عوامل فرهنگی تاثیرگذار هستند مورد استفاده قرار گرفته است(15).از سوی دیگر برنامه های بهداشت و سلامت باید با توجه به نیاز های خاص جامعه طراحی شوند که در این مدل نقطه شروع کار جامعه ای است که موضوع مطالعه است وبا یک مطالعه کیفی وبا روش بحث گروهی متمرکز برداشت ها و پاسخ های بیماران نسبت به موضوع مورد نظر شناسایی می شود و برنامه های بعدی براساس یافته های حاصل از مطالعه کیفی ادامه خواهد یافت.این مدل تحت تاثیر چارچوب های مدل اعتقاد بهداشتی،پرسید -پروسید و تئوری عمل منطقی است.این مدل از سه حوزه اولیه تشکیل شده است.حوزه اول به نام هویت فرهنگی است که اشاره به عوامل دموگرافیک مانند جنس دارد از این حوزه برای توضیح تفاوت های فردی استفاده می شودکه این حوزه شامل فرد،خانواده و همسایگان است.در جزءاول به نقش فرد در بهبود رفتارهای بهداشتی توجه می شود.در جزءدوم بیان می شود که علاوه بر خود فرد باید به خانواده ونزدیکان بیمار نیز توجه شود و جزءسوم در این حوزه اشاره به جامعه و محله دارد در این قسمت تاکید براین مطلب است که برنامه های سلامت باید جامعه و محله را نیز دربرگیرد به همین منظور درگیر نمودن رهبران جامعه در برنامه های بهداشتی ضروری به نظر می رسد.حوزه دوم به نام روابط و انتظارات است که اجزاءآن شامل ادراکات،قادرکننده ها وتقویت کنندگان می باشد.ادراک دربرگیرنده دانش،باورها، نگرش ها و ارزش هایی است که می توانند موجب تسهیل و یا جلوگیری از انگیزش برای تغییر رفتار شوند.قادرکننده ها در واقع نیروهای اجتماعی هستند که می توانند منجر به افزایش رفتار بهداشتی و یا به وسیله ایجاد موانع منجر به پیشگیری از بروز رفتار بهداشتی شوند.تقویت کنندگان بدین معنی است که شخص تحت تاثیر افرادی از قبیل خانواده،دوستان قرارمی گیرد و از آنها تبعیت می کند و این افراد به عنوان عاملی در جهت تقویت رفتار مورد نظر محسوب می شوند.حوزه سوم به نام توانمندسازی فرهنگی است که اشاره به باورهای فرهنگی موجود در جامعه و تاثیر آنها بر رفتار دارد که به سه شکل بر روی رفتار تاثیر می گذارند.نوع اول باورهای فرهنگی مثبت که تاثیر مثبت در عملکردبهداشتی فرد،خانواده وجامعه دارد.نوع بینابینی که دربرگیرنده عملکردهایی است که تاثیر خاصی بر رفتار ندارند و نوع سوم عملکردها وباورهای منفی که جنبه منفی دارند وبه سلامتی آسیب می رسانند(10).مطالعات کمی با استفادهاز تعدادی پرسشنامه محدود نمی تواند عمق و پیچیدگی ادراکات و نظریات مبتلایان به دیابت را در خصوص خودمراقبتی دیابت بیابد با استفاده از روش تحقیق کیفی ،می توان به درک عمیق تجارب بیماران وکارکنان در زمینه عوامل موثر بر خودمراقبتی دست یافت (16).برخی اوقات تئوری های موجود یا تحقیقات قبلی موجود درخصوص یک پدیده ناکامل هستند ویا نیاز به توضیحات بیشتر دارند در این مواقع رویکرد هدایت شده آنالیز محتوا می تواندکمک کننده باشد.هدف رویکرد هدایت شده اعتباریا توسعه یک چارچوب مفهومی تئوریک می باشد.(17)با توجه به مطالب ذکر شده و کمبود مطالعات با رویکرد کیفی در کشور جهت مدیریت دیابت و ازآنجایی که در ایران، هیچ گونه تحقیقی در رابطه با تاثیر عوامل تعیین کننده در مدیریت دیابت بااستفاده ازمدل PEN-3صورت نگرفته است، لذا پژوهشگر بر آن شد که اقدام به طراحی یک مداخله جهت مدیریت دیابت دربیماران مبتلابه دیابت نوع 2 بااستفاده ا زمدل PEN-3نماید. |
| مشکل جاری که سیاست گزار با آن مواجه است کدام است؟ | |
| روش های موجود کدامها هستند؟ | |
| پیشنهاد اول نحوه کاربرد | |
| محل دوم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| سوالات و / یا فرضیات پژوهش | - تجارب بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 مراجعه کننده به کلینیک دیابت بیمارستان علی اصغر در مورد مدیریت دیابت چیست؟ 2- روش های مداخله ای متناسب با فرهنگ بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 مراجعه کننده به کلینیک دیابت بیمارستان علی اصغر جهت مدیریت دیابت چیست؟ |
| هدف کلی طرح | تبیین عوامل موثر جهت مدیریت دیابت در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 با استفاده از مدل PEN-3 |
| منافع و مضرات روشهای موجود کدامند؟ | |
| چرا پیام تحقیق شما حلال مشکل جاری است؟ | |
| اهداف اختصاصی | 1- کشف تجارب بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 مراجعه کننده به کلینیک دیابت بیمارستان علی اصغر در مورد مدیریت دیابت 2- کشف روش های مداخله ای متناسب با فرهنگ بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 مراجعه کننده به کلینیک دیابت بیمارستان علی اصغرجهت مدیریت دیابت |
| پیشنهاد دوم نحوه کاربرد | |
| محل سوم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| سازمانها، مراکز و موسسات و سایر بهره برداران بالقوه دستاوردهای طرح | |
| پیام تحقیق شما چه منافعی از نظر هزینه، کارایی و بهره وری برای مدیر دارد؟ | |
| برای اجرای راه حل پیشنهادی شما چه موانع و حمایتهایی وجود دارند؟ | |
| تعریف واژه های تخصصی | |
| پیشنهاد سوم نحوه کاربرد | |
| محل چهارم بکارگیری نتایج تحقیق | |
| نوع مطالعه | این مطالعه یک مطالعه کیفی از نوع آنالیز محتوی کیفی هدایت شده(direct content analysis)می باشد. |
| جامعه مورد مطالعه(معرفی مشارکت کنندگان)/ محیط پژوهش(معیارهای ورود و خروج ذکر شوند) | بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 مراجعه کننده به کلینیک دیابت بیمارستان علی اصغر و پزشکان و کارکنان درمانی کلینیک دیابت بیمارستان علی اصغر شهر زاهدان |
| پیشنهاد چهارم نحوه کاربرد | |
| حجم نمونه و روش محاسبه آن | تعیین حجم نمونه در مطالعات کیفی از ابتدای مطالعه امکان پذیر نیست . حجم نمونه در حین پژوهش مشخص می شود (25) . حجم نمونه در تحقیق کیفی توسط تحلیل داده ها مشخص می شود و توسط ماهیت داده ها ، کیفیت مشارکت کنندگان در تحقیق و ماهیت مطالعه تحت تاثیر قرار می گیرد . در تحقیقات کیفی تکرار اطلاعات قبلی، تکرار تم ها و پدید نیامدن طبقات جدید نشانه کفایت حجم نمونه هاست . نمونه گیری تا اشباع داده ها ادامه خواهد داشت . اشباع داده ها نقطه ای است که هیچ طبقه یا تم جدیدی از داده ها پدید نیاید و تکرار داده ها اتفاق بیفتد(27). |
| روش نمونه گیری(نحوه تخصیص تصادفی و همسانسازی در صورت لزوم ذکر شود) | در این مطالعه جهت انجام بحث های گروهی متمرکز از روش نمونه گیری مبتنی بر هدف استفاده خواهد شد . محقق به صورت هدفمند و بر مبنای نوع اطلاعاتی که می خواهد افرادی را انتخاب می کند که اطلاعات مورد نظر را فراهم کنند (افراد غنی از اطلاعات) . محقق با این سؤال مواجه است که از کجا و با چه کسی شروع کند؟ انتخاب افراد بعدی به داده های حاصل از مشارکت کنندگان اولیه بستگی دارد. پژوهشگر پس ازتصویب طرح در معاونت تحقیقات وفناوری واخذ مجوز از کمیته اخلاق، مطالعه و هدف از انجام آن را برای افرادیکه واجد معیارهای ورود به مطالعه باشند ، توضیح خواهد داد و سپس افرادی را که تجربه مورد نظر را دارند ، خوب صحبت می کنند ، موضوعات را بدرستی منعکس می کنند ، مایل به درمیان گذاشتن اطلاعات با پژوهشگر می باشند و برای مصاحبه وقت می گذارند ، برای شرکت در مطالعه دعوت می نماید .در قسمت مصاحبه های عمیق با همه پزشکان و کارکنان کلینیک دیابت بیمارستان علی اصغر مصاحبه های عمیق انجام خواهد شد. |
| روش و ابزار جمع آوري داده ها / صحت و استحکام داده ها (پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی ضمیمه شود) | جهت جمع آوری داده های مرتبط با بیماران از روش بحث گروه های متمرکز(Focus groups discussion)6 تا 8 تایی وانجام مصاحبه عمیق بر اساس یک راهنمای مصاحبه طراحی شده براساس مدل PEN-3 و برای اطمینان از اینکه همه سوالات پژوهش پوشش داده خواهند شد،داده ها جمع آوری خواهد شد. جمع آوری داده های مرتبط با پزشکان و کارکنان کلینیک دیابت بیمارستان علی اصغرزاهدان با استفاده از مصاحبه های عمیق براساس یک راهنمای مصاحبه طراحی شده براساس مدل pen3 استفاده خواهد شد. در این مطالعه از یک دستگاه ضبط کننده صدا جهت ضبط کردن بحثها استفاده خواهد شد. جهت روایی و پایایی قسمت کیفی از روشهای زیر استفاده خواهد شد. 1-مقبولیت(روایی درونی): درگیری مداوم محقق،استفاده از تلفیق، بازنگری ناظرین،جستجو برای شواهد مغایر ومقبولیت پژوهشگر 2-قابلیت انتقال(روایی خارجی): وصف مفصل محیط و شرکت کنندگان 3- قابلیت اطمینان(همسانی یاپایایی): یادداشت های عرصه، پیاده کردن مصاحبه بلافاصله پس از انجام، کدگذاری مجدد و مقایسه کدها 4- تأیید پذیری(عینیت): بازرسی و مستند سازی روند پژوهش و قرار دادن آن در اختیار پژوهشگر کیفی کار |
| روش اجرای طرح(با جزئیات بطور کامل شرح داده شود) | این مطالعه شامل دو قسمت می باشد: پس از تصویب طرح وکسب تائیدیه از کمیته اخلاق پژوهشگر اقدام به اخذ رضایت نامه کتبی از بیماران دیابتی مراجعه کننده به کلینیک دیابت بیمارستان علی اصغر می نمایدو پس از هماهنگی با افراد در مورد زمان انجام بحث های گروهی در یک مکان مناسب که کلینیک در نظر گرفته خواهدشد کار بحث های گروهی آغاز می شود.وبه شرکت کنندگان اختیار عمل جهت پاسخگویی و ادامه مصاحبه داده خواهد شد.این قسمت شامل جلسات مباحثه گروهی با بیماران دیابتی مراجعه کننده به کلینیک دیابت بیمارستان علی اصغر شهر زاهدان می باشد. در این قسمت عوامل موثر جهت مدیریت دیابت در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 بر اساس مدل PEN-3 و با استفاده از جلسات مباحثه گروهی (Focus Group Discussion) تعیین خواهند شد. مباحثه های گروهی بصورت جداگانه درکلینیک دیابت شهر زاهدان در روزهای مختلف هفته(فرد،زوج) بصورت جداگانه در میان زنان و مردان برگزار خواهد شد تا داده های معتبر بدست آید. در طول جلسات مباحثه گروهی، از یک راهنمای مصاحبه مشتمل بر نکات مهم برای اطمینان از اینکه همه سوالات پژوهش پوشش داده خواهند شد استفاده خواهد شد.بحث های گروهی با استفاده از دستگاه ضبط کننده صدا ضبط خواده شد.بحث های گروهی تا زمانی ادامه خواهد یافت که افراد شرکت کننده مطلب جدیدی برای گفتن نداشته باشند.پس از اتمام جلسه بحث گروهی محتوای جلسه به اطلاع افراد خواهد رسید و توسط آنها تایید می شود. 2-- قسمت دوم شامل مصاحبه های عمیق(In-depth Interviews)به صورت فردی با کارکنان و پزشکان مرکز تحقیقات دیابت شهر زاهدان به منظور یافتن عوامل موثر بر مدیریت دیابت می باشد . که پس ازتصویب طرح وتائید در کمیته اخلاق و اخذ رضایت نامه کتبی از پزشکان و کارکنان کلینیک دیابت بیمارستان علی اصغر زاهدان با کارکنان و پزشکان هماهنگی لازم در خصوص زمان انجام مصاحبه های عمیق و مکان انجام مصاحبه که در محل کلینیک دیابت بیمارستان علی اصغر می باشد مصاحبه های عمیق براساس راهنمای مصاحبه طراحی شده براساس مدل pen 3انجام خواهد شد. به شرکت کنندگان توضیح داده خواهد شد که جهت انجام مصاحبه اختیار عمل دارند .مصاحبه های عمیق توسط دستگاه ضبط کننده صدا ضبط خواهدشدو تا زمانی که افراد مطلب جدیدی برای گفتن نداشته باشند ادامه خواهدیافت.پس از اتمام محتوای جلسه به اطلاع پزشکان و کارکنان خواهد رسید و توسط آنها تایید خواهد شد.جهت تایید راهنمای مصاحبه یک جلسه بحث گروهی و سه جلسه مصاحبه عمیق به صورت پایلوت انجام خواهد شد.پژوهشگر علاوه بر در دست داشتن راهنمای مصاحبه و دستگاه ضبط کننده صدا برگه ای نیز جهت یادداشت memoها به همراه خواهد داشت. مصاحبه های عمیق برای تبیین تجربیات با همه افراد مرتبط صورت گیرد |
| روش تجزیه، تحليل و توصیف دادهها (نمونهاي از جدول توخالي ضميمه شود و روش هاي آماري مورد استفاده به طور كامل توضيح داده شود)(کیفی و کمی) | در مطالعه کیفی تجزیه و تحلیل داده ها همزمان با جمع آوری داده ها انجام خواهد شد . به عبارتی با انجام اولین مصاحبه کار تحلیل داده ها آغاز خواهد شد . داده ها بر اس اس آنالیز محتوای هدایت شده (مستقیم) تحلیل خواهند شد وبرای کدگذاری از سازه های مدل pen3استفاده خواهد شد .جهت عینیت و تاییدپذیری داده ها در اختیار همکار کیفی کار داده خواهدشد. هنگام تجزیه و تحلیل داده ها ، در صورت نیاز به رفع ابهامات بعضی از داده ها و همچنین برای تکمیل اطلاعات، مصاحبه تکرار خواهد شد. در این پژوهش ابتدا متن مصاحبه ها بدقت بر روی کاغذ پیاده شده و چندین بار مرور و بازخوانی خواهد شد. در این روش و بر اساس گام های موجود در فرایند تحلیل محتوی، در ابتدا هر مصاحبه برای کسب درک اولیه و کلی چند مرتبه به دقت خوانده شده و زیر بیانات مهم آن خط کشیده خواهد شد. سپس واحدهای معنایی (Meaning unit) موجود در متن مصاحبه ها در رابطه با تجارب و درک مشارکت کنندگان در مورد مدیریت دیابت مشخص خواهد شد. در مرحله بعد این واحدهای معنایی از طریق خلاصه شدن(Condensation) انتزاعی تر شده و توسط کدهایی برچسب زده می شوند. برای کد گذاری از کلمات خود مشارکت کنندگان و کدهای تلویحی استفاده خواهد شد. کدها از نظر شباهت ها و تفاوت ها مقایسه شده و به صورت تعدادی زیر طبقه و طبقه دسته بندی خواهند شد(28). |
| ملاحظات اخلاقی | بر اساس راهنمای عمومی اخلاق در پژوهش های علوم پزشکی دارای آزمودنی انسانی در جمهوری اسلامی ایران کدهای اخلاقی(1،11،12،13،14،15،16،17،27،28،29،30،31) رعایت خواهد شد که در بر گیرنده موارد ذیل می باشد. کسب رضایت آگاهانه از مشارکت کنندگان. اطمینان دادن به مشارکت کنندگان از نظر محرمانه ماندن داده ها. اطمینان دادن به مشارکت کنندگان در مورداختیاری بودن شرکت درپژوهش وامکان اعلام انصراف درهرمرحله ازمطالعه بدون تحت تاثیر قرار گرفتن روند آموزشی آنها. توضیح هدف استفاده از دستگاه ضبط مصاحبه ها و نحوه استفاده از مکالمات ضبط شده به مشارکت کنندگان. اطمینان دادن به مشارکت کنندگان در مورد پاک کردن فایل های صوتی مصاحبه ها پس از انتقال مطالب بر روی کاغذ و تجزیه و تحلیل داده ها. اطلاع دادن به مشارکت کنندگان که در صورت تمایل، نتایج پژوهش در اختیارشان قرار داده می شود. خودداری از درج نام مشارکت کنندگان درکلیه مدارک مربوط به پژوهش و متن مصاحبه ها. |
| محدودیتهای اجرائی طرح و پیش بینی جهت حل آنها | عدم همکاری بیماران دیابتی و کارکنان مرکز دیابت به علت های گوناگون از جمله وجود مشغله زیاد که با بیان اهداف مطالعه و ایجاد انگیزه و ترغیب ایشان و ارائه یک هدیه، همکاری آنها جلب خواهد شد. |
| کلمات کلیدی | مدیریت دیابت، مدل PEN-3، مطالعه کیفی |
| فهرست منابع و مراجع | 1-برنامه کشوری پیشگیری و کنترل بیماری دیابت. 1393-1392. 2. گزارش وضعیت عوامل خطر بیماری های غیر واگیر در جمهوری اسلامی ایران دلاوری.علی رضا،عالیخانی.سیامک،وزارت بهداشت،درمان وآموزش پزشکی،مرکز مدیریت بیماری ها. 1384. 3. Pour TAHEDSKMMNFG. Behavior, Metabolic Control and Health-related Quality of Life in Diabetic Patients at Bandar Abbas Diabetic Clinic. . 2003. 4. JIMM, Y, D, ., MELANCON, , et al. Knowledge،Attitudes،and Beliefes About Type 2 Diabetes Mellitus Among Mexican-American And Mexican Native Men And Women In North Texas A Mixed Method Study. 2008. . ،. موانع وتسهیل کننده های توانمندی در افراد مبتلا به دیابت عبدلی.سامره،اشک تراب.طاهره،احمدی.فضل اله،پرویزی.سرور،. 1385.5 -6.http://www.jame jam online.ir/services 01-05-10. 1393/12/3-6 . 7- بار دیابت وعوارض آن براساس مطالعات دهه اخیر در ایران ابوالحسنی.فرید،مهاجری تهرانی.محمدرضا،طباطبایی ملاذی.عذرا،لاریجانی.باقر،1384 8. Rebecca Reviere PDRG, Ph.D.Ivor Livingston, Ph.D.Moses Olobatuyi, Ph.D. The Role of Culture and Socioeconomic Factorsin the Management of Diabetes Mellitus Among African Americans. 2007. 9. Anita Hunter P, RN,CPNP, FAAN Lois Howland,DrPH,RN,Mary-Rose Mueller,PhD,RN. PSYCHOMETRIC TESTING Of The INFORMATION-MOTIVATION BEHAVIORAl SKILLS MODEL Of BEHAVIOR CHANGE QUESTIONNAIR I N MEXICAN-AMERICAN WITH DIABETE TYPE 2009 .10 بررسی تاثیر آموزش بر مبنای الگوی پن تری در ارتقای رفتارهای تغذیه ای دختران 16-12 سال دارای چاقی و اضافه وزن شهر همدان - پیمان.نوشین،عزتی رستگار.خدیجه،تقی پور.علی،اسماعیلی.حبیب اله. 1390. 11. Jim Melancon P, MBA, CHES;Jody Oomen,Early, PhD, MS, CHES.;Lydia M. del Rincon,MEd, . Using the PEN-3Model to Assess Knowledge,A ttitudes, and Beliefs aboute D iabetes Type 2 among Mexican American and Mexican NativeM en andW omen in North Texas2009 12. Collins O. Airhihenbuwa P, MPHLeandris Liburd, PhD, MPH, MA. Eliminating Health Disparities in the African American Population: The Interface of Culture, Gender, and Power. 2006. 13. Iwelunmor J, VN, Airhihenbuwa CO. Framing the impact of culture on health: a systematic review of the PEN-3 cultural model and i ts application in public health research and interventions. 2013. 14. Joan E. Cowdery EMU, Shandowyn Parker UoM, Flint, Amy Thompson NM. Application of the PEN-3 Model in a Diabetes PreventioN Intervention. 2010. 15. Craig C. Brookins PDREM, Ph.D., Jacqueline W. McClelland PD, Jason C. Allaire PD. Being Healthy Counts To H.I.M.: An Examinati on of Health Behavior Among Participants in a Diabetes Prevention and Health Promotion Program 2009. 16.مقایسه دیدگاه بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 با کارکنان تخصصی دیابت در مورد عوامل موثر بر خودمراقبتی :یک مطالعه کیفی.شکیبا زاده.الهام،لاریجانی.باقر،رشیدیان.آرش،شجاعی زاده.داوود،فروزانفر.محمدحسین،1388 17.Ninfa. par,lauren.cutchen,texas .Diabetes self management education for African Americans:using the pen3 model to assess needs 18.منابع حمایت اجتماعی در خودمراقبتی بیماران دیابتی شهر بوشهر.نوروزی.آزیتا،طهماسبی.رحیم،رکاب پور.جواد، 1391-1390 19.بررسی ارتباط بین توانمندی به منظور کنترل دیابت با اتخاذ رفتارهای خودمراقبتی وعوامل موثر برآن در بیماران دیابتی نوع 2. طل.آذر،کمال.اعظم،شجاعی زاده.داوود،محبی.بهرام،اصفیا.ابوالقاسم،390.1 20.بررسی پیشگویی کننده های خودمراقبتی در بیماران دیابتی مراجعه کننده به مرکز تحقیقات دیابت یزد براساس الگوی اعتقاد بهداشتی توسعه یافته.مروتی شریف آباد.محمدعلی،روحانی تنکابنی .نوشین،باقیانی مقدم.محمد،1386 21.تبیین فعالیت جسمانی منظم از دیدگاه زنان مبتلا به دیابت :یک مطالعه کیفی.غضنفری.زینب،نیکنامی.شمس الدین،غفرانی پور.فضل اله،لاریجانی.باقر،1388 - 22.تسهیل کننده های پایبندی به رژیم درمانی در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2:یک مطالعه پدیدارشناسی.دوستی ایرانی.مهری،اباذری.پروانه،بابایی.سیما،شاهقلیان.ناهید،1388 23.طراحی وبررسی تاثیر اجرای الگوی مراقبتی و درمانی نتیجه محور در مبتلایان به بیماری دیابت قندی .مسعودی علوی.نگین،غفران پور.فضل اله،احمدی.فضل اله،رجب.اسداله، بابایی.غلامرضا،1382 24.عوامل تاثیر گذار بر رفتار خودمراقبتی در زنان دیابتی مراجعه کننده به کلینیک دیابت شهر خوی براساس نظریه عمل منطقی توسعه یافته.دیدارلو.علیرضا،شجاعی زاده.داوود،افتخار اردبیلی.حسن،نیکنامی.شمس الدین،حاجی زاده.ابراهیم،علیزاده.محمد1390-1389 16.مقایسه دیدگاه بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 با کارکنان تخصصی دیابت در مورد عوامل موثر بر خودمراقبتی :یک مطالعه کیفی.شکیبا زاده.الهام،لاریجانی.باقر،رشیدیان.آرش،شجاعی زاده.داوود،فروزانفر.محمدحسین،1388 25-Reha begam,syedsubhani,peterkopelman.claregrace,.preventionof type 2 diabetes in britishbangladeshis:qualitetives study of cummunity,religius and professional perspective 26- Polit, D.F. and C.T. Beck, Nursing research (principles and methods). Seventh edition ed. 2008: Lippincotwiliams&wilkinzpublication.p: 307-308-434-435 342- 436. 27-روش های تحقیق کیفی :ادیب حاج باقری .محسن،پرویزی.سرور،صلصالی.مهوش،1390.ص.37-36 28-Elo S, Kyngas H. The qualitative content analysis process.JAdvNurs 2008;62:107-11. |
| معرفی پژوهش/ اهداف پژوهش (عین عبارت هدف پروپوزال را کپی نکنید. بلکه با جملاتی که برای مردم قابل فهم باشد (برای سواد حدود پنجم ابتدایی )هدف را برای شرکت کنندگان توضیح دهید.) در تمام این متن در صورتیکه شرکت کننده کودک یا فرد فاقد ظرفیت تصمیم گیری است باید مواردیکه منظور از "من"، فرد شرکت کننده بوده است به "کودک" یا "فرد تحت سرپرستی من" اصلاح شود و مواردیکه منظور از "من"، رضایت دهنده است به من به عنوان "ولی" یا "قیم قانونی" اصلاح شود. | 1- مطالعه کیفی و با هدف تعیین عوامل موثر جهت مدیریت دیابت در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 با استفاده از مدل PEN-3 |
| خون گیری (آیا طرح شما نیاز به خونگیری دارد یا خیر) | انجام نخواهد گرفت . |
| نحوه همکاری/ مزایا ی طرح (در این بخش برای شرکت کنندگان به زبان ساده توضیح دهید که: چه مداخله ای بر روی آنها صورت میگیرد. چه اقدامات پاراکلینیکی بر روی آنها انجام میشود. چه نمونه ای و با چه حجمی از آنها میگیرید در این مدت چند نوبت مراجعه باید داشته باشند و به چه فواصلی چه اقداماتی را در پیگیری آنها انجام میدهید. (حتی میتوانید سود بالقوه ای که شرکت کنندگان میتوانند از شرکت در این پژوهش ببرند بنویسید. این سود میتواند شرح احتمال درمان یا تشخیص بهتر بیماریشان، دریافت خدمات سلامت رایگان و یا پرداخت مشوق مالی در ازای جبران همکاریشان باشد) | این مطالعه جهت تعیین عوامل تعیین کننده مدیریت دیابت در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2انجام خواهد گرفت |
| عوارض جانبی (منظور عوارض و میزان احتمال بروز آنها در این مطالعه است) | کار تشخیصی و درمانی انجام نمی شود . |
| جبران عوارض احتمالی (برای آنکه شرکت کننده بتواند ارزیابی مناسبی از سود و زیان شرکت در پژوهش شما داشته باشد لازم است بتواند سود و زیان مداخلات معمول و مداخلات این پژوهش را مقایسه کند. به عنوان مثال میزان موفقیت و میزان عوارض هریک را مقایسه کند.) - او باید بداند كه اگر در حين و بعد از انجام پژوهش هم هر مشكلي اعم از جسمي و روحي به علت شرکت در اين پژوهش برایش پيش آمد درمان عوارض، و هزينههاي آن و غرامت مربوطه بر عهده مجري خواهد بود. | کار تشخیصی و درمانی انجام نخواهد گرفت. |
| هزینه های مربوط به انجام طرح تحقیقاتی (تمام مداخلات پژوهشی باید برای بیمار رایگان باشد و بیمار بداند شامل چه مواردی هستند. ) | کار تشخیصی و درمانی انجام نمی شود |
| روش های جایگزین در صورت عدم تمایل به شرکت در مطالعه چه روش های درمانی برای بیمار ارائه خواهد شد | کار تشخیصی و درمانی انجام نمی شود |
| محرمانه بودن بیمار باید بداندکه دست اندر كاران اين پژوهش، كليه اطلاعات مربوط به او را نزد خود به صورت محرمانه نگهداشته و فقط اجازه دارند نتايج كلي و گروهي اين پژوهش را بدون ذکر نام و مشخصات بیمار منتشر كنند. و كميته اخلاق در پژوهش با هدف نظارت بر رعایت حقوق وی ميتواند به اطلاعات ایشان دسترسي داشته باشد. | کلیه اطلاعاتی که در مصاحبه بیان می گردد کاملا محرمانه خواهد ماند و فقط در جهت انجام طرح تحقیقاتی برای تبیین عوامل تعیین کننده مدیریت دیابت در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 انجام خواهد گرفت . |
| پاسخگویی به پرسش ها در این بخش نام و اطلاعات دسترسی فردی از عوامل پژوهش را که بتواند اطلاعات صحیح و کافی در اختیار شرکت کنندگان قرار دهند و در مورد عوارض و نگرانیها راهنمایی لازم را ارائه دهند ذکر شود | تلفن همراه : 09153780396 |
| حق نپذیرفتن یا انصراف بیمار باید بداند که شرکت اودر اين پژوهش کاملاً داوطلبانه است و مجبور به شرکت در اين پژوهش نيست و در صورت عدم شرکت از مراقبتهاي معمول تشخيصي و درماني محروم نخواهد شد او باید بداند كه حتي پس از موافقت با شركت در پژوهش ميتواند هر وقت كه بخواهد، پس از اطلاع به مجري، از پژوهش خارج شود و خروج اواز پژوهش باعث محرومیت از دریافت خدمات درمانی معمول برای اونخواهد شد. | حضور شما در این طرح پژوهشی کاملا اختیاری می باشد و هر زمانی که شما تمایل به ادامه طرح را نداشته باشید می توانید مطالعه را ترک نمایید . |
| رضایت او باید بداند که اگر اشکال يا اعتراضي نسبت به دست اندركاران يا روند پژوهش دارد مي تواند با كميته اخلاق در پژوهش دانشگاه تماس گرفته و مشکل خود را به صورت شفاهي يا كتبي مطرح نمايد. در انتهای فرم قید گردد : اينجانب موارد فوقالذکر را خواندم و فهميدم و بر اساس آن رضايت آگاهانه خود را براي شركت در اين پژوهش اعلام ميکنم. اينجانب ……………… خود را ملزم به اجراي تعهدات مربوط به مجري در مفاد فوق دانسته و متعهد ميگردم در تأمين حقوق و ايمني شركت كننده در اين پژوهش تلاش نمايم | با توجه به اطلاعات موجود در این فرم و توضیحات حضوری مجری یا همکاران طرح موافقت خود را با شرکت در این مطالعه اعلان می نمایم. یک نسخه از این فرم به من داده شده و فرصت خواندن آن را داشته ام. |
| پرسشنامه یا فرم اطلاعاتی |
| نام فایل | تاریخ درج فایل | اندازه فایل | دانلود |
|---|---|---|---|
| modiriat diabet.doc | 1394/08/19 | 367616 | دانلود |
| proposal modiriat diabet.doc | 1394/09/04 | 368128 | دانلود |
| jambandie davari.docx | 1394/09/04 | 168186 | دانلود |
